Nàng có rất nhiều tên. Nhiều khi chập tối một tên, khuya khuya một tên, về sáng lại một tên khác. Là tại lũ đàn ông ham của lạ, ngoài cái trò vồ vập ngấu nghiến như chó đói còn muốn tỏ ra có chút nhân tình, hỏi quê quán, học hành, ước mơ, sở thích này nọ.

Dù sao một con điếm có hoàn cảnh lâm ly thống thiết và có cái gọi là tâm hồn họ vẫn khoái hơn một con vật giống cái cục cằn dốt nát. Lắm kẻ hùng hục xong rồi còn ngơ ngẩn làm thơ viết nhạc về mùi da thịt tóc tai, sướt mướt thương vay xót mướn nữa kia.

Thây kệ. Muốn thế, cho thế. Ừ thì sinh viên, vừa học vừa phải nuôi bố bị ung thư chẳng hạn. Ừ thì bị một thằng Sở Khanh lừa gạt buôn bán phấn hương. Ừ thì bị thằng bố dượng dâm dê ức hiếp nên phải bỏ nhà ra đi. Đại loại theo công thức từ nết na hiền thục bỗng gặp dông tố thình lình rồi đành sa chân lỡ bước đến nông nỗi này, miễn sao tránh cho xa cái nguyên nhân trần trụi rằng thích chơi bời, thích giàu sang yểu điệu, sợ làm lụng một nắng hai sương là được.

Tối hôm qua nàng sắm vai cô con gái nhà lành với bộ đồ mát mỏng tang ngồi dưới cột điện đường đọc sách, mái tóc thề vắt ra trước ngực để lộ mảng gáy trắng nõn, thỉnh thoảng lại kéo hếch ống quần lụa lên ngang đùi cho đỡ nóng. Nàng thừa biết đám đàn ông đi ngang cả người chân phương cũng như kẻ dâm đãng không mấy ai có thể bỏ qua cách ngồi hớ hênh khêu gợi của nàng. Kệ xác họ. Nàng vẫn giả vờ mải mê với trang sách nhưng kỳ thực đầu óc đang ngong ngóng đợi một cái xe con sang ưọng hoặc một cái xe máy bóng loáng từ từ đậu xịch trước mặt nàng với giọng ỡm ờ quen thuộc: “Cô em, đi chơi với anh không?”. Bấy giờ nàng sẽ thong thả gập sách ngẩng lên ra giá thật cao, ra điều kiện phải vào nhà hàng, khách sạn hẳn hoi. Nếu gặp một thằng cha rồ tiền lại đang chán mụ vợ mắm tôm mắm cáy ở nhà mà kết nhân tình nhân ngãi với nàng, càng hay lắm. Đã có khối “đồng nghiệp” của nàng chỉ sau cái liếc mắt đưa tình là nhảy phắt lên địa vị bà lớn nay tiệc mai tùng xe đưa xe đón kẻ hầu người hạ cao sang ngất trời.

Quả nhiên vào lúc hết các chương trình tivi buổi tối đã có một chiếc taxi ghé lại chỗ nàng. Gã khách chơi lõi đời không cần những lời hoa hòe hoa sói, bước xuống nắm cánh tay nàng bảo nàng lên xe. Muốn bao nhiêu, muốn khách sạn nào, được tất. Nào có lên không thì bảo.

Mãi lúc rượu đã say khướt nàng mới để ý nhìn kỹ gã khách chơi này. Gã có thân hình cân đối, một vẻ đẹp rắn rỏi rất đàn ông, cử chỉ rất ga lăng nịnh gái rất ngọt ngào - nghĩa là có bao nhiêu thứ rất nàng đều trút vào cho gã - thì trong lòng nàng bỗng rạo rực thèm khát, một thứ gì na ná như tình yêu làm nàng thốt lên khe khẽ :

- Anh đẹp trai quá đi mất! Nào, ta lên giường đi anh.

Gã cười ngật ngưỡng:

- Thế thì em phải “boa” anh hay anh phải “boa” em?

Nàng chợt tỉnh, xách túi ngoay nguẩy toan bước ra khỏi phòng, nhưng gã đã bế bổng nàng lên. Nàng giãy giụa làm cao trong khi thầm nhủ được một đêm thế này mới thật sướng đời.

Một đêm ê hề trên giường qua nhanh như một chớp mắt. Sáng ra, nàng quờ tay hai bên không thấy gã đâu, chỉ nghe tiếng vòi hoa sen phun rào rào trong toa lét. Chắc gã đang tắm. Đầu óc vẫn còn váng vất hơi men, nàng lại ngủ tiếp. Mãi lúc chị nhân viên nhà buồng bấm chuông kính coong để vào thay phích nước nóng nàng mới choàng dậy kêu thét lên. Ví tiền của nàng chỉ còn cái vỏ vứt dưới nền nhà.

Chuyện này đâu phải lần đầu diễn ra nên ông chủ khách sạn đã quen cách ứng phó nhanh gọn êm xuôi, nghĩa là tống khứ nàng ra lập tức. Chẳng thà chịu thiệt một đêm tiền phòng còn hơn để công an sục vào làm cho mọi sự vỡ lỡ tung tóe. Nhưng nàng thì biết làm sao ứng phó được với hoàn cảnh cay độc này đây.

