Hồ Lâm Nan thu ngực bạt lưng, khoanh chân ngồi trên mặt đất, nheo mắt lại, thần quang nội liễm tựa như lão tăng nhập định. Cách chỗ hắn không xa, hai bức "Di cư đồ" có nội dung chính đại đồng tiểu dị, bút pháp lạc khoản cũng xấp xỉ như nhau, đang được treo đối xứng ở hai bên vách thùng hàng. Mỗi bức mang một vẻ độc đáo, khéo léo riêng biệt, dưới cái nhìn của Hồ Lâm Nan quả thật rất khó phân cao thấp.

"Di cư đồ" còn gọi là "Trĩ Xuyên di cư đồ" hay "Cát Trĩ Xuyên di cư đồ", tranh dài 139 cm, rộng 58 cm, là dạng tranh trục đứng, được công nhận là kiệt tác hội họa của họa sĩ đời Nguyên Vương Mông. Trên tranh không chỉ có phong cảnh tô màu tinh tế, diễm lệ quen thuộc dưới ngòi bút Vương Mông, mà còn là tác phẩm khắc họa nhiều nhân vật nhất trong số các bức tranh còn lưu thế của ông.

Bức "Di cư đồ" treo trên bức tường phía bên trái Hồ Lâm Nan có tổng cộng chín nhân vật ở tiền cảnh, mỗi người đều được hoàn thiện bằng bút pháp cực kỳ tinh luyện. Ngoài ra, bức tranh này còn có một con trâu và một con hươu đi kèm với các nhân vật, có thể coi là một màn đại triển lãm nghệ thuật hội họa tích hợp sơn thủy, nhân vật, hoa điểu, súc thú làm một.

Còn bức "Di cư đồ" treo trên bức tường bên phải Hồ Lâm Nan lại có tổng cộng tám nhân vật ở tiền cảnh, mỗi nhân vật đều có đường nét uyển chuyển trong tạo hình, mang đậm vẻ cổ phác mỹ lệ. Ngoài ra, trên bức tranh này có hình ảnh của hai con trâu và một con chó, tổng cộng ba loài động vật. So với bức "Di cư đồ" treo bên trái tường, bức treo bên phải trông có vẻ tang thương và cổ phác hơn đôi chút.

Cùng mang danh "Thiên hạ đệ nhất phồn", bố cục không để lộ chút khoảng trống nào, dày đặc kín mít; cùng chung lối sử dụng dày đặc hoặc chồng chất các lớp bút pháp khác nhau nhằm theo đuổi chất cảm phong phú; cùng táo bạo sử dụng pháp tết dây (giải sách thuân) để mang đến cho bức tranh một cảm giác bất an đầy uy lực cương nghị. Hai bức "Di cư đồ" trước mặt Hồ Lâm Nan đều thể hiện tất cả những đặc điểm nổi bật trong các tác phẩm của Vương Mông. Hồ Lâm Nan tự cho rằng, nếu lúc này không phải hắn tận mắt nhìn thấy hai bức tranh, lại được biết trước trong hai bức "Di cư đồ" này chắc chắn có một bức là ngụy tác cất giấu "Phú Xuân sơn cư đồ" (Vô dụng sư quyển) ở phía sau, mà là nhìn thấy một trong hai bức này ở nơi khác, e rằng với năng lực giám thưởng hiện tại của hắn, phần lớn cũng sẽ xem cả hai bức tranh đều là tranh chân tích còn lưu thế của Vương Mông mất!

"Hồ huynh, anh đang nghĩ gì thế?" Tiếng Tiêu Cẩm Hán đột nhiên vang lên từ sau lưng Hồ Lâm Nan không một tiếng động.

Hồ Lâm Nan quay đầu liếc xéo Tiêu Cẩm Hán một cái, câu nói mềm nắn rắn buông: "Tiêu cảnh sát, anh có thể đừng dùng cái kiểu nói chuyện thẩm vấn đột kích biến tướng đập bàn này với tôi mãi được không? Cách này còn khiến tôi thấy anh làm việc không đàng hoàng hơn là việc anh cứ gọi tôi Hồ huynh dài Hồ huynh ngắn suốt cả ngày đấy."

