Vụ án Tiểu bang New York kiện Laura Hawkins cuối cùng đã được ấn định ngày xét xử vào ngày 15 tháng 2, chưa đầy một năm sau khi George Selby bị bắn.

Nếu công chúng hầu như đã quên mất sự tồn tại của Laura cùng tội ác của cô, thì các tờ báo đã khơi lại mọi chi tiết về vụ mưu sát qua những bài viết loan báo phiên tòa sắp diễn ra trong suốt mấy ngày qua. Nhưng thực ra họ vốn chưa từng quên. Giới tính, tuổi tác, nhan sắc của nữ bị cáo; địa vị xã hội cao quý của cô tại Washington, cùng sự bình tĩnh đến kỳ lạ khi thực hiện tội ác – tất cả đã hòa quyện lại để khắc sâu sự kiện này vào tâm trí công chúng, dẫu cho gần ba trăm sáu mươi lăm vụ án mạng tiếp sau đó đã xảy ra để phá vỡ sự đơn điệu của đời sống đô thị.

Không, công chúng vẫn thỉnh thoảng đọc được những tin tức về nữ phạm nhân kiều diễm đangéo mòn trong nhà giam thành phố, trở thành nạn nhân đau khổ trước sự chậm chễ của công lý; và khi những tháng ngày trôi qua, thật tự nhiên làm sao khi sự kinh hoàng về tội ác của cô dần phai mờ trong ký ức, trong khi hình ảnh nữ anh hùng của câu chuyện ấy lại được bao bọc bởi một thứ tình cảm lãng mạn. Có lẽ các luật sư của cô đã tính toán đến điều này. Có lẽ chính theo lời khuyên của họ mà Laura đã quan tâm đến những tù nhân bất hạnh cùng chịu cảnh giam giữ với mình, đồng thời không tiếc dùng chính tiền túi để phần nào xoa dịu những thiếu thốn của những con người tội nghiệp ấy. Việc cô làm điều này đã được công chúng đọc thấy trên các mặt báo thời bấy giờ, và thông báo giản đơn ấy đã phủ một ánh sáng dịu dàng lên nhân cách của cô.

Phòng xử án đã chật ních từ rất sớm, trước cả khi các thẩm phán, luật sư và bị cáo bước vào. Không có niềm vui nào mãnh liệt đối với một số tâm hồn bằng việc chứng kiến sự tra tấn chậm rãi của một con người đang bị xét xử vì tội chết, ngoại trừ một vụ hành quyết; không có màn trình diễn sự khéo léo, trí tuệ và quyền lực nào của con người lại hấp dẫn bằng những gì được thể hiện bởi các luật sư kỳ cựu trong một phiên tòa trọng án, và cũng chẳng có nơi nào khác bày tỏ sự tinh vi, óc nhạy bén, sự tháo vát và tài hùng biện đến thế.

Tất cả mọi yếu tố của sự phấn khích tột độ đều hội tụ trong một phiên tòa xét xử tội giết người. Vấn đề cốt lõi đầy kinh hãi khiến cho từng lời nói hay ánh mắt dù là nhỏ nhất cũng mang trọng lượng. Ôi, ánh mắt sắc sảo của những khán giả đảo liên hồi từ bồi thẩm đoàn vô cảm sang các luật sư nhạy bén, vị thẩm phán điềm tĩnh và nữ bị cáo đầy lo âu. Không một chi tiết nào bị bỏ lỡ: từ những cuộc tranh cãi nảy lửa giữa các cố vấn pháp lý về các vấn đề luật pháp, những phán quyết được cân nhắc kỹ lưỡng từ bệ xét xử, cho đến những màn đấu trí giữa luật sư và nhân chứng. Đám đông dao động theo chiều hướng lên xuống của những lời khai thay đổi, chìm đắm trong sự đồng cảm, và nín thở chờ đợi từng lời phán quyết của thẩm phán. Họ nhanh chóng ngả theo phe bênh vực hoặc chống lại bị cáo, đồng thời nhanh chóng nhận ra những gương mặt ưu tú của mình trong số các luật sư. Không gì khiến họ thích thú hơn màn đáp trả sắc sảo của một nhân chứng và sự bẽ mặt của một vị luật sư khó ưa. Một câu nói đùa, dù cho có nhạt nhẽo đi chăng nữa, cũng chẳng ở đâu được đón nhận nồng nhiệt hay vỗ tay hưởng ứng nhanh chóng bằng trong một phiên tòa xét xử án mạng.

