Sau hôm đó, Lý Thiên Tinh lại đến tìm Dương Quốc Hồng thêm hai lần nữa, thấy chị ta không hề nhắc đến chuyện muốn kết hôn với hắn, hắn mới xác định chị ta ly hôn không phải là để kết hôn với mình. Hắn như có được một sự bảo đảm mới, lại thường xuyên đến chỗ chị ta hơn. Dương Quốc Hồng vì muốn bán được nhiều hàng hơn nên ở luôn trong cửa hàng, chị ta kê một chiếc giường gỗ sau kệ hàng, buổi tối ngủ luôn ở đó, sáng sớm đã mở cửa, đến gần nửa đêm mới chịu đóng cửa.

Buổi tối khi hắn đến tìm Dương Quốc Hồng, hai người chen nhau nằm trên chiếc giường sau kệ hàng. Mỗi lần hắn đến, chị ta đều vô cùng cảm động. Sự cảm kích của chị ta khiến hắn sợ, nỗi sợ ấy khi làm tình lại càng đẩy nhanh phản ứng, lên đỉnh quá nhanh khiến trong khoảnh khắc đó hắn thậm chí ngờ rằng thực ra mình yêu chị ta. Làm tình xong hai người ôm nhau, nằm bất động trên chiếc giường gỗ sơ sài, bình tĩnh lạ thường, như thể đồ ăn sắp thối rữa. Hắn ôm chị ta, nhưng vẫn cảnh giác với từng câu mà chị ta sắp sửa nói. Hắn sợ sau một lần làm tình nào đó, chị ta sẽ nói với hắn: “Chúng ta kết hôn đi. Nhưng chị ta không nói, dường như đã quên rằng trên đời còn thứ gọi là hôn nhân.

Dần dà, mọi gánh nặng trước đây đè lên người họ khi còn yêu đương vụng trộm không còn nữa, hắn thậm chí nhất thời không kịp phản ứng, tựa hồ dưới chân hoàn toàn trống rỗng, có thể bước hụt bất cứ lúc nào. Cảm giác căng thẳng, hưng phấn gấp gáp mỗi khi làm tình trước đây cũng trở thành cảm giác chán ngán như thể họ đã ngủ với nhau cả nghìn năm. Hắn nghĩ, chắc kết hôn thật rồi cũng sẽ thế, chẳng khác nào cặp vợ chồng già. Không thể không nói, không có hình thức hôn nhân nhưng lại cảm nhận được tính chân thực của hôn nhân, điều đó quả không tệ. Có điều, hắn lại nghĩ, nếu họ cứ mãi thế này, đến cơ hội tái giá chị ta cũng chẳng còn. Có lẽ đợi sau khi hắn ra đi, chị ta tự khắc sẽ tìm người khác để kết hôn.

Hắn nhìn trần nhà cũ loang lổ, nói: “Không ngờ thời cuộc lại thay đổi nhanh đến thế, cứ như là mơ vậy. Chị xem, đơn vị của các chị vốn dĩ tốt biết bao, ngày trước phụ nữ ở đơn vị các chị mà muốn lấy chồng thì tha hồ kén chọn...”

Hắn không dám nói nốt phần cuối “nhưng bây giờ, sẽ chẳng có thằng đàn ông nào chịu cưới những người phụ nữ mất việc như các chị nữa. Dương Quốc Hồng ngắt lời hắn, giọng nói trở nên the thé: “Mất việc thì mất việc, tôi tự mở cửa hàng, còn kiếm được nhiều tiền hơn ngày trước.

Hắn do dự, sợ chị ta sẽ phản ứng dữ dội: “Tôi... vẫn muốn rời khỏi nơi này”

Nhưng Dương Quốc Hồng chỉ mệt mỏi tựa vào vai hắn, nói: “Muốn đi thì đi sớm vào. Cậu nói xem nếu thực sự ra ngoài rồi cậu định làm gì, đã nghĩ kỹ chưa?”

“... Không biết.”

