Thứ hai, ngày 2 tháng 5
Tôi ngu ngốc như con ếch ngồi đáy giếng khi để cho Sylvie quay lại Hà Lan. Đã bao nhiêu lần tôi phải nhượng con gái mình cho vùng đất đầy sương gió và mất mát đó? Nó đã phải trải qua chín năm đầu đời ở đó - và rồi, một tháng trước, khi nghe tin mẹ của tôi, bà của nó, đang hấp hối, con bé đã vội vã đặt ngay vé bay đi Amsterdam. Nhưng Sylvie chỉ là một chiếc lá, héo úa vì nỗi nhớ nhà, run rẩy rụng xuống để trở về với cội nguồn gốc rễ.
Tôi quá bận với bà Hawkins, người phụ nữ với làn da trắng bệch hòng che đi những nét xấu xí, đến nỗi tôi không nhận thấy khi Amy bước vào cửa hiệu giặt khô. Cô con gái nhỏ tội nghiệp của tôi, mặt sững sờ vì sợ hãi, cắn chặt đôi môi nứt nẻ mà không hề nhận ra điều đó. Tôi không muốn để nó thấy nỗi buồn nặng trĩu trong lòng, nhất là từ khi con bé đeo kính áp tròng.
Tôi ngồi xuống, khâu lại cái cúc áo mà bà Hawkins phàn nàn. Tôi đã đưa nó cho ông Hawkins xem lúc ông đến lấy áo và ông ta nói không có vấn đề gì. Ông ấy chắc phải hơn sáu mươi tuổi, còn bà Hawkins chỉ mới gần bốn mươi. Một con trâu già thích gặm cỏ non, thế nên ông ta phải trả giá cho khoái lạc của mình. Khi làm việc, tâm trí tôi thường nhớ lại quãng thời gian đen tối nhất của cuộc đời mình. Đó là hơn ba mươi năm trước, khi tôi trao đứa con sáu-tháng-tuổi của mình - Sylvie cho bà ngoại ở Hà Lan nuôi dưỡng. Và điều tồi tệ nhất là tôi biết mình đang làm gì. Tôi không một lần hối hận.
Bố nó và tôi vừa chuyển đến Mỹ, và khắp nơi đều nghe bài hát của Chu - chúng tôi bị cô lập và không có ai giúp đỡ. Chẳng có chuyện Mất bò mới lo làm chuồng nữa. Hai chúng tôi không ai nói được một từ nào trong Ngôn ngữ của Can đảm: tiếng Anh. Bố tụi nhỏ cúi gằm mặt trước bát cơm trắng không thịt hay rau, chỉ mỗi nước tương, khéo che đi đôi mắt bằng bàn tay thô ráp khi cố nuốt. Ông ấy vẫn yêu tôi với sự ngây thơ của những năm tháng thanh xuân, những hốc hác trên khuôn mặt trẻ được lấp đầy bởi những hổ thẹn thay vì trách móc khi ông nhìn chằm chằm vào tôi.
Chúng tôi đã nuốt cay đắng và thử hàng trăm ngàn phương cách, nhưng khi con hổ mạo hiểm bỏ núi xuống đồng bằng, nó sẽ bị những con chó nhà bắt nạt. Không ai giúp hoặc cho chúng tôi công việc mãi cho đến khi bố tụi nhỏ tìm được một công việc tại chợ cá ở khu phố Tàu. Nhưng cũng chẳng bõ bèn gì, làm sao mà đủ chi tiêu được? Và mọi thứ còn trở nên tồi tệ hơn sau khi tôi sinh. Nhiều cặp vợ chồng khác như chúng tôi đã gửi con nhỏ về Trung Quốc để nhờ gia đình chăm sóc. Đó là kế hoạch của họ trước cả khi họ đến Mỹ. Nhưng tôi thề sẽ không bao giờ rời bỏ con gái bé bỏng đáng yêu của mình.
Sau đó tôi nhận được thư của mẹ. Bà đã chuyển đến Hà Lan ở với người chị họ giàu có của tôi, Helena và chồng của chị ấy, anh Willem. Họ cũng vừa sinh một bé trai tên là Lukas. Bà kể về không khí mát mẻ ở đó, về sự rộng rãi thênh thang của ngôi nhà, và về nỗi lo của chị Helena rằng Lukas sẽ lớn lên như một đứa trẻ Trung Hoa duy nhất trong khu phố của họ. Có quá ít người Trung Quốc ở Hà Lan, chính chị Helena biết rõ điều đó. Vì lý do này, chị ấy đã phải trở về làng của chúng tôi ở Trung Quốc để tìm lấy một người cùng quê ưa nhìn, là anh Willem.
Tôi đọc lướt qua bức thư, ghen tị vì chị Helena cướp mất mẹ của tôi về chăm sóc cho con trai chị ấy. Tôi muốn đánh đổi bất cứ thứ gì để có mẹ ở đây - đất nước xinh đẹp nhưng xa lạ và lạnh lùng này. Nhưng khi nhìn quanh căn phòng ọp ẹp mà hai vợ chồng tôi chen chúc trong đó, tôi buộc trái tim mình chấp nhận lý trí. Gia đình chị Helena khá giả và họ có thể nuôi cả bà và em bé của họ. Tôi tự xua đuổi những bất mãn trong lòng. Bố mẹ chồng của chị Helena quá bận bịu với cuộc sống đa sắc của họ nên không thể giúp vợ chồng chị và đứa con nhỏ. Tôi nên biết ơn họ đã cho mẹ tôi một điều kiện sống và chăm sóc sức khỏe tốt hơn là ở Trung Quốc.
