Ngay tắp lự, chúng tôi đã hòa mình vào chốn đồng quê. Khung cảnh tịch mịch nơi rừng thẳm ấy thật đáng yêu và dễ chịu biết bao giữa buổi sớm mai mát lành của những ngày đầu thu. Từ trên các đỉnh đồi, chúng tôi trông thấy những thung lũng xanh tươi trải dài bên dưới, có dòng suối uốn lượn quanh co, đây đó điểm xuyết những lùm cây tròn như ốc đảo, cùng những cây sồi cô độc sừng sững buông từng mảng bóng râm đen thẫm; vượt ra ngoài các thung lũng là trập trùng đồi núi biếc một màu lam trong màn sương mờ ảo, nhấp nhô như sóng lượn tít tận chân trời, và cách một quãng xa xa trên đỉnh con sóng núi lại le lói một chấm trắng hoặc xám mà chúng tôi biết đích thị là một tòa lâu đài. Chúng tôi băng qua những bãi cỏ tự nhiên rộng lớn lấp lánh hạt sương, lướt đi nhẹ tựa bóng ma bởi thảm cỏ êm như nệm chẳng phát ra lấy một tiếng bước chân; chúng tôi mơ màng ruổi dong qua những trảng rừng ngập tràn sắc sáng màu lục dịu nhẹ lọc qua tán lá đẫm nắng trên đầu, còn ngay dưới chân, một lạch nước trong vắt và mát lạnh nhất trần đời cứ tung tăng róc rách qua các gờ đá, tấu lên khúc nhạc thầm thì êm tai; rồi đôi khi chúng tôi bỏ lại thế giới sau lưng để tiến sâu vào cõi thâm u tĩnh mịch của rừng già, nơi những sinh vật hoang dã thoăn thoắt lướt qua rồi biến mất trước cả khi ta kịp đảo mắt nhìn về phía phát ra tiếng động; nơi chỉ có những chú chim dậy sớm nhất đang bắt đầu một ngày bận rộn bằng tiếng hót chỗ này, tiếng chí choé chỗ kia, và cả tiếng gõ mỏ lốc cốc bí ẩn tìm sâu từ tít nơi thăm thẳm xa xăm của chốn rừng sâu. Rồi lát sau, chúng tôi lại thình lình bước ra ngoài khoảng nắng chang chang.

Tầm độ lần thứ ba, thứ tư hay thứ năm gì đó chúng tôi ló ra giữa chốn nắng gắt—đâu đó chừng hai tiếng sau khi mặt trời mọc—thì mọi sự chẳng còn dễ chịu như trước nữa. Trời bắt đầu nóng lên. Cái nóng này thì rõ mồn một. Đoạn đường sau đó dằng dặc khôn cùng mà chẳng có lấy một bóng râm. Thật kỳ lạ là một khi mấy chuyện bực mình vặt vãnh đã bắt đầu, chúng cứ thế mà lớn dần và sinh sôi nảy nở. Những việc thoạt đầu tôi chẳng thèm bận tâm thì giờ đây tôi bắt đầu để ý—mà càng lúc lại càng khó chịu hơn. Mười hay mười lăm lần đầu tiên cần đến chiếc khăn tay, tôi dường như chẳng mảy may để bụng; tôi tặc lưỡi cho qua, tự nhủ chẳng sao đâu, có gì to tát, rồi gạt phắt khỏi đầu. Nhưng giờ thì khác rồi; lúc nào tôi cũng thèm có nó; cái ý nghĩ ấy cứ rỉ rả, rỉ rả không ngơi, chẳng cho tôi yên thân một khắc; tôi không tài nào tống nó ra khỏi tâm trí được; và rốt cuộc tôi nổi đóa lên, nguyền rủa cái kẻ chết giẫm nào đã chế ra bộ giáp sắt mà chẳng có lấy một cái túi con con. Số là tôi đã nhét chiếc khăn tay trong mũ giáp; cùng vài thứ linh tinh khác nữa; ngặt nỗi đó lại là cái loại mũ giáp mà ta chẳng thể nào tự mình cởi ra được. Lúc nhét vào tôi đâu có nghĩ tới chuyện đó; mà thực tình tôi cũng chẳng biết. Cứ tưởng để ở đấy thì tiện lợi nhất đời. Thành thử bây giờ, việc biết tỏng nó nằm ngay đó, gần ngay gang tấc mà lại với chẳng tới nơi, lại càng khiến tôi thêm ức chế và không sao chịu nổi. Đúng thế, thứ người ta không thể có được mới chính là thứ người ta thèm khát nhất; trên đời ai mà chẳng thấy thế. Thế là đầu óc tôi chẳng còn nghĩ ngợi được gì khác nữa; nó bị cuốn sạch bách, chỉ còn chăm chăm dồn vào cái mũ giáp; dặm này qua dặm khác, tâm trí tôi cứ kẹt cứng ở đó, mường tượng ra chiếc khăn tay, vẽ vời ra hình bóng chiếc khăn tay; và còn gì cay đắng, bực bội hơn khi mồ hôi mặn chát cứ ròng ròng chảy vào cay xè cả mắt mà tôi chẳng có cách nào lau được. Kể ra trên giấy thì nghe như chuyện cỏn con, nhưng thật sự chẳng nhỏ nhặt chút nào đâu; đó đích thị là nỗi khổ ải trần gian trần trụi nhất. Không phải vậy thì tôi chẳng hơi đâu mà nói. Tôi hạ quyết tâm lần sau nhất định phải xách theo một cái túi rút, mặc thây trông nó ra làm sao, ai muốn nói gì thì nói. Dĩ nhiên mấy gã công tử bằng sắt của Bàn Tròn sẽ coi đó là điều chướng tai gai mắt, thậm chí còn làm ầm ĩ như địa ngục trần gian, nhưng với tôi thì cứ thoải mái trước đã, oai phong tính sau. Vậy là chúng tôi lóc cóc đi tiếp, chốc chốc lại vấp phải một đoạn đường bụi bặm, bụi cuốn lên mù mịt thốc thẳng vào mũi khiến tôi hắt hơi rồi chảy cả nước mắt; và tất nhiên là tôi đã buông ra những lời lẽ chẳng nên thốt, điều này tôi không phủ nhận. Tôi cũng chẳng phải thánh nhân gì hơn người khác.

