Fermoy, dù ngày nay là một thị trấn xinh xắn và sạch sẽ đến vậy, thuở xưa lại từng là một ngôi làng nghèo khổ và nhếch nhác bậc nhất ở Ireland. Nơi đây chẳng có lấy một doanh trại, nhà thờ, trường học, hay bất cứ thứ gì đáng để trầm trồ. Những ngôi nhà hai tầng chỉ đếm trên đầu ngón tay; đường sá (vì thị trấn chỉ có độc một con đường) chủ yếu được tạo nên từ những lều bùn tồi tàn; và phong cảnh hữu tình xung quanh cũng chẳng đủ sức níu chân du khách lưu lại quán trọ nghèo nàn, dơ bẩn của nơi này quá thời gian thực sự cần thiết.
Vào những ngày ấy, có một trung đoàn bộ binh đang trên đường hành quân từ Dublin đến Cork. Một đại đội xuất phát từ Caher vào buổi sáng, sau một chặng đường nhọc nhằn, đã đi qua Mitchelstown, lê bước băng qua những ngọn núi Kilworth; và vào một buổi tối tháng Mười muộn màng, mệt mỏi cùng đóni lả, họ đã đến Fermoy, chặng dừng chân áp chót trước khi về đến doanh trại. Như chúng ta đã nói, lúc bấy giờ chưa có doanh trại nào được xây ở đó để đón tiếp họ; thế là mọi tiếng kêu gọi đều vang lên, í ới hỏi những người dân làng ngơ ngác về tên và nhà của quan quản lý quân nhu.
"Ố hay, các người không thể từ tốn một chút rồi để người ta bảo cho à," một người lên tiếng. "Chứ lị, sao mà tôi có thể đáp lời tất cả các người cùng một lúc được cơ chứ," người khác càu nhàu. "Hả!" người thứ ba kêu lên, làm như không hiểu viên trung sĩ đang nói với mình. "Có phải ý các anh là ngài Consadine không?" người thứ tư đáp lại, trả lời câu hỏi bằng một câu hỏi khác theo đúng kiểu Ireland. "Quỷ tha ma bắt cái giống lính tráng nhà các người đi!" một dân làng thứ năm lầm bầm qua kẽ răng. "Các người đến để cướp nhà cửa, cướp cửa nẻo của những người nghèo khó phải làm lụng vất vả mới kiếm được miếng ăn đấy phỏng?" "Thôi nào Teigue, sao cậu cứ phải thế nhỉ?" người hàng xóm vừa nói vừa huých nhẹ vào kẻ vừa lên tiếng; "Nhà ngài ấy kìa, mấy ông tướng. Các anh thấy chưa, đằng kia kìa, ngay trước mặt các anh, ở cuối con đường, chỗ có ánh đèn hắt qua khung cửa sổ; hoặc thôi, để chính tôi chạy đi dẫn đường xuống cùng cho mấy cừu non tội nghiệp các anh; chắc là rã rời và mệt mỏi lắm rồi sau chặng đường dài." "Đúng là một anh chàng tốt bụng," vài người lính phủ đầy bụi đường lên tiếng; và Ned Flynn cắm cổ chạy đi, theo sát gót là toàn bộ đám lính chiến.
Ông Consadine, vị quan quản lý quân nhu, có thể đoán được, là một nhân vật có chút thế lực, và trong những dịp như thế này thì thế lực ấy càng chẳng nhỏ nhoi gì ở một nơi như Fermoy. Ông có vóc dáng đẫy đà, cùng dáng đi chậm rãi, trang trọng, vừa vặn với tầm vóc lẫn sự quan trọng của bản thân. Ba inch vải áo lót trắng phau lúc nào cũng lấp ló giữa cạp quần và áo ghi-lê. Túi quần chẽn của ông chẳng bao giờ cài cúc; và để chẳng thèm giấu đi những thớ thịt vạm vỡ như bò mộng ở ngực và cổ, cổ áo sơ mi của ông thường phanh ra vì ông chẳng thèm đeo cà vạt; một bộ tóc giả ngắn xoăn tít thường ngự trị ngay ngắn trên đầu và vuông vức trên trán ông. Cứ thế đấy, ngài Consadine, tổng quản lý quân nhu kiêm phó cảnh sát hạt, lúc ấy đang cạn đến ly thứ tám của mình, ngồi cùng viên quan án tòa án đất đai — người mà vào khoảnh khắc ấy vừa mới bắt đầu đả động đến việc đạt được một thỏa thuận tương đối sòng phẳng về tiền thuế thập phân — thì Ned Flynn gõ cửa.