Nàng vừa bước ra đường vừa cào vuốt sơ sơ lại mái tóc, rồi tiện chân đi thẳng vào công viên. Công viên đang đông người tập thể dục. Nhiều cô nhiều bà bận quần cộc may ô nhan nhản đùi vế, nên bộ đồ lụa mỏng trên người nàng chẳng có gì là khó coi. Nếu có người nhìn kỹ nàng, chỉ nghĩ nàng là cô gái rượu nhà ai ngủ chưa đã mắt đã bị thức dậy đi hít thở không khí ban mai mà thôi. Ai có thể biết rằng đôi chân nàng bủn rủn bước không vững. Mấy ly rượu mạnh đêm hôm trước giờ biến thành giấm thành cồn nung đốt bào xát cái dạ dày rỗng không của nàng. Nàng thèm một bát phở nóng làm sao. Không còn đủ sức che mắt thiên hạ, nàng đành ngồi xệp xuống cái ghế đá kê sát mặt hồ, gục đầu như đang ngủ, như đang buồn u uất chuyện gì. Cả những ý nghĩ ngùn ngụt căm thù cái thằng khốn nạn kia, nếu gặp nàng sẽ băm mặt hắn ra, nàng cũng không còn đủ sức để nung nấu nữa. Chỉ còn hai thứ xâm chiếm đầu óc nàng là thèm được ăn chút gì và kiếm được nơi kín đáo để nằm xuống nghỉ một lúc.

Khi nàng nhấc người lên khỏi ghế đá, công viên đã vắng hoe. Mặt trời lên le lói trên ngọn cây si cây phượng. Nàng liêu xiêu ra đứng tựa cổng công viên bên dưới bụi hoa giấy chi chít rực rỡ để chờ một sự cứu rỗi từ trên trời rơi xuống từ dưới âm ty địa ngục trồi lên, lẩm nhẩm nghĩ mình sẽ chết trước lúc hoàng hôn. Ôi quê nhà. Mấy đứa bạn thuở nhỏ chắc giờ đang gánh lúa đang cắt rạ ngoài đồng, hoặc đang nhem nhếch cứt đái với lũ con nhỏ, đang mặt sưng mày sỉa với những bà mẹ chổng rồi sưng sỉa lây sang cả những thằng chồng khét lẹt mùi nắng mùi bùn của chúng. Sao chúng mày yên ổn đến thế, chúng mày hạnh phúc đến thế, hở lũ bạn cục mịch trời đánh kia!

Một chiếc xe Dream dừng lại trước cổng công viên. Gã đàn ông đeo cặp kính đen ngòm đứng chống nạnh nhìn nàng, nhe răng cười không thành tiếng. Gã này không phải cái thằng khốn kiếp đêm qua nhưng cũng vạm vỡ đẹp trai và trông khá ba trợn ba trạo. Nàng quắc mắt nhìn lại gã, gầm gừ như con chó sói cùng đường:

- Nhìn gì mà nhìn lắm thế?

- Ế khách hả?

- Đồ đểu. Khách khứa cái gì!

- Đừng làm bộ làm tịch nữa. Tao còn lạ gì cái nốt ruồi ở bẹn mày. Lên xe!

- Đồ đểu!

- Này này, không lên xe là tao mặc mẹ mày đấy. - Gã dợm bàn chân vào cần cái số - Có lên không?

Không chờ gã hỏi đến lần thứ hai, nàng lùi lũi leo lên ngồi phía sau yên xe của gã. Gã nói thế thì đích thực gã cũng là dân chơi bời, cùng hội cùng thuyền với nàng. Cái dạ dày nàng lại nhói lên làm nàng phải thay đổi thái độ. Nàng ôm xiết lấy eo gã, thỏ thẻ nói thật:

- Cho em ăn chút gì đi.

- Muốn ăn gì?

- Bát phở chẳng hạn.

Gã tạt ngay vào quán bên đường gọi cho nàng một bát phở nóng bốc hơi nghi ngút. Trong lúc nàng ăn ngốn ngấu mồ hôi túa ra khắp người, gã ngồi bên cạnh bật lửa châm thuốc hút. Chờ bát phở sắp hết gã hỏi bát nữa nhé? Nàng gật đầu. Sau khi ăn no, nàng còn được gã gọi cho một cốc trà líp tông. Nàng vừa khoắng trà trong cốc vừa hỏi gã:

- Anh đưa em đi đâu?

- Về nhà tao.

- Lỡ chị ấy?...

- Không có chị nào cả. Nhưng không phải để làm trò giải trí đâu nhé.

- Không, thì làm gì?

- Lao động kiếm miếng bỏ vào mồm chứ còn làm vương làm tướng gì nữa.

Đang trong lúc bơ vơ cơ cực, nàng chẳng cần đắn đo nhiều, liền lên xe đi tiếp với gã. Gã đưa nàng ngược lên phía bắc thành phố, qua sông Hồng, lại lao ngược đến một xóm nhỏ tre pheo um tùm dưới chân đê.

Không cho nàng vào nhà, gã dựng xe xong dẫn nàng ra ngay bãi sông. Ở đó có mươi người đang bốc than từ một sà lan loại nhỏ đậu dưới sông, đàn bà gánh, đàn ông đội, mặt mũi đen kịt không thể phân biệt được ai trẻ ai già. Gã khoát tay nói với nàng:

- Bốc khoán tám nghìn đồng một tấn. Nếu mày làm, tao trả gấp rưỡi.

Nàng ngập ngừng:

- Một ngày được bao nhiêu?

- Người được bảy tấn, người được ba tấn. Tùy.

Gã lại dẫn nàng lên bãi ngào than. Có dăm sáu người đang cào bùn hoa từ thùng xe công nông xuống một cồn than cám, rồi dùng cào dùng xẻng cuốc đẩy đi kéo lại như đánh vữa xây nhà. Công khoán việc này gấp đôi việc bốc than dưới sông lên. Một người phụ nữ, trông dáng còn trẻ, có lẽ là một cô gái, quần áo lấm láp, bịt khăn đen kín mặt chỉ để hở đôi mắt lấp loáng đánh về phía nàng, vừa cười vừa hỏi gã:

- Bà chủ đấy à anh?

Gã càu cạu:

- Làm đi!

