Mặt trời nặng nề chìm xuống.

Gập Ghềnh gia mỏi mệt phờ phạc cắm đầu vào ký túc xá lầu hai không còn tiếng động. Đầu ông căng phồng, người lạnh ngắt, trông như đang mắc bệnh. Công việc gần đây chẳng hiểu sao cứ lúng túng, trắc trở. Sẩm tối, ông lơ mơ phát sốt. Xuân Hoa không có nhà, Mạch Lan Tử dẫn bác sĩ thôn chạy đến ủy ban thôn. Bác sĩ bảo là trúng gió hàn, đã tiêm và để lại thuốc. Đêm đến Gập Ghềnh gia vã đầm đìa mồ hôi, từng sợi lông thưa thớt giãn rộng ra, khiến toàn thân ông khó chịu vô cùng. Những bóng người và việc chập chờn trong đầu nhão nhoét như cháo loãng. Đêm mơ màng mấy bận, làm đủ thứ giấc mơ kỳ quái. Khi trời sáng, ông tỉnh lại, liền bị một cảm giác cô độc sâu sắc ập đến. Ôngểnh tai nghe tiếng mưa rơi rả rích bên ngoài.

Lặng tâm nghe mưa, trước mắt Gập Ghềnh gia liền hiện lên bóng dáng thướt tha của Xuân Hoa thời trẻ. Trên người cô mang màu sắc trắng muốt tinh thuần của hoa cỏ lau, tỏa ra hương thơm dịu nhẹ. Trên con thuyền cũ ở sông Vận Diêm, ông thích nhất ngửi mùi hương thoang thoảng này, thế nhưng, Xuân Hoa đã thay đổi, cô bị sự đời bao bọc, trên người chẳng còn hương thơm thế này nữa.

Lúc mưa tạnh, Gập Ghềnh gia chập chờn mơ một giấc mơ. Ông một mình đội mưa lảo đảo bước lên bãi Cóc. Thủy triều rút. Gập Ghềnh gia lặng lẽ ngồi xổm trên bãi, như một tấm bia đá cổ xưa, bất động, mơ màng cảm thấy bãi cát đã sống lại, như một con rùa biển to lớn vô song cõng ông bơi lội trong đại dương bao la. Những hạt cát hòn sỏi tản mác dường như cũng biến thành những thứ có sinh linh, từng cụm từng bầy vây quanh tôn sùng ông. Dù ông vẫn luôn né tránh bãi Cóc, nhưng bãi cát không hề lạnh nhạt với ông. Ông chợt thấy trong khóe mắt có thứ gì đó ươn ướt rỉ ra từng hạt từng hạt. Qua rất lâu rất lâu, ông lẩm bẩm mấy câu, rồi từ trong túi run rẩy mò ra một đồng xu năm xu, bóp ra đầy mồ hôi nhẫy nhụa trong lòng bàn tay. Ông lặng lẽ tự nhủ trong lòng: "Giả như đồng xu này tung xuống, mặt quốc huy ngửa lên, ông đây sẽ liều một phen, xem như thuận theo ý chỉ của Hải Long thần; nếu mặt bông lúa hướng lên, ông đây sẽ đợi rồi tính tiếp..." Đồng tiền sáng lấp lánh tung lên không trung, lửng lơ rơi xuống, "bốp" một tiếng dán chặt xuống bãi. Ông trân trân nhìn thì hóa ra là "quốc huy" mang sứ mệnh trọng đại.

"Tuyệt quá, thiên thần của ông ơi!" Gập Ghềnh gia bật dậy như lò xo, căn bản không muốn nghĩ nhiều. Ông hầm hầm cắm cổ lao xuống giường, đạp cửa phòng làm việc của ủy ban thôn sát vách, gọi lớn: "Tứ Hỉ, mau dậy cho ông!"

"Giữa đêm hôm khuya khoắt, ông làm trò ma quỷ gì thế?" Tứ Hỉ nói.

"Ngậm cái mồm thối của mày lại, mang theo súng hai nòng!"

"Làm gì thế?"

"Đánh chó!"

"Tứ Hỉ lười biếng lết người ra khỏi phòng, làu bàu: "Con không dám đâu, người ta lại chẳng chửi con cho vuốt mặt không kịp ấy chứ!"

Gập Ghềnh gia phừng phừng khí thế giật giật người: "Ai dám? Ông đi theo sau!"

Tứ Hỉ đảo mắt: "Chỉ hai đứa mình á?"

Gập Ghềnh gia bảo: "Súng của Xuân Xoăn và Đại Ngư đâu còn không?"

Tứ Hỉ đáp: "Có chứ ạ, hôm qua bọn con còn ra bãi sình săn thỏ cơ mà!"

Gập Ghềnh gia xua tay: "Đi, gọi tụi nó đến đây nữa, tối nay thưởng lớn cho các cậu!"

Tứ Hỉ tót đi ngay, chẳng mấy chốc đã gọi đến hai tiểu tử vác súng. Đại Ngư rất sẵn lòng đi theo Gập Ghềnh gia, cậu ta hung tợn nói: "Chỉ cần không bắt con đánh con chó vàng nhà Đại Hùng, chó nhà ai con cũng dám bắn hết!" Nói đoạn giơ súng ngắm nghía. Gập Ghềnh gia lập tức hạ lệnh: Hai người một nhóm đột kích từng nhà từng cửa đánh chó.

Khí đêm lững lờ trôi, những ngõ thôn tối sầm lại đầy góc cạnh. Mùi tanh của nghêu sò và hơi lạnh ban đêm u u lan tỏa, bay vút lên không trung, theo gió lãng đãng dạt ra ngoài thôn. Chẳng mấy chốc, đêm yên tĩnh bỗng chốc vang lên tiếng chó sủa và tiếng bước chân lốp bốp, trong không khí theo tiếng súng kinh hoàng lại tràn ngập mùi máu tanh nồng nặc của loài chó.

Gập Ghềnh gia mặt sầm sì dữ tợn đi từng nhà qua từng ngõ, không thể vãn hồi mà nhét từng viên đạn vào đầu những con chó đang vẫy đuôi lắc đầu trong các xóm làng. Có người trầm mặc, có người chửi rủa, có người thở dài. Gập Ghềnh gia cố gắng không nhìn gương mặt dân làng, sợ rằng lòng dũng cảm nung nấu bấy lâu sẽ tan biến mất. Thế nhưng, ánh mắt thẫn thờ của ông chốc chốc lại ngước nhìn trời, chắc hẳn ông rất đau khổ, nhưng quyết không biểu lộ ra trước mặt dân làng.

Gập Ghềnh gia vô tình đi đến trước cửa nhà Hoàng thợ mộc. Ông phảng phất nhìn thấy ánh mắt hiền hòa của Hoàng thợ mộc bỗng chốc biến thành ánh nhìn hung ác độc địa, ông khựng lại. Đại Ngư lủi mất tăm từ lúc nào, chỉ còn lại ông và Tứ Hỉ. Sự cô đơn và hoảng sợ khiến ông không kìm được mà nhắm nghiền mắt lại. Tứ Hỉ lại mặc kệ tất cả dùng báng súng đập cửa. Càng đập, cậu ta càng hơi run lên. Cậu ta sợ đụng phải Đại Hùng.

Thực ra, lúc này Đại Hùng không có nhà. Sau khi trốn khỏi hôn lễ, Đại Hùng đã lén về nhà một chuyến. Hoàng thợ mộc trong lòng vô cùng đau đớn, không biết đứa con trai Đại Hùng trời không sợ đất không sợ vì sao lại không dám cưới Mạch Lan Tử? Hoàng thợ mộc đành thui thủi sống qua ngày với con chó vàng, sống trong nỗi cô đơn của chính mình với vẻ mặt buồn rười rượi. Hoàng thợ mộc nơm nớp mở cửa, thấy là Gập Ghềnh gia và Tứ Hỉ, liền cười nói: "Đại Cập Ghềnh, nửa đêm nửa hôm mắc chứng gì thế?" Gập Ghềnh gia mặt lạnh tanh không nói gì. Gập Ghềnh gia nhìn thấy cổng lớn của Hoàng thợ mộc đang đóng, bên trong vẫn giữ "quy củ" dán giấy trắng. Cánh cửa bên trái dán vị thần giữ cửa "Chung Quỳ" do Thất nãi nãi cắt bằng giấy trắng, giấy trắng vẫn còn nguyên vẹn, cánh cửa bên phải thì mất hút, từ tám năm trước sau khi chôn cất người vợ quá cố, cứ để trống như vậy mãi. Nhìn nửa cánh cửa trống hoác, Gập Ghềnh gia vô cùng xót xa. Tứ Hỉ huênh hoang bảo: "Cấp trên có lệnh, đánh chó!" Chân cậu ta chặn ngang ngưỡng cửa, liền thấy con chó vàng lớn "Trụ Tử" hộc hệch lao tới, lè chiếc lưỡi dài, hung hăng nhìn Tứ Hỉ, gầm gừ bổ nhào vào cắn. Hoàng thợ mộc quát "Trụ Tử" một câu, mời Gập Ghềnh gia và Tứ Hỉ vào nhà, Gập Ghềnh gia không vào nhà, đứng ở đó nhìn "Trụ Tử", trong mắt lóe lên tia sáng âm hiểm độc ác, trong lòng hoảng hốt run rẩy. "Trụ Tử" dường như nhận ra Gập Ghềnh gia, không sủa nữa, cúi đầu hít hà ống quần rộng thùng thình của ông, ngửi thấy mùi máu tanh đồng loại, liền hoảng hốt vẫy đuôi.

