Ông Armstrong đánh điện cho bà Turner, người vẫn đang trông coi Nutsgrove, và ngôi nhà cũ nhanh chóng được phủi bụi, quét dọn, thông thoáng và trang hoàng lại. Một ngày tháng Tư dị dàng, Addie trở về nhà, bước đi nặng nhọc qua những căn phòng quen thuộc, tì tay vào cánh tay chồng. Gần như từ ngày đầu tiên, ông nhận thấy sắc vóc và phong thái của cô có những chuyển biến tích cực; bước chân cô vững vàng hơn, cảm giác thèm ăn cũng tốt hơn. Rồi vào một đêm, khoảng một tuần sau khi họ trở về, khi cô đứng bên cửa sổ phòng khách, vùi khuôn mặt vào chùm hoa tử đinh hương, trong mắt cô bừng lên một thứ ánh rạng ngời, và giọng nói thoáng một nét dịu dàng thiết tha khiến ông rung động bởi một niềm hy vọng điên cuồng.
"Em rất mừng vì chúng ta đã về nhà; anh cũng thế phải không, Tom?" cô thì thầm, nép sát vào người ông. "Đừng bao giờ rời đi nữa anh nhé. Em đã chán ngấy cảnh lang thang rồi; và em biết chắc mình sẽ khỏe lại ở đây, chẳng cần phải đến Madeira hay Algiers làm gì. Đêm nay em cảm thấy mình rất muốn được sống. Mọi thứ em từng yêu quý đang trở về với cả anh trong số đó, Tom ạ. Em lại bắt đầu thấy quý mến anh rồi đây— ồ vâng, mùa hè mang sự sống trở lại cho em, và cả nhan sắc nữa chứ! Nhìn xem!" cô tươi cười gọi lớn, kéo ông đến trước chiếc gương rồi áp sát mặt mình vào khuôn mặt rám nắng của chồng. "Trông em tối nay có vẻ gần như xinh xắn rồi phải không anh? Giờ nếu có gặp em trên phố, chắc anh vẫn nhận ra em chứ, Tom? Chà, em chỉ cần thêm một chút hồng trên má, vài nốt tàn nhang trên sóng mũi, và chút xoăn lọn ở mái ngói trước trán là lại được là chính mình — hoàn toàn là chính mình ngày trước rồi!"
"Em có thể bỏ qua cái mái ngói ấy đi, tiểu thư ạ," Armstrong nói, mang cái gu cổ hủ của đàn ông ghét kiểu tóc tai tân thời, vừa đưa tay vuốt ngược hai ba lọn tóc thẳng tuột trên trán cô.
"Không, không; em nhất định phải có mái tóc mái, phải là kiểu mái giống chó sục Skye chính hiệu cơ; khuôn mặt em trông trơ trọi và cứng nhắc lắm nếu thiếu nó. Toàn bộ là do thứ dầu gan cá mập khủng khiếp ấy cứ ngấm vào tóc làm nó vừa xẹp vừa thẳng đơ đây này! Em sẽ không uống nữa đâu, Tom; anh đừng có hồng hòng ép em," cô nói thêm, kèm theo một tiếng cười trầm dịu vang lên trong tai ông như một khúc nhạc ngọt ngào nhất. "Em sẽ tự khỏe lại mà chẳng cần đến nó — rồi anh cứ chờ xem."
Muộn hơn vào buổi tối hôm đó, cô khiến ông giật mình khi lần đầu tiên nhắc đến các anh chị em của mình, một cách rất bâng quơ, như thể ý nghĩ về họ vừa thoáng qua trong đầu một cách tình cờ. Cô đang xem lại một cuốn album ảnh cũ, và khi dừng lại trước bức ảnh của một người chị — Pauline — cô nhẹ nhàng nói—
"Còn những người khác thì sao, Tom? Họ vẫn ổn cả chứ — anh Jo, chị Polly, Bob, Hal và Lottchen thân mến ấy?"