Tiêu Cẩm Hán bị mấy câu của Hồ Lâm Nan chọc thủng tâm tư nhỏ nhen, không khỏi đỏ mặt tía tai tìm cách lấp liếm: "Hồ huynh, anh hiểu lầm rồi, anh là một cao thủ tâm lý học chỉ qua vài biểu cảm vi mô của kẻ trộm bảo vật là có thể suy đoán ra hắn cất giấu 'Phú Xuân sơn cư đồ' (Vô dụng sư quyển) trong chiếc thùng hàng này, Cẩm Hán tôi sao dám múa rìu qua mắt thợ trước mặt anh chứ? Chuyện vừa rồi ấy mà, ừm, chẳng qua là do tôi thói quen thành tự nhiên mà thôi."

Hồ Lâm Nan nghe vậy chợt ngẩng đầu lên, đăm đăm nhìn Tiêu Cẩm Hán một lúc rồi nói không đầu không cuối: "Sao bây giờ tôi lại hận bản thân mình không phải là một cao thủ võ công trong truyền thuyết thế này không biết!"

"Hồ huynh, lời này của anh có ý gì? Cẩm Hán tôi nghe thật sự không hiểu lắm." Tiêu Cẩm Hán hơi nhíu mày nói.

"Không có ý gì cả," Hồ Lâm Nan cười như không cười nói với Tiêu Cẩm Hán, "Tôi chỉ cảm thấy nếu bản thân tôi là một cao thủ võ công, thì vừa rồi tôi đã có lý do để dùng một bạt tay tát chết cái kẻ 'thói quen thành tự nhiên' bám theo sau lưng tôi đây, cũng cho 'thói quen thành tự nhiên' chầu ông chầu bà luôn rồi!"

"Ừm..." Tiêu Cẩm Hán bị Hồ Lâm Nan bén nhọn sắc sảo làm cho á khẩu không trả lời được. "Uyên thâm khó lường". Hắn không kìm được mà liên tưởng đến bốn chữ đầy hơi hướng thần bí cổ điển này trong hồ sơ của Hồ Lâm Nan ở nội bộ tổ chức.

“He he, Tiêu cảnh sát, anh sẽ không tưởng là tôi nói đùa chuyện ban nãy thật đấy chứ?” Ngay lúc Tiêu Cẩm Hán tiến thối lưỡng nan không biết làm sao, sắc mặt Hồ Lâm Nan chợt xoay chuyển, cười hì hì đầy xuân phong đắc ý với Tiêu Cẩm Hán, rồi tiếp lời: “Thôi được rồi, ban nãy tôi thật sự nói đùa với anh thôi, tuyệt đối đừng để trong lòng nhé. Bây giờ đành phải phiền anh nhọc lòng, kể lể cho tôi nghe xem rốt cuộc kết quả của chuyện tôi nhờ anh xin chỉ thị cấp trên lúc trước là thế nào rồi.”

“Cấp trên trả lời tôi là không được.” Khi trả lời câu hỏi của Hồ Lâm Nan, Tiêu Cẩm Hán bất giác hạ thấp ánh mắt của mình xuống.

“Không được?” Lông mày Hồ Lâm Nan hơi nhếch lên.

“Cấp trên trả lời tôi rằng, chúng ta bắt buộc phải tìm ra ‘Phú Xuân sơn cư đồ’ (Vô dụng sư quyển), bằng không họ không cách nào đối mặt với phóng viên và chất vấn của đảng đối lập.” Đôi mắt Tiêu Cẩm Hán càng hạ thấp hơn nữa.

“Cũng được, vậy xin các vị cứ tự mình từ từ nghiên cứu xem rốt cuộc trong hai bức ‘Di cư đồ’ này bức nào là thật, bức nào là giả ở đây đi!” Mặt Hồ Lâm Nan chìm xuống, đứng phắt dậy từ dưới đất, quay người định bước ra khỏi kho hàng.

“Hồ huynh, anh vẫn chưa đi được.” Tiêu Cẩm Hán vươn tay chặn đường đi của Hồ Lâm Nan.

“Hửm? Tại sao?”