Con chó vàng to béo cao lớn này quả thực trông giống sói, bộ lông bờm vàng óng ánh sắc vàng trong màn đêm. Hoàng thợ mộc lẩm bẩm một câu: "Đại bí thư, con chó này nhất định phải đánh sao?" Gập Ghềnh gia đành hùa theo giọng điệu của Hoàng thợ mộc: "Lão đại, chỉ thị cấp trên là đánh chó toàn diện, tôi biết vị trí của 'Trụ Tử' trong lòng anh lớn ra sao, nhưng cũng đành chịu, chẳng ai phá nổi quy củ này." Viền mắt Hoàng thợ mộc giật giật, trong lời nói mang theo sự phẫn nộ: "Quy củ quái gì, chẳng phải chỉ là một câu nói của ông Gập Ghềnh gia nhà anh sao!" Gập Ghềnh gia muốn mắng hắn ta một câu, kể từ sau khi Đại Hùng trốn hôn, Gập Ghềnh gia chưa từng đặt chân đến cửa nhà Hoàng thợ mộc nữa. Mặc kệ Đại Hùng nghĩ thế nào, trên khách quan mà nói đã tổn thương Mạch Lan Tử, thì cũng đồng nghĩa với việc tổn thương Thất nãi nãi, tổn thương Gập Ghềnh gia. Gập Ghềnh gia không nhìn Hoàng thợ mộc, lòng trĩu nặng rơi xuống, ngẩng mặt nhìn trời. Màn đêm mờ ảo, vầng trăng bị thiên cẩu gặm khuyết một góc, lúc này phía tây thôn truyền đến từng trận tiếng súng và tiếng chó sủa rợn người, khắp thế gian toàn là tiếng động ồn ào và tanh nười máu me. Xem ra nhóm kia đã ra tay rồi. Đây là chiến dịch vây quét chó quy mô lớn nhất từ trước đến nay ở Vịnh Tuyết Liên. Hoàng thợ mộc đứng đờ ra đó, không biết phải làm sao cho phải. Gập Ghềnh gia nghiến chặt răng, trợn trừng đôi mắt cóc quát lên: "Tứ Hỉ, cậu ra tay đi!" Nói rồi chắp tay sau lưng, đôi vai run rẩy bỏ đi.

Gập Ghềnh gia lảo đảo đi ra đường lớn, đôi chân nặng trĩu, dứt khoát ngồi xổm xuống đống vỏ nghêu không cách cửa mấy để nghe ngóng tiếng động ấy. "Pằng —" tiếng súng nổ đanh gọn, tiếp theo đó là tiếng ho sáu sụa và tiếng chửi rủa của Hoàng thợ mộc: "Gập Ghềnh gia, anh lấy tôi ra làm ván thí mạng, cậu đúng là kẻ vô lương tâm mà, lương tâm của cậu còn chẳng bằng một mẩu tạp chủng chó!"

Gập Ghềnh gia ngẩn ngơ đứng đó, một tiếng "vút" vang lên, một thứ vàng vàng lướt qua trước mắt, đang lúc ngờ vực, Tứ Hỉ thở hồng hộc chạy tới: "Thôn trưởng, tại tôi cả, bắn một phát không chuẩn! Con chó vàng vẫn còn sống." Gập Ghềnh gia giận dữ thét lên: "Mẹ kiếp, đuổi theo!" Ông cùng Tứ Hỉ nện bước chân rầm rập đuổi theo con "Trụ Tử" đang bị thương kêu rên. Quẹo qua đầu thôn, "Trụ Tử" lết lết kêu ửng ửng cắm cổ chạy cuồng cuồng ra bãi biển. Gập Ghềnh gia thở hổn hển đuổi theo, ngước mắt nhìn thấy "Trụ Tử" đang lủi thủi lượn vòng trên bãi biển phía bắc cửa sông cũ. Ông chợt nhớ ra đây là nơi đỗ thuyền hai cột buồm của Đại Hùng, chó cậy gần nhà, "Trụ Tử" rõ ràng đang tìm chủ nhân Đại Hùng. Thế nhưng, trống hoác lạnh tanh, chỉ có bãi biển tối sẫm trầm mặc.

Tứ Hỉ nhắm bắn thêm một phát về phía "Trụ Tử", viên đạn chui vào lớp bùn đen dưới chân "Trụ Tử", sủi bọt òng ọc. "Trụ Tử" như bị tiếng súng đánh thức, ngẩng đầu ngẩn ngơ khoảnh khắc, ngay lúc Tứ Hỉ chuẩn bị giương súng lần nữa, nó ngửa cổ hú lên một tiếng "ửng", lao đi như mũi tên về phía bãi biển phía tây. Gập Ghềnh gia lại cùng Tứ Hỉ đuổi theo. Đuổi một lúc, đầu Gập Ghềnh gia "Ầm" một tiếng chấn động, ông lại nhìn thấy bãi Cóc một cách chân thực rõ mồn một. Cát mịn ở bãi Cóc sáng lấp lánh dưới ánh trăng như những tinh linh, không còn ảo ảnh mờ ảo nữa, tiếng sóng triều vang lên như những lời thì thầm từ thuở hồng hoang, vừa bi thương vừa tuyệt đẹp. "Trụ Tử" đã chạy trốn khỏi tầm mắt ông, nhưng linh hồn ông đã bị khung cảnh của bãi Cóc tước đoạt mất rồi. "Trụ Tử" cũng như thông nhân tính, chán nản nằm rạp xuống bãi Cóc, không sủa nữa, thở ra những tiếng gừ gừ ăng ẳng, lặng lẽ đổ máu, thà chết không khuất phục giơ uy với bọn họ. Gập Ghềnh gia chợt phát hiện "Trụ Tử" nằm bò trên bãi Cóc, trên mặt phảng phất vẻ phẫn nộ. Trong mắt ông, "Trụ Tử" không còn là một con chó nữa, mà phảng phất như một vị thần vật. Tứ Hỉ căm phẫn chửi một câu "Đồ chó chết!" rồi giương súng nhắm vào "Trụ Tử". "Trụ Tử" không hề run rẩy cũng chẳng sợ hãi, ngẩn ngơ nhìn con người. Bàn tay to của Gập Ghềnh gia đè nòng súng đang nóng hổi xuống, thở dài nói:

"Đừng bắn nữa!"

"Tại sao ạ?" Tứ Hỉ ngơ ngác hỏi.

"Đây là bãi Cóc."

"Thế thì càng phải đánh chết con chó chết này chứ!"

"Làm bẩn bãi cát, hai chúng ta đều là tội nhân."

"Ông nghĩ nhiều quá rồi!"

"Không, một vị thần vật, có tạo hóa của nó, e là con chó này cũng thành tinh mẹ nó rồi!" Gập Ghềnh gia nhìn "Trụ Tử".

"Trụ Tử" dựng ngược bộ lông bờm lên như con nhím, trông như một bóng ma to lớn.

Gập Ghềnh gia đờ đẫn nhìn chó, chó cũng thê lương trân trân nhìn ông. Ông nhớ tới loài hải cẩu ở vùng biển băng giá đại dương.

Tứ Hỉ cúi người nhặt một chiếc vỏ ốc biển, ném về phía "Trụ Tử", "Trụ Tử" vẫn bất động. Tứ Hỉ hết cách, Gập Ghềnh gia cởi sợi dây tảo biển quấn quanh eo, thắt thành một vòng tròn nhỏ, buộc một chiếc thòng lọng sống, đưa cho Tứ Hỉ. Đây là phương pháp dân gian giết chó ở Vịnh Tuyết Liên, đặt thòng lọng sống dưới đất, trong vòng đặt một khúc xương hoặc bánh bao. Người gọi chó, chó cúi đầu ăn, giật mạnh dây là tròng được cổ chó, sau đó treo chó lên cây cụt cổ, múc một gáo nước lạnh từ lu nước đổ vào miệng chó, nghẹn họng chết tươi, rồi mới lột da mổ bụng. Tứ Hỉ lúc này không tìm được mồi nhử, bèn tay cầm thòng lọng len lén vòng ra sau lưng, đứng vững thở hồng hộc vung thòng lọng tới, không lệch đi đâu được, tròng chuẩn xác vào cổ "Trụ Tử".

“Trụ Tử” bị xâm phạm, chồm dậy như xác chết chỗi dậy, điên cuồng vọt ra biển.