Sau chỗ ngào than gã dẫn nàng sang chỗ đóng than tổ ong. Với đôi bàn tay sạch sẽ có chiếc nhẫn vàng sáng chóe, cổ tay đeo đồng hồ, gã cầm lấy cái khuôn tròn dính bê bết bùn hoa trộn than cám, thản nhiên xúc thứ bùn than ấy vào khuôn dằm thật kỹ, rồi lật ngược khuôn úp xuống mặt đất, rút khuôn lên. Gã chùi tay vào cỏ, rút thuốc lá trong cái túi áo sơ mi trắng tinh và châm lửa rít một hơi dài. Đoạn gã vừa phả khói mù mịt vừa nói với nàng:

- Giá khoán ba mươi đồng một viên.

- Đồng to hay đồng bé?

- Đồng là đồng. Chỉ có lũ rửng mỡ nằm ngửa mà hớp mới gọi một trăm, một nghìn, mười nghìn là “một đồng”. Tức là cứ đóng một trăm viên than được ba nghìn đồng. Với mày được chiếu cố trả cao hơn. Làm tốt tao sẽ có thưởng. Không để cho ai đói đâu mà lo.

Gã im lặng bập thuốc, dành chút thời gian cho nàng suy nghĩ. Nhìn bãi than tổ ong mới đúc hãy còn nhấp nhánh như quét hắc ín bầy phơi dưới ánh nắng nóng bỏng, không khí bị nung thành một lớp khí dập dờn bên trên, nàng thấy chán ngán đến tận lỗ chân lông, đến tận sợi tóc trên đỉnh đầu. Nhưng nàng còn cách nào khác hơn là phải nhận làm thuê cho gã.

- Cái ngữ quen múa may õng ẹo - gã đột nhiên nói - thì sức vóc chỉ hợp với việc này. Mà còn chê thì xéo. Xéo ra ngoài kia mà bán rẻ thân xác, cho nó nhàn, tha hồ son phấn thướt tha. Đồ khốn!

Cứ thế gã mắng nàng xơi xơi cho tới lúc nàng bật lên câu trả lời:

- Chỉ sợ em không quen việc.

- Không quen rồi sẽ quen. Tao cho mày nghỉ hết ngày hôm nay, trả không cho ba chục ngàn, kiếm cái mà ăn uống cho lại sức. Từ sáng mai bắt đầu làm. Được chứ?

Nàng lại ngập ngừng:

- Nhưng...

- Gì nữa?

- Em biết nghỉ ở đâu?

- Kia kìa - gã chỉ xuống một rặng tre dưới chân đê - có lán con gái. Sẽ cho một cái màn. Được không, hay lại sợ người ta làm lây cái nhà quê sang mình?

Nàng nín thở để nuốt một lời đốp chát kiểu bụi đời đao búa vào trong.

- Em còn muốn hỏi một câu...

- Thì hỏi.

- Từ nay anh cho em gọi anh bằng gì?

Gã cười nửa miệng, giọng mỉa mai chì chiết làm nàng lại muốn lộn ruột mà hắt đủ các thứ dơ bẩn vào mặt gã.

Gọi bằng gì à? Cứ gọi tớ bằng ông chủ. Không ông chủ thì sao. Mày ngỡ tao ngu ngốc đến nỗi đi rước cái của nợ như mày về thờ làm bà chủ đấy chắc? Tránh chuyện chân lấm tay bùn trên đồng ruộng lại gặp cảnh nhọ nhem than với bùn chốn thị thành. Âu số trời đã định ra thế. Ấy là ý nghĩ đầu ngày, khi nàng rón rén đặt những ngón tay trắng muốt lên cái khuôn đúc than tổ ong. Rồi suốt một ngày quần quật dưới nắng lửa hầm hầm, nàng thở ngáp cá với kết quả được hơn trăm viên than thì con bé mười bảy tuổi bên cạnh làm được hơn nghìn viên. Buổi tối trong cái lán lợp lá cọ dưới lùm tre, bốn cô gái kia chẳng thèm tắm gội cho sạch sẽ đã vớ lấy những bộ quần áo đang mặc dở khăn khẳn mùi da bò ngâm, lăn ra ngủ. Còn nàng thì vắt tay lên trán nằm nghe tiếng sóng ào ập dưới bờ sông và tiếng những thân tre xát vào nhau kẽo kẹt. Hàng trăm lần nàng vắt óc cố nhớ xem gã trai này là ai, nàng đã chung chạ với gã bao giờ, ở đâu. Nàng như người bán hàng giữa chợ. Chủ quán làm sao nhớ hết khách hàng.

Gã thì khác. Gã nhớ rất kỹ về nàng. Cái đêm ấy dưới ánh đèn mờ gã đã sững sờ trước tấm thân thần Vệ nữ của nàng. Gã lang chạ với không ít phụ nữ, không một người nào có da thịt như nàng khiến gã không sao tưởng tượng được một vẻ thuần phác trinh nguyên thế này lại có thể để cho thiên hạ chuyền tay vày vò. Khi ôm ấp tấm thân nàng trong vòng tay gượng nhẹ của mình, gã từng ước mơ có được người vợ như nàng. Mỗi khi sóng gió cồn cào nổi lên ngoài đời, nàng sẽ là cái bến đậu êm đềm cho con thuyền tả tơi buồm lá của gã. Được thế thì cuộc đời gã sẽ yên ổn và thú vị biết bao. Nhưng cái ước mơ ấy mới manh nha thì đã xảy ra một sự kiện rung chuyển lớn lao trong đời gã.

Trước cửa vào rạp ở Nhà Hát Lớn, gã vừa chĩa hai ngón tay vào cái túi sau căng căng của một người đàn ông bệ vệ thì bị một bàn tay như cái kìm sắt bóp chặt lấy tay gã.