“Cậu nghe tôi, cứ thi đại học đi đã. Tôi nghe nói bây giờ tuổi thi đại học được mở rộng rồi, cậu cứ đăng ký thi đi. Tốt nghiệp đại học rồi ở ngoài đó luôn, đừng có quay về nữa.”

“... Tôi sợ thi không đỗ.”

“Năm nay không đỗ năm sau lại thi tiếp, năm thứ hai không đỗ thì năm thứ ba, kiểu gì chẳng đỗ.

“Nhưng…”

“Tiền học đại học thì cậu không phải lo, tôi chu cấp cho cậu. Tôi không có con cái, lại chẳng có gánh nặng gì. Còn về chuyện mất việc, tôi đã nghĩ thông suốt rồi, bọn tôi chẳng làm gì sai, đây là cái số của thế hệ chúng tôi, mỗi thế hệ đều có số phận riêng cả”

Trong đầu hắn nổ một tiếng, khoảnh khắc đó hắn nghĩ mình nên nhanh chóng chuồn khỏi chiếc giường này, nhưng chị ta đã chặn đứng phía trước, đã đặt sẵn một món nợ trước mặt hắn rồi. Càng đáng sợ hơn, hắn nhận ra mình chẳng những không bỏ trốn, ngược lại còn quay người ôm chặt chị ta hơn. Hắn tận mắt nhìn cơ thể mình bị ăn mòn thành một cái hố đen, thế là hắn nhanh chóng trốn vào trong đó. Hắn buộc phải thừa nhận, kỳ thực trước khi chị ta nói câu này, hắn đã biết chị ta định nói gì rồi.

Hắn không ngăn cản được. Thực ra, hắn hoàn toàn không muốn ngăn cản.

Sau đêm hôm đó, lại một thời gian hắn không dám đến tìm Dương Quốc Hồng. Khi không dám đến tìm chị ta, hắn lại đầy sợ hãi, tựa hồ món nợ kia biết tự mình thu lời, hắn nợ chị càng lúc càng nhiều, đến mức sắp sửa không sao trả nổi. Hắn càng kiên định suy nghĩ bỏ trốn, bèn trốn đến Cục Giáo dục vào mùa hè, kiên quyết đăng ký tham gia thi đại học, dường như đó là chiếc thuyền duy nhất nối liền với thế giới bên ngoài.

Khi đó, hắn đăng ký thi vào một học viện mỹ thuật ở miền Nam, sau đó, năm ấy, đương nhiên hắn thi trượt.

Hắn hút thuốc bên cửa sổ đến tận sau nửa đêm. Cái vỏ dừa dùng làm gạt tàn đã chất đầy mẩu thuốc, giống như một tấm bia mộ đội trên lưng rùa. Tiếng ếch kêu khe khẽ rồi chìm dần xuống đáy hồ, cây cỏ sau khi tiếng ếch tan đi bắt đầu xòe ra, bầu trời đêm xanh thẫm bên kia hồ đã xuất hiện mấy vằn đỏ như máu, là lúc giao thoa giữa đêm và ngày. Hắn bắt đầu buồn ngủ, bấy giờ mới rời khỏi cửa sổ, ra ghế sofa ngủ.

Trưa hôm sau lúc hắn tỉnh lại, cô gái trên giường đã đi rồi. Trước khi đi, cô ta còn dọn nhà cho hắn, đến nỗi khi hắn tỉnh lại cứ ngỡ hôm qua mình ngủ nhầm chỗ. Trên bàn và trên giường đều gọn gàng sạch sẽ, trông cứ như vừa mới được đặt vào trong một chiếc bình thủy tinh trong suốt. Hắn thậm chí không dám bước qua đó. Đến cả cái gạt tàn đầy mẩu thuốc tối qua cũng đã được rút sách, chỉ còn trơ lại cái vỏ dừa, thịt bên trong đã khô héo, thối rữa và thành tro bụi từ lâu.