Bên trong vành móng ngựa, các luật sư trẻ và những kẻ bám gót có đặc quyền đã lấp đầy mọi chiếc ghế, ngoại trừ những chỗ ngồi được dành riêng tại bàn cho những người tham gia vụ án. Bên ngoài, đám đông chiếm trọn mọi ghế ngồi, bệ cửa sổ và cả khoảng không gian đứng. Bầu không khí lúc này đã trở nên thật khủng khiếp. Đó là thứ mùi đặc trưng của một tòa án hình sự, tựa như nó đã bị vấy bẩn bởi sự hiện diện của tất cả những tội lỗi mà con người có thể gây ra.

Đã có một chút xôn xao khi Biện lý cuộc cùng hai trợ lý bước vào, ngồi xuống chiếc bàn và bày đống tài liệu của mình ra trước mặt. Lại có thêm nhiều tiếng xôn xao nữa khi đoàn luật sư biện hộ xuất hiện. Đó là ông Braham, trưởng nhóm, cùng hai luật sư cấp dưới là ông Quiggle và ông O’Keefe.

Mọi người trong phòng xử án đều biết ông Braham, vị luật sư bào chữa hình sự vĩ đại, và bản thân ông cũng thừa biết mình là tâm điểm của mọi ánh nhìn khi bước đến chỗ ngồi, cúi đầu chào những người quen bên phía vành móng ngựa. Ông là một người đàn ông vóc dáng lực lưỡng nhưng hơi gầy, với bờ vai rộng và một cái đầu lớn, mái tóc xoăn màu hạt dẻ rủ xuống cổ áo mà ông có thói quen hất qua hất lại giống như cách mà người ta vẫn tưởng tượng về một chú sư tử đang vờn bờm của mình. Khuôn mặt ông nhẵn nhụi, miệng rộng và đôi mắt nhỏ sẫm màu nằm khá sát nhau. Ông Braham mặc một chiếc áo khoác chùng màu nâu cài khuy kín ngực, có găm một bông hồng ở khuyết áo phía trên, và diện chiếc quần ên màu sáng. Một chiếc khuy măng sét bằng kim cương lấp ló trên ngực áo; và khi ông ngồi xuống, tháo găng tay ra, một chiếc nhẫn có con dấu lớn hiện rõ trên bàn tay trái trắng trẻo của ông. Sau khi đã an tọa, ông Braham thong thả quan sát toàn bộ phòng xử án, thì thầm vài câu với một vị trợ lý, rồi lấy ra từ trong túi một con dao có cán bằng ngà voi để cắt móng tay, chiếc ghế cứ thế ngả ra sau rồi đưa tới trước một cách chậm rãi.

Chỉ một khoảnh khắc sau, Thẩm phán O’Shaunnessy bước vào từ cánh cửa phía sau và ngồi vào một chiếc ghế phía sau bệ xét xử; ngài là một quý ông mặc áo vải thô màu đen, tóc màu cát hơi xoăn, khuôn mặt tròn, đỏ hồng và có vẻ khá vui vẻ, sắc sảo hơn là trí thức, đi kèm với một phong thái tự phụ. Cuộc đời ông không có gì quá nổi bật. Ông xuất thân từ một dòng dõi dài các vị vua Ireland, và ông chính là người đầu tiên trong dòng họ đặt chân lên vương quốc của mình – vương quốc ấy hóa ra lại chính là thành phố New York. Thực chất, ông đã lún sâu và trượt dài đến mức khi còn là một thiếu niên, ông chỉ như một đứa trẻ lang thang đường phố tại thành phố đó; nhưng với lòng tham vọng và sự khôn khéo bẩm sinh, ông nhanh chóng chuyển sang nghề đánh giày, bán báo dạo, trở thành chân sai vặt cho một văn phòng luật sư, nhặt nhạnh đủ kiến thức để kiếm việc tại các tòa án cảnh sát, được kết nạp vào đoàn luật sư, trở thành một chính trị gia trẻ tuổi đầy triển vọng, bước vào cơ quan lập pháp, và cuối cùng được bầu làm thẩm phán – chức vị mà ông hiện đang tôn vinh. Ở đất nước dân chủ này, ông buộc phải che giấu dòng dõi hoàng gia của mình dưới một lớp vỏ bình dân. Thẩm phán O’Shaunnessy chưa bao giờ có một hành nghề hái ra tiền hay mức lương hậu hĩnh, nhưng ông đã khôn ngoan dành dụm được một khoản tiền – bởi ông tin rằng một vị thẩm phán phụ thuộc không bao giờ có thể công tâm – và ông đang sở hữu đất đai cùng nhà cửa trị giá ba bốn trăm ngàn đô la. Chẳng phải chính ông đã góp phần xây dựng và trang hoàng cho Tòa án này đó sao? Chẳng phải ông thừa biết rằng cái "ống nhổ" mà chính tòa ngài đang sử dụng đã ngốn của thành phố khoản tiền lên tới một ngàn đô la hay sao?