Anh công an mặc thường phục rất trẻ - chỉ đáng tuổi em gã - tế nhị lôi gã ra khỏi đám khán giả đang chen nhau vào rạp, dẫn gã về đồn chỉ một cái ghế bảo gã ngồi. Gã chẳng còn lạ cảnh vào tù ra tội, không đợi anh công an ra lệnh, gã đã chìa hai cườm tay sẵn sàng nhận cái còng số tám. Nhưng anh công an lắc đầu.

- Tôi không muốn cùm anh.

Gã ngơ ngác.

- ... ?

- Vì.. - anh công an mỉm cười mà nét mặt trông rất ưu tư - Vì hôm nay tôi “kiêng” con số ba. Từ sáng tới giờ tôi đã bắt hai tên lưu manh rồi.

Gã ngồi đuỗn mặt chẳng hiểu ý anh công an là thế nào.

- Thưa... Thưa...

Vẫn với ánh mắt và giọng nói ưu tư, anh công an giải thích cho gã hiểu.

- Tôi không ham ghi vào bản thành tích của mình thêm một tên ăn cắp chuyên nghiệp bị tóm gọn trong ngày bằng việc được biết rằng trong ngày đã có một người hoàn lương. Anh có hiểu không?

Tự nhiên người gã run bắn lên. Từ thuở nào tới giờ gã vẫn quen nghe quen nghĩ những chuyện tranh giành sát phạt trong giới giang hồ, đáy cùng của xã hội. Giờ, một câu nói chân tình cao thượng đột nhiên làm gã choáng váng xây xẩm mặt mày. Gã ngước đôi mắt u ám nhìn anh công an giữa lúc có tiếng gì bùng bùng như sấm sét nổ trong tai gã.

- Thưa anh... Em...

- Đừng xưng em với tôi. Hãy xưng tôi cho đàng hoàng là một con người. Nào, hãy nhìn thẳng vào mắt tôi đây. Thế. Anh trả lời xem anh có hiểu tôi nói gì không?

- Thưa anh, tôi hiểu.

- Hiểu thật không?

- Thưa, rất thật.

- Thế thì anh đứng dậy và đi đi. Mong sao tôi không phải gặp lại anh như thế này một lần nữa.

Sau đó không còn nhớ gã lần sang phố Gia Lâm bằng cách nào, và sống ra sao trong những ngày tiếp theo, chỉ nhớ mỗi lần cùng quẫn định quay lại “nghề” cũ là gã lại nhớ tới đôi mắt sâu thẳm của anh công an trẻ tuổi nhìn gã, thế là gã lại rụt tay lại. Cho tới một buổi chiều gã nghiến răng thề độc với mình, chẳng thà làm kẻ ăn mày ăn xin còn hơn là một thằng lưu manh.

Ở dốc cầu Long Biên gã gặp một người đàn ông bận quần áo bộ đội cũ đang lao xe đạp xuống dốc, sau xe đèo một đống xẻng cuốc. Lúc chiếc xe đạp vút qua trước mặt gã đột nhiên sợi dây chằng đứt phật, những lưỡi xẻng lưỡi cuốc rơi xuống đường loảng xoảng.

Gã nhanh nhẩu chạy ra nhặt, giúp người đàn ông nối dây chằng lại xe. Người đàn ông cảm ơn, định đạp đi tiếp thì gã níu áo anh ta lại. Mặt gã cúi gầm.

- Bác cho tôi xin vài đồng.

Người đàn ông ngạc nhiên.

- Sao. Giúp nhau một tí cũng đòi tiền công?

Gã càng cúi gầm, miệng lí nhí.

- Tôi xin bác chứ có đòi đâu.

Người đàn ông đặt tay lên túi áo sơ mi định lấy tiền ra, không hiểu sao lại dừng lại đứng nhìn gã từ chân lên đầu. Cái nhìn nửa xét nét nửa thương hại khiến gã chực vùng chạy vì xấu hổ.

- Thế này là thế nào?

- Bác ạ. Tôi cùng quẫn lắm mới phải ngửa tay xin. Bác cho thì cho, không cho thì thôi, đừng hỏi nữa.

Nói rồi gã quay người định bỏ đi, nhưng người đàn ông kịp giữ lại.

- Khoan hẫng. Anh chịu khó nói cho tôi biết hoàn cảnh của anh xem tôi có giúp gì được cho anh không. Chứ người như anh sao lại đến nông nỗi này?

Về sau gã biết người đàn ông đã cưu mang gã tên là Cổn, một sĩ quan công binh. Hết chiến tranh Cổn cũng từng lâm vào cảnh thất nghiệp một thời gian trước khi nghĩ ra cách gom mấy đồng đội đang bơ vơ lại mở một đại lý tiêu thụ than bên bãi sông Hồng để nuôi nhau.

Dạo đó tuyến đường vận chuyển than từ Hồng Gai lên Hà Nội tình hình hỗn lắm. Hễ những đoàn sà lan than đi qua quãng Bình Than, Quế Võ là bị đám du thủ du thực nấp hai bên bờ lao thuyền thúng ra xúc cướp. Nhiều vụ đánh nhau thí mạng đã xảy ra. Đại lý của Cổn cũng đã bị cướp hàng tấn than trên quãng sông này. Vì thế, sau vài tuần đội than tại bến gã đã xung phong vào tổ áp tải hàng trên sông. Gã có sức khỏe, rất gan dạ, làm việc đến nơi đến chốn và không bao giờ tơ hào tắt mắt lấy một đồng nên được mọi người tin cậy lắm.