Hắn bước chân trần trong nhà một vòng, vừa sợ vừa cảm động, cùng lúc đó đột nhiên ngửi thấy chút bất an từ một xó xỉnh nào đó tận sâu trong cơ thể, dường như có con mãnh thú đang rình rập ở một góc nào đó, trong khoảnh khắc đột nhiên trông thấy nó, hắn bất giác rùng mình.

Từ năm 1997 đến năm 1999, Lý Thiên Tinh liên tục thi đại học ba lần, kết quả ba năm liền đều không đỗ. Sau khi có kết quả thi năm thứ ba, hắn không chịu ăn uống gì, suốt mấy ngày liền không ra khỏi cửa. Mấy ngày sau, Dương Quốc Hồng đến ký túc xá tìm hắn.

Đó là một căn nhà cũ nát đã lâu không sửa chữa gì, vì không ai coi sóc nên cỏ dại mọc ra từ kẽ gạch trước nhà đã cao đến bắp chân. Những giáo viên độc thân vừa được phân về trường sống ở đây thường đều không quá một năm, hết người này đi lại người khác đến, Lý Thiên Tinh trở thành nguyên lão sống lâu nhất trong gian ký túc xá này. Cửa ký túc của hắn đóng chặt, cửa sổ kéo rèm, từ bên ngoài không nhìn được trong nhà có người hay không, ngoài cửa không khóa nhưng không mở ra được, chắc do cài chốt ở bên trong. Dương Quốc Hồng đập cửa ẩm ầm, trong nhà vẫn lặng thinh. Trong ký túc xá bên cạnh có hai khuôn mặt tò mò ló ra nhìn chị ta. Gõ cửa hồi lâu mà trong nhà vẫn không có phản ứng gì, chị ta bèn nhặt nửa viên gạch dưới đất lên đập vỡ một góc kính trên cửa, sau đó thò tay vào qua lỗ hổng mở chốt ra.

Trong phòng cực kỳ bừa bộn, trên bàn đặt một bát mỳ không biết từ mấy ngày trước, bên trên đã nổi một tầng mốc xanh. Một người nằm trên giường bất động, dưới giường lỉnh kỉnh mấy chai nước đều đậy nắp, bên trong là một thứ chất lỏng màu vàng. Lúc Dương Quốc Hồng khom người nhặt chai thủy tinh, hắn bỗng nhiên bật dậy từ trên giường, một chân đạp đổ mấy cái chai, lớn tiếng quát: “Đừng có động vào, chị biết nó là cái gì không, trong đấy là nước đái của tôi đấy!” Dương Quốc Hồng không lên tiếng, vẫn cúi xuống định nhặt, hắn lại đá bay cái chai rồi chỉ ra cửa nói: “Chị ra ngoài đi!” Mắt Dương Quốc Hồng đuổi theo cái chai, nhưng miệng lại nói: “Năm sau cậu lại thi lần nữa, tôi đảm bảo thi thêm lần nữa nhất định cậu sẽ đỗ. Năm nay điểm mỹ thuật đủ rồi đấy thôi, chỉ là điểm văn hóa không đủ, cậu ôn tập thêm văn hóa cho kỹ vào, thật đấy, thi thêm lần nữa thể nào cũng đỗ.

