Nhà Ludd. Những người kinh khủng. Tôi là một trong số đó. Tôi cùng chung dòng máu xấu xa với họ. Nhưng ít ra tôi cũng có mặt nhẹ nhàng hơn – bạn sẽ nhận ra điều này nếu ở cùng tôi. Nói tóm lại, tôi đáng thương hơn là đáng trách.

Một vài ví dụ nhé. Năm năm trước, em trai tôi qua đời. Lúc đó Fred hai mươi tư tuổi và là một quân nhân. Tôi muốn tổ chức một buổi tưởng niệm cho Fred. Tôi mời cả nhà tới dự và xem đó là cơ hội để hàn gắn những rạn nứt. Chỉ có cha tôi vắng mặt. Ông ta chẳng màng xuất hiện. Rất nhanh sau đó, ông qua đời.

Tôi chưa bao giờ thích cha. Thậm chí, người ta còn nghe thấy tôi “hăm dọa” thành lời... Tôi là giáo viên, một hiệu phó và là công dân được trọng vọng ở East Kent. Tôi yêu nghề và luôn cố gắng giảm thiểu bạo lực trong lớp học. (Bọn trẻ con bị gieo rắc bạo lực hằng ngày, từ những video chặt đầu man rợ trên internet, các thánh đường Hồi giáo nhân danh bảo vệ các giá trị Anh[1] cho đến máu đổ ở London, Paris, Brussels – Kabul, Nice, Nairobi, Glasgow, người ta nổ tung thân mình, làm những cái đầu trùm khăn rơi lả tả như đầu rắn bị chặt. Đã vậy, các bậc phụ huynh lại thờ ơ với con cái, suốt ngày chúi mũi vào điện thoại. Thế là bọn trẻ cư xử với nhau một cách bạo lực, giấu com-pa nhọn trong tay, lận dao ở sau túi quần và tụ tập động thủ trong nhà vệ sinh).

Bản thân tôi cũng phải viện tới bạo lực, dù là để ngăn ngừa, ví dụ như đẩy kẻ đối đầu ra khỏi phòng bằng một cú hích cùi chỏ nhẹ nhàng. Khổ nỗi, tôi là một phụ nữ cao lớn nên chân họ bị nhấc bổng lên khỏi mặt đất và dĩ nhiên chuyện gây gổ chấm dứt.

À, làm ơn đừng phán xét tôi nếu bạn không có mặt ở đó. Giả sử bạn bị rơi xuống băng, bạn phải tìm cách sống sót rồi ngoi lên bề mặt. Không có trật tự thì làm gì có giáo dục. Mấy đứa trẻ như Kriss, Deniece và Abdul má phính, vỡ tiếng muộn cần tôi. Tôi là cô giáo của chúng và trách nhiệm của tôi là kiểm soát tình hình. Ít ra trong số những điều tôi dạy chúng cũng có vài thứ tạo nên sự khác biệt.

Chuyện là khi ấy, tôi xin nghỉ ốm không lâu trước khi trốn chạy. Lẽ ra vào sáng hôm tôi nghỉ, tôi có lịch dạy về Shakespeare và thêm một tiết về giáo dục giới tính cho các nữ sinh lớp Mười. Tôi quý bọn trẻ nhưng tôi đành phải làm chúng thất vọng bởi đây là chuyện sống còn.

“Chuyện gia đình thôi” tôi nói với hiệu trưởng Neil. Ông ta ngạc nhiên bởi tôi chưa từng nghỉ phép. Chuyện mới nhất về cha tôi cũng không lọt ra ngoài.

“Tôi cho rằng liên quan đến mẹ cô, Neil ân cần nói sau khi tôi không chịu giải thích lý do. “Dĩ nhiên chúng tôi rất muốn hỗ trợ cô, Monica à. Chúng ta ai cũng có gia đình mà”

“Uhmmm,” tôi ậm ừ cho qua chuyện.

“Có việc gì ở nhà dưỡng lão à?” Mẹ tôi đang sống trong viện dưỡng lão.

“Ừm, ở nhà, nên tôi phải đi.”

Nhưng không, thực ra thì chuyện nhà tôi khác xa vấn đề của các gia đình khác.

Mỗi khi thử giải thích cho ai đó mới quen, thỉnh thoảng họ an ủi tôi rằng: “Ôi, nhà nào cũng đầy chuyện phiền toái. Gia đình tôi cũng thế thôi!” Ví dụ họ đưa ra mới vô thưởng vô phạt làm sao, kiểu như “ai đó keo kiệt với ai đó vào dịp Giáng sinh”. Tôi gật gù cái đầu to tướng của mình rồi nhe răng cười trừ. Đôi khi tôi cười hahaha, hahaha hơi bị lố.

Quan trọng là Neil cho phép tôi nghỉ - thậm chí gần như là ông ta có vẻ nhẹ nhõm.

