Họ ngồi yên trong bóng tối không biết bao lâu, sau cùng cố đứng dậy trước, bật đèn, cúi đầu dọn bát đũa, rửa bát, dọn nhà như thường lệ, dáng vẻ gắng sức làm tròn trách nhiệm. Cô cũng nhân lúc này để cho mình bình tĩnh lại.
Lúc bước từ trong bếp ra, nhìn thấy Liêu Thu Lương đang ngồi trên ghế sofa uống thuốc, cô liền tiến lên hỏi: “Thầy Liêu, thầy bị sao vậy ạ? Thầy ốm ạ?” Liêu Thu Lương lau miệng: “Không sao, tim thầy có vấn đề, không việc gì đâu. Vu Quốc Cầm nói: “Sức khỏe vẫn là quan trọng nhất, hay là để con đưa thầy đi viện khám nhé?” Liêu Thu Lương xua tay, nói: “Con à, không sao đâu, sống chết có số, không thể cưỡng cầu. Nói đoạn, ông ta đứng dậy cất lọ thuốc vào ngăn kéo cao nhất trên bàn làm việc, Vu Quốc Cầm thấy ông ta không việc gì thì cũng không nói thêm nữa.
Lúc này ngoài cửa sổ trời đã tối hẳn, rất nhiều khung cửa sổ đều sáng đèn, giống như chìm vào biển lớn mênh mông. Gió biển thổi một luồng tĩnh mịch và yên lành qua cánh cửa sổ, hai người trong nhà đều sinh ra một thứ ảo giác như thể họ đang ngồi thuyền lênh đênh trên mặt biển. Tối nay, trên chiếc thuyền ấy, hai người họ bỗng nhiên đều cảm nhận sâu sắc một nỗi cô đơn. Vu Quốc Cầm lại nhìn đồng hồ, nói: “Thầy Liêu, con phải về đây, tuần sau con lại đến ạ. Nói rồi cô chuẩn bị ra cửa.
Đúng lúc này, Liêu Thu Lương đột nhiên đứng dậy nói: “Con ngoan, con phải hứa với thầy một chuyện nhé!” Khoảnh khắc nghe thấy câu nói này, Vu Quốc Cầm bỗng nhiên cảm thấy căng thẳng lạ kỳ, nhưng cô vẫn cố gắng bình tĩnh nói: “Thầy nói đi ạ, chỉ cần làm được con sẽ đồng ý. Liêu Thu Lương không nói gì, đứng dậy hơi loạng choạng tìm áo khoác ngoài, rút từ trong túi ra một cuộn gì đó, đi đến trước mặt Vu Quốc Cầm, đưa thứ đó ra trước mặt cô. Ông ta nói: “Con à, con hứa với thầy, nhất định phải nhận lấy.” Thứ được đưa đến trước mặt cô là một cuộn tiền. Cô sững sờ bất động. Liêu Thu Lương cũng không động đậy, bàn tay như rễ cây xòe trước mặt cô. Ông nói: “Con đến giúp thầy làm việc nhà, đây là thứ con đáng được nhận, đừng cả nghĩ, mau cầm lấy đi, mua cho mình bộ quần áo, trời lạnh rồi, con ăn mặc phong phanh quá. Thầy cũng chẳng giúp được gì cho con. Con à, con thật chẳng dễ dàng gì.
