Sau khi đã tìm được một gia sư cho lũ trẻ — dẫu cô ấy chưa hẳn đáp ứng trọn vẹn mọi kỳ vọng đối với người đảm nhận một vị trí quan trọng nhường ấy — người mẹ theo mốt thời thượng của chúng cảm thấy trút bỏ được một gánh nặng lo âu trên vai. Giờ đây, bà có thể thoải mái đi ra ngoài bất cứ lúc nào mình muốn, ở lại bao lâu tùy thích, mà không phải ray rứt với nỗi bứt rứt khó chịu rằng mình đang bỏ bê con cái — một kiểu xao nhãng trách nhiệm chẳng bao giờ lọt khỏi đôi mắt cú vọ của Bác John, người vốn chẳng hề ngần ngại khi nói thẳng toẹt mọi chuyện.
Những trải nghiệm của cô Harper với lũ trẻ trong ngày đầu tiên và ngày thứ hai không lấy gì làm khích lệ cho lắm; và điều này thể hiện rõ nhất ở trường hợp của Agnes, khi thái độ của cô bé đối với cô gia sư vô cùng hỗn láo.
Sáng ngày thứ ba, thiếu nữ trẻ này kiên quyết từ chối trả bài tiếng Pháp vào thời điểm do cô Harper yêu cầu, và lớn tiếng tuyên bố rằng cô bé muốn học đàn. Hơi trớ trêu thay, cô bé đã vô tình nghe được mẹ mình và Bác John trò chuyện về vấn đề thẩm quyền của cô Harper đối với lũ trẻ, trong dịp ấy bà Dainty đã phát biểu rằng,—
“Mẹ sẽ không áp dụng bất kỳ quy tắc độc đoán nào với Agnes cả. Cô Harper phải đối xử với con bé bằng sự tôn trọng vàân cần mà một thiếu nữ ở vị thế của nó đáng được hưởng. Tuyệt đối không được có chuyện hách dịch nhỏ nhen; không được ra lệnh với cái giọng điệu bề trên của kẻ mới phất; cũng không được đặt ra những luật lệ cứng nhắc.”
“Bộ cô tính ở mãi trong phòng học cùng cô Harper chắc?” Bác John điềm tĩnh hỏi, ra chiều vô cùng nghiêm túc.
“Tất nhiên là không rồi! Thật là một ý nghĩ ngớ ngẩn làm sao!” Bà Dainty đáp.
“Thế thì cô Harper buộc phải có quyền uy khi vắng mặt cô.” Bác John nói với giọng rất quả quyết.
“Agnes sẽ không đời nào chịu khuất phục trước bất kỳ quyền uy nào từ cô ta đâu.”
“Sao lại không thể từ cô ấy cơ chứ, xin hỏi cô?”
“Bởi vì Agnes đã ở vào độ tuổi có thể nhận thức được khoảng cách xa vời giữa địa vị tương ứng của hai người. Nó suýt sửa là một thiếu nữ rồi còn gì.”
“Em là một người phụ nữ yếu đuối, Madeline,” Bác John nói,—“một người phụ nữ rất yếu đuối, và anh sắp hết cả kiên nhẫn với em rồi đấy. Này, em có muốn biết thẳng thắn rằng anh nghĩ thế nào về chuyện này không?”
“Cũng không hẳn.” Vừa nói bà Dainty vừa ngáp một cái rõ dài.
“Rồi em sẽ phải biết thôi, mặc cho cái vẻ thờ ơ thanh lịch của em đấy,” Bác John nói, có phần gay gắt hơn một chút. “Theo quan điểm của anh, cô Harper ở mọi phương diện đều vượt trội hơn Agnes, và nếu anh không phỏng đoán sai bét nhè, thì chỉ vài năm nữa thôi, xã hội sẽ công nhận cô ấy là người bề trên.”
“Xã hội ư!” Bà Dainty bĩu môi. “Ý anh là cái gì mà xã hội?”