Khoảng hơn một năm sau, khi Cổn được trở lại nhà máy, anh đã giao việc trông coi toàn bộ bến than lại cho gã đúng vào dịp cả thành phố thôi dùng than trái bàng, nhà nhà chuyển sang dùng than tổ ong. Than tổ ong của gã vừa tốt vừa rẻ hơn than các lò khác, nên cơ ngơi của gã cứ thế lớn dần lên. Có điều quả thật gã là con người không mấy ham làm giàu. Lời lãi kiếm được gã đều rộng tay ban phát cho những thân phận cơ nhỡ, nên dù không muốn mà số người gã dung nạp mỗi ngày một đông thêm. Gã trở thành ông chủ từ lúc nào không hay, một ông chủ cục cằn thô lỗ nhưng thương người. Đã có một vài cô gái con nhà lành đến với gã. Nhưng không hiểu sao, có lẽ số trời sinh ra thế, gã muốn gắn kết với những ai do gã ra tay cứu độ hơn là những người hạ cố đến gã.

Bởi thế, từ hôm gặp lại nàng, gã đã ngầm phá ra một kế hoạch thuần hóa “con ngựa chứng” này vì gã vẫn bị cái nhan sắc trời cho một vẻ trinh nguyên thuần phác của nàng ám ảnh chưa thôi. Kế hoạch này thông qua một phụ nữ tên là Huấn người làng Trâu Quì hàng năm vào quãng nông nhàn vẫn lên làm than thuê cho gã.

Huấn được gã trả thêm tiền để làm một “nhiệm vụ” là nắn tay nắn chân cho nàng trong công việc, đôn đốc nàng ra bãi than. Khi trên đội nắng dưới đạp bùn thì trò chuyện động viên cho nàng khuây khỏa, và theo dõi nhất cử nhất động của nàng để thường xuyên mật báo cho gã biết.

Có lẽ thân phận của nàng đã chuyển sang một hướng tốt đẹp nếu như nàng không còn lấn cấn đoái tiếc con đường cũ của nàng. Lâu lâu nàng lại kêu nhức đầu chóng mặt nằm nhà. Chờ cho các cô gái ra bãi đóng than rồi nàng trở dậy đem xà phòng bàn chải ra sông kỳ cọ cho tay chân trắng óng, trang điểm son phấn thơm lừng, diện ngất, xong khoác cái túi xắc giả da cá sấu có khóa mạ vàng và đeo cặp kính giọt lệ, đi vòng sau những bụi chuối trồng dưới bờ sông để lên đê gọi xích lô ra phố chơi. Có lần nàng đã bỏ đi qua đêm, sáng hôm sau về váy áo ngấm sặc mùi khói thuốc lá, nhưng Huấn đã giấu nhẹm không dám tâu lại với gã vì được nàng giấm giúi cho một ít tiền.

Đến một hôm, trong lúc đóng than, mấy cái móng tay để thật dài trên bàn tay nàng vấp phải khuôn than làm bật máu ở đầu ngón tay út. Nàng ôm tay ngồi khóc, Huấn lại, vừa xoa tay cho nàng vừa nói:

- Đã bảo cắt ngắn móng tay cho khỏi vướng, cứ không nghe!

Bất ngờ nàng đã cầm cả cái khuôn than bằng sắt ném vào mặt Huấn - may là Huấn kịp tránh - rồi chửi Huấn và mấy cô gái là lũ nhà quê hôi thối. Các cô gái vô cớ bị xúc phạm, liền xúm lại vả vào mồm nàng. Nàng bỏ bãi than, chạy xộc vào phòng gã nói cho gã biết nàng đấm thèm vào cái việc này nữa.

Gã ra bãi than tìm hiểu rõ nguyên cớ, gọi nàng đến bào:

- Khó chịu lắm rồi phải không? Muốn “đấm thèm” tao cho “đấm thèm”. Nhưng nghĩ lại cho kỹ đi đã. Sáng mai nếu vẫn muốn thôi thì lên thanh toán tiền nong, rồi xéo.

Gã để cho nàng suy nghĩ một buổi chiều và một đêm. Kỳ thực nàng chẳng phải suy nghĩ nhiều. Chẳng qua chỉ vì bị cái thằng lưu manh khốn kiếp kia lừa cho trắng tay nên nàng mới phải tá túc ở đây, chứ cái kiếp đóng than nào có hơn gì cái kiếp theo đít con trâu ở làng.

Sáng hôm sau, khi các cô gái ra bãi than, nàng bắt đầu vào việc trau chuốt móng tay móng chân, bôi son vẽ mắt, quyết trở lại tấm thân tha thướt yểu điệu trước đây. Xong xuôi đâu đó nàng mới bước vào phòng gã, ngang nhiên, thách đố, và đầy tự tin. Nàng cố lấy giọng lạnh băng nói với gã:

- Công việc này không hợp với em. Vậy nên em đến để chào anh.

Gã lim dim mắt nhìn nàng rõ lâu.

- Nghĩ kỹ chưa?

- Em nghĩ kỹ rồi.

- Đến chào không thôi, hay là đến đòi tiền công?

Nàng đã định đánh bốp vào mặt gã rằng nàng “đấm thèm” vào mấy đồng tiền bọ lấm lem, nhưng lại nghĩ dại gì không lấy, tiền mồ hôi nước mắt mình làm ra chứ có xin thằng đếch nào.

- Cả hai việc. Nàng trả lời.

Gã cười ha hả. Tiếng cười đáng ghét quá, đểu quá, nàng nghĩ trong lúc gã mở sổ sách cùng với một cái máy tính cầm tay, vừa lần số vừa bấm máy, giọng máy móc trêu chọc.

- Ái chà. Gần nửa cây vàng đây. Giàu quá nhỉ. Nhưng sao bằng một đêm vớ được khách sộp. Nhỉ?...

- Anh im mồm đi cho - nàng không kìm nổi cơn giận. - Anh đi nhặt mấy con nhà quê về mà bóc lột, tha hồ được hầu hạ. Chứ “đây” thì đừng hòng!

Gã đếm tiền, mặt trơ trơ. Nàng càng phát điên.

- Ừ thế đấy. Đĩ điếm đấy. Thế mà từ thằng to thằng nhỏ đều úp sấp mặt vào. Đâu thèm kể đến cái thứ như anh!