"Đúng vậy, đúng vậy, em yêu," ông háo hức đáp. "Tất cả bọn họ đều ổn, từng người một."
"Em rất muốn gặp lại họ," cô nói sau một khoảng lặng — "được thấy tất cả quây quần bên em ở đây như những ngày xưa cũ. Anh sẽ mời họ đến nhé, Tom?"
"Ừ, nếu em thấy bản thân đã thực sự — thực sự đủ sức khỏe sau chuyến đi, em yêu," ông miễn cưỡng đáp.
Thế là tất cả đều vội vã kéo đến trong niềm hồi hộp, dồn dập; Lady Saunderson phải hủy cả hai cuộc hẹn quan trọng với Worth, bắt tàu từ Luân Đôn lên cùng người anh cả, người dường như vẫn còn đờ đẫn vì tin tức bất ngờ chưa từng thấy.
Armstrong gặp họ trước, dùng vài lời quả quyết và đầy sức nặng để tóm tắt câu chuyện của em vợ, đồng thời cảnh báo họ không được để cảm xúc sai thời điểm làm cô kích động trong tình trạng ngàn cân treo sợi tóc này.
Thế là với gương mặt rạng rỡ và những lời vui vẻ, họ chào đón cô trở về như thể cô vừa có một chuyến dã ngoại thú vị. Không có những giọt nước mắt bùi ngùi, không có những cái ôm cuống quýt, không có lời cầu xin tha thứ, chẳng có chút dằn vặt hối hận nào. Cuộc hội ngộ mà Armstrong vẫn hằng lo sợ đã diễn ra và khép lại trong ánh nắng ngập tràn, còn Addie, được chêm đệm quanh người, chào đón họ bằng ánh mắt long lanh không một chút oán hờn cùng những lời yêu thương dịu ngọt.
"Trông họ khỏe mạnh làm sao! Phải không anh, Tom?" cô thốt lên, quay gương mặt rạng rỡ về phía người chồng mà cô đang tựa đầu vào vai. "Và tính cho cùng, quả là một gia đình ưa nhìn làm sao chứ! Chà, Lottie, em lớn nhanh thành một thiếu nữ thế này ư! Và em mang tất cả cái vẻ đẹp đương thì có phần mơ hồ của chị — hoa hồng, da thịt và cả tàn nhang — đủ cả. Chị đoán gọi em là xinh đẹp thì không hợp lắm nhỉ, phải không? Polly, em đúng là một quý cô sành điệu — hệt như những bức tranh trên tạp chí Le Follet vậy. Nhưng gương mặt em chẳng thay đổi mấy đâu. Bob, chị sẽ không tin bộ ria mép ấy là thật cho đến khi chị giật nó ra đấy nhé. Lại đây nào cậu hai, ra đứng ngoài ánh sáng mau! Sao nào? Sợ á? Chị biết ngay mà," cô nói thêm bằng một tiếng cười giòn giã khi cậu thiếu niên vội vã quay đi để giấu đi dòng nước mắt nóng hổi chực trào.
Họ ngồi bên nhau suốt buổi chiều, trò chuyện rôm rả, ôn lại những trò đùa cũ trong gia đình, lên kế hoạch cho tương lai; và khi trà được dọn lên, Addie khăng khăng đòi tự tay rót, bàn tay to lớn của chồng phủ lên tay cô để dẫn dắt vòi ấm vào tách. Cô nâng ly chúc mừng sức khỏe của chính mình, tuyên bố chưa bao giờ thấy khỏe mạnh và hạnh phúc đến thế trong đời, rồi gửi lời thăm hỏi đầy yêu thương đến tội nghiệp dì Jo — người đang phải nằm liệt giường vì sốt thấp khớp, và Lottie hứa sẽ chuyển lời không chút sai sót. Sau đó, cô lên lịch đến thăm Bob một tuần ở Aldershot trong đợt diễn tập, ghé thăm Hal tại Trường Hải quân, ở lại Công viên một tháng với Pauline, và đưa Lottie đi du lịch nước ngoài trong kỳ nghỉ. Giao thừa đến gần cũng là lúc cô có vẻ hơi mệt; thế là theo hiệu lệnh của Armstrong, mọi người từ từ lui ra, và cô chìm vào một giấc ngủ chợp mắt nhẹ nhàng, để rồi giật mình tỉnh giấc.