“Có lẽ là thứ gì đó to tát hơn những gì em đang nghĩ,” câu trả lời vang lên. “Đó là những người đàn ông và phụ nữ được sự đồng thuận chung công nhận là ưu tú hơn phần đông đại chúng.”
“Thôi được rồi, anh muốn nói sao thì tùy, muốn nghĩ sao cũng mặc kệ anh, Bác John ạ; nhưng tôi tuyệt đối không đời nào để cho Agnes bị một đứa con nhà hạ đẳng này lấn lướt đâu, và nếu cô ta dámởn tới bất cứ hành vi nào tương tự như thế, cô ta sẽ bị tống cổ ngay lập tức đấy.”
Tất cả những điều đó đều đã lọt vào tai Agnes, và dĩ nhiên là cô bé liền đinh ninh trong đầu rằng mình sẽ tự làm chủ việc học hành của bản thân mỗi khi vắng mặt mẹ.
“Con muốn học đàn ngay bây giờ cơ,” cô bé nói, khi cô gia sư yêu cầu kiểm tra bài tiếng Pháp.
“Từ mười hai giờ đến một giờ mới là khung giờ dành cho âm nhạc,” cô Harper đáp lại với giọng điệu ôn hòa nhưng quả quyết, đồng thời ánh mắt dán chặt vào đôi mắt của Agnes. Trong biểu cảm của ánh nhìn ấy ẩn chứa một thứ gì đó mà thiếu nữ trẻ chưa từng thấy bao giờ, một thứ níu giữ cô bé lại bởi một thứ sức hút kỳ lạ. Đó không phải là sự tức giận, chẳng phải lời quở trách, cũng không phải vẻ nghiêm nghị, mà là uy lực tĩnh lặng của một tâm trí vượt trội lấn át kẻ kém cỏi hơn. Agnes cố gắng dời tầm mắt đi nơi khác, nhưng dường như việc đó là bất khả thi. Một cảm giác tôn trọng lạ lùng, suýt sửa biến thành sự kính sợ, cứ thế len lỏi vào tâm hồn cô bé và kìm hãm cái tôi kiêu ngạo vốn dĩ áp đảo của mình. Khi cô Harper thu lại ánh nhìn kiên định ấy, Agnes suýt thở phào nhẹ nhõm, cảm giác nhẹ nhõm theo sau đó rõ rệt đến nhường nào.
“Madeline thân yêu,” cô Harper cất lời bằng giọng vui vẻ, dễ chịu khi quay sang đứa em gái nhỏ, “em đọc bài cho cô nghe nhé?”
Madeline mỉm cười tiến lại gần bên cô, nâng cuốn sách lên ngang mặt và đọc bài học đã được giao.
“Làm tốt lắm! Em đã tiến bộ lên rồi đấy.” Cô Harper khích lệ nhiệt tình đến mức Madeline ngước nhìn gương mặt hiền hậu của cô, rồi thốt lên mà chẳng màng đến không gian hay hoàn cảnh lúc bấy giờ, “Em cảm ơn cô ạ!” Nữ gia sư trẻ tuổi ấy đã mở lối đi thẳng vào trái tim cô bé từ lúc nào.
“Nào Agnes,” cô Harper nói, “nếu em đã chuẩn bị xong bài tiếng Pháp, cô sẽ kiểm tra nhé.” Cô nói bằng giọng ôn tồn, vui vẻ, đồng thời hướng thẳng ánh mắt kiên định về phía cô bé, mang theo đúng thứ uy lực tĩnh lặng từng khuất phục Agnes cách đó không lâu.
“Con muốn học đàn trước cơ ạ.” Agnes không thể chịu khuất phục mà không bày tỏ chút kháng cự nào. Cô bé vẫn cần giữ thể diện chứ.