Ngay khi vị thẩm phán vừa ngồi xuống, phiên tòa được mở màn bằng tiếng hô "oi yis, oi yis" của viên chức tòa theo thổ âm của ông ta, vụ án được xướng tên, và viên cảnh sát trưởng nhận lệnh dẫn bị cáo vào. Giữa bầu không ksi im phăng phắc, Laura bước vào, tay vịn lấy cánh tay của viên cảnh sát, và được dẫn đến một chỗ ngồi do các luật sư của cô sắp xếp. Theo sau cô là mẹ cô và Washington Hawkins, họ được xếp ngồi ở những chiếc ghế gần đó.

Laura rất xanh xao, nhưng sắc xanh ấy lại càng làm nổi bật vẻ rực rỡ của đôi mắt to và mang lại một nét buồn da diết cho khuôn mặt biểu cảm của cô. Cô mặc một bộ đồ đen giản dị với gu thẩm mỹ tinh tế, hoàn toàn không đeo trang sức. Chiếc khăn voan mỏng che một phần khuôn mặt không những không che giấu mà còn làm tôn lên vẻ đẹp của cô. Cô bước vào một phòng khách hay một nhà thờ cũng chẳng thể điềm tĩnh hay nhún nhường đầy kiêu hãnh hơn thế. Trong phong thái hay nét mặt của cô không hề có sự hổ thẹn lẫn vẻ táo tợn nào, và khi ngồi xuống trước tầm mắt của một nửa số khán giả, cô cúi gằm mặt xuống. Một tiếng thì thầm trầm trồ lan khắp phòng. Các phóng viên báo chí thì hối hả đưa ngòi bút bay lượn. Ông Braham một lần nữa đưa mắt quét qua toàn bộ căn phòng như thể tỏ ý hài lòng. Khi cuối cùng Laura ngước mắt lên đôi chút, cô nhìn thấy Philip và Harry ở bên trong vành móng ngựa, nhưng cô không hề có động thái nhận ra họ.

Viên thư ký sau đó đọc bản cáo trạng theo thể thức thông thường. Bản cáo trạng quy kết Laura Hawkins tội chủ mưu mưu sát George Selby bằng cách bắn anh ta bằng súng lục, súng ổ quay, súng săn, súng trường, súng lặp, súng nòng rời, đại bác, súng sáu phát, súng hoa cải, hoặc bất kỳ thứ vũ khí nào khác; sát hại anh ta bằng một quả tạ buộc dây, gậy gỗ, dao rọc thịt, dao Bowie, dao bấm, cây cán bột, cần cẩu, móc sắt, dao găm, kẹp tóc, búa, tuốc nơ vít, đinh, và tất cả mọi loại vũ khí hay dụng cụ nào khác, tại khách sạn Southern và ở mọi khách sạn lẫn địa điểm nào khác, vào ngày mười ba tháng Ba và bất kỳ ngày nào khác của kỷ nguyên Thiên Chúa ở bất cứ chốn nào.

Laura đứng thẳng trong suốt thời gian bản cáo trạng dài dằng dặc được đọc; và khi kết thúc, đáp lại câu hỏi của thẩm phán, cô cất giọng trong trẻo, trầm ấm trả lời: “Không có tội.” Cô ngồi xuống và tòa tiến hành lập bồi thẩm đoàn.

Người đầu tiên được gọi tên là Michael Lanigan, chủ quán rượu.

“Anh đã hình thành hoặc bày tỏ bất kỳ quan điểm nào về vụ án này chưa, và anh có quen biết ai trong số những người liên quan không?”

“Không có ạ,” ông Lanigan đáp.

“Anh có sự phản đối nào xuất phát từ lương tâm đối với hình phạt tử hình không?”

“Thưa ngài, không có, theo như tôi biết.”

“Anh có đọc được bất cứ điều gì về vụ án này không?”

“Thì chắc chắn là tôi có đọc báo rồi, thưa Quan tòa.”

Ông Braham đưa ra lời phản đối vì có lý do chính đáng, và người này bị loại.

Patrick Coughlin.

“Nghề nghiệp của anh là gì?”

“À thì—tôi chẳng có nghề nghiệp cụ thể nào cả.”

