Năm ấy ở Đà Nẵng - cái nghề mà ngày nay ta vẫn gọi đùa là “Dân biểu” - rất ít. Chỉ có người già hoặc trung niên không có nghề nghiệp làm ăn - được ở thành phố mới hành nghề. Hoặc đó là những người lánh đạn bom từ miền quê chạy ra phố. Tuy sống bằng nghề “dân biểu” nhưng các vị này rất tự trọng trong cách kiếm sống. Họ không giành giật, chen mối ẩu đả nhau trước mặt khách, nhất là khách nước ngoài.
Hôm ấy ở vùng chợ Mới (chợ Hòa Thuận) - Nơi đây là đầu ngõ của đường vào phi trường quân sự lẫn dân sự (lúc bấy giờ phi trường Đà Nẵng chỉ mới ở cấp căn cứ - Bọn Mỹ gọi là Air Base 41). Vùng Chợ Mới không có gái giang hồ mà chỉ có các tay anh chị đi lấy xâu (tiền thuế đánh bạc). Có một ông lão tuổi khoảng trên 50. Một ông lão gầy gò được giới anh chị gọi là lão “Xương Hạc” - Ông Xương Hạc đạp chiếc xích lô đặc biệt chỉ chạy một tuyến đường chợ Hàn (trung tâm Đà Nắng) về ngõ Chợ Mới - Chỉ một tuyến đường ấy tất nhiên chỉ có chở bọn Mỹ và Đại Hàn mà thôi. Còn các quí vị quân nhân “Mít” (Đó là câu châm chọc dân “An nam mít” để chỉ dân Việt Nam. Hoặc còn gọi là quân nhân Giao Chỉ... ). Các vị này khoái đi bách bộ để vừa tiết kiệm cho các em ở “ba” và đồng thời cũng có cớ đi “bắt bò lạc” thích hơn. Hôm ấy ông Xương Hạc làm một cuốc xe từ chợ Hàn về đến Chợ Mới. Trên xe bước xuống một vị sĩ quan Đại Hàn. Vị này móc túi đưa cho lão Xương Hạc 5đ (tiền Việt Nam chứ đừng lộn đôla thì tội ông già), ông Xương Hạc lắc đầu đưa hai ngón tay còn tay kia thì vòng hai ngón lại làm chữ O. Ông muốn nói là 20đ, nhưng vị sĩ quan kia lắc đầu bỏ đi. Ông Xương Hạc bước tới
chụp thắt lưng “địch” mà kéo lại:
- Ê! Tui nói 20 đồng mà “bậu” bỏ đi...hỉ?
Viên sĩ quan quay phắt lại nói một tràng dài (chắc là tiếng Đại Hàn). Các bạn anh chị đứng nhìn chỉ biết lắc đầu vì cũng ngán cái ngón Thái cực Đạo (Taekwondo) và 5 chấm thêu trên ngực áo của sĩ quan Đại Hàn. Họ chưa biết tìm cách nào để bảo vệ bộ Xương Hạc của ông lão thì đã thấy ông ta đưa tay ra dấu như cũ. Một tay anh chị nói:
- Bỏ đi ông già... Nó tới 5 đẳng võ Đại Hàn đó. Tụi tui cũng không dám đụng đến nó chứ đừng nói gì tới tấm thân “mình hạc xương mai” của ông...
Ông Xương Hạc cười nhạt đáp:
- Mấy chú sợ hắn chứ tui thì không... Có chú “mô” nói được tiếng của hắn không hỉ? Nói hắn phải trả 20 đồng cho tui... Còn không thì chớ trách...
- Thôi, ông già chịu chơi thì chơi... một mình vậy.
Ông già lại nắm thắt lưng viên sĩ quan Đại Hàn và anh ta cũng lại vung tay lên hăm dọa sẽ đánh ông. Cuộc giằng co cứ kéo dây dưa mãi giữa kẻ muốn đi, người muốn giữ lại để... đòi tiền. Bỗng có một người lính “Giao Chỉ” đi ngang. Anh ta hỏi chuyện ông Xương Hạc rồi nói ý của ông già cho viên sĩ quan Đại Hàn nghe. Anh ta còn nói thêm: “Nếu mầy không trả tiền cho ông ấy thì ông ấy sẽ đánh mầy... chết” (Đó là một cách đùa của người lính). Không ngờ người sĩ quan Đại Hàn lại nói:
- OK! tao cũng muốn xem võ của tụi mày giỏi đến đâu. (y nói với người lính bằng tiếng Anh).