"Xem ai ở ngoài cửa kìa, Nilly," cô con gái lớn của ông Consadine cất giọng lanh lảnh gọi cô hầu gái chân đất. "Lính đến đấy ạ, thưa ngài!" Nelly vừa thét lên vừa chạy thụt lùi vào phòng mà chẳng thèm mở cửa. "Con nghe tiếng kiếm với lưỡi lê khua leng keng trên những viên đá lát rồi đây." "Chẳng ma nào thèm chào đón chúng vào cái giờ mặt giời này," ông Consadine vừa lẩm bẩm vừa cầm lấy ngọn nến, bước sang căn phòng đối diện bên kia hành lang dùng làm phòng làm việc của ông.
Cây bút của chính ông Consadine và của cậu con trai Tom giờ đây đang bận rộn hết công suất. Các sĩ quan được bố trí vào quán trọ; các hạ sĩ quan và binh lính được xếp trọ nhà những ai không mấy ưa gì ông Consadine; bởi vì, vốn là một người tốt bụng, ông nương tay nhất có thể với những người bạn của mình. Bọn lính hầu như đã đi nhận chỗ ở hết, thì có một anh lính nghèo nàn nọ, vì quá buồn ngủ nên đã dựa lưng vào tường gục đầu ngủ thiếp đi, bỗng giật mình tỉnh giấc bởi không gian bỗng trở nên yên lặng. Cậu ta lồm cồm đứng dậy, tiến về phía chiếc bàn nơi ông Consadine đang ngồi với hy vọng vị quan lớn sẽ cấp cho mình một chỗ trọ bờm xơm tử tế. "Một chỗ trọ tử tế à, anh bạn trẻ," vị tổng quản lý quân nhu cất lời, "anh sẽ có ngay, lại còn ở ngôi nhà to nhất cả xứ này nữa kia. Nghe đây Tom! Viết ngay một giấy bố trí chỗ trọ cho người trung thực này tại nhà ngài Barry xứ Cairn Thierna đi." "Ở nhà ngài Barry xứ Cairn Thierna ạ?" Tom thốt lên với vẻ mặt ngạc nhiên tột độ. "Ừ chứ sao nữa, ở nhà ngài Barry xứ Cairn Thierna — ngài Barry vĩ đại ấy!" cha cậu ta đáp lại, gật đầu xác nhận. "Chẳng phải người ta vẫn đồn ngài ấy sở hữu cơ ngơi hoành tráng nhất vùng này hay sao? — hoặc thôi, Tom, đưa đây giấy bút để tao tự tay viết giấy này."
Tờ giấy bố trí chỗ trọ được viết xong xuôi; những hạt cát thấm khô mực lấp lánh trên chữ ký cùng những nét uốn lượn hào phóng của ông Consadine, và người lính pháo thủ mệt mỏi đón lấy nó với lòng biết ơn và sự kính trọng phải lẽ. Cầm lấy ba lô và súng hỏa mai, cậu ta rời khỏi phòng làm việc, còn ông Consadine thì lạch bạch quay lại chỗ viên quan án để cười khẩy về trò đùa vừa chơi xỏ người lính, và để cười ngất trước ý nghĩ cậu ta đi cất công tìm kiếm nhà của ngài Barry xứ Cairn Thierna. Quả thật ông đã nói không sai khi khẳng định chẳng có ngôi nhà nào sánh được về sức chứa với nhà ngài Barry; bởi vì cũng giống như nhà của Allan A-Dale,
mái nhà của ngài chính là vòm trời xanh thẳm với mảnh trăng lưỡi liềm nhợt nhạt.
Barry xứ Cairn Thierna là một trong những thủ lĩnh từng một thời xưng bá vùng đất hạt Barrymore, và vì lý do nào đó, ngài đã bị yểm bùa trên ngọn núi Cairn Thierna. Tại đây, người ta biết rằng ngài vẫn sống trong cảnh vương giả xa hoa và thường được nhìn thấy bởi những người nông dân đi đường muộn màng.
