Đó là lời tiên tri của vị đạo sĩ Druid, người từ lâu
Tại ngôi đền lộng gió ở Geirionydd[457] đã ghi nhận
Những khúc ca cất lên từ lũ Gwyllion[458], những đứa con
Của buổi hoàng hôn, nơi lòng sâu hồ nước.
Taliesin.
Tài liệu cổ xưa nhất mà chúng ta tìm được về các nàng tiên xứ Wales nằm trong bộ Hành trình của Giraldus Cambrensis. Vào năm 1188, ông đã đồng hành cùng Tổng giám mục Baldwin trong chuyến thăm dò qua xứ Wales, một chuyến đi được thực hiện nhằm khơi dậy nhiệt huyết của người dân tham gia vào cuộc thập tự chinh lúc bấy giờ đang được hoạch định.
Giraldus, một người quan sát tinh tường về thiên nhiên và nhân thế, đã đưa vào tác phẩm này vô số miêu tả phong cảnh tuyệt đẹp cùng những nét sinh hoạt xã hội vô cùng giá trị. Dù ông hào phóng kể lại nhiều truyền thuyết về các vị thánh, đó cũng chính là thị hiếu của thời đại ông sống. Tuy nhiên, giữa những câu chuyện ấy, ông có thuật lại hai sự tích dưới đây, cho thấy rằng ở miền Nam xứ Wales từng tồn tại niềm tin vào những sinh linh tương tự như các nàng tiên và yêu tinh lùn của nước Anh.