“Giờ giấc học tập đã được ấn định sau khi bàn bạc với mẹ em rồi,” cô Harper nhẹ nhàng đáp; “và việc tuân thủ theo đó vừa là bổn phận của cô vừa là trách nhiệm của em.”
“Ôi, mẹ sẽ chẳng bận tâm đâu ạ!” Agnes hào hứng nói. “Nếu con thích giờ này hơn là mười hai giờ thì với mẹ thế nào cũng vậy thôi.”
“Mẹ em không màng đến lời nói của chính mình sao, Agnes?” Cô Harper lên tiếng với giọng ngạc nhiên.
“Ý con không phải vậy ạ,” câu trả lời vang lên có phần hơi bối rối. “Con chỉ muốn nói rằng nếu mẹ biết con thích thời điểm này hơn thời điểm khác, mẹ sẽ chẳng ngần ngại mà chiều lòng con đâu.”
“Được rồi. Tối nay chúng ta sẽ hỏi ý kiến cô ấy,” cô Harper nói. “Và nếu cô ấy đồng ý sắp xếp lại thời gian biểu học tập, cô sẽ không có ý kiến gì phản đối cả. Nhưng hiện tại, cả em và cô đều có nghĩa vụ phải tuân thủ các quy định đang hiện hành. Cô không có quyền tự ý thay đổi chúng dẫu cô có muốn đi chăng nữa. Thế nên, hôm nay em hãy ngoan ngoãn vào nề nếp đi, rồi ngày mai cả hai chúng ta sẽ tuân theo quyết định của mẹ em nhé.”
Agnes đã bị khuất phục. Chẳng mảy may do dự, cô bé tiếp tục bài học tiếng Pháp của mình, và thậm chí còn đọc trôi chảy hơn nhờ màn tranh chấp nhỏ vừa rồi — cuộc tranh chấp mang lại cho cô bé một ấn tượng hoàn toàn mới mẻ về cô Harper.
Khi nữ gia sư trẻ tuổi chuyển sang George, cậu nhóc ngỗ nghịch này nhất quyết không chịu làm bất cứ điều gì được yêu cầu. Ngay từ khi giờ học bắt đầu, cậu đã từ chối mở sách; và đáp lại mọi lời đề nghị mở sách của cô Harper chỉ là một câu cộc lốc bằng vẻ mặt hầm hầm: “Éo thèm.”
“Nào, George, em sẽ đọc bài của mình chứ,” cô Harper nói với giọng điệu dễ chịu.
“Éo thèm,” cậu nhóc đáp, trề môi ra và cau mày dưới hàng lông mày đang nhíu chặt.
“Ố kìa, George sẽ đọc bài mà.”
“Éo thèm.”
“Nào Georgie, đọc bài đi em,” giờ thì Agnes đã lên tiếng phụ họa giúp cô Harper. “Đọc bài đi nào.”
“Éo thèm.” Đôi môi cậu bé càng trề ra hơn, và vầng trán càng sà xuống sát đôi mắt.
“Thôi mà Georgie, chịu khó đọc bài đi em,” Agnes nài nỉ.
“Éo thèm.” Ý chí vô cùng cứng đầu của đứa trẻ chẳng còn cách diễn đạt nào khác.
“Em sẽ mách mẹ đấy,” Agnes dọa.
“Mặc thây! Cứ đi mà mách! Chị cũng có chịu đọc bài đâu.”
“Ôi, không đâu Georgie, Agnes đã đọc bài rất ngoan giống như một bé ngoan vậy; và Madeline cũng thế.” Cô Harper chẳng hề lộ chút bực bội nào. Giọng cô điềm đạm và thái độ vô cùng từ tốn. “Bây giờ đến lượt em đọc bài đi nào.”
“Éo thèm.” Cậu nhóc nổi loạn cứng đầu chẳng có lấy một ý định đầu hàng nào cả.