“Không có nghề nghiệp cụ thể nào ư? Ờ thế nghề nghiệp chung của anh là gì? Anh làm gì để kiếm sống?”

“Tôi nuôi mấy con chó sục, thưa ngài.”

“Nuôi mấy con chó sục cơ à? Mở đấu trường cho chó cắn chuột hả?”

“Mấy vị quý ông thường đến đó để giải trí đôi chút. Còn tôi chưa bao giờ bắt chúng đánh nhau cả, thưa ngài.”

“Ồ, tôi hiểu rồi—có lẽ anh là ủy ban giải trí của hội đồng thành phố. Anh đã bao giờ nghe nói về vụ án này chưa?”

“Chưa bao giờ cho đến sáng nay, thưa ngài.”

“Anh có biết đọc không?”

“Không đọc nổi chữ in nhỏ đâu, thưa Quan tòa.”

Người đàn ông này chuẩn bị được tuyên thệ thì ông Braham hỏi:

“Cha anh có biết đọc không?”

“Cụ nhà tôi thì rành việc đó lắm, thưa ngài.”

Ông Braham lập luận rằng người này không đủ tư cách. Thẩm phán cho là không phải vậy. Vấn đề được tranh luận. Bị gạt bỏ theo quyền phủ quyết của luật sư.

Ethan Dobb, phu xe ngựa.

“Anh có đọc được chữ không?”

“Có, nhưng tôi không có thói quen đó.”

“Anh đã nghe nói về vụ án này chưa?”

“Tôi nghĩ là có—nhưng cũng có thể là vụ khác. Tôi không có ý kiến gì về nó cả.”

Biện lý cuộc: “Th... th... thế chứ! Khoan đã nào! Có ai bảo anh phải nói là anh không có ý kiến gì về vụ này không?”

“Kh... kh... không, thưa ngài.”

“Cẩn thận đấy nhé, cẩn thận vào. Thế cái gì xui khiến anh tự dưng thốt ra câu nói đó?”

“Họ vẫn luôn hỏi câu đó mỗi khi tôi vào bồi thẩm đoàn mà.”

“Được rồi. Anh có sự cấm kỵ nào trong lương tâm về hình phạt tử hình không?”

“Cấm kỵ cái gì cơ ạ?”

“Anh có phản đối việc kết tội một người—về tội giết người dựa trên các bằng chứng không?”

“Tôi có thể phản đối, thưa ngài, nếu tôi cho rằng người đó không có tội.”

Viện kiểm sát tưởng rằng mình đã túm được một sơ hở.

“Liệu cảm giác này có khiến anh nghiêng về việc phản đối một bản án tử hình hay không?”

Bồi thẩm viên đáp rằng ông ta chẳng có cảm giác gì cả, và cũng không quen biết ai trong số những người liên quan. Được chấp nhận và tuyên thệ.

Dennis Lafin, công nhân. Chưa từng hình thành hay bày tỏ quan điểm nào. Chưa từng nghe nói về vụ án. Tin vào việc treo cổ những kẻ đáng bị như vậy. Có thể đọc nếu thấy cần thiết.

Ông Braham phản đối. Người đàn ông này rõ ràng mang tư tưởng khát máu. Bị gạt bỏ theo quyền phủ quyết.

Larry O’Toole, nhà thầu xây dựng. Một người đàn ông ăn vận diêm dúa theo phong cách được gọi là “kẻ giả sang trọng”, sở hữu ánh mắt sắc sảo và cái lưỡi lanh lợi. Đã đọc các bản tin báo chí về vụ án nhưng chúng chẳng để lại ấn tượng gì trong ông ta. Sẽ bị chi phối bởi các bằng chứng. Không thấy có lý do gì để bản thân không thể trở thành một bồi thẩm viên vô tư.

Câu hỏi từ Biện lý cuộc.

“Làm thế nào mà các bản tin lại chẳng để lại ấn tượng gì cho anh cơ chứ?”

“Tôi chẳng bao giờ tin bất cứ thứ gì mình đọc trên báo chí cả.”

(Tiếng cười rộ lên từ đám đông, những nụ cười đồng tình từ Quan tòa và ông Braham.) Bồi thẩm viên tuyên thệ nhậm chức. Ông Braham thì thầm với O’Keefe, “đúng là hắn ta rồi.”

Avery Hicks, người bán đậu phộng dạo. Anh ta đã bao giờ nghe về vụ án này chưa? Người đàn ông lắc đầu.

“Anh đọc được chữ không?”

“Không.” “Có sự kiêng dè nào về hình phạt tử hình không?”

“Không.”