Trong mấy giây đầu, cô như bị cuộn tiền ấy thôi miên, sững sờ, bất động, nhưng đột nhiên, cô nhảy dựng lên như có công tắc trên cơ thể bị chạm vào. Cô lùi lại hai bước, né tránh cuộn tiền, chỉ sợ nó mọc chân đuổi theo. Cô sợ sệt, tức tối giậm chân, cặp sách trên tay cũng lắc lư theo. Dùng lực mạnh quá, đến cả nói chuyện nước bọt cũng bắn tứ tung, cô vừa giậm chân vừa hét lên: “Thế là ý gì? Ông có ý gì? Vì sao ông lại cho tôi tiền? Ông coi tôi là cái gì? Ông coi tôi là cái gì?” Cô không biết mình đã đổi xưng hô “thầy” thành “ông”
Liêu Thu Lương và cả bàn tay của ông ta như đã mọc rễ, cứ đứng nguyên chỗ cũ không động đậy, chỉ có cuộn tiền to đùng đang đè về phía cô. Lúc này, trong đầu cô thực ra trống rỗng, như thể đang treo lơ lửng giữa không trung, chỉ có không khí trôi qua trôi lại trong đó, còn lại hoàn toàn mất ý thức. Chỉ có miệng cô là đang mấp máy theo bản năng, lặp đi lặp lại “Ông có ý gì, ông có ý gì”. Liêu Thu Lương bỗng nhiên giống như một người già thực sự, cười khoan dung, mạnh mẽ dúi chỗ tiền vào tay cô, ông ta nói: “Thầy già rồi, tiền đối với thầy đã chẳng còn tác dụng mấy nữa, con à, hoàn cảnh con khó khăn, con hãy mạnh mẽ lên, thầy hy vọng con sống tốt. Thầy nói với con gái thầy, cô đơn cũng là một dạng sức mạnh, nhưng với con thì thầy lại muốn nói, thực ra vô sỉ cũng là một dạng sức mạnh.”
Câu nói đó khiến cô bỗng nhiên mất hết sức lực đáp trả, cô như thể bỗng nhiên nhìn rõ, hóa ra mình đã phải chịu nhiều ấm ức đến vậy, chỉ là trước đây mình không nhận thức được mà thôi. Nước mắt cô trào ra. Sau cùng, khóc xong, rốt cuộc cô vẫn nhận số tiền đó. Cầm tiền trong tay, đương nhiên cô vẫn cảm thấy xấu hổ và bứt rứt, nhưng có một thứ gì đó đè lên trên nỗi xấu hổ và bứt rứt đó. Cô nghĩ, dòng máu nghèo hèn đã khiến cô không thể không nhận, là dòng máu của cô đã nhận cọc tiền đó. Cuộc đưa đẩy cuối cùng cũng kết thúc, hai người như vừa từ chiến trường trở về, rã rời, mệt nhọc đứng đối diện nhau, chẳng ai nói được một câu. Sau cùng, Vu Quốc Cầm đem cọc tiền bỏ trốn khỏi đó. Trong màn đêm, cô chạy như điên về ký túc xá, vào trong tòa nhà ký túc, chuyện đầu tiên mà cô làm khi đứng ở hành lang vắng bóng người là rút cọc tiền ra, tay run run đếm một lượt dưới ánh đèn mờ ảo ngoài hành lang. Không nhiều không ít, vừa đúng một ngàn tệ. Lần đầu tiên cô được cầm trong tay một số tiền lớn đến thế. Cô ngẩn ngơ đứng trên hành lang một lúc, ánh đèn soi nghiêng trên đầu, khiến bóng của cô đổ dài, sau đó cô kéo theo bóng của mình, vò cuộn tiền lại một cách khó khăn rồi nhẹ nhàng nhét vào trong túi.
Lần sau khi gặp lại Liêu Thu Lương, cô cứ run lẩy bẩy, hồi lâu không dám nhìn vào mắt ông ta. Cô không thể không sợ, vì cô hiểu rằng, trên đời này chẳng có bữa trưa nào là miễn phí. Cô sợ, sự khởi đầu này đã khiến cô đánh hơi thấy nguy hiểm, nhưng cô vẫn tình nguyện bước qua. Chuyện gì đã bắt đầu cũng như là đã gieo hạt giống, chỉ cần có chút ánh sáng mặt trời và nước, dù chỉ một chút thôi, hạt giống đó sẽ nảy mầm. Bản năng sống của tất cả các loài sinh vật đều vô cùng mãnh liệt, có thể len lỏi khắp mọi nơi, cho dù chỉ là một kẽ hở và chỉ có một chút ánh sáng mặt trời, nó cũng sẽ theo đó mà sinh sôi nảy nở.