Ông Consadine đã bảo người lính rằng nhà ngài Barry nằm cách thị trấn một quãng ngắn trên con đường đi Cork; thế là anh chàng tội nghiệp cứ thế lê bước đi một hồi, mắt ngó bên phải, taiể dòm bên trái để tìm kiếm dinh cơ lớn; nhưng chẳng tài nào thấy gì ngoài ngọn núi Cairn Thierna tối thẫm trước mặt và dăm ba túp lều lèo tèo ven đường. Cuối cùng, cậu gặp một người đàn ông và cất tiếng hỏi đường tới nhà ngài Barry. "Đến nhà ngài Barry á?" người đàn ông hỏi lại; "cậu muốn tìm ngài Barry nào cơ?" "Tôi không nói rõ được trong bóng tối thế này," người lính đáp lời. "Ngài gì gì đấy, quan quản lý quân nhu, đã ghi chỉ dẫn vào giấy trọ cho tôi; nhưng ngài ấy bảo đó là một ngôi nhà lớn, và tôi nghĩ ngài ấy gọi là đại nhân Barry." "Ủa chớ, chẳng lẽ anh đang hỏi tìm ngài Barry vĩ đại xứ Cairn Thierna đấy phỏng?" "Phải," người lính đáp, "Cairn Thierna — đúng nơi ấy rồi. Anh có biết nó nằm ở đâu không?" "Cairn Thierna!" người đàn ông nhắc lại — "Barry xứ Cairn Thierna! Tôi sẽ chỉ đường cho anh, rất hân hạnh thôi; nhưng đây là lần đầu tiên trong đời sinh ra tôi lại nghe chuyện lính tráng được xếp trọ nhà Barry xứ Cairn Thierna đấy. Dù sao thì chuyện lão Dick Consadin sai anh lên đó cũng kỳ quặc thật," hắn nói tiếp; "nhưng anh thấy ngọn núi to đùng trước mặt kia chưa — đấy chính là Cairn Thierna đấy. Ai cũng sẽ chỉ cho anh nhà ngài Barry một khi anh leo được lên đỉnh núi, tới chỗ đống đá to lùm lùm ấy."
Anh lính mệt mỏi thở dài một tiếng rồi cất bước tiến về phía ngọn núi; nhưng đi chưa được bao xa, cậu đã nghe tiếng vó ngựa dồn dập đuổi theo phía sau mình trên con đường lớn. Ngoảnh đầu lại, cậu thấy một bóng đen đang nhanh chóng tiến đến. Một vị quý ông cao lớn, ăn mặc sang trọng, cưỡi trên lưng một con ngựa xám kiêu kỳ, chẳng mấy chốc đã đến bên cạnh cậu. Người kỵ mã kìm cương dừng lại, và người lính liền lặp lại câu hỏi về nhà ngài Barry xứ Cairn Thierna. "Ồ, ta chính là Barry xứ Cairn Thierna đây," vị quý ông nói, "và xin hỏi bạn hiền có chuyện gì với ta thế." "Thưa ngài, tôi có giấy bố trí chỗ trọ ở nhà ngài," người lính đáp, "do quan quản lý quân nhu ở Fermoy cấp." "Thế cơ à," ngài Barry nói; "chà, vậy thì nhà ta cũng không xa lắm đâu; hãy theo ta và anh sẽ được đón tiếp chu đáo, cứ yên tâm."
