[1] Smerch là Smiert Spionam (tử hình đối với gián điệp), cơ sở sát nhân ghê gớm của gián điệp Sô Viết, đóng tổng hành doanh tại số 13, đường Stretenska Ulitsa. Mạc Tư Khoa , có 40.000 nhân viên nam nữ hoạt động khắp thế giới.
[2] Đó là tướng Grubozaboyschikoc. Tướng Grubo hiện vẫn là tổng giám đốc Smerch.
[3] Tức là Kuchino, trường huấn luyện do thám thâm nhập, ở vùng phụ cận thủ đô Nga Sô, Mạc Tư Khoa.
[4] V. Ch. Là Vysokochastoty, điện thoại siêu tần số. Mạc Tư Khoa có chừng năm chục máy điện thoại siêu tần, liên lạc giữa các viên chức cao cấp, mọi điện đàm đều được thâu thanh, song không ai nghe trộm được.
[5] Hudson.
[6] Moskwa-Volga, một thứ thuốc lá thơm của Nga Sô.
[7] SS. là viết tắt của danh từ Sovershennoz Sekrelno, tức là tối mật.
[8] Dean Rush.
[9] Tức Valentin Gubishev, nhân viên Sô Viết tại Liên Hiệp Quốc, bị bắt quả tang nhận tài liệu mật của Judith Coplon, nhân tình người Mỹ.
[10] Tức đại tá Abel, trùm do thám Sô Viết tại Mỹ.
[11] Tức đại úy không quân Gary Powers, lái chiếc U-2 thám thính bị bắn rơi trên đất Nga, bị lên án 10 năm tù, sau được đổi với đại tá Abel.
[12] Neurone.
[13] Bác sĩ Fukutomé.
[14] Bác sĩ MB. Delgado, của đại học đường Yale, Hoa Kỳ. Bác sĩ VH. Mart, đại học đường Havard, Hoa Kỳ đã áp dụng phương pháp trên, để làm tiêu tan nỗi đau đớn và khổ cực của các bệnh nhân ung thư hấp hối. Các bác sĩ Mỹ Theodore Reik, William E. Rusk (trung tâm Rockefeller). W. Wetzel (đại học đường Michigan) đang tiếp thục thí nghiệm trong địa hạt này. Tại bệnh viện Massachusetts General Hospital (Boston - Mỹ), và Viện Pavlov (Léningrad - Liên Sô) người ta đang thí nghiệm thay đổi tính tình trên súc vật và đạt được kết quả mỹ mãn.
[15] Électrodes.
[16] Là Smith and Wesson 38 special.
[17] Theo thứ tự, những súng này là Military and Police 38 special. K-Masterpiece 38 special, Combat Masterpiece 221.R 38 special, 38/44 Heavy Duty, 38 Bodyguard, 38 Terrier, 38/44 Outdoorman, Military and Police, Airweight 38 special, Chief's special Airweight, 38 Centennial, Chief's special.
[18] 44 Magnum special (Smith and Wesson).
[19] Huyết thanh sự thật là sérum de la vérité, bằng chất scopolamine được dùng để chích vào người bị can để lấy cung. Dưới áp lực của nó, bị can phải khai hết những điều giấu trong tiềm thức.
[20] OSS tức là Office of Strategic Services của Mỹ, trong thời chiến, OSS đã được giải tán và thay thế bởi trung tâm tình báo Central Intelligence Agency.
[21] Tướng Gehlen, chỉ huy điệp báo Tây Đức, người được mệnh danh là "ông tướng không mặt" khét tiếng trong làng do thám quốc tế.
[22] Tiền Thái, 20 bath là một đô-la Mỹ.
[23] Vnucovo.
[24] Moscova.
[25] Gorky.
[26] Bác sĩ Walter Liuse, chủ tịch Hội Luật Gia Tự Do, một tổ chức tình báo chống Cộng tư nhân, hoạt động ở Đức quốc.
[27] Tiếng Thái, tức là 1, 2, 3.
[28] Tiếng Thái: 20.
[29] Không được hút thuốc, cột giây lưng lại.
[30] Các cơ quan gián điệp đã có thể dàn cảnh "thượng mã phong" với những tang chứng tài tình, bác sĩ luật y không tài nào khám phá ra. Tác giả không thể thuật lại vì không muốn trình bày những chi tiết kém tao nhã, xin bạn đọc hiểu ngầm và lượng thứ.
[31] GRU là phòng Nhì của Hồng Quân. KGB là công an mật vụ. Smerch là cơ quan ám sát bí mật. Nga Sô còn một tổ chức khác, RUMID, chuyên về do thám ngoại giao.
[32] Điện thoại ở Hà Nội gồm 4 số, chứ không 5 số như ở Sàigòn.
[33] Barbital, amytal, evipal, thuốc ngủ.
[34] Hydrate de chlore (choral hydrate) một thứ thuốc mê cực mạnh, do nhà bác học Liebig phát minh ra năm 1832.
[35] Beatnik, lớp người theo nếp sống cuồng loạn ở tây phương.
[36] Masochisme, một chủ thuyết về tình dục. Người ta dùng danh từ masochiste để chỉ kẻ nào đòi bị hành hạ trong khi ân ái. Masochiste viết theo tên của Léopold von Sacher-Masoch, người Áo, sinh năm 1836. Masoch xuất bản năm 1870, một tập đoản thiên, mô tả những cảnh đàn bà đánh đàn ông trong khi ân ái. Đặc biệt là truyện "Vệ Nữ khoác áo lông" thuật lại vụ nàng Wanda trói tình nhân Serepin rồi đánh bằng roi da trước giờ ân ái.