Tứ Hỉ nghiêng người kéo, kéo không nổi, thân người trượt đi vèo vèo trên bãi cát. Gập Ghềnh gia chạy tới, bám chết lấy sợi dây. "Bốp" một tiếng, đứt dây, "Trụ Tử" lăn cùm cụt xuống nước biển. Trên mặt biển ban đêm nhấp nhô ánh tím, như ngọn lửa ma trêu, được nước biển bắn tung tóe u u vây quanh rồi khuất dần.

Gập Ghềnh gia mềm oặt ngã sụp xuống bãi cát, giữa trán hằn lên một cục thịt nổi cộm.

Khẩu súng trong tay Tứ Hỉ khạc ra từng luồng đốm lửa nhắm thẳng mặt biển...

Chú thích 19: Gai góc

Trước khi bình minh đến, lúc ánh sáng trời tối tăm nhất, Thất nãi nãi từ cánh cửa giấy trắng nửa vời đó bước ra.

Những ngày đánh chó trong thôn, Thất nãi nãi lại có tâm sự khác, trằn trọc mãi không sao ngủ được. Đi mãi đi mãi, chẳng hiểu xui khiến thế nào lại lang thang đến trước cửa nhà Đại Ngư. Sân nhỏ vây quanh một hàng rào dậu, hàng rào qua mưa nắng đã ngả màu đen, đoạn hàng rào vừa được vá lại hoàn toàn mới mẻ, lấp lánh dưới ánh bình minh. Thất nãi nãi phát hiện ra một điều mới mẻ, điều này khiến trái tim người già nảy thót lên một cái. Nhà Đại Ngư không có cửa giấy trắng, hơn nữa dưới cửa cũng không có "ngưỡng cửa", phong tục của Vịnh Tuyết Liên chính là ngụ ý gia đình này sắp có chuyện xảy ra. Khi về đến nhà, Thất nãi nãi đã nói với Mạch Lan Tử, bảo cô mau chóng đi khuyên nhủ Đại Ngư. Mạch Lan Tử cũng ngẩn người, thầm nghĩ, năm nay Đại Ngư là năm tuổi, sao lại không lắp "ngưỡng cửa"? Trong lòng Thất nãi nãi không khỏi trào dâng một chút bi thương: "Có chuyện rồi, rước họa rồi đây!" Mạch Lan Tử phản bác: "Bà ơi bà đừng trù ẻo người ta." Thất nãi nãi lẩm bẩm: "Con đừng không tin, lời cổ xưa dân gian, năm tuổi chính là cái cạnhe, cái cạnhe cứ sờ sờ ra đó, năm tuổi lắm tai nhiều nạn, sống phải cẩn trọng bội phần mới được chứ!" Mạch Lan Tử lại bảo: "Đại Ngư là do mẹ Đại Ngư Nhi nuôi lớn, họ không tin cửa giấy trắng đâu." Thất nãi nãi dường như không nghe thấy lời Mạch Lan Tử, chậm rãi bước đi, đi ngang qua trước cửa nhà Đại Ngư, trời đã sáng hẳn. Cửa nhà Đại Ngư được cải tạo từ ván thuyền cũ, dùng gỗ tràm, trông rất thô ráp, hơn nữa, nửa bên chữ "Tràm" lại có chữ "Quỷ", trong nhà rất dễ chiêu quỷ. Cả hai cánh cửa ván dường như đều mọc ra những chiếc gai nhọn hoắt, chói lọi. Cây lau sậy là loài thực vật thân thảo sống nhiều năm, sinh trưởng giữa vùng núi đồi và đồng ruộng, từng chiếc lá dài, quả màu nâu vàng có những chiếc lông tơ nhỏ. Gai nhọn lại là những thứ sắc nhọn giống như cây kim. Lau sậy và gai nhọn lẫn lộn vào nhau, được bao bọc bởi vầng hào quang của mặt trời. Thất nãi nãi nheo mắt nhìn những chiếc gai nhọn được mặt trời bao phủ ấy, hoàn toàn bó tay hết cách.

Cửa nhà Đại Ngư phát ra tiếng "kít" rồi mở tung ra.

Đến giữa trưa, một chiếc xe cảnh sát đến, bắt Đại Ngư đi.

Sau này nghe Gập Ghềnh gia kể, Đại Ngư cùng người ta hùn vốn buôn lậu muối!

Chú thích 20: Lặng ngắt

Lặng ngắt, đúng như tên gọi, yên tĩnh hệt như kẻ câm, dùng để miêu tả sự tĩnh lặng bất thường.

Sau vụ đánh chó, ban đêm ở Vịnh Tuyết Liên trở nên lặng ngắt như tờ.

Gập Ghềnh gia đứng trên tòa lầu nhỏ của ủy ban thôn nhìn vịnh biển tịch mịch, trong lòng vô cùng hoảng hốt. Thực ra, ông sợ sự yên tĩnh, sợ sự trầm mặc của dân làng, sợ một mình suy nghĩ chuyện giếc. Mấy ngày nay ông chạy sang chỗ Thất nãi nãi cực kỳ chăm chỉ. Cứ nhìn thấy mẹ là ông cảm thấy mình đã có một cái gốc vô cùng vững chãi. Ông cảm thấy với cái mặt sầm sì này, phải nhanh chóng giải quyết kế hoạch hóa gia đình và san phẳng mồ mả giống như dùng dao sắc chặt đay rối. Hai công việc này liên quan đến diện rất rộng, làm không khéo sẽ phạm phải sự phẫn nộ của quần chúng, vào thời kỳ bí thư Lữ vẫn luôn không thể quản lý cho tốt. Trở thành một mối họa ngầm sau khi Gập Ghềnh gia tiếp quản. Nhưng ông đã không còn đường lui. Ông dẫn dắt tiểu đội như diều hâu bắt gà con, nhét từng người phụ nữ mang thai lên ô tô chở về thành phố cưỡng chế phẫu thuật triệt sản hoặc "nạo thai". Những người mang thai trốn đến nhà họ hàng ở nơi khác, ông cũng phái người "lôi" về, ai không tuân theo sẽ tịch thu giấy phép đánh bắt hải sản, thậm chí cưỡng thu thuế đặc sản. Ông làm đầu tàu, các thành viên ban cán bộ ủy ban thôn cùng chung tay quản lý, chỉ trong vòng một tháng đã giải quyết gọn gàng đâu ra đấy. San phẳng mồ mả, chỉ tiêu này khiến Gập Ghềnh gia vô cùng khó xử, cảm thấy "gai góc" nhất, hơn nữa còn có sự cản trở của Thất nãi nãi. Nhưng vẫn phải san, không thể vì hạng mục này mà xôi hỏng bỏ không. Ông bỗng trở nên điềm đạm hơn, đối xử với dân làng cũng giống như đối xử với chốn quan trường, phải biết chút mưu lược, bẻ cong ruột thẳng trong bụng mấy vòng. Ông đắn đo suy tính trong lòng, gương mặt già nua sau khi vắt óc suy nghĩ lộ ra một tia vui mừng. Ông muốn xây dựng một "Khu tưởng niệm bãi Cóc" trong thôn, thỉnh di vật của người quá cố vào "Khu tưởng niệm", linh hồn của người tiên hiền người quá cố cũng sẽ dừng chân tại đây. Như vậy trong lòng dân làng sẽ dễ chịu hơn chút ít. Gập Ghềnh gia thấu hiểu và tôn trọng tình cảm của dân làng. Sự suy ngẫm chín chắn này khiến Gập Ghềnh gia cảm thấy bản thân mình trở nên vô cùng ranh mãnh. Ông căm hận sự ranh mãnh của chính mình. Dù trong lòng ngư dân có chút vướng mắc khó chấp nhận, nhưng rốt cuộc vẫn chấp nhận. Khu tưởng niệm xa hoa trang nghiêm mọc lên đất với tốc độ nhanh nhất, theo đó là một vòng hào quang chấn động đất trời bao trùm ngôi làng nhỏ. Ngày dời mộ, Gập Ghềnh gia tự mình mời ban nhạc kèn trống đến cho người tiên hiền, dùng giai điệu vui tươi kèn cựa át đi tiếng khóc thương thê thiết. Tiền vàng bay lả tả như tuyết vũ trong Vịnh Tuyết Liên, một màu hiếu tang trắng xóa, một mặt bi thương, một bụng oán hận. Nhưng nét mặt ai nấy đều lặng thím, lặng thím. Tiếng nhạc lại vô cùng bi thương, ngưng trọng, u trầm.