Ngài rẽ khỏi con đường cái, dẫn ngựa leo lên sườn núi dốc đứng, theo sau là người lính đang vô cùng kinh ngạc khi thấy con ngựa có thể di chuyển dễ dàng đến thế ở một nơi mà cậu phải chật vật trèo leo mới tìm được và giữ được chỗ bám chân. Khi họ lên đến đỉnh, hiện ra trước mắt quả thực là một ngôi nhà lớn, vượt xa mọi dinh thự ở Fermoy. Nhà cao ba tầng, với những ô cửa sổ tuyệt đẹp, và bên trong sáng rực ánh đèn như thể đang có một bữa tiệc lớn đông đúc khách khứa. Trước cửa chính còn có cả một bậc thềm đá dẫn lên, nơi ngài Barry xuống ngựa, và cánh cửa được mở đón ngài bởi một người đầy tớ — người này liền dắt con ngựa ra phía sau chuồng. Ngài Barry, khi đứng ở cửa, đã bảo người lính bước vào, và thay vì tống cổ cậu xuống nhà bếp như bất kỳ vị quý ông nào khác sẽ làm, ngài đưa thẳng cậu vào phòng khách và bảo hãy đưa giấy trọ cho ngài xem. "À," ngài Barry vừa nói vừa nhìn tờ giấy rồi mỉm cười, "ta rành lão Dick Consadine lắm — hắn đúng là một tay vui tính, và nếu ta nhớ không lầm, hắn đang có mấy con bò cái thượng hạng dưới bãi cỏ bồi Carrickabrick; một khúc thịt thầu bò nướng cho bữa tối thì không tồi chút nào đâu nhể, anh bạn?"
Ngài Barry liền gọi lớn những người hầu cận, bảo họ bày bàn ăn và chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng. Chẳng mấy chốc, một đĩa thịt thầu bò nướng còn đang bốc nghi ngút khói đã được đặt lên trước mặt họ. "Ngồi xuống đi nào, anh bạn chân chất," ngài Barry nói, "chắc anh phải đói lắm rồi sau chặng đường dài hành quân hôm nay." Người lính với vô vàn lời cảm ơn vì sự hiếu khách cùng những lời cúi đầu cung kính trước thái độ nhã nhặn ấy, liền ngồi xuống và thưởng thức bữa tối ngon lành đúng như mong đợi; ngài Barry thì chẳng để cho hàm của cậu được nghỉ ngơi phút nào khi liên tục gắp thức ăn cho đến khi cậu thực sự không thể nuốt thêm được nữa. Đoạn, nước sôi được mang ra, và một vại punch whisky được pha chế mới tuyệt làm sao! Xin đảm bảo với bạn — nó chẳng hề giống vại nước của anh chàng thật thà Robin Craig, chẳng cần phải treo lên cành cây để cho ráo bớt nước đâu.
Họ ngồi bên nhau trò chuyện rôm rả suốt một hồi lâu bên vại rượu punch, ngọn lửa sưởi ấm áp làm sao, và bản thân ngài Barry lại là một vị quý ông cực kỳ phóng khoáng, có những câu chuyện vô cùng thú vị về mọi thứ trên đời, dù gần hay xa, khiến người lính chẳng hề cảm thấy thời gian đêm hôm trôi qua từ lúc nào. Cuối cùng, ngài Barry đứng lên, nói rằng quy tắc của ngài là mọi người trong nhà phải lên giường đi ngủ trước mười hai giờ đêm, "Và," ngài vừa nói vừa chỉ vào một bọc da nằm ở góc phòng, "hãy xách cái này lên giường ngủ cùng đi, đó chính là bộ da con bò mà ta đã cho làm thịt để đãi bữa tối cho anh đấy; hãy đưa nó cho quan quản lý quân nhu khi anh quay lại Fermoy vào sáng mai, và bảo với hắn rằng Barry xứ Cairn Thierna gửi tặng hắn đấy. Chẳng mấy chốc hắn sẽ hiểu điều đó có nghĩa là gì thôi, ta hứa với anh đấy; thế nên, chúc anh bạn dũng cảm của ta ngủ ngon nhé; chúc anh có một giấc ngủ thoải mái và mọi điều may mắn; nhưng ta phải rời đi và đi xa khỏi chốn này từ lâu trước khi anh thức giấc rồi." Người lính biết ơn đáp lại những lời chúc tốt đẹp của gia chủ, rồi bước về căn phòng được chỉ dẫn mà không hề đòi hỏi chiếc giường tốt thứ hai trong nhà vốn là quyền lợi mà ai cũng biết cậu được hưởng.
Sáng hôm sau, ánh mặt trời đánh thức cậu dậy. Cậu đang nằm ngửa, và chim chiền chiện đang hót vang trên bầu trời xanh thẳm tuyệt đẹp phía trên, những chú ong đang vo ve ngay sát tai giữa những khóm thạch nam. Cậu dụi mắt; chẳng thấy gì ngoài bầu trời thân thương với hai ba cụm mây buổi sáng nhẹ nhàng lững lờ trôi qua. Ngôi nhà lộng lẫy và chiếc giường nệm êm ái của ngài Barry đã tan biến vào hư vô, và cậu thấy mình đang nằm dài trên sườn núi Cairn Thierna, vùi mình giữa những thóm thạch nam, với bộ da bò được cuộn tròn làm gối kê đầu.