Người lính Giao Chỉ dịch lại cho ông Xương Hạc nghe, ông lão trợn mắt mắng:
- Thằng cha mi! Đã xâm lược mà còn giật tiền công của tau nữa hỉ?
Ông nói xong bèn đưa tay chụp lấy thắt lưng viên sĩ quan Đại Hàn một lần nữa. Viên sĩ quan lập tức lùi lại và tung lên một đòn trung đẳng cước dò dẫm. Ông Xương Hạc khẽ nhích người qua với động tác tự nhiên rồi chụp tiếp. Đối thủ của ông ngạc nhiên khi thấy ông quá liều lĩnh như thế. Anh ta hét lèn một tiếng như để thị uy lão Xương Hạc. Ngọn đá thứ hai tiếp theo chưa đến ngực địch thủ thì chân đá đã làm trụ cho ngọn thượng đẳng cước đâm thẳng vào yết hầu ông Xương Hạc nhanh không tưởng...
Ông Xương Hạc lòn qua bóng chân địch thủ và đôi tay mảnh khảnh đã vỗ vào lưng hắn một chiêu thật nhẹ. Viên sĩ quan ngã phịch xuống đất trước bao nhiêu đôi mắt kinh ngạc của những tay anh chị. Ông Xương Hạc vừa lôi ví của địch thủ lấy đủ số tiền xe rồi nói:
- Chút nữa là hắn thức dậy thôi...Tui điểm nó chứ không giết đâu...hỉ?
Ông Xương Hạc đạp xe đi luôn từ hôm ấy. Ở khu Chợ Mới không ai còn thấy ông đạp xe qua lại đường ngang chợ, nhưng các tay anh chị và các quân nhân Giao Chỉ thì mong rằng ông nên có mặt thường xuyên để trị mấy thằng Mỹ lớn xác như trâu...
Và cái mong đợi của mọi người được đền bù, nhưng lần này ông Xương Hạc không đạp xe “dân biểu” nữa mà lại vác bó chiếu hoa đi dạo bán trong các đường kiệt (ngõ hẻm). Bó chiếu của ông khoảng chục đôi nằm trên vai gầy còm nhưng ông đi rất nhẹ nhàng. Hôm ấy ông đi ngang nhà của tay thiếu tá HLV judo trong cơ quan an ninh Đà Nẵng. Tay thiếu tá này luôn mặc thường phục, nhưng không hiểu sao ông Xương Hạc lại biết và ông cứ vác chiếu qua nhà hắn - Nhà tay thiếu tá này là nơi sửa xe “gắn máy-môtô” nằm trên đường Hoàng Diệu. Ông Xương Hạc đi qua thì có tiếng gọi mua chiếu. Ông dừng lại ôm bó chiếu đứng nhìn vào sân nhà. Người vợ tay thiếu tá trong nhà gọi ra:
- Đem vô đây! Sao lại đứng ngoài nắng... Ai mà ra cho đen da đó... hỉ?
Ông Xương Hạc nhỏ nhẹ đáp:
- Trong nớ dầu mỡ không... Đem chiếu tui vô nơi sửa xe nó dơ hết còn chi...
- Ông đem vô, tui để chiếu nào xuống là mua chiếc đó..
Ông Xương Hạc vác chiếu đem vô nhà. Bà chủ nhà thản nhiên trải từng chiếc chiếu ra lựa trên trên dầu nhớt...
- Đôi ni... 5 đồng hỉ?
- Đâu rẻ rứa... phải 15 đồng!
- Chiếu bẩn thấy mồ mà bán mắc!
- Bẩn là do bà trải ra dầu mỡ... Bà nói mua hết kia mà.
- Nhưng đó là lời nói... Còn mua hay không cũng tùy chứ!
- Sao mà tráo lời rứa!