“Cô từng biết một cậu bé nọ——”
Giọng cô Harper vang lên với một âm điệu kể chuyện đầy cuốn hút đến mức George bị lôi cuốn ngước mặt lên nhìn cô, đúng lúc ấy cô liền khóa chặt ánh nhìn vào cậu hệt như cách cô từng làm với người chị gái bướng bỉnh cách đây không lâu.
“Cô từng biết một cậu bé nọ,” cô nhắc lại, “là một đứa trẻ không có mẹ. Trước khi được tuổi như em bây giờ, mẹ cậu đã qua đời và lên thiên đường. Tội nghiệp cậu bé đáng thương làm sao! Đó là một ngày buồn thảm đối với cậu khi người mẹ hiền hậu qua đời và để lại cậu cho những kẻ xa lạ chăm sóc.”
George hoàn toàn bị thu hút. Những nếp nhăn khó chịu vì sự bất tuân đang dần phai mờ trên gương mặt trẻ thơ, thay vào đó là một ánh nhìn dịu dàng và đầy tập trung xuất hiện trong đôi mắt cậu.
“Sau khi mẹ của cậu bé ấy qua đời,” nữ gia sư tiếp tục câu chuyện, “trong nhà chẳng còn ai yêu thương cậu như cách mẹ từng làm. Cha cậu vắng nhà cả ngày, và rất thường xuyên mãi đến tận tối muộn khi bé Willy tội nghiệp đã ngủ say trên giường mới về đến nhà. Vì không thể để một mình Willy ở nhà với đầu bếp và người giúp việc, cha cậu đã thuê một người gia sư tới để chăm sóc và dạy dỗ mọi bài học cho cậu bé. Thế rồi chuyện xảy ra là người gia sư này không hề hiền hậu và tốt bụng như mẹ của Willy, mà lại là một kẻ ích kỷ và tàn nhẫn. Ả ta bắt cậu học những bài học dài và khó, và nếu cậu không thuộc bài — điều mà cậu thường xuyên không thể làm được — ả ta sẽ trừng phạt cậu một cách độc ác; có khi bằng cách nhốt cậu vào cái buồng tối om, có khi bắt cậu chịu đói không được ăn gì, và có lúc thì quất roi tơi tả. Và trong suốt thời gian đó, ả vẫn xoay sở để khiến cha của Willy tin rằng ả ta rất mực hiền từ và yêu thương cậu bé.”
“Willy tội nghiệp! Cậu bé ngày càng xanh xao và mang vẻ mặt buồn rầu, cũng chẳng có gì lạ. Có lần cô ghé qua ngôi nhà ấy——”
“Ôi, cô Harper! Cô có quen cậu ấy ạ?” George nói, nét mặt ngập tràn vẻ tò mò hứng khởi.
“Phải, em yêu ạ, cô biết bé Willy; và cô cũng quen cả mẹ cậu ấy trước khià bà qua đời. Như cô vừa mới kể, có một hôm cô ghé qua nhà cậu bé, vài tháng sau khi người mẹ bị tước mất khỏi cuộc đời cậu; và khi người hầu mở cửa đón cô, cô liền nghe thấy tiếng khóc nức nở của Willy. Nhưng ngay khoảnh khắc ấy, tiếng khóc bỗng nhỏ dần thành những âm thanh nghẹn ngào, bị nén chặt lại.”
“‘Willy bị sao thế?’ cô cất tiếng hỏi; và người hầu liền đáp rằng chắc là cô gia sư lại nhốt cậu bé vào buồng tối rồi. Ngay tức khắc, hình ảnh người mẹ đã khuất của đứa trẻ dường như hiện ra trước mắt cô, và bà đưa ngón tay hướng lên phía trên. Chẳng mải suy nghĩ đắn đo, cô chạy ù lên lầu hướng thẳng vào phòng trẻ, nơi cô nhìn thấy cô gia sư đang ngồi bên cửa sổ với một cuốn sách trên tay.”