Thế là tôi rảnh tay chuẩn bị cho cuộc đào tẩu, hay nói cách khác là nỗ lực đào tẩu, nếu có thể.

Tôi lái xe lao dọc theo các vách đá mùa đông trên đảo Thanet, nhanh tới mức chỉ nghe loáng thoáng bản tin lúc năm giờ. Người ta nói khu trung tâm London đang phong tỏa giao thông sau khi phát hiện một vật thể nghi là bom ở giao lộ Oxford Circus. Một gã đàn ông có râu quai nón đã chạy khỏi hiện trường. Gã ta chỉ là kẻ chơi khăm hay là kẻ bất mãn thời cuộc? Liệu đây có phải là hành động trả đũa sau vụ nhà thờ Hồi giáo bị tấn công – vụ “tấn công khủng bố” thứ bảy, nhấn mạnh là thứ bảy, trong năm nay ở Anh? Luật pháp và trật tự xã hội đang đứng trước thử thách lớn.

Được sống ở Anh là một điều may mắn. Dù vậy, không ai có thể nói East Kent là một nơi yên ổn, nhất là sau vụ đánh bom tự sát ở Sandwich. Và giờ là vụ án mạng ở Margate mà nạn nhân là cha tôi, ngay trong nhà ông ta. (Không lẽ cha gây sự với một kẻ thánh chiến? Monica ơi, làm ơn bỏ cái suy nghĩ ấy đi).

Bản tin chuyển sang chủ đề Brexit[2]. Chúng ta nên ra đi hay không, người này nói người kia nói, những trò trì hoãn bất tận của các ủy ban ngu xuẩn. Cuộc trưng cầu dân ý xa xôi như thể đã diễn ra hàng chục năm trước. Dù vậy, Thanet cảm nhận một cơn cuồng nộ mới trào dâng và đã “gửi thông điệp” đến London. Thông điệp đó là gì? Đó là đám luật sư cút xéo đi. Bọn ngoại quốc và lũ chính trị gia cũng cuốn gói đi. Được, hiểu rồi, vậy tiếp đó là gì? Lái xe hơi cũ đúng là chán chết. Tôi lái nhanh hơn bình thường. Nhưng ai cũng lái nhanh hơn trong khi ít người chịu đóng thuế hơn. Monica tôi biết rõ “ít người hơn” nghĩa là gì, Monica tôi sống nhờ lương và Monica tôi từng sống ở Paris. Tôi cảm nhận được bầu không khí Brexit đang hiện hữu. Mon, lái xe cẩn thận nào, coi chừng tình trạng vô chính phủ, cuộc sống sẽ sớm như bánh xe mất kiểm soát.

Hôm đó tôi định đến một nơi đặc biệt mà cảnh sát không hay biết, để xem cái xe cũ to uỵch “mượn đỡ” (nói đúng là ăn cắp) chạy như thế nào. Tôi phóng hết tốc lực đến căn nhà nghỉ mát của cha. Trong thoáng chốc, trái tim tôi nhẹ nhõm như thể ác mộng chưa từng xảy ra và chúng tôi có thể trở lại làm người một nhà. Nhưng tấm màn đỏ kinh dị rơi xuống. Tôi nhận ra chúng tôi không thể bắt đầu lại, chỉ hy vọng có được vài ngày thảnh thơi.

Mặt trời rực rỡ chói chang chiếu rọi trước mặt tôi, còn bên phải là đường bờ biển xanh ngút mắt. Với một người thỉnh thoảng lại ngụp lặn vài giờ đồng hồ dưới biển như tôi, đường bờ biển ấy hứa hẹn một sự giải thoát khỏi tội lỗi, lo lắng lẫn thân hình nặng nề.

Ơn huệ: là điều tôi luôn tin vào. Tôi đã thẩm thấu được nó khi ngồi dưới ánh mặt trời, nghe nhịp đời bế tắc trôi xuyên qua mình. Thỉnh thoảng tôi chìm đắm trong cảm giác ấy khi viết nhật ký, để chữ nghĩa nhảy múa theo nhịp đôi tay. Khi mọi người chết hết, không chừng tôi sẽ viết một quyển sách. Tôi đọc ngôn ngữ của thổ dân Seneca và thổ dân ở Webster[3] đâu phải để giết thời gian. Tôi có thể tạo dựng cuộc sống nhưng cũng có thể làm nó tiêu tan.

❀ ❀ ❀

[1] Các giá trị Anh bao gồm dân chủ, thượng tôn pháp luật, tự do cá nhân, tôn trọng và tha thứ.

[2] Anh rời Liên minh châu Âu. Sự kiện này được ấn định tại cuộc trưng cầu dân ý vào tháng 6 năm 2016.

[3] Thổ dân Seneca sống ở Ontario, Canada. Thổ dân ở thị trấn Webster, bang Massachusetts, Mỹ là người Nipmue.