Gập Ghềnh gia đã thành công. Vịnh Tuyết Liên cuối cùng cũng lần đầu tiên trong lịch sử trở nên "văn minh" trong tay Gập Ghềnh gia. Lễ mừng công, trao thưởng và giới thiệu kinh nghiệm khiến Gập Ghềnh gia quay cuồng đầu óc. Đầu mùa thu, tại hội nghị cán bộ ba cấp của huyện, ông được huyện ủy, ủy ban nhân dân huyện trao tặng danh hiệu Lao động mẫu mực cấp huyện. Đóa hoa đỏ rực cháy như lửa cười trên ngực ông, lúc ấy lại đốt cháy khuôn mặt già nua đỏ ửng lên. Cảm giác khác lạ này tạo thành sự đối lập vô cùng rõ nét với cảm giác đoạt giải nhất trong Lễ hội thuyền rồng. Khi tan họp, Xuân Hoa mang ô tô của nhà máy đến thành phố đón Gập Ghềnh gia về. Lúc này Xuân Hoa mới cảm thấy Gập Ghềnh gia thực sự đã trèo lên được tầng lớp có thể sánh vai với cô. Cô trìu mến nhìn ông, ánh mắt ngập tràn vẻ dịu dàng: "Chúng mình cưới nhau đi." Gập Ghềnh gia mím môi cười, ra vẻ một vị đại cán bộ có hàm dưỡng sâu sắc.

Mấy ngày sau, Gập Ghềnh gia và Xuân Hoa tổ chức một hôn lễ giản dị. Người vui mừng nhất chính là Thất nãi nãi mẹ chồng, còn có cháu gái Mạch Lan Tử. Người thân ở xa của nhà máy Xuân Hoa đến rất đông, những đại biểu quan chức người thân bạn bè bên phía Gập Ghềnh gia cũng ùn ùn kéo đến chúc mừng. Gập Ghềnh gia cười hì hì ra vào bận rộn không thôi. Nhốn nháo suốt cả ngày, cuối cùng cũng viên mãn kết thúc. Ông đã có được cô ấy, hương hoa cỏ lau quyến rũ trong giấc mơ ấy liền biến mất. Bỗng nhiên, trong lòng Gập Ghềnh gia cảm thấy bất an, lúc này ông mới nhớ ra trong hôn lễ Hoàng thợ mộc không đến, Đại Hùng cũng không đến. Ông đã nhờ Mạch Lan Tử mang lời nhắn cho hai bố con họ rồi cơ mà, đây là vì sao chứ? Chẳng lẽ Hoàng thợ mộc vẫn còn oán hận chuyện đánh chó ư? Hay là bản thân mình đã lạnh nhạt với Hoàng thợ mộc và đông đảo anh em ngư dân.

Khi Gập Ghềnh gia mặt xanh mét lẩm bẩm về chuyện này, Xuân Hoa bước tới hỏi: "Chỗ nào không khỏe à?" Gập Ghềnh gia đem nỗi muộn phiền trong lòng kể ra, Xuân Hoa không hề để tâm, vì chút chuyện này mà hờn dỗi đỏ nửa mặt. Đêm đến, Gập Ghềnh gia lại giở thói khó chịu với Xuân Hoa không kiêng nể gì: "Xuân Hoa, em không nên lạnh nhạt với Hoàng thợ mộc bọn họ!" Ánh mắt xinh đẹp của Xuân Hoa sắc bén vô cùng: "Sao cơ, Hoàng thợ mộc bọn họ có phải do em đuổi đi đâu, là tự họ bỏ đi đấy chứ, dựa vào cái thói của Hoàng thợ mộc mà hờn dỗi với em, đáng không chứ?" Gập Ghềnh gia sầm mặt phản bác: "Đó là những người anh em đã từng vào sinh ra tử với anh, anh không thể..." Xuân Hoa giận dỗi nói: "Không đến thì thôi, anh nhìn cái bộ dạng bẩn thỉu nhếch nhác của Hoàng thợ mộc xem, hôm nay mà lên được mâm cỗ lớn chắc? Anh không thấy mất mặt, em còn chẳng biết giấu mặt vào đâu ấy chứ!" Đồng tử Gập Ghềnh gia bị thứ gì đó níu chặt lấy, trân trân trừng trừng nhìn khuôn mặt cô: "Cô còn già mồm ra vẻ cái gì hả? Chó cắn Lữ Động Binh, không biết đâu là người tốt kẻ xấu đấy à! Hoàng thợ mộc so với Tôn béo, ai thân hơn? Em đừng nhìn mấy kẻ có địa vị đó, bọn họ là đang cần đến chúng ta, đợi đến khi anh chẳng là cái thớ gì nữa, thì đều lật lọng quất ngựa truy phong hết thôi! Vẫn là anh em cũ là không khác đi đâu được..."

Xuân Hoa hầm hầm tức giận nói: "Hoàng thợ mộc giúp anh được cái tích sự gì chứ? Ăn của anh uống của anh, gặp chuyện chính sự cũng có thèm nể mặt anh đâu! Lần đánh chó đó, chẳng phải ông ta vẫn không nể mặt anh đấy thôi!" Gập Ghềnh gia ngơ ngác hỏi: "Đây có phải là chuyện lớn đâu, em đừng có mà ba hoa chích choè nhảm nhí!" Xuân Hoa bảo: "Em ba hoa nhảm nhí à, anh đánh chó, chỉ có nhà lão ta là không đánh, lén lút giấu giếm né tránh, khiến người ta trong thôn xì xào bàn tán về anh, nói anh thiên vị." Trong đầu Gập Ghềnh gia hiện lên cảnh tượng đánh chó ở bãi Cóc, kinh ngạc hỏi: "Sao cơ, 'Trụ Tử' rõ ràng là anh tận mắt nhìn Tứ Hỉ bắn chết ngoài biển cơ mà." Xuân Hoa bĩu môi: "Thôi đi, không tin anh cứ đi mà xem, người ta trong thôn biết anh chơi thân với Hoàng thợ mộc, chẳng ai dám đến kiện anh đâu. Thế mà anh cứ mở miệng ra là đòi đong nước đầy bát như nhau." Gập Ghềnh gia trừng mắt dữ tợn mắng cô: "Chuyện này, không đến lượt cô phải lo bò trắng răng." Xuân Hoa kéo đèn đi ngủ, im thin thít. Gập Ghềnh gia lắng nghe tiếng ngáy của Xuân Hoa, mở trừng trừng đôi mắt bò thức trắng cả đêm.

Sáng hôm sau, Gập Ghềnh gia đến nhà Hoàng thợ mộc. Trong nhà không có ai, Hoàng thợ mộc và bố con Đại Hùng đang cạo hàu chải thuyền ở bờ biển.

Gập Ghềnh gia áp sát mặt vào cửa lớn lắng tai nghe một lúc, quả nhiên nghe tiếng "Trụ Tử" sủa ẳng ẳng. Quái lạ! Con chó vàng lớn "Trụ Tử" vậy mà vẫn còn sống ư? Gập Ghềnh gia giật mình thót tim, lơ mơ đi ngược trở về, bóng dáng "Trụ Tử" chập chờn chồng chất. Đêm hôm đó, rõ ràng ông tận mắt nhìn thấy "Trụ Tử" bị thương, lại còn nhìn thấy Tứ Hỉ kết liễu con chó vàng "Trụ Tử" ở bãi Cóc cơ mà. Quái lạ, lúc này ông cảm thấy luồng khí kỳ quái ập vào mặt, nghĩ ngợi đến mức chân tay run lẩy bẩy. Ông không ngờ một con chó lại có thể đánh gục tinh thần của mình. Gập Ghềnh gia lảo đảo bước về ủy ban thôn, cả buổi sáng chẳng làm nổi việc gì.

Cửa mở, phó xưởng đóng tàu Lưu Xuyên đến tìm nói: "Thôn trưởng, xưởng đóng tàu đang cực kỳ thiếu gỗ." Gập Ghềnh gia gật đầu: "Tôi biết rồi." Gập Ghềnh gia rất tâm huyết với chuyện của xưởng đóng tàu, chuyện thiếu gỗ ông không thể không quản. Ông gọi điện cho Xuân Hoa, Xuân Hoa đáp ứng ngay. Cái mụ đàn bà Xuân Hoa này sắp thành tinh rồi đây, con chó vàng lớn "Trụ Tử" nhà Hoàng thợ mộc bị lén lút buộc trong nhà, sao cô ta lại biết được cơ chứ? Chẳng lẽ cô ta cũng là vị thần giống như con chó vàng "Trụ Tử" hay sao? Người đàn bà này không còn là người phụ nữ đắm mình trong cơn mưa đỏ nữa rồi, cô ta rất phức tạp, chính cô ta đã dụ dỗ Gập Ghềnh gia từng bước rời xa biển cả, bồng bềnh trôi nổi như con diều giấy, ông không biết cuối cùng mình sẽ rơi xuống đám ruộng nào. Người đàn bà hết lần này đến lần khác đóng vai trò là người định hướng cuộc đời ông. Ông có vẻ ngày càng không thể rời xa đất liền. Lúc Gập Ghềnh gia cúp điện thoại, chợt nhớ ra vừa nãy quên nói với Xuân Hoa rằng, bản thân ông thực sự đã nhìn thấy con chó vàng "Trụ Tử" của Hoàng thợ mộc. Ông gọi lại điện thoại cho Xuân Hoa: "Xuân Hoa này, sao em lại biết Trụ Tử vẫn còn sống?" Xuân Hoa đáp: "Cả thôn trừ anh ra, ai mà chẳng biết." Gập Ghềnh gia thở dài một tiếng: "Hầy, anh đã nhìn thấy rồi, thế này thì anh lại chẳng biết phải xử lý thế nào nữa đây!"