"Tom, Tom, anh ở đâu?"
"Đây, anh đây, nơi anh vẫn luôn ở — ngay bên cạnh em, người yêu dấu."
"Họ đi hết rồi sao?"
"Đúng vậy, tạm thời là thế."
Cô chồm dậy, vòng đôi tay ấm áp ôm lấy cổ ông và thì thầm—
"Và giờ chỉ còn anh — chỉ có anh cho đến tận cùng!"
Nhìn thấy cơn co thắt vì đau đớn thoáng qua trên khuôn mặt tối sầm của ông, cô biến tiếng nấc thành tiếng cười, rồi với lấy một bông hải quỳ hồng cắm trong chiếc bình trên bàn, nghịch ngợm tước từng cánh hoa theo trò chơi quen thuộc.
"'Thợ khóa, thợ may, lính thủy, thủy thủ, quý ông, thợ cày, dược sĩ...' Dược sĩ ư! Ôi cái bông hoa ngốc nghếch rỗng tuếch — mày thì biết gì chứ! Ước gì mình có một bông cúc — một bông cúc cánh trắng sữa; chúng luôn nói sự thật — luôn luôn là thế."
"Chúng bảo gì với em thế, tình yêu của anh?"
"Rằng em sẽ lấy một người chồng quý tộc, Tom ạ — một quý ông. Em đã hỏi chúng gần như mỗi ngày trong suốt ba tuần trước khi kết hôn với anh, và lần nào chúng cũng đưa ra một đáp án ấy. Nếu — nếu em có chết đi — điều mà em chẳng hề có chút ý định nào — em sẽ nhờ anh, Tom, chỉ trồng toàn hoa cúc trên mộ em thôi nhé."
"Anh nghĩ sẽ hợp lý hơn nếu anh đưa ra yêu cầu đó với em," anh nhẹ nhàng đáp, "xét cho cùng thì anh lớn hơn em gần hai mươi tuổi, và anh chứ không phải em, em yêu, mới là đối tượng của lời ca tụng nhắm thẳng và bền bỉ ấy."
"Thế thì tốt thôi," cô cười nói; "em sẽ trồng đầy hoa cúc to trên mộ anh, Tom Armstrong, một quý ông, và em sẽ ra tưới nước cho chúng mỗi chiều — khi anh đã chết."
"'À, nếu em làm thế, người yêu dấu của anh,
Dù bước chân có nhẹ nhàng đến đâu,
Hồn cát bụi của anh vẫn nghe và nhịp đập,
Dù anh đã nằm dưới cỏ trọn một thế kỷ qua —
Vẫn sẽ giật mình và run rẩy dưới chân em,
Và nở bùng những đóa hoa tía thắm màu đỏ rực!'"
"'Hồn cát bụi của anh vẫn nghe và nhịp đập, dù anh đã nằm dưới cỏ trọn một thế kỷ qua,'" cô lặp lại khẽ khàng. "Ý tưởng ấy vừa có chiều sâu lại vừa dạt dào âm điệu; em thích nó. 'Dù anh đã nằm dưới cỏ trọn một thế kỷ qua' — giai điệu muôn thuở về sự bất tử của tình yêu, hỡi anh Tom, được ca tụng bởi các nhà thơ và người xướng thánh thi kể từ khi thế giới bắt đầu. Và anh nghĩ cái trái tim bám đầy bụi bặm của anh sẽ cảm nhận được em, cái tai không còn màng nhĩ của anh sẽ nghe thấy em sau một thế kỷ nữa chứ?" Rồi sau một thoáng dừng lại, ngước nhìn khuôn mặt ông với đôi môi giật giật khơi dậy một lúm đồng tiền đã tắt — "Nhưng giả sử, Tom — giả sử người chồng thứ hai của em mang bình tưới nước — liệu cát bụi của anh có nở hoa màu tía và đỏ khi ấy không?"