Chúng tôi dường như chẳng gặp nổi một bóng người trên xứ Britain quạnh quẽ này, ngay cả một con quỷ ăn thịt người cũng không; mà với tâm trạng của tôi lúc bấy giờ, thế lại là may cho con quỷ ấy; ý tôi là nếu nó có mang theo một chiếc khăn tay. Đa phần các hiệp sĩ sẽ chẳng màng gì ngoài việc tước lấy bộ giáp của nó; nhưng miễn là tôi vớ được chiếc khăn mùi soa, thì mớ sắt vụn của nó tôi xin nhường tất, chẳng thiết tha gì.

Trong khi đó, bên trong bộ giáp trời càng lúc càng hầm hập. Bạn thấy đấy, mặt trời cứ giội nắng chang chang nung cho khối sắt nóng rẫy lên từng phút một. Mà khi người ta nóng bức như thế, bất cứ chuyện vặt vãnh nào cũng chọc điên người ta được. Hễ tôi cho ngựa chạy nước kiệu, người tôi lại kêu lách cách như một sọt bát đĩa, bực cả mình; đã thế tôi không tài nào chịu nổi cái khiên cứ đập phần phật rồi nện chan chát, lúc thì trước ngực, lúc lại sau lưng; còn nếu tôi ghìm ngựa đi bước một, các khớp giáp lại cọt kẹt, rít lên nghe phát mệt như tiếng xe cút kít rỉ sét, và vì đi chậm rì như thế chẳng tạo ra tí gió nào, tôi cảm giác mình sắp bị rán chín trong cái lò lò này mất thôi; chưa kể, hễ đi càng êm thì khối sắt lại càng đè nặng trịch lên người, cảm tưởng như mỗi phút trôi qua tôi lại nặng thêm vài tấn. Lại còn phải liên tục đổi tay, chuyền ngọn giáo sang phía chân bên kia, vì cầm mãi bằng một tay thì mỏi nhừ không chịu xiết.

Khổ nỗi, bạn biết đấy, khi mồ hôi tuôn ra như suối kiểu đó, sẽ đến lúc bạn... bạn... ôi chao, bạn bị ngứa ngáy. Bản thân bạn thì ở bên trong, tay bạn lại ở tít bên ngoài; thế là chịu chết; chắn giữa đôi bên chẳng có gì ngoài lớp sắt dày cộm. Chuyện ấy chẳng đùa được đâu, nghe thế nào thì nghe. Đầu tiên nó ngứa một chỗ; rồi lan sang chỗ khác; rồi thêm vài chỗ nữa; cứ thế nó bò lan ra mãi, cho đến khi toàn bộ lãnh thổ bị chiếm đóng sạch trơn, và chẳng ai có thể hình dung nổi bạn cảm thấy thế nào, hay nỗi thống khổ ấy kinh khủng ra sao. Đến lúc tình hình tồi tệ đến đỉnh điểm, tưởng chừng tôi không thể cắn răng chịu thêm được giây nào nữa, thì một con ruồi lại chui tọt qua khe chắn gió và đậu ngay lên sống mũi tôi; then chắn gió thì kẹt cứng chẳng nhúc nhích, tôi chịu chết không sao lật được mạng che mặt lên; tôi chỉ còn nước lắc đầu lia lịa—mà cái đầu lúc này đã nóng rực như bánh mì trong lò nướng—còn con ruồi, ôi, bạn biết loài ruồi cư xử thế nào khi nắm chắc phần thắng trong tay rồi đấy—nó chỉ buồn bận tâm cú lắc đầu của tôi vừa đủ để chuyển từ mũi sang môi, rồi từ môi sang tai, cứ vo ve vo ve khắp bên trong, chốc chốc lại đáp xuống cắn một phát, cái cảnh tượng mà một kẻ đã khốn đốn như tôi đơn giản là không thể nào nuốt trôi được nữa. Thế là tôi đành đầu hàng, bảo Alisande tháo tung cái mũ giáp ra để giải thoát cho tôi. Nàng dốc sạch mớ đồ đạc tiện dụng bên trong ra rồi múc đầy một mũ nước mang lại; tôi uống một hơi rồi đứng thẳng dậy để nàng trút nốt phần còn lại vào bên trong bộ giáp. Không ai có thể tưởng tượng nổi nó sảng khoái đến nhường nào đâu. Nàng cứ thế tiếp tục đi múc nước rồi giội xuống cho tới khi người tôi ướt sũng và hoàn toàn dễ chịu trở lại.