Nàng khao khát được thấy gã bị hạ nhục, bắt gã phải lồng lộn quát tháo, phải phun ra cái chất phàm phu tục tử, để nàng có cớ trút tất cả bực dọc tức tối trong lòng mình lên đầu gã. Nhưng càng thế nàng càng thất vọng. Gã đếm đi đếm lại xấp tiền, trêu ngươi nàng chán chê rồi mới ra vẻ suồng sã như giật lấy cái túi xắc trên tay nàng, kéo phécmơtuya đánh rẹt, vừa nói “Nhìn đây nhé” vừa ném tọt vào. Rồi chìa cuốn sổ ra bắt nàng ký nhận.

- Đây - gã trao lại cái túi xắc cho nàng - Giữ cho cẩn thận kẻo lại đói rũ trước cổng công viên như hôm nọ. E hèm... - gã làm bộ nghiêm chỉnh mà nàng phát tởm, không có cách gì giết chết gã như đập một con gián - Anh thấy người ta nói mãi “Làm lại cuộc đời”, anh cũng muốn thử xem có “làm lại” được không. Có thật thế không hay thiên hạ chỉ nói suông. Do đó anh em mình mới có dịp gặp lại nhau. Ai thèm anh em với mày. Đồ chết tiệt. Đồ trời đánh thánh vật. - Nàng muốn gầm lên thế, nhưng bên ngoài chỉ ban cho gã một nụ cười mỉm mà nàng cho là hết sức mỉa mai khinh bỉ - Giờ em lại ra đi. Anh thật rầu lòng. Thôi thì chúc em thượng lộ bình an...

Nàng nhấp nhứ cái túi xắc nơi tay định đập cho gã một đập. Nhưng khi vung tay thì lại hóa ra nàng quay người chạy vụt lên đê, còn nghe gã gọi với theo “Ấy ấy, đi đâu mà vội thế. Bắt tay tạm biệt cái đã nào...”.

Nàng bỏ đi được vừa đúng hai mươi bốn tiếng đồng hổ, sáng hôm sau vào lúc mặt trời lên lại lùi lũi quay về, váy áo nhầu nhĩ bẩn thỉu, son phấn nhòe nhoẹt, mặt hốc hác như ma đói.

Sáng hôm sau nàng cuống quýt vẫy chiếc xích lô xuống Gia Lâm. Tới nơi, nàng mở xắc lấy tiền trả, thì ôi thôi tiền nong và cả cái chứng minh thư nhân dân của nàng đã không cánh mà bay. Nàng kêu trời kêu đất, rã bọt mép van vỉ bác đạp xích lô. Cuối cùng nàng chậc lưỡi:

- Thế này vậy. Anh kiếm chỗ nào văng vắng, em cho anh ngủ với em một cái...

Nàng chưa dứt lời đã bị người đạp xích lô trừng mắt quát:

- Tao đáng tuổi bố mày chứ anh anh em em cái mả bố mày! Thật sáng ra ngõ gặp chó mực. Cút đi kẻo tao đập vỡ mặt bây giờ.

Nàng nhịn đói nhịn khát tha thẩn từ đầu phố đến cuối phố Gia Lâm, tán tỉnh đám cửu vạn ở bến xe khách, những người đàn ông tứ chiếng cũng đang vất vưởng ở bến xe, nhà ga, gầm cầu xó chợ, đều chẳng ăn thua. Mãi chập tối nàng mới gạ gẫm được một tay thủy thủ tàu sông, nhưng hai bên chưa kịp hành sự đã bị tổ trật tự khu phố tóm lôi về đồn công an.

Một đêm thức trắng luôn tay xua muỗi, bụng sôi rong róc, nàng căm thù kẻ nào đã moi ruột cái xắc của nàng đến ngút trời. Căm thù ai mới được chứ? Bác xích lô quê mùa chất phác, dứt khoát không phải là kẻ chôm chỉa rồi. Nàng nghĩ đến “ông chủ” bến than. Gã vốn xuất thân là dân chôm chỉa, không nghi cho gã còn nghi cho ai? Nhưng mà... cái lúc gã đếm tiền, nhét cả cục vào túi xắc của nàng chính nàng trông thấy rõ ràng cơ mà. Không thế đời nào nàng chịu ký nhận vào sổ của gã. Không, không có lý. Họa ma quỷ may ra mới thò được tay vào túi xắc của nàng. Hay là mình đánh rơi. Ồ không...

Sáng ra, anh công an gọi nàng lên phòng trực ban, hỏi lại một lần nữa chỗ ở của nàng. Tối qua nàng đã khai là làm than tổ ong trên bãi Võng La. Sáng nay nàng vẫn bám chặt vào địa chỉ ấy. Anh công an hỏi:

- Hoặc trở lại Võng La mà lao động kiếm sống, hoặc vào trại cải tạo nhân phẩm. Cô muốn đằng nào?

Nàng nói ngay là xin về Võng La. Anh công an gật đầu, như đang khuyên nhủ đứa em bất trị.

- Tôi cũng nghĩ thế, thế thì tốt hơn - anh vừa nói vừa rút ngăn kéo lấy ra giấy tờ ghi kín mít lời khai của nàng tối hôm trước. Trên góc tờ giấy có dán ảnh cỡ 4cm x 6cm chụp rất rõ gương mặt nàng khiến nàng vã mồ hôi không hiểu họ chụp lúc nào - Với lại, cô nhớ đấy. Chúng tôi tạo mọi điều kiện cho những người trót lầm lạc muốn tự giác hoàn lương. Nhưng nếu cô cứ ngựa quen đường cũ, thì không xong với chúng tôi đâu.