Vì áy náy nên từ đó về sau, Vu Quốc Cầm đều như thể làm tròn nghĩa vụ, chiều thứ Sáu hằng tuần đến nhà Liêu Thu Lương một lần, bất kể nắng mưa. Thi thoảng Liêu Thu Lương giữ cô ở lại muộn hơn một chút, cô liền cảm thấy sợ, may mà ông ta chưa từng ra yêu cầu gì với cô. Lâu dần, hai người không còn cảm thấy xa lạ nữa, lúc đến nhà ông ta, cô cũng dần cảm thấy thân thiết hơn, không còn chỉ là ứng phó công việc, mà có cảm giác giống như đi về nhà. Có điều, thi thoảng cô vẫn ngầm căng thẳng, bởi vì cô phải đề phòng một ngày nào đó ông ta lại nhét tiền cho cô. Một trăm tệ tiền lao động công ích hằng tháng là do nhà trường phát, Liêu Thu Lương chẳng có lý do gì lại cho tiền cô nữa. Nhưng cô tự an ủi, Liêu Thu Lương nhét tiền cho cô, ngoại trừ vì ông ta cảm thấy cô đáng thương ra, đại khái còn là vì cô có thể nói chuyện với ông ta, ở cùng ông ta vài tiếng vào cuối tuần.
Có điều, cô chịu đến chỗ ông ta còn là vì mỗi lần đến đây, cô đều có thể cảm nhận được ông ta thực sự rất vui. Từ bé đến lớn, vì luôn tự nghĩ mình thật thấp hèn, nên cô chẳng khác nào một con chó, trên người kẻ khác thoáng phát ra mùi hương gì đều có thể đánh hơi được ngay. Cảm giác vui mừng của ông ta khi cô đến khiến cô cảm thấy thoải mái và an toàn, khiến cô cảm thấy đây thực sự là nơi mình nên đến.
Nhưng có lúc trước khi cô về, Liêu Thu Lương sẽ lại đột nhiên lấy từ trong tủ ra một ít đồ ăn vặt hay bánh trái đưa cho cô rồi nói: “Cái này là thầy mua cho con, con cầm về ăn dần nhé, trẻ con mà, đứa nào chẳng thích ăn vặt” Vu Quốc Cầm nhận lấy, một mặt cảm thấy yên tâm, mặt khác lại thấy có chỗ nào đó trong lòng không được yên ổn cho lắm.
Khi xách một đống đồ ăn đi trong bóng tối về phía tòa nhà ký túc xá, cô cảm thấy đầu óc mình trống rỗng, như thể không muốn nghĩ một điều gì hết, nhưng cô phải thừa nhận, mình vẫn có cảm giác muốn khóc. Đó chính là, sao trên đời này lại có người tốt với cô đến thế? Cô phải làm chút gì đó cho ông mới có thể yên lòng được. Nhưng cô có thể làm gì cho ông đây? Trong lòng cô bất an, vì cô hiểu những gì mình làm mãi mãi không bao giờ đủ.
Ông luôn gọi cô là “con”, lúc nào cũng nói “Con à, ăn nhiều vào, trẻ con phải ăn nhiều mới tốt. Hoặc ông sẽ nói “Con xem cần gì cứ lấy ở nhà thầy, muốn lấy thứ gì cứ lấy đi, con là trẻ con mà. Ông ta như thể cố tình không hạn chế gì cô, dung túng cho cô, chiều chuộng cô, dường như cô thực sự là một đứa trẻ còn rất nhỏ. Về sau lại có vài lần khi dúi tiền cho cô ông ta cũng nói “Con chỉ là một đứa trẻ, vẫn còn đang đi học, chưa kiếm được tiền, làm cái gì cũng cần tiền, trẻ con thì đừng có nhiều lời. Mỗi lần cô đều như tiến hành nghi thức, đầu tiên là giận dữ, sợ sệt rồi giằng co một hồi, sau cùng vẫn cứ nhận tiền của ông ta.
Nhưng điều khiến cô càng sợ hãi hơn là, cô nhận ra, khi nhận những khoản tiền đó, bản thân cô rõ ràng càng ngày càng cảm thấy chẳng có gì sai. Như xem cảnh giết người, lần đầu xem giật mình sợ muốn chết, lần thứ hai, rồi lần thứ ba... xem đi xem lại dần dần mất hết cảm giác, có nhìn thấy máu tươi đỏ đến đâu cũng chẳng thấy sợ nữa – dù sao cũng chẳng phải máu chảy ra từ trên cơ thể mình.
Cô dường như càng ngày càng nhìn rõ một phần đen tối nhục nhã của mình, đó có phải là cô không? Nhưng chẳng phải cô thì còn là ai nữa? Cô chỉ cảm thấy sợ, không dám nhìn bản thân quá lâu.