“‘Willy đâu?’ cô chất vấn. Ả giật mình, trông vô cùng ngạc nhiên và có phần tức giận. Nhưng cô hoàn sự nghiêm túc.”
“‘Willy đâu rồi?’ cô lặp lại câu hỏi với giọng nghiêm khắc hơn. Thấy ả ta vẫn trơ trơ không nhúc nhích, cô liền sải bước thật nhanh băng qua căn phòng và mở toang cửa một chiếc tủ, và phát hiện nó đã bị khóa lại với chiếc chìa khóa cắm sẵn ở bên ngoài. Nằm sấp ở trong đó chính là đứa trẻ bé bỏng đáng thương. Cô bồng xốc cậu bé lên tay và quay mặt cậu hướng về phía có ánh sáng. Khuôn mặt trắng bệch như tượng cẩm thạch. Cô đã tưởng rằng cậu bé chết rồi cơ chứ.”
“‘Lấy nước mau lên!’ cô lớn tiếng gọi gấp gáp. Người gia sư hoảng hốt chạy biến khỏi phòng, nhưng chẳng mấy chốc đã quay lại cùng ly nước. Cô vốc nước tạt lên mặt đứa trẻ đáng thương, đồng thời xoa bóp đôi tay đôi chân cho cậu. Chỉ dăm phút sau, cậu bắt đầu thở lại được.”
“‘Đưa nó cho tôi nào,’ cô gia sư lên tiếng, cố gắng giằng lấy đứa bé từ tay cô. Nhưng cô liền gạt phăng đi, bảo rằng: ‘Không đời nào, cái đồ phụ nữ tàn độc!’ Ả tỏ vẻ tức giận, nhưng cô chẳng mảy động lòng. ‘Cởi dây nón ra hộ tôi,’ cô quay sang bảo người hầu gái; và cô bé liền tháo chiếc mũ trên đầu cô xuống.”
“‘Jenny,’ cô gọi người hầu phòng — cô vốn biết tên cô ấy — ‘Jenny, tôi muốn em đi tìm cha của Willy ngay.’”
Jenny không hề chần chừ lấy một giây. ‘Có ích gì đâu mà đi gọi cha nó,’ cô gia sư lèm bèm. Nhưng chúng tôi chẳng thèm đếm xỉa gì đến lời ả ta nói. Lúc cha của Willy trở về thì Ả ta đã cuốn gói đi từ đời nào rồi. Ông vô cùng đau đớn xót xa khi nhìn thấy đứa con trai bé bỏng, và cực kỳ giận dữ khi cô kể lại chuyện cái buồng tối. Kể từ dạo đó, cô trở thành người nuôi dưỡng kiêm gia sư của Willy. Nhưng cậu bé ở với chúng tôi chẳng được bao lâu. Các thiên thần đã ghé xuống đón cậu vào một buổi chiều hè êm ả, đưa cậu bay về miền đất thiên đàng; và giờ đây cậu bé lại được sống hạnh phúc bên mẹ của mình rồi.”
Những giọt nước mắt rưng rưng xuất hiện trong khóe mắt của tất cả lũ trẻ khi Florence Harper dứt lời. Cô đã chạm đến tận sâu thẳm trái tim chúng, và không những thế, cô còn vén lên giúp chúng một phần bức màn che đậy bản chất thật sự của mình, vừa đủ để chúng nhìn thấy những điều vun đắp nên chút tình yêu mến và một thái độ tôn trọng kính mến.
Cuốn sách vẫn nằm trên tay George, và khi cậu thả tầm mắt rời khỏi gương mặt cô Harper, ánh mắt cậu dừng lại ngay trang sách đang mở. Chẳng ai cất lời nói gì. Vài phút im lặng trôi qua, rồi George cất giọng đọc bài với âm điệu trầm ngấp nghé nét đầy quyết tâm.
Nữ gia sư trẻ tuổi đã hoàn toàn chinh phục được bọn trẻ.