Anh công an búng búng ngón tay vào tấm ảnh dán trên góc trang giấy. Không khí trong phòng chợt im phắc. Nàng cúi đầu cho mái tóc xòa xuống che lấp nửa gương mặt xanh xao, ra dáng nghĩ ngợi mà không hiểu có nghĩ ngợi gì hay chỉ giả vờ. Anh công an rút trong túi ra vài nghìn bạc lẻ đặt lên bàn, giọng như thủ thỉ:

- Chớ cậy mình có nhan sắc. Nhan sắc tàn rồi thì còn thằng nào vời đến cô? Mà cô không biết sợ những cái chết quằn quại đau đớn vì bệnh SIDA, bệnh lậu, bệnh tiêm la, cùng bao nhiêu thứ bệnh khi gió khi máy gì nữa à? Và nếu sống sót thì cũng thân tàn ma dại, phỏng ai dám lấy cô. Định vật vờ suốt đời hay sao, trong khi bạn bè cùng lứa người ta đều có nghề nghiệp gia thất đàng hoàng? Thôi cầm lấy tiền ra ăn cái gì cho đỡ đói rồi về mà đi làm!

Đôi giày cao gót làm nàng thật khốn khổ. Giữa đường, nàng lại bị trẹo chân. Thế mới ác. Nhưng rồi mặt trời vừa lên khỏi ngọn tre nàng cũng lê lết về đến bãi than.

Gã nhìn thấy nàng từ xa nhưng khinh khỉnh quay mặt sang hướng khác. Nàng biết thế mà vẫn phải cố ghìm lòng. Suy cho cùng, ở đây dù khó nhọc lam lũ nhưng có làm là có ăn, lỡ ốm đau còn có chỗ bám víu. Ở vào thế cùng đường mạt lộ thì còn biết làm gì hơn. Gã lững thững đi xuống bến sông. Tiếng chân nàng lạo xạo trên sỏi bám theo sau gã. Gã làm thinh. Con mèo hoang phải quay lại hoàn toàn đúng như dự kiến của gã. Lòng gã chợt dội lên một cảm giác ngán ngẩm. Biết thế này thà cứ để cho nó bán xới tếch đi đâu thì đi cho rảnh. Cũng may. Giá thử mình nổi hứng sờ soạng hôn hít nó vài lần mà xem, chắc nó đã trèo tót lên đầu lên cổ mình. Cứu vật vật trả ơn, cứu người người trả oán, thật không sai. Nhưng... Nhưng trót lỡ rồi. Có lẽ nào mình vớt người ta giữa dòng giờ lại đang tay dìm người ta xuống? Gã quay lại quắc mắt nhìn nàng:

- Còn muốn gì nữa?

Nàng lắp bắp:

- Anh tha lỗi cho em.

- Tha lỗi để làm bà chủ hay làm thợ.

Nàng bập bều khóc rồi như sợ gã đuổi đi, nàng vội vàng đi vào chỗ nằm cũ của mình trong góc cái lán thợ.

Từ đó gã “cúp” khoản “phụ cấp chiếu cố” trước đây gã vẫn dành cho nàng. Nàng không dám hé răng phàn nàn. Một tháng, hai tháng, rồi ba tháng... tuần tự trôi qua. Ban đầu là vì sợ đôi mắt gườm gườm của gã, sau thì nàng quen ăn quen chịu dần dần, thỏi son hộp phấn lâu rồi không ngó ngàng đến nữa.

Công việc của gã mỗi ngày một phát đạt thêm. Ngoài việc làm than gã còn gom mấy đứa trẻ lang thang về nuôi cá lồng. Gã còn chung vốn với một công ty du lịch tư nhân mua một cái ca nô chở khách thăm quan ngược lên đến tháp Bình Sơn, xuôi xuống tận đầm Chử Đồng Tử. Gã vắng nhà thường xuyên nên phải cất nhắc nàng lên làm cái việc ghi chép sổ sách ở bến than. Nhiều khi gã còn giao cho nàng thu cả tiền bán than và trả tiền công cho thợ.

Gã có ý định nâng cao đời sống cho thợ. Mấy cái quạt điện trong lán đã được mắc rồi, không biết phải làm thêm gì nữa nên gã hỏi nàng: Mấy “bà” cần gì? Nàng nói cần một cái nhà tắm cho kín đáo, kẻo chị em xuống sông tắm rồi cứ phải trốn vào bụi tre thay quần áo. Gã gật đầu ừ ừ.

- Nước sông đục thế, các cô gội đầu thế nào?

- Vài ba hôm mới dám gội một lần, phải múc nước sông lên cái hố lót vải nhựa chờ lắng trong lại...

Gã phẩy tay, tính lẩm nhẩm. Phòng tắm thì phải có nước tắm. Nước tắm thi phải có bể lọc. Bể lọc thì phải có máy bơm. Có phòng tắm cho đàn bà, phải có cả cho đàn ông nữa chứ. Bất ngờ gã quay sang nàng:

- Tôi giao việc này cho cô lo. Được không?

Nàng giẫy nảy từ chối. Gã cười.

- Lo là lo mấy việc, đặt nhà tắm ở đâu, xây bể lọc ở đâu, dự trù bao nhiêu gạch bao nhiêu xi măng sắt thép...

- Eo ôi, em làm sao biết các chuyện đó!

- Không biết vì không quen, nhưng chẳng lẽ cô không tìm ai để hỏi, để nhờ họ tính toán hộ cho à?

Không để nàng thoái thác, gã quyết định dứt khoát.

- Trước hết cô hãy thảo ra một bản dự toán, nói rõ kích thước, đơn giá, chi tiêu, rồi tôi cho tiền. Riêng cái máy bơm cứ để đấy tôi lo. Thôi, làm đi. À phải thêm một cái lò than đun nước nóng tắm mùa đông nữa.