Lý Thiên Tinh đẩy chị ta ra cửa: “Chị đi ra, mau ra đi, tôi muốn ngủ, mặc kệ tôi!” Dương Quốc Hồng hất mạnh tay hắn ra: “Vậy cậu để chai nước tiểu của cậu ra ngoài đi, mấy hôm không ra khỏi nhà rồi, để trong đấy không thấy khai à?” Chị ta lại bước qua định nhặt mấy cái chai lên, Lý Thiên Tinh nhào qua giằng lại, hai người co kéo lẫn nhau. Hắn cướp được chai xong liền ngồi phệt xuống đất, ôm mấy cái chai rồi tự nhiên khóc rống lên. Hắn nói: “Chị mau đi ra đi, chị đến đây làm gì? Chị thấy ai sống trong cái nhà nát này bốn năm liền chưa, thế mà tôi ở đây bốn năm rồi đấy. Mùa đông trong nhà đóng băng hết cả. Chị xem tôi có gì tốt đẹp đâu, tôi chẳng có gì hết, chị còn đến tìm tôi để làm gì? Chị phải tránh xa tôi ra chứ, đừng có nhìn tôi nữa. Chị xem đi, tôi là cái thá gì, tiền không có, nhà không có, tôi chỉ là một thầy giáo tiểu học nghèo. Tôi chẳng là cái gì hết, ngày trước học giỏi thì bảo tôi đi học trung cấp, kêu là tốt nghiệp rồi cố gắng công tác, nhưng đợi khi tôi tốt nghiệp xong thì đã chẳng còn ai học trung cấp nữa rồi. Tôi vừa tốt nghiệp đã bị đào thải. Tôi căm ghét cái nơi này, nhưng tôi lại bị phân về đây, chẳng đi đâu được. Tôi nói sẽ thi đại học, tôi bằng này tuổi rồi còn đi thi đại học, chị cũng thấy rồi đấy, ba năm liền không đỗ. Tôi chỉ đang tự làm mất mặt mình. Một kẻ vô dụng như tôi, chị còn đến tìm tôi để làm gì? Về sau chị đừng có đến tìm tôi nữa, tôi cũng sẽ không cưới chị đâu.”

Dương Quốc Hồng cũng òa khóc, chị cười nhạt: “Cậu tưởng tôi đến tìm cậu là để kết hôn với cậu chắc? Có phải cậu tưởng đàn bà không lấy chồng thì chết không? Cậu tưởng một người đàn bà ba mươi mấy gần bốn mươi tuổi đầu như tôi rời ba cái chuyện nam nữ ấy ra là không sống nổi phải không?” Chị vừa nói vừa xách cái chai dưới đất đi ra cửa. Thấy Dương Quốc Hồng định đi, Lý Thiên Tinh vội vàng đứng dậy ôm lấy chị ta từ sau lưng.

Dương Quốc Hồng nước mắt đầm đìa: “Nếu trước kia tôi từng nghĩ sẽ ở bên cạnh cậu, thì cũng là lúc tôi vẫn còn công việc đàng hoàng và chưa ly hôn. Nhưng bây giờ tôi mất việc rồi, ly hôn rồi, tôi tuyệt đối không còn nghĩ đến chuyện đó nữa. Ngày trước khi còn chưa ly hôn với chồng cũ, tôi cứ luôn cảm thấy tôi sống không đáng, tôi không cam lòng cứ thế cả đời không có tình yêu. Nhưng bây giờ tôi chẳng có gì hết, chỉ là một công nhân quèn mất việc, ngược lại tôi chẳng nghĩ gì nữa. Nhưng cậu muốn trở thành họa sĩ, cậu sao có thể giống như tôi được? Tôi đã nghĩ thông suốt từ lâu rồi, nếu thực lòng yêu một người, vì sao cứ nhất định phải cưới anh ta, vì sao nhất định phải giữ anh ta, hai người níu kéo nhau liệu có ai hạnh phúc? Chi bằng để cho anh ta muốn đi đâu thì đi. Cậu học đại học, tôi nuôi cậu. Con người nếu chỉ vì mình thì chẳng sống nổi đâu, phải vì một thứ gì đó khác, trong lòng phải tin tưởng chút gì đó”

Hắn ôm chặt chị ta từ sau lưng, khóc thút thít. Hắn nói: “Tôi không thi nữa, tôi thật sự không thi nữa, cứ sống tiếp thế này thôi. Dù sao thì ai rồi mà chẳng chết, sống thế nào mà chẳng chết. Mỗi lần thi đại học, tôi lại càng cảm thấy mình vô dụng, chẳng là cái gì cả, đến cả tranh của mình tôi cũng chỉ muốn đốt hết đi thôi. Đừng bắt tôi thi nữa, tôi bằng lòng ở trong cái ký túc rách nát này, tôi bằng lòng chết già ở đây. Chị đừng đi, bây giờ chúng ta làm tình nhé, trên đời này còn có thứ gì có ý nghĩa hơn làm tình? Không có phải không? Thôi chúng ta cứ làm tình đi, muốn làm thế nào thì làm, được không?”