"Xử lý thế nào chứ, bảo Tứ Hỉ ra tay kết liễu nó lần nữa là được chứ gì! Bằng không, người ta trong thôn sẽ nhìn anh thế nào đây?" Xuân Hoa lanh lảnh nói.

"Đ M, thế thì làm thế nào bây giờ?" Gập Ghềnh gia vẫn vô cùng khó xử, vì chuyện đánh chó mà làm tổn thương Hoàng thợ mộc, vẫn còn cơ hội bù đắp, nhưng "Trụ Tử" còn là chó nữa không? Mạng sống của nó cũng lớn quá rồi đấy.

Gập Ghềnh gia ngừng lại một lát, lập tức chuyển chủ đề. Ông chợt nhớ ra điều gì, hỏi, "Chuyện khoản vay kho lạnh em giục lại xem nào, hử?"

Xuân Hoa lập tức đáp lời: "Bọn em hôm nay đi tìm Giám đốc Tang ngân hàng Kiến thiết, sắp chốt lại rồi đấy. Ông ấy cũng có việc muốn nhờ chúng ta." Gập Ghềnh gia chốt hạ một câu: "Được thôi, chúng ta đi ngay đây!" Ông cúp điện thoại, liền dẫn một phó thôn cùng Xuân Hoa tất tả chạy đến thành phố.

Giám đốc Tang đưa ra hàng loạt dẫn chứng thực tế về việc tín dụng căng thẳng, nhưng nể mặt phật thì cũng phải nể mặt tăng, cuối cùng khoản vay 2 triệu vẫn được duyệt ngay tại chỗ. Nhưng ông ta có một chút chuyện nhỏ, cũng muốn nhờ Gập Ghềnh gia giúp đỡ. Ông cậu của ông ta mở công ty ở thành phố, trong tay đang ứ đọng một lô dầu trơn, muốn xưởng đóng tàu nhập một ít, Gập Ghềnh gia cùng Giám đốc Tang đến công ty đó xem hàng, thế là cũng chốt luôn. Mọi việc còn lại do Xuân Hoa đứng ra lo liệu. Gập Ghềnh gia là người lo việc lớn.

Lúc Gập Ghềnh gia trở về thôn, ông vẫn bận lòng tốn sức suy nghĩ về con chó vàng thần bí ấy. Bóng dáng của "Trụ Tử" đã khắc sâu vào tâm trí ông, quấn lấy ông như bóng ma. Con chó đã đẩy ông vào tình thế tiến thoái lưỡng nan khó xử. Ông lặp đi lặp lại tự hỏi trong lòng: "Trụ Tử" thực sự đã thành thần rồi sao?

Gập Ghềnh gia muốn tìm Hoàng thợ mộc để nói chuyện, nói chuyện cho ra ngô ra khoai. Thế nhưng, trong lòng ông đã mất đi chỗ dựa, nếu lại nói về chuyện đánh chó, Hoàng thợ mộc còn nể mặt ông nữa không?

Bãi biển cuối thu, chất đầy những vỏ nghêu ngổn ngang, trông xám xịt nhếch nhác. Thủy triều sớm róc rách rút đi, bầu trời âm u xám xịt. Đám mây đen kịt hình nụ hoa đè nặng đến tận chóp cột buồm, khiến con thuyền cũ thở không ra hơi. Gập Ghềnh gia bước thấp bước cao trên bãi biển, trân trừng mắt tìm kiếm trên thuyền. Sáng nay lúc Gập Ghềnh gia còn rúc trong chăn nhả khói thuốc, Lão Lục Hải đã đến gõ cửa nhà ông rồi. Lão Lục Hải nhận lời nhờ vả của Hoàng thợ mộc, mời Gập Ghềnh gia ra chiếc thuyền trên bãi biển. Ông hỏi Lão Lục Hải Hoàng thợ mộc có chuyện gì thế? Lão Lục Hải cười nói: "Thuyền hai cột buồm của Hoàng thợ mộc sửa xong rồi, hai bố con chuyến này muốn ra khơi xa một chuyến, muốn mời anh qua đó." Ra khơi mà cũng phải treo cờ thế này ư? Gập Ghềnh gia lẩm bẩm, ngẩng đầu lên thì thấy ánh hoàng hôn bốn phía bỗng chốc sáng bừng lên.

Từ đằng xa, Gập Ghềnh gia đã nhìn thấy con thuyền hai cột buồm bóng lộn. Hoàng thợ mộc ngậm thuốc lá ngồi xổm trên ván thuyền, Đại Hùng gương mặt hân hoan đứng trên ván thuyền, ngón tay thoăn thoắt lần lượt phao lưới treo như một vị tăng nhân lần hạt tràng hạt. Đại Hùng đã trở về. Sau khi trốn hôn, Đại Hùng đã đi một chuyến đến thành phố, rồi lại trở về bờ biển, bắt đầu sự nghiệp con buôn hải sản, kiếm được bộn tiền dày cộm. Những mùa không buôn bán hải sản, hắn lại lái thuyền ra khơi đánh cá. Những ngày hắn bỏ đi, nghe nói Mạch Lan Tử vẫn luôn khóc thầm. Mạch Lan Tử thích Hiệu trưởng Bùi, nhưng không gả cho Hiệu trưởng Bùi, cô giận Đại Hùng, cô vẫn đang đợi Đại Hùng. Đại Hùng sợ chứ, hắn không dám gặp người phụ nữ mình yêu sâu sắc. Giá mà hắn có thể dẫn theo một người phụ nữ trở về thì tốt biết mấy, như thế sẽ khiến Mạch Lan Tử dứt bỏ hy vọng, suy nghĩ lại về chuyện hôn sự với Hiệu trưởng Bùi. Những ngày đầu Đại Hùng trốn khỏi Vịnh Tuyết Liên, hắn cảm thấy chuyện mình trốn chạy đã trở nên nổi tiếng ở Vịnh Tuyết Liên. Không chỉ Mạch Lan Tử, người Vịnh Tuyết Liên chắc chắn sẽ có cảm giác hụt hẫng, Vịnh Tuyết Liên mất đi một hảo hán xông pha biển cả, chắc chắn sẽ vô cùng cô quạnh, những ngày tháng sau này của họ sẽ trôi qua thế nào đây? Một buổi chiều tà, Đại Hùng lén lút trốn từ thành phố trở về, hắn nhớ Mạch Lan Tử, nhớ bố, nhớ điệu múa rộn ràng, nhớ dân làng biết bao! Đại Hùng trốn sau lầu giếng ở đầu thôn để quan sát dân làng qua lại. Hắn hy vọng có thể nhìn thấy bóng dáng Mạch Lan Tử, bỗng nhiên, hắn nhìn thấy Mạch Lan Tử rồi, không giống như những gì hắn tưởng tượng trong thành phố, cô còn xinh đẹp hơn trước, vầng trán tỏa sáng lấp lánh, cô đang dìu Thất nãi nãi thong thả đi trên đường làng, biểu cảm bình thản tĩnh lặng. Người qua đường ân cần chào hỏi Thất nãi nãi và Mạch Lan Tử. Mạch Lan Tử cười toe toét với Thất nãi nãi, nụ cười rất ngọt ngào, vòng eo còn uyển chuyển uốn éo. Dần dần, bóng dáng của cô và Thất nãi nãi bị làn khói bếp bốc lên che khuất. Đại Hùng ngẩn ngơ nhìn theo, cố sức dụi khóe mắt. Thủy triều lên xuống, mặt trời mọc rồi lặn, ngôi làng nhỏ vẫn vận hành như mọi khi. Chẳng vì thiếu vắng một Đại Hùng mà thay đổi thứ gì, xem ra thế giới này thiếu ai cũng được cả. Trong lòng Đại Hùng vô cùng bi thương, xót xa rơi nước mắt. Đi thôi, đi thôi, cứ kiếm tiền của mày đi, mày tưởng mày là nhân vật lớn lắm đấy à, chó má! Vịnh Tuyết Liên không có mày Đại Hùng thì lại càng tốt hơn ấy chứ, đừng có mà đa tình tự tác nữa!