Nhưng cô thích Liêu Thu Lương gọi mình là “con”, khi ông ta gọi cô như thế, cô sẽ cảm thấy ông ta thật sự là một người già hiền từ, còn cô thực sự vẫn còn là một đứa trẻ. Sau đó cô dần dần nhận ra, trước mặt ông ta cô càng ngày càng trở nên ngây thơ. Cô sẽ phối hợp với sự hiền từ của ông ta, để tuổi tác của mình bé lại, để ngây thơ lại từ đầu. Mặc dù là một người đàn ông, nhưng ông ta đã nhiều tuổi, nhiều đến mức chỉ còn lại sự hiển từ mà thôi. Ông ta không được tính là đàn ông nữa, mà đã ở cái ngưỡng phi giới tính, chỉ còn là một người già mà thôi. Khi nghĩ như thế, cô liền cảm thấy chỗ ông ta nói cho cùng là một nơi an toàn và đáng tin cậy. Cô coi nơi đây là một sào huyệt của mình, một cái hang khiến cô cảm thấy ấm áp và có thể tìm đến bất cứ lúc nào. Qua lời nói của Liêu Thu Lương, cô thấy mình thực sự trở nên rất nhỏ bé, giống như ông ta nói, vẫn còn là một đứa trẻ. Khoảnh khắc được bao bọc trong những lời nói của ông ta, cô sẽ cảm thấy mình vô tội và yếu ớt, cảm thấy mình quả thực xứng đáng được thương xót và chiều chuộng.
Nhưng những cảm giác đó dù có mạnh mẽ đến đâu cũng không khỏa lấp được chút xấu hổ đằng sau, giống như một thứ quả đã thối mất phần dưới, thứ mùi đó làm thế nào cũng không che giấu được, cứ phảng phất trong không khí. Nhất là vào một buổi tối, khi hai người đang ngồi nói chuyện, Liêu Thu Lương đột nhiên hỏi cô một vấn đề cô nhìn nhận thế nào về thể xác của con người. Ông ta nói rất nghiêm túc, như thể đang thảo luận một chủ đề học thuật. Nhưng cô không trả lời, giả vờ không nghe thấy rồi nhanh chóng kiếm cớ bỏ trốn. Lần sau khi gặp lại, Liêu Thu Lương không nhắc đến vấn đề đó nữa, sóng gió giữa hai người lại tan đi.
Cứ thế, một năm trôi qua, ba trăm tệ mà Liêu Thu Lương gửi hằng tháng vào trong thẻ cơm của cô chưa bao giờ gián đoạn, lúc nào cũng gửi đúng hạn từ đầu tháng. Khi họ ở cạnh nhau, Liêu Thu Lương chưa từng nhắc đến ba trăm tệ trước mặt cô, như thể ông ta hoàn toàn không biết chuyện đó. Sau một thời gian dài, cô cơ bản có thể khẳng định rằng mình đã gặp được người tốt. Cô tự an ủi, đó là mình gặp may. Lâu dần, cô cũng thực sự cảm thấy lưu luyến đối với Liêu Thu Lương, cảm thấy ông thực sự là người thân duy nhất của cô trong thành phố này. Mấy ngày không gặp cô sẽ nhớ ông, sẽ muốn đến thăm và nói chuyện với ông. Bất kể thế nào, trong lòng cô vẫn cố chấp gọi ông là người già, cố chấp muốn gạt bỏ giới tính của ông sang một bên. Cô không hề biết rằng, thực ra là vì sâu thẳm tro lòng cô vẫn không thực sự cảm thấy an toàn.