Đại loại thế. Càng ngày gã càng tỏ ra tin cậy và tôn trọng nàng. Duy những tia sáng lạ lùng trong mắt gã - Biết nói thế nào cho đúng về những tia sáng ấy nhỉ. Vừa thông cảm vừa giễu cợt, thô lỗ cục cằn đấy mà xong rồi ngẫm kỹ lại thấy có gì ấm áp thương xót ẩn giấu bên trong... - thì không còn nữa. Gã đối xử với nàng chỉ như một người tốt đối với một người tốt, ngoài ra chẳng còn gì khác hay sao? Hơn thế, trong đôi mắt ấy dạo này lúc lúc lại phát ra những tín hiệu làm nàng thảng thốt kinh ngạc. Nàng đã lén nhìn vào mắt gã lúc gã thẫn thờ hướng vào một điểm vô hình nào đó ở trước mặt. Và nàng giật mình cảm thấy đó là cái lòng giếng sâu mù mịt, có gì đang chông chênh đang tắt lạnh, đang hun hút rơi. Một cái gì đó quý giá vô cùng, thân thiết vô cùng, như là sinh mệnh của gã đồng thời chính là sinh mệnh của nàng. Nàng muốn níu với lại, mà không làm sao được.

Một lần nhân lúc hai anh em làm xong sổ sách, bắc ghế ra chân tre ngồi chơi hứng gió sông, nàng đánh bạo ướm hỏi gã:

- Sao anh không tìm một người về giúp anh lo chuyện nhà cửa nội trợ?

Gã lặng người, từng tiếng nói như rơi vào khoảng không thăm thẳm, do đó mà hết sức ngay thẳng thật thà:

- Trước đây tôi cũng định tìm một người...

- Ai thế? - Nàng nín thở hỏi chen ngang.

- Người ấy chính là em. Giá em đừng có lần bỏ đi thì hay biết mấy. Nhưng bây giờ thôi rồi. Tất cả đã muộn...

Lời nói của gã như muối xát vào lòng nàng. Cái cơ hội rất hiếm hoi tìm thấy hạnh phúc từng tiến sát lại bên nàng, thế mà nàng đã ngu xuẩn bước qua!

Ít lâu sau cuộc tâm sự này, gã đưa về bãi than một người con trai chừng hai lăm hai bảy tuổi, nói là em cùng mẹ khác cha với gã. Đó là con người rắn chắc, nhanh nhẹn sáng ý, nhưng hình dong cung cách đặc sệt nhà quê.

Trong khi càng ngày gã càng trở nên mềm mỏng dịu dàng với mọi người thì ngược lại, với em trai mình lúc nào gã cũng gắt gỏng cau có. Từ việc vận chuyển than ở mỏ Hồng Gai về, đội than, ngào than, đóng than, nuôi cá lồng... không việc gì gã không bắt cậu ta lăn lưng ra làm từ sáng sớm tới tối mịt. Tiếp theo đó, gã đưa cậu trai này vào tất cả các khâu giao dịch, thu, chi, thanh toán nợ nần.

Riêng một nửa cái ca nô đưa khách tham quan thì gã nhượng lại cho công ty du lịch, dùng toàn bộ số tiền ủng hộ cho trại trẻ mồ côi của thành phố.

Cuối cùng, gã trao lại cho nàng cục tiền cùng cái chứng minh thư trước đây gã đã “chôm chỉa” của nàng cốt là để cứu nàng một lần nữa bên bờ vực thẳm dơ dáy.

Xong xuôi mọi việc, gã ra lệnh cho người em trai và nàng lo một bữa ăn thật thịnh soạn mời tất cả mọi người ở bãi than. Chờ cho mọi người ăn uống vui vẻ no nê xong, gã bước lại máy điện thoại gọi taxi. Rồi gã xách cái túi nhỏ ra đi, nói là đi công việc ít ngày.

Gã đi đúng một tuần thì quay về kiểm tra từng dòng từng trang sổ sách, kiểm tra lại các công việc và các mối quan hệ làm ăn với khách hàng, lân la hỏi ý kiến nhận xét của mọi người về tình hình ở bãi than. Xong, gã lại đi. Đi lâu hơn, cả tháng sau mới quay về người gầy rộc, mắt lấp lóe sáng, khi gã xem sổ sách chốc chốc những mạch máu xanh lại nổi phồng lên hai bên cằm và hai bên thái dương, chứng tỏ gã đang phải nghiến răng chịu đựng những cơn đau rất ghê gớm trong người. Nàng hốt hoảng hỏi gã:

- Anh làm sao thế?

Gã lắc đầu bảo không có gì quan trọng. Gã gập sổ sách lại, ra vẻ hài lòng, chỉ dặn: “Làm ăn thế nào cũng có lúc khôn lúc dại. Mỗi cái dại là một bài học, đừng vội nản. Đáng lo nhất là giữ cho được cái đức làm người...”.

Nghe gã nói, lòng nàng đau thắt vì nàng đã linh cảm thấy có điều gì hết sức hệ trọng đang đến gần. Nàng thốt lên:

- Anh làm sao rồi. Phải không?

Gã làm thinh, chống gối mệt nhọc đứng lên một tay vịn vai người em trai một tay vịn vai nàng:

- Cô chú cố  gắng mà cưu mang đùm bọc lấy nhau. Thôi, anh đi đây.

Lần đầu hên gã xưng “anh” với nàng bằng giọng hết sức dịu dàng khiến nàng ôm chầm lấy gã và bật khóc nức nở.

Gã đi lần ấy rồi không trở về nữa.

Có tin gã đã xuống tóc đi tu ở một ngôi chùa heo hút bên mạn Sơn Tây, Ba Vì.

Lại có tin gã đã chết trong bệnh viện vì một căn bệnh trọng.

Nàng và người em trai của gã luân phiên nhau chạy bổ đi khắp nơi tìm kiếm mà tịnh không thấy một dấu vết nào gã để lại trên đời.

25/6/1999