Tôi đọc tiếp và nhận ra Helena còn mong chờ nhiều hơn thế. Con gái ơi, bà viết, nếu con gửi con gái nhỏ của con cho mẹ trông coi, có lẽ sẽ đỡ bớt gánh nặng của con. Đây cũng là theo gợi ý của Helena. Helena và Willem sẽ chăm sóc con của con như con ruột cho đến khi con có thể tự chăm sóc nó. Hoặc hãy sang Hà Lan chỉ đơn giản là để gặp mẹ già của con và chấp nhận những món quà mà người mẹ này có thể để lại cho con.
Tôi thở dồn. Những lời hoa mỹ và ngôn ngữ xảo quyệt không lừa được tôi. Chị ấy có quý tôi lắm đâu. Tất nhiên, đề nghị của chị ấy cũng chỉ lợi cho chị. Chị ấy không cần phải lo lắng về việc tôi đòi lại bà ngoại, người trông trẻ và cũng là người đỡ việc nhà cho chị ấy, và chị ấy còn định tìm thêm một người bạn chơi cùng cho con trai mình. Công bằng mà nói, chị ấy cũng phải lo thêm miệng ăn, thêm quần áo, và vì thế tôi rất biết ơn chị. Chị ấy thậm chí sẽ trả tiền vé máy bay cho tôi. Nhưng cuối cùng cũng chỉ để tôi mang con đến cho chị.
Rồi Sylvie được sinh ra. Tôi đặt tên tiếng Anh cho con bé là Sally. Đó cũng là những gì được viết trong giấy khai sinh. Nhưng theo tiếng Hoa, con bé luôn là Tuyết Lài của tôi, Sul- Li. Người Hà Lan không nhận ra cái tên Sally, chính họ đã đổi tên cô bé. Khi rời vòng tay tôi, con bé là Sally, và trở về lại là Sylvie.
Con bé thật xinh xắn, như một chú chim nhỏ mến người, nó nắm chặt ngón tay tôi như thể đó là một nhánh cây, bàn tay to lớn của bố vuốt ve má con bé, đỏ ửng và mịn màng như một quả đào. Chúng tôi đã dùng cạn món tiền tiết kiệm ít ỏi của mình. Trước đây, không ai chịu thuê một người phụ nữ đang mang bầu, lại không nói được tiếng Anh, còn bây giờ, không ai cho phép tôi đi làm với một em bé. Lối đi nào mà số phận đã dành cho chúng tôi, Tuyết Lài của tôi, giá mà mẹ có thể giữ con ở lại đây với mẹ!
Mùa hè oi bức ở New York năm đó, Sylvie khóc suốt, chiếc quạt nhỏ xíu không mảy may xoa dịu sự bức bối trong căn phòng chật hẹp, nhồi nhét cả tôi, bố con bé và cô con gái nhỏ. Tôi làm đủ những công việc lặt vặt như may vá, xâu chuỗi ngọc trai giả thành vòng tay để kiếm thêm tiền. Tôi giặt khăn tã của con trong chậu tắm. Bố nó bắt đầu công việc thứ hai, phục vụ bàn tại một nhà ăn cho đến tận đêm khuya. Cuộc sống đè bẹp chúng tôi xuống cho đến tháng thứ tám, một con quỷ da trắng đã vét sạch ví tiền của tôi.
Tôi đi vào khu phố người Hoa với hy vọng tìm được một công việc trong hiệu bánh mì. Họ ném một cái nhìn về Sylvie được địu trên lưng tôi bằng một mảnh vải và mời tôi ra ngoài. Hơi thở yếu ớt và không còn sức lực, tôi là người cuối cùng ra khỏi tàu điện ngầm tại trạm dừng ở phố Queens. Tôi nửa đi nửa chạy, cố gắng đuổi kịp các hành khách khác khi một con quỷ da trắng ngăn họ khỏi tầm nhìn của tôi. Hắn ta có đôi mắt xanh và lờ đờ như một gã ăn mày mù ở làng chúng tôi ở Trung Quốc. Một tay gã nắm lấy dây đeo ví của tôi và tay kia đẩy mạnh vai tôi khiến tôi ngã nhào xuống đất.
Tuyệt vọng, tôi xoay người tránh để Sylvie chạm đất. Cánh tay đau buốt, tôi vùng dậy bỏ chạy. Con ma da trắng hét lên, “Mẹ kiếp, con Trung Quốc kia!” Đó là những từ tiếng Anh mà tôi biết. Tôi nằm đó, choáng váng, má tôi bị chảy máu, máu nhỏ xuống nền bê tông, lòng khấp khởi mừng khi nghe Sylvie khóc trên lưng, mừng vì con bé vẫn còn sống sót để khóc. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu hắn ta nắm lấy dây đai của miếng vải địu con bé cùng với ví của tôi? Sẽ ra sao nếu tôi ngã lên con bé? Sẽ ra sao nếu chúng tôi rơi nhào xuống đường ray xe lửa?
Tôi viết thư cho chị Helena và nói rằng tôi sẽ mang con gái qua đó vào tháng Mười. Tôi vẫn không nên làm điều này. Nhưng tôi đã hai mươi ba tuổi, mới kết hôn, mới vượt biên và đã phải chiến đấu để không bị chìm giữa đại dương bao la mang tên nước Mỹ. Tôi tự nhủ rằng chỉ một năm thôi, và sau đó chúng tôi sẽ đón con trở lại. Tôi đã không biết rằng, chín năm sau tôi mới được gặp lại con bé.
Trên máy bay, tôi ghì chặt con gái nhỏ trong lòng khi thời gian như kéo dài vô tận cho đến khi chúng tôi hạ cánh ở Hà Lan vào một ngày mưa u ám. Rồi tôi hiểu ra, tôi đã đưa con gái đến một vùng đất đầy nước mắt.