Oan gia! Đồ man rợ vô hồn!" anh kêu lên trong cơn phẫn nộ giả vờ. "Còn lâu anh mới thèm thoát khỏi văn xuôi để làm đẹp lòng em nữa nhé!"
"Thôi nào — đừng giận chứ; em sẽ luôn để ổng ở nhà mỗi khi đến thăm con ma tội nghiệp của anh mà. Giờ thì anh đã vừa lòng chưa?"
Những vì sao xuất hiện, lấm tấm mờ ảo trên vòm trời thẳm tía; một cơn gió thoảng qua thế giới đang đâm chồi nảy lộc, mang đến cho cô gái bệnh tật hương thơm của ngàn loài hoa, thì thầm với cô về những ngọt ngào, niềm vui và sắc xuân của mùa hè sắp tới, thứ mà có lẽ cô chẳng bao giờ còn được biết.
"'Dù bước chân có nhẹ nhàng đến đâu,
Hồn cát bụi của anh vẫn nghe và nhịp đập,
Dù anh đã nằm dưới cỏ trọn một thế kỷ qua,'"
cô khẽ lặp lại; rồi đột nhiên chồm dậy với một tiếng kêu hờn dỗi, não nề — "Tại sao anh cứ nói với em về cái chết — cái chết, chỉ toàn cái chết vậy? Ôi, em không muốn chết, em không muốn chết đâu, em nói cho anh biết đấy! Bây giờ em không thể chết được — thế thì thành chết gấp đôi mất! Em còn quá trẻ, em đã phải chịu đựng quá nhiều" — khuỵu xuống sàn và đan chặt hai tay một cách đáng thương — "chưa đâu, lạy Chúa nhân từ, xin đừng bắt lúc này! Hãy cho em mùa hè này — đúng một mùa hè này thôi; đó là tất cả những gì em xin! Tom, sao anh không nói gì — sao không nhìn em? À, anh chẳng còn hy vọng gì nữa — chẳng còn hy vọng nào cả! Em đã thấy điều đó trong mắt họ ngày hôm nay; em thấy nó trong mắt anh mỗi khi anh nhìn em. Anh biết là em không còn sống được bao lâu nữa — anh biết em đã bị phán án rồi!"
"Anh chẳng biết gì hết, chẳng biết gì cả," anh nghẹn ngào đáp, ôm ghì cô vào ngực và hôn cạn những giọt nước mắt trên khuôn mặt xám xịt đầy hoảng sợ của cô, "chỉ biết rằng họ bảo quyền năng của Đấng Tối Cao là vô biên và lòng thương xót của Ngài là vô hạn."
"Và em vẫn còn một bên phổi cơ mà, anh biết đấy; em vẫn còn một lá phổi!" cô hờn dỗi nài nỉ. "Các bác sĩ ở bệnh viện đã bảo em thế; và người ta vẫn sống được nhiều năm trời chỉ với một lá phổi nhờ chăm sóc và yêu thương cẩn thận. Mà em có cả hai — em có cả hai cơ mà! Em phải sống qua được mùa hè này chứ; nó sắp đến gần lắm rồi; những đóa hồng đang đâm chồi ngoài cửa sổ, những cây táo trắng phau hoa — nó gần lắm rồi! Ôi, Tom, tình yêu của đời em, hãy giữ em lại bên anh mùa hè này thôi, mùa hè này thôi mà, xin anh!"