Vừa nói, hắn vừa kéo quần Dương Quốc Hồng xuống, chị ta vừa khóc vừa xốc quần lên, hắn lại ra sức kéo xuống, chị ta lại xốc lên, hắn lại kéo xuống. Sau cùng, chị ta đứng yên tại chỗ, quay lưng lại với hắn, giọng mệt mỏi: “Cậu thấy chúng ta bây giờ có thể làm tình không?” Hai tay hắn run rẩy tự cởi quần mình, sau đó định vào từ đằng sau, miệng lẩm bẩm: “Sao lại không thể? Chị nói xem sao lại không thể, người ta ai mà chẳng chết, phải không? Sống thế nào mới có ý nghĩa? Sống thế nào mà rồi chẳng chết, thế thì sợ cái gì?”

Đương nhiên hắn không vào được, vừa sợ vừa không cam lòng, bèn ôm chặt lấy Dương Quốc Hồng như muốn khảm chị vào trong cơ thể mình. Chị ta quay lưng lại với hắn, đứng bất động tại chỗ, trông không hề đau khổ cũng không hề sung sướng. Sau cùng, hắn hoàn toàn bỏ cuộc, nhưng vẫn không chịu buông tay, cứ thế ôm chặt chị ta không rời.

Năm 1999 qua đi, năm 2000 khiến người ta sợ hãi không yên cuối cùng cũng đến. Khi cái năm có ba số không này giống như sao chổi rơi xuống nhân gian, mọi người ở huyện Giao Thành đều không biết trong năm sẽ xảy ra chuyện lớn gì nữa, trong lòng vừa lo lắng vừa thầm mong sao Hỏa sẽ va vào Trái Đất, thiên hạ đại loạn, trên đời không còn trật tự gì nữa, người giàu hóa nghèo, người nghèo may ra biến thành người giàu, kẻ làm chỗ béo bở mất việc, người thất nghiệp biết đâu lại tìm được đường sống, những người đã bắt đầu dùng điện thoại di động, máy tính và những người vẫn còn đói ăn trông cũng chẳng khác gì nhau nữa. Thời loạn có cái hay là, cởi quần ra ai chẳng như nhau, đến lúc sốt ruột ai cũng thành anh hùng cả.

Kết quả, năm 2000 trôi qua được một tháng, tất cả mọi người vẫn ở nguyên chỗ cũ, sao Hỏa không va vào Trái Đất, mặt trời vẫn mọc đằng Đông lặn đằng Tây như cũ, người giàu vẫn lái ô tô, bọn vô công rồi nghề vẫn đánh nhau để tranh giành từng tấc địa bàn. Nhưng dù sao cũng đã bước sang thế kỷ mới, trong thị xã lâu lâu lại mọc lên mấy tòa nhà, đầu tiên là sáu tầng, mười tầng, về sau bắt đầu có đến mười hai tầng, cuối cùng cũng đè bẹp tòa nhà bách hóa bốn tầng xưng bá suốt bao năm nay ở trung tâm huyện. Bách hóa tuyên bố phá sản hoàn toàn, tòa nhà cũ bốn tầng về cơ bản đã bỏ hoang, cửa kính trở nên đen tối, đáng sợ, như thể bên trong là sào huyệt của một con quái vật nào đó. Thi thoảng lại có du dân ở miền Nam đến đây, lấy danh nghĩa “dọn nhà kho”, “bán xả kho” để cắm chốt trong đó, bán các mặt hàng giá rẻ từ miền Nam cho phụ nữ trong huyện.