Hai bên cãi qua lại - Ông Xương Hạc không bán nữa. Ông thu chiếu lại rồi vác ra cửa. Ông nói:
- Đừng tưởng làm an ninh rồi hà hiếp dân đó hỉ?
Tay thiếu tá an ninh ngồi phía trong nhảy ra như con hổ. Hắn nạt:
- Đi chỗ khác mà bán... mà quậy phá... ở đây réo tru là tao đập nát thây.
Ông Xương Hạc cười khẩy:
- Ông có đập nát được cái nồi đất chứ nát cái chi?
Trong nhà có ba thanh niên chạy ra. Một tên nói:
- Thằng già láo hỉ? À! có phải mi là đứa đã hạ tên Đại Hàn nên bây giờ làm hỗn hỉ?...
Ông Xương Hạc vác chiếu lên vai:
- Tui là ai mặc tui... Còn mấy người là dân thành thị mà ăn nói không văn minh, hỗn ẩu đó hỉ?
- Đập hắn cho chết... Coi tài hắn đến đâu?!
Ba thanh niên theo nhau nhảy ra chụp ngực ông Xương Hạc, nhưng ông chỉ xoay một vòng bó chiếu trên vai đã hất ngã luôn họ vào một đống nằm im. Tay thiếu tá gầm lên:
- Thằng ni... chắc là V.C ở quê ra dò thám... để tao cho mi biết tay tao.
Hắn ta xoèn xoẹt đôi chân trên mặt xi-măng bước ra. Và, bất ngờ hắn hét lên một tiếng: “Kiai!” rồi chụp vào ngực ông Xương Hạc đưa lên cao cả người và chiếu. Hắn xoay ông một vòng và ném xuống đất, nhưng ông vẫn đứng ôm chiếu nhìn tay vô địch nhu đạo (judo) Đà Nẵng. Tay thiếu tá tròn mắt nhìn địch thủ của mình rồi tiếp tục chụp lấy một bên vai và một vòng lưng của ông để gánh lên sử dụng đòn hiểm. Lần này ông Xương Hạc không cho phép kẻ hung làm càn. Ông đưa tay khoát che cánh tay đối thủ, Tay phải gạt tay trái đang chụp vào vai ông mà điểm nhanh vào cổ họng đối phương nhanh như sao xẹt. Viên thiếu tá ngã xuống nơi ba đứa con của y còn nằm nơi góc sân đầy dầu mỡ...
Ông lão xá chung quanh với mọi người:
- Xin lỗi bà con. Ông thiếu tá an ninh chỉ bị á khẩu một vài năm mà thôi... để khỏi đi tra hỏi người ta... Tui xin kiếu bà con hỉ.
Mãi gần hai năm sau, kẻ viết bài nầy may mắn được gặp ông Xương Hạc ở vùng Tân Định - Quận Ba - Sài Gòn. Ông cũng làm nghề “dân biểu” như lúc ở Đà Nẵng. Ông tâm sự với người bạn vong niên bên ly rượu thuốc. Ông nói:
- Hai đòn đánh hai địch thủ tui đều sử dụng đòn sơ đẳng trong võ học Bình Định, nhưng tui dùng cái “Trực” và cái “Cầm” đã chuyên sâu (tức là dùng thượng bàn (tay trái) đánh ra sau lưng gọi là Trực - Hạ bàn (tay trái) gọi là “Cầm”...) để dùng chiêu Bạch Hạc. Đòn đánh tên Đại Hàn là Bạch Hạc Trầm Thủy, đòn hạ tên an ninh là Bạch Hạc Xung Thiên...Võ học không cứ phải dùng đòn thâm hiểm tối độc. Kẻ sử dụng nếu biết lấy cái tĩnh làm nhanh mà hãm cái trầm trệ của đòn thế tối độc do kẻ địch đánh ra. Bởi đòn độc mà lòng rối mù, nóng giận thì sẽ hóa tầm thường vô hiệu quà. Võ Bình Định có cái ưu thế như vậy. Cậu có ưng học không?
Từ đó tôi gọi ông là Ông Bạch Hạc chứ không là Xương Hạc. Ông Bạch Hạc là hình ảnh đẹp trong lòng tôi mãi mãi.