[37] Đại tá này là Alfred Redl, còn hai nhà toán học là William Martin và Bernon Mitchell, nhân viên của NASA. Cục an ninh quốc gia Mỹ. Muốn biết rõ thêm, xin đọc Gián điệp quốc tế đã xuất bản, cũng của tác giả NTT.
[38] Volga M-21. Loại xe này trông hao hao như Chevrolet của Mỹ, đời 1950.
[39] MN là Moisin-Nagant. Moisin là tên đại tá Sergeivanovich Morin. Tôkarếp là súng do tướng Tôkarev sáng chế.
[40] PPD 1940 do tướng Degtuarov chế tạo vào năm 1940.
[41] Năm 1941, súng PDSh ra đời do Shpaghin vẽ kiểu, nên có chữ Sh ở sau.
[42] Hai loại súng PPS này do Suradev chế tạo trong năm 1942 và 1943. Tiểu liên Suradev được trang bị cho binh sĩ nhảy dù Sô Viết. Vì là súng tốt nên Nga Sô chỉ gởi một số rất ít cho các quân đội chư hầu.
[43] Tất cả những khách sạn mà Văn Bình vừa nhớ lại đều mới được cất xong. Đây là khách sạn Ambassador, xây mất 5 triệu mỹ-kim, hàng năm, trên 25.000 du khách tới, trong số có Z.28.
[44] American
[45] Royal Hotel
[46] Hilton, ở Istamboul, trên bờ biển Bosphore
[47] Hotel Phoenica, ở Beyrut
[48] Khách dạn Hilton, bên dòng sông Nil, 27 cô gái hầu bàn đã tìm được chồng trong đám du khách
[49] Carlton beach, tiền phòng từ 6 đến 8 ngàn bạc VN một ngày.
[50] Bermudes
[51] Hilton Hotel ở Las Brisax (ngọn gió mát) Acapulco, tiền phòng từ 5 ngàn đến 17 ngàn bạc VN một ngày, phòng nào cũng có tủ lạnh riêng chứa đầy trái cây tươi.
[52] Hotel des Cataralas tại thác nước Iguacy mất 15 năm mới hoàn thành, xung quanh toàn kỳ hoa dị thảo - Điệp viên Văn Bình đã lê thân khắp thế giới, và những ô-ten kể trên mới là những phần trăm những nơi Z.28 ngụ lại.
[53] Tức là Gestapo, Die Geheime Staatspolizei. Tiếng Đức, Geheime là bí mật. Die Geheime Staatspolizei là công an mật vụ quốc gia, gọi tắt là Gestapo.
[54] Giám đốc trú sứ là đại diện gián điệp tại một nước hải ngoại.
[55] Tức là Vladimir Y. Semichastny, trên ba mươi tuổi. Semichasrny thay thế Aleksandr N. Shelepin, một người cũng mới trên tứ tuần. Hiện Nga Sô đang trẻ trung hóa ngành do thám công an.
[56] Dụng cụ an toàn: một thứ máy riêng gắn liền vào điện thoại mà công dụng là ngăn không cho người ngoài nghe trộm, hoặc lắp trộm máy ghi âm. Nó trị giá trên một ngàn mỹ kim. Ở Sàigòn hiện có dụng cụ an toàn.
[57] Vụ ám sát này là mẫu mực của thể thức ám sát người đi xe hơi. Người bị ám sát là Hêđờrích (Heydrich), thống đốc bảo hộ nước Tiệp-Khắc, cựu tổng giám đốc mật vụ Đức-quốc-xã. Năm 1942, quân đội quốc-xã thắng như chẻ tre. Tiệp-Khắc bị chiếm đóng và biến thành bảo hộ. Dưới sự thống trị của Hêđờrích, nhân dân Tiệp gia nhập kháng chiến đông đảo, và một nhóm ba thanh niên được huấn luyện tại Anh quốc trở về xứ ám sát Hêđờrích. Nạn nhân ngồi cạnh tài xế, ở băng trước xe Mercédes, đến một chỗ đường giốc phải chậm lại, một thanh niên chạy ra bắn một loạt đạn, thanh niên thứ hai lăn một quả bom tới xe và nổ tung. Sau này, bị bao vây trong một nhà thờ, các thanh niên ái quốc này kháng cự đến người cuối cùng.
[58] Walkie-talkie là loại máy vô tuyến bỏ túi, thứ nhỏ nhất bằng gói thuốc lá có thể liên lạc giữa hai người trong đường kính một cây số. Loại máy của cảnh sát Sàigòn có tầm hoạt động rộng hơn. Hiện nay, các sở do thám đã chế tạo một thứ walkie-talkie chỉ nhỏ bằng phân nửa gói thuốc Bastos mà có tầm liên lạc xa 5 cây số, và nghe rõ như điện thoại trong thành phố.
[59] Đó là súng máy Sô Viết Degtyarov, cỡ 7,Z.62 ly, nặng độ 4 kilô, tầm bắn từ 50 đến 500 thướcx. PPD 1940 là một trong những súng máy bắn rất nhạy của Hồng Quân Sô Viết.
[60] Tức Goryunov 1943, cỡ đạn 6,Z.62 ly. Loại trung liên này được coi là rất chính xác và nguy hiểm, vì nó xử dụng dễ và nhẹ.