Tháng Một của thế kỷ mới qua đi, tháng Hai cũng qua rồi, mùa xuân lại đến một cách bình thường, hoa nở cứ nở, liễu xanh cứ xanh. Trong huyện Giao Thành ai nấy đều có vẻ bình thường, mọi thứ bình thường đến mức không thể chịu nổi. Nhưng vẫn có một người bắt đầu gánh vác việc lớn trong thế kỷ mới, đó là Lý Thiên Tinh. Hắn bị người ta bí mật tố giác, không biết kẻ nào tố giác hắn với Cục Giáo dục rằng hắn quan hệ nam nữ bừa bãi, ngủ với vợ người khác. Cục Giáo dục đến trường điều tra, kết quả là rất nhiều giáo viên đều biết chuyện này của Lý Thiên Tinh, nói hắn không vội lấy vợ chính là vì ngủ với vợ người khác. Sau đó, nhà trường làm thông báo phê bình, rồi Lý Thiên Tinh bị khai trừ. Hắn đeo hành lý ra đến tận cổng trường mới chợt hiểu ra, mẹ nó, chuyện lớn đầu tiên trong năm 2000 chính là hắn đã trở thành dân thất nghiệp.

Cảm giác khi bỗng nhiên mất việc giống như một sợi gần nào đó trong cơ thể bị người ta rút mất, vẫn có thể đi đường nhưng cảm giác mỗi bước dưới chân đều là hư không, không có sức đàn hồi, xiêu xiêu vẹo vẹo, cảm thấy mình có thể ngã bất cứ lúc nào. Dọc đường khi nhìn thấy những người mất việc hai ba năm nay vẫn bày sạp bán rau, hắn bỗng nhiên cảm thấy hóa ra họ đều là thân thích của mình, chỉ là đến giờ hắn mới có cảm giác ruột thịt. Hắn muốn lao tới ôm lấy từng người trong số họ mà khóc một trận cho đã, nhưng vẫn kiềm chế, lủi thủi đi tìm Dương Quốc Hồng. Đầu tiên hắn ủ rũ nói với chị ta rằng mình đã mất việc, bị khai trừ, kế đó liền bắt đầu phá án, lôi từng người mình quen biết ra làm kẻ tình nghi, thảo luận với Dương Quốc Hồng cả tối vẫn chẳng có kết quả gì. Sau cùng Dương Quốc Hồng nói: “Bây giờ cậu mất cả việc rồi, vậy thì tập trung vào mà thi đại học đi, đây là lối thoát duy nhất của cậu đấy. Anh họ tôi làm thầy giáo ở trường cấp ba trong huyện, để tôi nhờ anh ấy giúp cậu liên hệ với lớp luyện thi tốt nghiệp, cậu vào đó theo học nửa năm, điểm văn hóa nhất định sẽ đủ đỗ”

Đúng là chẳng còn lựa chọn nào khác. Thế là, vào mùa xuân năm ấy, hắn bước ra khỏi cánh cửa của một ngôi trường, lại bước vào cánh cửa một ngôi trường khác, chỉ là lấy danh nghĩa một người lớn hai mươi tư tuổi ngồi phía sau phòng học đầy những học sinh cấp ba nghe giảng. Mỗi buổi trưa Dương Quốc Hồng lại đưa cơm vào phòng học cho hắn, chị ta không cho hắn về ăn cơm trưa, nói rằng làm như vậy có thể tiết kiệm thời gian đọc sách thêm một lúc. Buổi tối, chị ta lại chuẩn bị nến cho hắn, sau khi phòng học tắt đèn thì bảo hắn thắp nến lên đọc sách thêm một tiếng rồi hẵng về. Chị nói: “Cậu xem cậu đã mất việc rồi, nếu còn không thi đỗ nữa, cậu chỉ có nước ra phố bán khoai thôi. Cậu nhìn những người bán hàng kia xem, mùa hè thì nắng, mùa đông thì rét, ngồi vệ đường suốt mùa đông, chân nứt toác cả ra, đến mùa xuân mấy vết nứt lành lại ngứa bằng chết, cứ như con chó ấy, thấy cái gì cũng muốn chạy ra cọ vào cho đỡ ngứa.”

Cứ đi học nhờ như thế được nửa năm, sau lần thi đại học thứ tư, cuối cùng hắn cũng đỗ vào một học viện mỹ thuật ở tít tận Hàng Châu.