Chim ưng đậu trên vai Hoàng thợ mộc, nhìn thấy Gập Ghềnh gia đến, liền vỗ cánh bay phắt lên vai Gập Ghềnh gia. Gập Ghềnh gia âu yếm vuốt ve chim ưng, thầm thở dài con vật nhỏ này vẫn còn có chút lương tâm. Con chó vàng lớn "Trụ Tử" ngồi xổm bên cạnh Hoàng thợ mộc, bóng dáng của người và chó kéo dài kỳ quái. Thấy Gập Ghềnh gia đến, họ cứ ngây người không nói gì suốt hồi lâu. Gập Ghềnh gia hoảng hốt, chủ động phá vỡ sự im lặng đáng sợ này: "Lão đại, thuyền sửa xong rồi à?" Hoàng thợ mộc hờ hững "hừ" một tiếng, dập tắt điếu thuốc, thong thả đứng dậy, thoăn thoắt rút thòng lọng từ thắt lưng ra, giật mạnh một cái, "Trụ Tử" hú lên cổ vươn dài như gà gáy. Gập Ghềnh gia ngẩn ngơ đứng nhìn. Khuôn mặt nhăn nheo hốc hác như vỏ ốc biển của Hoàng thợ mộc chẳng có chút biểu cảm nào, ông run rẩy treo đầu dây lên cột buồm, kéo lên rít "kít kít". "Trụ Tử" tuyệt vọng kêu rên, bốn chi giãy giụa loạn xạ. Đầu Hoàng thợ mộc như đang mộng du tìm kiếm đôi mắt của "Trụ Tử", thẫn thờ mất một lúc lâu, mới quay mặt lại gầm lớn một tiếng: "Đại Hùng, múc bát nước tới đây!" Đại Hùng ngước gương mặt dữ tợn lấm tấm giọt nước mắt, quay đầu trừng mắt nhìn bố một cái, rồi "vút" một tiếng rút con dao múa ở thắt lưng ra, điên cuồng lao tới, đâm một nhát vào cổ họng "Trụ Tử", máu tươi ùng ục bắn tung tóe lên mặt, lên tay và mái tóc hắn. "Trụ Tử" hoàn toàn tắt thở. Hoàng thợ mộc quay phắt mặt sang một bên, hốc mắt đen thẳm rớt xuống hai giọt nước trong veo. Gập Ghềnh gia đờ đẫn đứng đó, cách một khoảng thời gian rất lâu rất lâu sau, mới cất giọng nghẹn ngào gọi một tiếng: "Lão đại ơi —"

Hoàng thợ mộc run rẩy nói: "Đại bí thư, lão đại đã kéo chân sau của cậu rồi. Thế này là tốt rồi, tôi muốn cho tất cả người dân Vịnh Tuyết Liên thấy rõ tình nghĩa anh em chúng ta."

Gập Ghềnh gia ngẩn ngơ đứng đó, vô cùng xúc động, nói không nên lời.

Hoàng thợ mộc run run đôi môi nói: "Gập Ghềnh hiền đệ, những năm tháng này làm quan thôn nào có dễ dàng gì! Lão đại ở ngoài biển luôn nhớ đến cậu, thương cậu! Cậu biết lão đại là hán tử cổ đỏ, không hồ đồ là được rồi! Tôi thấy đấy, tình nghĩa và nghĩa khí trên bờ bãi của bãi Cóc chúng ta sẽ mãi mãi không bao giờ cạn kiệt..."

"Lão đại —" Gập Ghềnh gia chấn động, những giọt nước mắt đang rỉ ra từng hạt từng hạt từ khóe mắt ông.

Ầm ầm một tiếng trầm đục, động cơ die-sel phả ra một làn khói đen, chiếc thuyền hai cột buồm từ từ dịch chuyển ra biển lớn. Cánh buồm đôi từ từ bung rộng. Sáng lấp lánh dưới ánh mặt trời. Gập Ghềnh gia từ xa gọi vọng theo: "Lão đại, thuận buồm xuôi gió, đầy khoang đầy thuyền..."

Trên thuyền không hề có chút hồi âm nào.

Gập Ghềnh gia thẫn thờ ngây người suốt một hồi lâu: Ngày tháng này, thời thế này, ai có thể nói rõ ràng cho đành, sống rành rành ra đúng là một cuốn sổ ghi nợ mơ hồ mụ mị.

Thuyền hai cột buồm khuất dạng.

Liền mấy ngày liền, Gập Ghềnh gia vô cùng cảm động, đây là sự tôn trọng cao quý nhất mà hai bố con Hoàng thợ mộc dành cho ông. Dù bao nhiêu năm nữa trôi qua, Gập Ghềnh gia và Hoàng thợ mộc đều không còn trên thế gian này nữa, thì thứ duy nhất có thể để lại chính là tình nghĩa của hai anh em. Thế nhưng, con "Trụ Tử" đẫm máu trên cột buồm cứ chập chờn trước mắt ông, mí mắt giật giật liên hồi. Ông có một dự cảm chẳng lành, nhưng lại chẳng biết nó xuất phát từ đâu.

Đêm nọ, ngoài biển sấm sét ì đùng. Đại Hùng cõng Hoàng thợ mộc trèo lên từ chiếc tàu hải giám trông như ma nước, cơ thể gần như rã rời. Thuyền của họ gặp nạn rồi! Điều này đã ứng nghiệm với dự cảm của Gập Ghềnh gia. Thuyền hai cột buồm đã chìm nghỉm trong con triều đêm dâng cuồn cuộn. Hoàng thợ mộc và Đại Hùng được tàu hải giám cứu vớt, nhưng trên mặt biển đen thẳm đã chẳng còn bóng dáng chiếc thuyền hai cột buồm nào nữa. Lúc Gập Ghềnh gia nhận được hung tin, vẫn đang đội mũ bảo hộ cắm cúi lăn lộn tại công trường xây dựng kho lạnh. Công trình móng phải tiến hành liên tục không ngừng nghỉ, mùa thu qua mùa đông tới, đất đóng băng trời lạnh giá thì sẽ lỡ mất mọi thứ. Gập Ghềnh gia làm việc luôn có một khí thế dũng mãnh không ngừng nghỉ. Thế nhưng khi nghe tin dữ, ông chết sững. Mắt ông trân trân, hai tay đan vào nhau run rẩy, như thể bị một đợt sóng lớn đánh cho ngất xỉu. May là Hoàng thợ mộc và Đại Hùng vẫn còn sống. Qua một khoảng thời gian khá lâu, Gập Ghềnh gia lảo đảo đứng dậy, đi chưa được hai bước, lại như rã rời ngã quỵ xuống đất. Tứ Hỉ dùng xe jeep chở Gập Ghềnh gia về thôn, đi thẳng đến nhà Hoàng thợ mộc.

Khoản tiền bồi thường tàu cá của công ty bảo hiểm gặp phải khó khăn, Gập Ghềnh gia đứng ra nói giúp Hoàng thợ mộc. Thể diện của Gập Ghềnh gia và Xuân Hoa rất lớn, nhân viên công ty bảo hiểm nhanh chóng giải quyết xong thủ tục tiền nong. Mấy ngày bận rộn qua đi, trong lòng Gập Ghềnh gia trống rỗng chát chúa, ông muốn tìm Hoàng thợ mộc ra bãi Cóc đi dạo một chuyến. Đêm có sao có trăng nọ, Gập Ghềnh gia lại vô tình lang thang đến bãi Cóc. Hoàng thợ mộc đang đợi ông ở đó. Ông ngồi xổm trên bãi liếc thấy một vầng trăng tròn khuyết. Ánh trăng vô cùng rực rỡ, xuyên qua màn sương đêm dày đặc, chiếu rọi cả bãi cát sáng lóa. Vài chiếc ghe thuyền nhấp nhô ven bờ như những con rùa già. Đèn chài lập lòe chập chờn đằng xa, đốm lấm tấm dần đan thành hình con rồng, di chuyển về phía bãi Cóc. Gập Ghềnh gia ngẩn người nhìn đờ đẫn, không phải ảo giác, là con rồng bay trên biển có thật vô cùng chân thực. Hai người già vô cùng xúc động. Gập Ghềnh gia không hiểu vì sao ông trời lại ban cho ông một cơ hội vào thời điểm này. Là phúc hay họa? Con rồng bay mờ ảo thực thực hư hư này, gắn kết chặt chẽ với bãi Cóc. Rồng bay và bãi Cóc đã cho ông vô vàn những thứ có thể nhìn thấy sờ thấy được, cũng cho ông vô vàn những thứ hư ảo trống rỗng. Đó là cái gì? Ông đang vất vả theo đuổi, mà kết quả của sự theo đuổi, lại luôn là đánh mất quá nhiều quá nhiều...

Gió biển thốc tới, mát rượi. Gập Ghềnh gia chồm người dậy, hoang mang, bối rối. Ông lại thu tầm mắt về phía bãi cát, chăm chú nhìn bãi cát suy nghĩ vô cùng miên man, nghĩ nhiều rồi đâm ra hỗn loạn, mụ mị. Đêm đã về khuya, thủy triều dâng lớn. Sóng lớn đánh tràn lên bãi, bãi cát xào xạc chao đảo, khiến tâm tư ông trôi dạt lúc trước lúc sau đứt quãng. Ông bỗng nhìn thấy khắp thế gian đều cuộn trào như thủy triều, vô số người chen chúc nhau chạy qua chạy lại trên bãi Cóc, theo đuổi tìm kiếm chốn về của chính mình. Lúc nào không hay, những con sóng vỗ báp báp đã ép sát vào chân ông, thế mà ông vẫn bất động.