Được nghỉ ngơi và hưởng chút thanh bình quả là tuyệt diệu. Nhưng ở đời chẳng có gì là vẹn toàn cả. Cách đó ít lâu tôi có tự chế được một cái tẩu, cùng một ít thuốc lá hút cũng tàm tạm; không phải thuốc xịn, mà là loại thổ dân da đỏ hay dùng: lớp vỏ trong của cây liễu đem phơi khô. Mấy món tiêu khiển này nãy giờ nằm trong mũ giáp, giờ thì tôi lấy lại được rồi, nhưng ngặt nỗi lại chẳng có que diêm nào.

Dần dà, khi thời gian cứ thế trôi đi, một sự thật trớ trêu bắt đầu ngấm vào đầu óc tôi—rằng chúng tôi đang bị mắc kẹt tại chỗ. Một kẻ tập sự mặc giáp sắt thì không tài nào tự trèo lên lưng ngựa nếu không có người đỡ, mà phải là người khỏe kia. Một mình Sandy thì không kham nổi; ít nhất là không đủ sức nâng tôi lên. Chúng tôi đành phải ngồi đợi xem có ai đi ngang qua không. Chờ đợi trong im lặng thì cũng thú vị thôi, bởi trong đầu tôi đang đầy ắp những điều cần ngẫm nghĩ, và tôi muốn dành thời gian để suy xét cho thấu đáo. Tôi muốn cố hiểu xem làm sao mà những con người có lý trí, hay thậm chí chỉ có nửa phần lý trí, lại có thể đi đâm đầu vào việc mặc giáp sắt, xét đến bao nhiêu điều phiền toái của nó; và làm thế nào họ có thể duy trì cái mốt ấy qua biết bao thế hệ, trong khi rõ mồn một là những gì tôi phải nếm trải hôm nay cũng chính là những gì họ phải chịu đựng suốt chuỗi ngày của đời mình. Tôi muốn nghĩ cho ra lẽ chuyện đó; và hơn thế nữa, tôi muốn tìm ra cách nào đó để bài trừ hủ tục này, thuyết phục thiên hạ để cho cái thói ăn mặc ngu xuẩn ấy tự lụi tàn đi; nhưng trong hoàn cảnh này thì việc suy nghĩ là điều hoàn toàn bất khả. Ở cạnh Sandy thì đố ai mà nghĩ ngợi cho nổi.

Nàng là một con bé khá biết nghe lời và tốt bụng, nhưng cái tài liến thoắng của nàng thì đều đặn như cối xay nước, làm đầu óc người ta nhức buốt chẳng khác nào tiếng xe bò xe ngựa lọc cọc nơi phố thị. Giá mà nàng có một cái nút chai để nút miệng lại thì phúc đức biết bao. Nhưng cái giống người như thế thì đố ai mà nút lại được; bịt miệng là họ chết mất. Cái mồm nàng cứ thao thao bất tuyệt cả ngày, làm người ta cứ ngỡ thể nào bộ máy của nàng rồi cũng có lúc hỏng hóc; nhưng không, chúng chẳng bao giờ chịu trục trặc; và nàng cũng chẳng bao giờ cạn vốn từ. Nàng có thể xay, có thể bơm, có thể khuấy, và vo ve suốt cả tuần trời mà chẳng cần dừng lại để tra dầu hay xả hơi lấy một lần. Vậy mà kết quả rốt cuộc chẳng có gì ngoài gió thoảng mây bay. Nàng chẳng bao giờ có lấy một ý nghĩ tử tế nào, cũng hệt như một màn sương mù vậy. Nàng đích thị là một bà tám ba hoa chích chòe thượng hạng; ý tôi là về cái khoản liến thoắng, liến thoắng, liến thoắng, huyên thuyên, huyên thuyên, huyên thuyên, lải nhải, lải nhải, lải nhải; nhưng tính tình thì tốt hết chỗ chê. Buổi sáng tôi không để tâm đến cái cối xay gió của nàng là bởi còn bận đối phó với cả một tổ vò vẽ những nỗi khổ khác; nhưng đến buổi chiều, đã hơn một lần tôi phải thốt lên:

“Nghỉ một lát đi con, cứ cái đà con xài hết sạch dưỡng khí trong nước thế này thì đến ngày mai vương quốc sẽ phải đi nhập khẩu không khí mất thôi, mà ngân khố thì đã đủ rỗng tuếch rồi đấy.”