Cô đã sống để nhìn thấy mùa hè ấy, nhìn những bông cúc cao và hoa anh thảo buồn ngủ cúi gục những chiếc đầu khô héo xuống mặt đất, nhìn từng cánh hồng rụng khỏi thân cành đầy gai góc — sống để chào đón những bó lúa vàng óng của mùa thu; và khi nụ hoa đầu tiên héo tàn trong lùm cây, cô không được khiêng ra khu vườn yên tĩnh sau nhà thờ để nằm cạnh mẹ mình, mà được đưa đến những bờ biển ôn hòa của Algiers, nơi mùa hè lại chào đón cô và lưu luyến bên cô đầy ân cần và cứu rỗi, để rồi ba năm trôi qua trước khi Tom Armstrong đặt chân nhìn lại những chiếc ống khói cao vút của thị trấn quê hương.
Một ngày tháng Bảy rực rỡ, hai người phụ nữ đang ngồi bên cửa sổ phòng khách cũ ở Nutsgrove. Một người, đã luống tuổi và đeo cặp kính dày cộp, đang bận rộn đan một chiếc áo len tí hon; người kia, với vẻ tiểu thư ốm yếu kinh niên mà bà Wittiterly có lẽ phải thán phục mà bắt chước, đang nằm trên chiếc ghế bọc đệm êm ái, hai bàn tay trắng trẻo buông thõng trên đùi, ngắm nhìn một đứa bé nặng nề và gần như chẳng ra hình thù gì vì cái dáng vẻ mũm mĩm quá khổ so với tuổi đang chơi đùa với một chú mèo con ngay dưới chân cô, kéo đuôi nó, bẻ tai nó, ôm chặt nó vào lồng ngực phập phồng mỡ màng đến nghẹt thở, cho đến cuối cùng, bằng một cú giãy giụa tuyệt vọng và một cái tát trời giáng vào cánh tay bụ bẫm đang hành hạ mình, con vật tội nghiệp cũng thoát ra được, và với một cú nhảy vọt, nó phóng thẳng qua khung cửa sổ đang mở.
"Làm tốt lắm, miu con, làm tốt lắm!" Addie cười nói. "Mười phút qua chị cứ cố gắng gom chút sức lực để đến cứu giá cho em mà không nổi. Làm tốt lắm!"
Đứa bé ngẩn người trong phút chốc, lặng thinh nhìn vệt đỏ hằn trên cánh tay rồi lại nhìn sang khuôn mặt vô cảm của mẹ; đoạn, sau khi đã cảm nhận đầy đủ nỗi oan ức của mình, nó duỗi thẳng cẳng chân, siết chặt nắm đấm, nhắm nghiền mắt, há hốc miệng rộng đến mức khóe miệng gần như chạm mang tai, và bật ra tiếng khóc thét vang trời, chấn động tâm can nhất từng vang vọng qua những bức tường của Nutsgrove từ trước đến nay trong ký ức của dòng họ Lefroy.
Âm lượng khủng khiếp ấy làm chấn động cả ngôi nhà, lôi kéo gia nhân và bạn bè từ mọi ngóc ngách chạy ra — lôi cả Armstrong từ phòng làm việc bước ra với khuôn mặt tái mét vì lo lắng.
"Có chuyện gì thế? Nó bị thương ư — con trai tôi?"
"Không," Addie thở dốc, "chưa hẳn đâu. Em nghĩ trong nó vẫn còn sót lại chút hơi tàn."
Nhưng nó đã làm em hoảng sợ, làm em kích động rồi, em yêu ạ; trông mặt em đỏ bừng kìa. Em phải uống ngay ly rượu vang này đi, Addie."
"Nó đi rồi chứ?" Cô Darcy thận trọng rút những ngón tay ra khỏi đôi tai đang ù đặc, quay sang nhìn hai vợ chồng chủ nhà rồi cất lời đầy khinh bỉ—
"Và cái đó — cái sinh linh mà các người muốn tôi tin là con của một người đàn bà chỉ có một lá phổi đấy ư! Adelaide, cháu gái ta, hãy thứ lỗi cho ta nếu nói thẳng; nhưng ấn tượng của ta là cháu chẳng hơn không kém một kẻ bịp bợm — một kẻ bịp bợm trơ trẽn!"
HẾT.