Trước mặt ông ta cô ngày càng thoải mái, vừa vào nhà đã như nhét mình vào một buồng xông hơi, có thể duỗi tay duỗi chân một cách tự nhiên, toàn thân thả lỏng, nói năng tùy tiện. Cô nới lỏng từng lỗ chân lông, trở nên thư giãn, thoải mái và tùy ý. Ở chỗ ông ta, cô thích nói gì thì nói, cô gặp chuyện ấm ức sẽ kể cho ông nghe, thấy ai không vừa mắt sẽ cằn nhằn với ông. Cô hỏi điều gì ông ta sẽ trả lời điều đó, chẳng khác nào một cuốn bách khoa toàn thư. Họ vui vẻ đứng cùng nhau trong bếp, cô vừa giúp ông ta thái hành vừa than thở: “Sao cái gì thầy cũng biết thế ạ?” Ông ta vừa thái rau vừa mỉm cười nói: “Già rồi là thế đấy. Ồ, ông ta đang ra hiệu ngầm với cô, ông ta cái gì cũng biết chẳng qua là vì ông ta đã già mà thôi. Thậm chí về sau còn có mấy lần, trong lúc nói chuyện ông ta lại tỏ vẻ vô tình dẫn dắt về chủ đề những người phụ nữ làm “ngựa kéo phụ”. Dù trong lòng không vui nhưng cô vẫn tha thứ cho ông ta.
Từ nhỏ đã không có ai thương yêu cô, từ nhỏ cô đã phải học cách tranh giành đồ ăn với năm anh chị em, chậm một chút thôi là hết phần. Giữa các anh chị em, cô không phải lớn nhất cũng chẳng phải bé nhất, chẳng có thứ gì đến lượt cô, tóm lại là chẳng có tư cách gì được người ta yêu thương. Nhưng ở chỗ Liêu Thu Lương, cô bỗng nhiên có được một giả thiết rằng mình đang được người khác yêu thương. Mặc dù trong lòng cô cũng hiểu mình chẳng qua chỉ là một vai khách mời trên sân khấu, rồi sẽ đến lúc phải tẩy trang, nhưng cô vẫn như một con nghiện dần dần không sao dứt ra được, lúc nào cũng muốn ở lại đây lâu hơn, lâu hơn một chút, giống như mùa đông chỉ muốn được ngồi gần lò lửa. Có lúc cô cảm thấy mình giống như cô bé bán diêm trong truyện cổ tích, giữa ngày đông giá rét chỉ mong có thể ở chỗ Liêu Thu Lương tìm kiếm chút ấm áp và ánh sáng, trông đợi vào hết que diêm này đến que diêm khác, thứ ánh sáng đó mới yếu ớt làm sao. Trong lòng cô không khỏi chua xót, nhưng cứ nghĩ đến việc ông ta cũng cần cô là cô lại thấy nhẹ lòng.
Vu Quốc Cầm muốn hiểu rằng họ đều đang lấy thứ mình cần, bởi cô có thể nhận ra kỳ thực ông ta còn cô đơn hơn cô.
Có hôm cô đến nhà Liêu Thu Lương muộn hơn một chút, ông ta liền không làm gì cả, chỉ ngồi trên ghế sofa đợi cô. Ngồi trên ghế, trông ông ta bỗng thật gầy gò nhỏ bé, héo hon như một tấm tiêu bản đã được phơi khô treo ở đó. Vì lo lắng nên mái tóc bạc phơ của ông ta cũng không còn được chải gọn ghẽ nữa, thật giống như những cành lá khô phủ đầy mặt đất, tiêu điều, lạnh lẽo, như thể giẫm lên đó sẽ phát ra tiếng kêu loạt soạt. Cô bèn nghĩ, ông ta thực sự đã già rồi, bóc tách hết lớp vỏ giả tạo bên ngoài, ông ta chỉ là một ông già cô đơn đáng thương. Có lẽ đó chính là lý do vì sao ông ta lại chọn cô, một kẻ cũng cô đơn không nơi nương tựa giữa đám đông, ông ta chỉ nhìn một cái đã phát hiện ra cô. Vu Quốc Cầm nghĩ, rủ lòng thương cho một kẻ tay trắng như cô có lẽ rất dễ khiến người ta có cảm giác thành tựu, bởi lẽ chỉ cần tùy ý cho cô chút gì đó là đủ khiến cô cảm động đến rơi nước mắt.