"Chà," cậu lẩm bẩm, "thế này thì còn khối trò hay hơn chọi gà chán! Chẳng phải tối qua mình đã trải qua một đêm tuyệt vời nhất cuộc đời tại nhà ngài Barry đó sao? Thế mà rốt cuộc cái nhà, cái cửa chính có bậc thềm, và cả cái giường nằm dưới lưng mình đã đi đâu mất tiêu rồi cơ chứ?" Cậu đứng phắt dậy. Chẳng còn lấy một dấu tích nào của ngôi nhà hay bất cứ thứ gì tương tự, ngoại trừ đống đá thô kệch trên đỉnh núi; và ở một nơi xa tít tắp là dòng Blackwater đang lấp lánh dưới ánh nắng ban mai, cùng ngôi làng nhỏ yên bình Fermoy nằm bên bờ sông, nơi từ những ống khói những làn khói trắng đang bắt đầu bốc lên bầu trời. Vác bộ da bò lên vai, cậu nhọc nhằn leo xuống sườn núi dốc đứng — nơi mà tối hôm trước ngài Barry đã dẫn con ngựa đi qua một cách vô cùng dễ dàng; rồi cậu tiếp tục cất bước dọc theo con đường lớn, miên man suy nghĩ về những chuyện kỳ lạ vừa xảy ra với mình.
Khi đến Fermoy, cậu đi thẳng đến nhà ngài Consadine và xin được gặp mặt. "Ồ, anh bạn vui tính đây mà," viên quan quản lý quân nhu Consadine vừa nói vừa liếc mắt nhận ra ngay người lính; "anh đã được ngài Barry xứ Cairn Thierna tiếp đón nồng hậu thế nào hả?" "Thưa ngài, được thết đãi những món tuyệt vời nhất ạ," người lính đáp; "và ngài ấy đã ca ngợi ngài hết lời, đồng thời bảo tôi mang tặng ngài bộ da bò này như một vật kỷ niệm để nhớ về ngài ấy." "Đa tạ thị tình hào phóng của ngài Barry nhiều lắm," vị quản lý quân nhu nói, cúi đầu chào sâu với vẻ trang nghiêm giả lả; "thực sự vô cùng đa tạ, mà quả là một tấm da tốt, bất kể ngài ấy kiếm được nó ở đâu đi chăng nữa."
Ông Consadine vừa dứt lời thì thấy cậu bé chăn bò của mình đang hớt hải chạy thộc mạch dọc con đường, miệng la hét và khóc lóc om sòm rằng con bò cái tốt nhất ở bãi cỏ bồi Inch-field đã bị mất tích chẳng biết trôi dạt đi đâu, và chẳng ai hay manh mối hay tin tức gì về nó cả.
Người lính đã trải tấm da xuống đất cho ông Consadine tận mắt chứng kiến; và cậu bé chăn bò vừa nhìn thấy liền la lên — "Đích thị là bộ da của nó rồi, dù nó có đang ở đâu đi nữa; tôi xin thề trên cuốn Kinh thánh rằng chính là hai đốm trắng nhỏ ấy, cùng với lớp lông đen bóng xung quanh; và đây chính là chỗ mà nó đã cọ trụi cả lông ở vai vào dịp Lễ Martinmas vừa rồi." Đoạn, cậu ta đập hai tay vào nhau và cất tiếng hát vang bài ca than khóc về con bò già đã chết. Tiếng khóc than ấy bị ông Consadine cắt ngang cụt lủn: "Chẳng còn nghi ngờ gì nữa rồi," ông nói. "Chính tay Barry đã làm thịt con bò cái quý giá nhất của ta, và tất cả những gì hắn để lại cho ta để an ủi tấm lòng này chỉ là bộ da của con thú tội nghiệp; nhưng đây sẽ là bài học nhớ đời cho Dick Consadine trong suốt quãng đời còn lại, để không bao giờ dám giở trò chơi khăm du khách thêm một lần nào nữa."