Hoàng thợ mộc đã lâu không nói câu nào.

Gập Ghềnh gia cảm thấy Hoàng thợ mộc có tâm sự, tâm sự rất nặng nề.

Hai người cứ ngồi như thế suốt cả đêm.

Nỗi ngờ vực trong lòng Gập Ghềnh gia, là do Đại Hùng giải đáp. Hôm đó Đại Hùng đến tìm Gập Ghềnh gia. Đại Hùng nói: "Lúc thuyền của con chìm nghỉm ở ngoài biển, bố con bỗng hét lên một câu, bố nói dầu trơn chải thuyền có vấn đề. Con đã đến xưởng đóng tàu, mang theo số dầu trơn thừa lúc chải thuyền, đem đi xét nghiệm ở thành phố thì hóa ra đó là dầu trơn giả, gọi là dầu cám gạo, là loại dầu ăn ép từ lúa gạo, đậu nành, hạt kê, pha trộn thêm một ít dầu trơn. Bố con nghe nói trên phiếu nhập hàng của xưởng có viết tên to tổ bố của ông. Ông ấy sợ ông mất mặt, nên mới nén lại, không cho nói ra, ông nói xem, loại dầu quái quỷ này mà cũng đem chải thuyền được à?"

Gập Ghềnh gia trân trân trợn mắt, ngẩn ngơ cả mặt: "Trời ơi, có chuyện thế cơ à?"

Đại Hùng giơ tờ giấy trong tay: "Con có phiếu xét nghiệm đây! Con muốn kiện bọn chúng!"

"Đại Hùng, chuyện này tôi phải điều tra đã, cháu đừng có làm ầm lên vội, được không?" Gập Ghềnh gia sinh nghi. Ông nhìn thấy bóng nước phản chiếu khuôn mặt mình, tối thui trông xa xôi đến vậy, mờ mịt đến vậy, như quỷ đêm. Toàn thân ông lạnh buốt thấu xương, lạnh đến mức thở không ra hơi. Đại Hùng không chịu buông tha, tuôn một mạch: "Bố con có điểm nào đối xử có lỗi với ông chưa? Bố con giúp ông lo liệu Lễ hội thuyền rồng, bảo vệ ông trong thôn ngoài xóm. Ông làm quan thôn bố con vui mừng ca hát suốt ngày, thế mà bố con chưa từng cầu xin ông làm một việc nào. Ông ấy chỉ mong ông làm một vị cha mẹ quan quang minh chính đại! Còn ông thì sao, bất kể dân làng lớn nhỏ có đồng ý hay không, làm ra cái trò tổn đức phá nhà người ta đập mả tuyệt tự, lương tâm của ông để đâu rồi? Ông có tư tâm, ông muốn ôm đồm quyền lực giữ ghế. Để lấy lòng Xuân Hoa, để có được người đàn bà đó, lời của ai ông cũng không lọt tai nữa! Giờ thì ông có được tất cả rồi, danh dự, địa vị, phụ nữ và tiền bạc." Hắn ngừng lại một lát, nhìn khuôn mặt Gập Ghềnh gia: "Đây là phúc phận của ông, chẳng liên quan gì đến con, nhưng ông không được phép thấy lợi quên nghĩa, mua vào dầu trơn giả..."

Gập Ghềnh gia chấn động.

Lồng ngực Gập Ghềnh gia phập phồng run rẩy, đùng đùng nổi giận giở tư thế chửi trời mắng đất, lao tới như cơn lốc đen, túm lấy cổ áo Đại Hùng điên cuồng lay mạnh, gầm lên: "Mày nói rõ cho ông nghe xem, ông húp háp được chút hoa hồng nào?" Ông coi danh dự còn quan trọng hơn cả tính mạng.

Đại Hùng ngẩng cao đầu đứng đó, khí lạnh bức người, như một cột băng sừng sững. Trong mắt cậu ta lóe lên một tia sáng kỳ dị, vung người hất văng Gập Ghềnh gia ra, bỏ đi.

Gập Ghềnh gia quát lớn: "Thằng ranh con kia, đứng lại nói cho tao nghe ngô ra ngô khoai ra khoai xem nào —"

Đại Hùng phiêu diêu trôi đi như một đám sương lạnh.

“Đây rốt cuộc là chuyện quái quỷ gì thế này?” Gập Ghềnh gia không thể chịu đựng nổi sự va đập và kích thích chớp nhoáng này, như một kẻ tâm thần phân liệt, hai mắt ngẩn ngơ mờ mịt. "Bịch" một tiếng ngã sụp xuống bãi cát, mặt hướng ra biển quỳ rạp xuống, đôi bàn tay to nổi gân xanh cuồn cuộn cắm sâu vào lớp cát. Sau đó đôi bàn tay ông đập đập xuống bãi cát, nhún nhảy từng cú như lừa đá móng. Giọng ông chập chờn, bị tiếng sóng gầm thét nuốt chửng. Trong sương mù biển rỉ ra một bóng dáng mờ ảo ngả vàng quen thuộc, bóng dáng mà Gập Ghềnh gia vô cùng quen thuộc. Bóng dáng từ biển khơi phiêu dạt tới, như một bức tường cao đột ngột dựng đứng, che khuất tầm nhìn của ông. Dần dần, hóa ảo thành từng khuôn mặt ngư dân. Ông cúi đầu tránh những khuôn mặt đó rồi mềm oặt nằm ngã ngài ra bãi cát, trong lòng bỗng trào dâng một thứ sức mạnh hoang dã nguyên thủy. Ông cuộn tròn như một cái rulo đá lăn lóc trên bãi cát, cổ họng xé rách một thứ âm thanh kỳ lạ. Ông đang đấu vật với cái bóng, lại giống như đang đấu vật với Hoàng thợ mộc. Lăn qua lộn lại, mặc cho ông vắt kiệt toàn bộ sức lực của cơ thể vẫn không thể giãy dụa thoát khỏi bóng dáng đó...

Đại Hùng từ đằng xa nhìn Gập Ghềnh gia. Thực ra, sau khi Đại Hùng tuôn ra một đống lời cay nghiệt, hắn không hề đi. Hắn hối hận vì mình nói quá nhiều, Gập Ghềnh gia dẫu sao cũng là ông nội của Mạch Lan Tử, cũng là người bạn tốt nhất của bố. Hắn từ xa nhìn Gập Ghềnh gia đang vật vã trong cơn đau đớn, trong lòng dâng lên một trận xót xa.

Đêm đã về khuya, thủy triều dâng lên, Đại Hùng cõng Gập Ghềnh gia đang bất tỉnh trên bãi cát về nhà.

Chú thích 21: Oán khí

Sáng hôm sau, Gập Ghềnh gia cảm thấy da đầu tê rần căng tức, từ từ hé mở đôi mi nặng trịch, trân trừng dán mắt vào Xuân Hoa, đứt quãng nói: "Em qua đây... anh hỏi em một câu." Xuân Hoa hoang mang bối rối xích lại gần ông: "Có chuyện gì thì cứ nói đi."

Trong ánh mắt Gập Ghềnh gia ẩn chứa một thứ uy nghiêm áp đảo: "Chuyện anh hỏi em, nếu em dám nói dối, anh hận em cả đời!" Xuân Hoa ngẩn người: "Em không nói dối đâu, anh nói đi."

Gập Ghềnh gia quay phắt đầu đi, khuôn mặt già nua đau đớn nhăn nhúm lại: "Em nói xem, lô dầu trơn của cậu em trai giám đốc Tang đó, em có nhận hoa hồng không?"

Xuân Hoa chết trân tại chỗ, đôi gò má lập tức nóng bừng như lửa đốt: "Tức chết em mất thôi, người khác thì em không quản, chẳng lẽ anh còn không hiểu em sao, em là loại người tham lam mấy đồng tiền đó thế hả?"

Gập Ghềnh gia trút bỏ được một hơi thở, lại hỏi: "Cũng đúng, thực sự không có chứ?"

Lồng ngực Xuân Hoa phập phồng căng phồng, khuôn mặt quả mơ căng cứng lại: "Anh đấy, anh không tài nào tin nổi em như thế, từ nay về sau em mặc thây mấy cái chuyện rách việc của anh luôn!"

Gập Ghềnh gia giãy giụa ngồi dậy, vừa khôn ngoan vừa có tình nghĩa: "Xuân Hoa, anh tin em! Thế nhưng, anh cũng phải nhắc nhở em một câu, sau này làm kinh tế tuyệt đối đừng dẫm đôi giày mới lên phân chó, vừa hủy hoại danh tiếng, lại vừa cắt đứt tiền đồ."

Xuân Hoa khó hiểu hỏi: "Rốt cuộc lại xảy ra chuyện gì nữa thế hả?"