Mỗi lần khi cô bước vào nhà Liêu Thu Lương, ông ta luôn chải mái tóc bạc vô cùng gọn ghẽ, mặc chiếc áo sơ mi sạch sẽ chờ đợi cô. Thậm chí cô có thể ngửi thấy mùi xà phòng thơm phảng phất trên cổ áo ông ta. Mỗi lần ông ta đều chuẩn bị chu đáo để đợi cô, đằng sau vẻ ngoài trông như tùy tiện đó, cô có thể đánh hơi được, thực ra mỗi lần ông ta đều đang long trọng chờ đợi cô, như thể cô là vị khách quý duy nhất của ông ta ở đây. Khoảnh khắc đánh hơi được sự thực đó, cô có chút hoang mang, có chút cảm động, còn có chút đắc ý. Cô biết mình sẽ càng coi mọi chuyện là lẽ đương nhiên hơn nữa, đồng thời cũng biết, cô sẽ càng lưu luyến ông ta hơn.
Cô cảm thấy sự lưu luyến của mình với Liêu Thu Lương là kiểu lưu luyến đơn giản, nguyên thủy và mang tính động vật nhất, bởi vì ông ta bằng lòng đối tốt với cô. Đồng thời, cô dần cảm thấy mình thương ông ta theo một cách kỳ quặc. Đặc biệt mỗi khi thấy ông ta ăn mặc chỉnh tề đợi mình, cô đều có cảm giác muốn khóc, giống như một người mẹ thương đứa con trai của mình. Cho nên mỗi lần đến nhà Liêu Thu Lương, cô đều cảm thấy giống như một người trên hoang mạc đi thăm một người trên hoang mạc khác. Mỗi lần cô đều ra sức làm việc, chỉ mong có thể làm hết tất cả mọi thứ giúp ông ta.
Cục diện bình lặng an toàn này kéo dài được hơn một năm, đa phần thời gian trông ông ta đều rất hiền từ và yếu ớt, giống như một người già thực sự. Cô cảm thấy ông ta giống như ông nội của cô, trong lòng cô bằng lòng coi ông ta như ông nội của mình. Có một vài khoảnh khắc, cô thậm chí an ủi bản thân, chắc chắn kiếp trước ông ta là người thân đã lưu lạc của cô nên kiếp này mới đến tìm cô. Họ chính là người thân của nhau. Cô có thể cảm nhận rất rõ, hai người đang dùng một phương thức kỳ lạ để dần dần sinh ra mối liên hệ ruột thịt. Cảm giác từ trong xương tủy ấy trở thành kẻ địch của nỗi xấu hổ trong cô. Nó khiến nỗi xấu hổ yếu đi, rồi chúng đều trở nên mơ hồ trong lòng cô, thậm chí dần dần biến mất.
Trước mặt ông ta cô ngày càng cảm thấy thoải mái. Thấy tay áo len của ông ta bị mài rách, cô sẽ tiết kiệm tiền mua cho ông ta một chiếc áo len mới. Khi mua áo len, cô cảm thấy như là mua quần áo cho ông nội, chẳng có gì không ổn. Cô thực lòng mong ông ta mặc ấm hơn, đẹp hơn một chút. Khi ông ta thử chiếc áo len đó, cô không dám nhìn kỹ vẻ mặt của ông ta, liền kiếm cớ trốn vào trong bếp. Đến khi cô bước ra, ông ta đã mặc chiếc áo len mới ngồi ngay ngắn trên ghế sofa đợi cô nhìn. Cô đeo tạp dề, dùng khăn lau hai bàn tay còn ướt, giống như một người mẹ mỉm cười khen ông ta, khuyến khích ông ta mặc chiếc áo mới. Lúc này ông ta thật giống một đứa trẻ không nơi nương tựa.
Cô gắng mỉm cười nhưng mắt đã ươn ướt. Có lúc cô còn nghĩ, đợi hai năm nữa cô tốt nghiệp xong rồi rời khỏi đây, một mình ông ta sẽ ra sao? Cô tin ông ta đã quen với sự tồn tại của mình, giống như cô đã quen với ông ta. Nhưng cô không thể đưa ông ta đi theo, ông ta cũng không thể giữ cô lại. Rốt cuộc rồi họ vẫn sẽ lại lạc nhau thêm một lần nữa, nghĩ đến đây cô còn thấy thật đau khổ, âm thầm hy vọng ngày đó đến chậm hơn một chút. Cô thậm chí từng nghĩ, nếu ngày nào đó ông ta đột ngột qua đời, cô sẽ an táng cho ông rồi mới đi, có lẽ như thế cô mới có thể yên lòng. Đương nhiên, những lời này tuyệt đối không thể nói với ông ta.