Anh ta vừa chuẩn bị tuyên thệ thì viên biện lý quay sang, bâng quơ nhận xét:

“Có hiểu bản chất của một lời thề là gì không?”

“Ở bên ngoài ạ,” người đàn ông vừa nói vừa chỉ tay ra cửa.

“Ý tôi hỏi là, anh có biết lời thề là gì không?”

“Năm xu,” người đàn ông giải thích.

“Ý anh muốn sỉ nhục tôi chắc?” vị công tố viên gầm lên. “Anh là đồ đần độn à?”

“Vừa mới nướng xong đấy. Tôi bị điếc. Chẳng nghe thấy lời nào các ông nói đâu.”

Người đàn ông bị đuổi về. “Nhưng hắn ta mà làm bồi thẩm viên thì cũng không tệ đâu,” ông Braham thì thầm. “Tôi thấy hắn nhìn bị cáo với ánh mắt đầy cảm thông. Đó là điểm mà cậu cần phải để mắt tới đấy.”

Kết quả của toàn bộ công sức suốt cả ngày trời là chỉ chọn được đúng hai bồi thẩm viên. Tuy nhiên, những người này lại làm ông Braham vô cùng hài lòng. Ông đã loại bỏ tất cả những ai mà ông không biết rõ. Không ai hiểu rõ hơn vị luật sư hình sự vĩ đại này rằng trận chiến thực sự nằm ở khâu lựa chọn bồi thẩm đoàn. Việc thẩm vấn nhân chứng sau đó, hay tài hùng biện bỏ ra trước bồi thẩm đoàn suy cho cùng cũng chỉ để tạo hiệu ứng bên ngoài. Ít nhất đó là lý thuyết của ông Braham. Nhưng bản chất con người là một thứ kỳ lạ, ông thừa nhận; đôi khi các bồi thẩm viên vẫn bị lay động một cách khó hiểu, dù cho anh có cẩn trọng đến đâu trong việc lựa chọn họ đi chăng nữa.

Phải mất bốn ngày ròng rã mệt mỏi thì bồi thẩm đoàn này mới được lập xong, nhưng khi nó thực sự hoàn tất, nó đã mang lại niềm vinh dự lớn cho đoàn luật sư biện hộ. Theo như ông Braham được biết, chỉ có hai người biết chữ, và một trong số đó chính là hội trưởng – người bạn của ông Braham, vị nhà thầu diêm dúa nọ. Tất cả bọn họ đều có trán thấp và khuôn mặt nặng nề; vài kẻ mang nét xảo quyệt của loài vật, trong khi phần lớn chỉ là sự đần độn. Toàn bộ danh sách bồi thẩm đoàn ấy tạo nên thứ di sản kiêu hãnh thường được mô tả là “sự bảo vệ cho các quyền tự do của chúng ta.”

Biện lý cuộc, ông McFlinn, mở đầu phần luận tội thay mặt cho tiểu bang. Ông nói với một chút giọng địa phương rất nhẹ, thứ giọng đã ngấm vào máu thịt chứ không phải qua trau dồi. Ông tự giới hạn trong một tuyên bố ngắn gọn về vụ án. Tiểu bang sẽ chứng minh rằng Laura Hawkins, nữ bị cáo đứng trước vành móng ngựa, một con ác quỷ mang hình hài của một người phụ nữ đẹp, đã bắn chết tươi George Selby, một quý ông miền Nam, vào thời điểm và địa điểm đã mô tả. Rằng vụ án mạng diễn ra trong máu lạnh, có tính toán từ trước và hoàn toàn không có sự khiêu khích nào; rằng nó đã được trù tính và đe dọa từ lâu; rằng cô ta đã bám theo nạn nhân từ Washington để ra tay thực hiện. Tất cả những điều này sẽ được chứng minh bằng những nhân chứng không thể chối cãi. Vị công tố viên bổ sung rằng nhiệm vụ của bồi thẩm đoàn, dẫu có đau đớn đến đâu chăng nữa, thì vẫn rất rõ ràng và đơn giản. Họ là những công dân, những người chồng, và có lẽ là cả những người cha. Họ thừa biết cuộc sống đã trở nên bất an nhường nào tại chốn đô thành này. Ngày mai, những người vợ của chính chúng ta có thể sẽ thành góa phụ, những đứa con của họ sẽ thành trẻ mồ côi, giống như gia đình tang tóc ở cái khách sạn đằng kia, bị tước đoạt đi người chồng và người cha bởi bàn tay ghen tuông của một ả đàn bà sát nhân nào đó. Vị công tố viên ngồi xuống, và viên thư ký xướng tên:

“Henry Brierly.”