Gập Ghềnh gia thở dài thườn thượt, nói: "Số dầu trơn em giúp chúng ta mua là đồ giả, ngoài biển xảy ra tai nạn rồi!"

Khuôn mặt Xuân Hoa tái mét, sợ hãi lè lưỡi rùng mình: "Giả ư? Thiên thần của em ơi! Sao lại có thể như thế được cơ chứ?"

Trong ngực Gập Ghềnh gia hiện lên một thế giới hỗn loạn: "Cái này gọi là cái mả cha quái quỷ gì thế không biết, anh cũng là nhận giả không nhận thật, hồ đồ mất rồi chăng!" Xuân Hoa nói: "Sao lại có thể trách toàn bộ lên đầu anh được chứ?" Gập Ghềnh gia lại bảo: "Em gọi điện thoại cho cục công thương đi, cái công ty chó chết đó cũng nên dẹp tiệm luôn đi! Hầy, con người ta, vì dăm ba đồng tiền, máu lạnh ngắt, tim đen thui! Phá hủy mấy con thuyền, may mà chưa chết người!" Xuân Hoa trợn tròn mắt: "Thế chẳng phải đắc tội với Giám đốc Tang sao?" Gập Ghềnh gia vung bàn tay to: "Chuyện đã đến nước này rồi, anh bất chấp sáu thân không nhận!" Xuân Hoa chần chừ không chịu nhúc nhích, ấp úng nói: "Em thấy anh vẫn nên ba tư rồi hãy hành động, kho lạnh chuẩn bị làm phần thung công trình chính rồi đấy..." Gập Ghềnh gia trừng mắt dữ dội mắng cô: "Anh không thể treo cổ trên một cái cây được, núi không chuyển thì nước chuyển chứ sao!" Xuân Hoa dậm chân: "Anh với chả anh, cái tính bướng bỉnh của dân chài lại trỗi dậy rồi đấy phỏng!" Gập Ghềnh gia nổi đóa: "Hay là trong lòng em có tật giật mình hả?" Xuân Hoa nghẹn họng, hậm hực bỏ đi. Gập Ghềnh gia suy sụp ngã sụp xuống giường, trong lòng như ong đốt kiến cắn, một cảm giác đau đớn không sao diễn tả nổi.

Thế giới này không thể hiểu nổi nữa...

Thủy triều lên xuống, ngày tháng vẫn trôi qua như cũ. Ngày qua ngày chống chọi, cơ thể Gập Ghềnh gia ngày một suy sụp. Dường như trận cảm cúm đó mãi vẫn chưa khỏi hẳn, nhưng ông vẫn cứ bận rộn tối mặt tối mày. Người gầy rộc đi, mặt vàng như nghệ, lơ mơ mụ mị, ủ rũ ỉu xìu, lưng đau chân mỏi, hốc mắt đen thẳm lúc nào cũng dính đầy dử mắt màu vàng trắng. Xuân Hoa nơm nớp nhìn cái vẻ héo hon kiệt quệ của ông, trong lòng hoảng sợ vô cùng. Tối nào cô cũng sắc cho ông một nồi thuốc bắc chua chát, nài nỉ bắt Gập Ghềnh gia uống cho bằng được. Cố khuyên nhủ ông: "Uống đi anh, thuốc Đông y không có tác dụng phụ đâu, cắt lông nhím có thể trị tận gốc đấy." Gập Ghềnh gia bỗng thấy người đàn bà này đáng yêu hơn nhiều, dẫu sao cũng nuốt trọn chén thuốc, cổ họng liền nấc lên một loạt âm thanh khó nghe hự hự, nấc một hồi lại nôn ọe ra một bãi chất nhầy màu xanh lè. Xuân Hoa vô cùng kiên nhẫn lau dọn cho ông. Uống mấy thang thuốc, mà cơ thể Gập Ghềnh gia chẳng thấy khởi sắc chút nào. Xuân Hoa khó xử, có lúc lén lút lau nước mắt.

Chuyện kỳ quái liền theo đó kéo theo. Lúc Xuân Hoa và Gập Ghềnh gia ngủ cùng nhau, luôn nghe thấy có tiếng động trong phòng, quấy rầy khiến cả hai người ngủ không nổi. Trông không giống chuột, rốt cuộc là tiếng gì? Không ai nói rõ được. Xuân Hoa do dự một lúc rồi bảo: "Hay là mời mẹ đến xem cho đi!" Gập Ghềnh gia không phản đối, ông rất tin tưởng mẹ. Ngày hôm nay Thất nãi nãi run rẩy chống gậy đến. Thất nãi nãi vừa ngửi thấy mùi khí trong phòng, tràn đầy tự tin nói: "Trong phòng có oán khí rồi, cái này phải dán một lá bùa trấn trạch mới được." Xuân Hoa ngẩn người hỏi: "Mẹ ơi, oán khí là gì ạ?" Thất nãi nãi điềm tĩnh nói: "Oán khí chính là khí tức của yêu quái trong nhà." Bùa trấn trạch mà Thất nãi nãi quen thuộc có bốn loại: Bùa trấn trạch Ngũ Nhạc, bùa trấn trạch yêu quái, bùa trấn trạch tứ giác và bùa trấn trạch bát vị kim cương. Bà chọn bùa trấn trạch yêu quái. Thất nãi nãi cho rằng trong nhà có thần cũng có yêu, yêu trong nhà này hoặc là "oán khí", hoặc là tiếng động không rõ nguyên nhân nào đó, hoặc là ảo ảnh vân vân. Sách "Hồ hải tân văn di giống tục chí" thời nhà Nguyên từng ghi lại một câu chuyện đạo sĩ dùng bùa chế ngự "oán khí" trong nhà như sau: "Mẹ của Giả Bình Chương hai nước phu nhân, trong phòng có oán khí, có một đạo sĩ bảo bà xin ba thước lụa vàng, mài mực đặc, đoạn bám bút cất bút, chỉ vẽ một vòng chim lớn trong đĩa, thấy trong điểm đen thông minh như ngọc, có chữ vàng húy danh chính nhất tổ sư, mới biết là thiên thần đích thân giáng lâm." Phương pháp thi bùa lần này của Thất nãi nãi là: Dùng bạch chỉ, bột mì và đá xanh, một tiền chu sa, một tiền rưỡi hùng hoàng, bảy lõi cỏ, một thăng nước đất phương Thiên Nguyệt Đức, trộn bùn trét vào chỗ phát ra tiếng động, viết bùa dán lên bùn, có thể chặn đứng tiếng động kỳ quái. Sau khi làm xong tất cả những điều này, trong phòng quả nhiên không còn tiếng động kỳ quái nữa. Xuân Hoa kinh ngạc thán phục, Gập Ghềnh gia đắc ý nói: "Mẹ anh trị được oán khí đấy, mẹ anh siêu phàm thật đấy!"

Lại một mùa Lễ hội thuyền rồng nữa tới.

Trấn áp được yêu quái trong phòng, cơ thể Gập Ghềnh gia bỗng nhiên hồi phục một cách kỳ diệu, khuôn mặt vàng ố tái nhợt nay đã nhuốm sắc đỏ hồng hào, trong ánh mắt có sinh khí trở lại. Ông bàn bạc với Thất nãi nãi, rồng giấy vẫn dùng con mà Xuân Hoa đã bện trước đó, dán bồi thêm một lớp hoa văn rồng màu mè sặc sỡ do Thất nãi nãi cắt là được. Thuyền thì đồng loạt dùng loại có cán chèo, có thế thì bầu không khí tranh đua mới thật sự đủ vị. Sau đó vào tối hôm trước, Gập Ghềnh gia oai phong lẫm liệt giảng giải một hồi qua chiếc loa phóng thanh lớn của ủy ban thôn về các sự sắp xếp cho Lễ hội thuyền rồng.

Ngày hôm sau trời quang mây tạnh, mặt trời đỏ rực treo lơ lửng, những con sóng phá băng chao đảo, khắp thế gian rực rỡ nhiệt liệt, bầu không khí lễ hội vô cùng đậm đà. Gập Ghềnh gia và Xuân Hoa từ rất sớm đã đến bãi Cóc. Bãi cát vẫn là bãi cát đó, nhưng trong mắt Gập Ghềnh gia ngày hôm nay lại có thêm rất nhiều nội dung. Ông phảng phất nhìn thấy một thứ ánh sáng hồi sinh trong cơn đau đớn, rực rỡ một cuộc đời tang thương mà kiều diễm. Vạn vật sinh sinh diệt diệt, ân oán tình thù, lật đi lật lại, duy chỉ có bãi Cóc là bất biến, lưu luyến, oán thán, thở dài vốn chẳng theo ý người. Ông tin rằng câu chuyện được lưu truyền ở Vịnh Tuyết Liên sau này, nhất định sẽ nhận được sự soi chiếu từ bãi đất này, tìm thấy cội nguồn.

Gập Ghềnh gia vô cùng xúc động.