“Chúng tôi vẫn cần nhờ anh giúp chúng tôi giám định xem trong hai bức ‘Di cư đồ’ này, bức nào là ngụy tác cất giấu ‘Vô dụng sư quyển’ ở phía sau.”

“Tiêu cảnh sát, xin anh tránh ra!”

Hồ Lâm Nan dứt lời liền muốn đẩy cánh tay đang chắn trước mặt mình ra. Nhưng cánh tay Tiêu Cẩm Hán chắn trước người Hồ Lâm Nan lại vững như thạch cao cốt thép, không hề mảy may nhúc nhích.

“Hồ huynh, tôi rất hiểu tâm trạng của anh lúc nãy. Khi nãy lúc gọi điện thoại cho cấp trên, tôi đã đem những nguyên nhân mà anh đưa ra về việc muốn duy trì hiện trạng hai bức ‘Di cư đồ’ này lặp đi lặp lại nói hết với họ rồi. Tuy họ cũng thừa nhận lời anh nói không phải không có lý, đồng ý rằng dù bức tranh nào trong hai bức là ngụy tác, thì chỉ dựa vào việc ngụy tác có thể mô phỏng lại bút pháp phong cách của Vương Mông đến mức sống động như thật, cũng đủ được xem là trân phẩm hội họa hạng nhất có giá trị nghệ thuật độc đáo của riêng nó. Nhưng dẫu sao họ vẫn có áp lực và nỗi khổ tâm bất đắc dĩ phải lấy lại ‘Vô dụng sư quyển’, mong anh hiểu cho.” Tiêu Cẩm Hán liếm liếm môi, không biết là vì vốn ít nói mà đột nhiên nói nhiều như vậy nên thấy khó chịu, hay là vì căng thẳng.

“Vậy bây giờ tôi có thể nói cho anh đáp án giám thưởng của bản thân tôi rồi, tôi nhìn không ra!” Giọng điệu Hồ Lâm Nan cực kỳ không thân thiện nói, “Tiêu cảnh sát, cho dù tôi đã mất đi quyền không hùa theo cái ác ở chỗ các anh, nhưng bản thân tôi hình như chỉ là một biên đạo chuyên viết kịch bản phim ảnh, chứ không phải chuyên gia văn vật chuyên giám định thật giả cổ họa. Tôi thấy đấy, cái việc độ khó cao như đi giám định thật giả hai bức ‘Di cư đồ’ thế này, anh nên tìm mấy người có chuyên môn hơn tôi để làm đi.”

Tiêu Cẩm Hán nghe vậy đành bất lực lắc đầu, sau đó cười khổ nói: “Cấp trên cho rằng bất kỳ chuyên gia nào phán đoán sai sót cũng sẽ trở thành một vết nhơ cực lớn trong giới văn vật, nhưng ngài lại không có thân phận chuyên gia văn vật, thế nên ngược lại có thể tạo cho chúng tôi một không gian để giải thích với truyền thông trong trường hợp ngài không may giám định sai lầm làm hư hỏng quốc bảo.”

Hồ Lâm Nan cười lạnh: “Không cần phải vòng vo tam quốc, tôi nghe hiểu chuyện gì xảy ra rồi. Chẳng phải là mấy cái gọi là chuyên gia quen thân với các anh đều nhìn ra chuyện đi giám định xem bức nào là thật trong hai bức ‘Di cư đồ’ của Vương Mông đích thị là một quả bom ném trúng ai người nấy chết, cho nên đều không muốn nhúng tay vào vũng nước đục này, ai nấy đến nước này đều tìm đủ mọi lý do làm rùa rụt cổ, chỉ còn lại mỗi cái thây ma đen đủi không gốc gác không cha không hậu thuẫn là tôi đây, hoàn toàn không có quyền lựa chọn mà phải gánh cái nồi đen to bằng cả bầu trời này đúng không?”

“Hồ huynh, sự tình thật ra cũng không đến nỗi tệ như anh nghĩ đâu. Cấp trên từng bày tỏ với tôi rằng, nếu không may anh giám định thất bại làm hư hỏng chân tích ‘Di cư đồ’ của Vương Mông, họ chỉ thông báo với thế giới bên ngoài là do một du khách vô tình làm hỏng, tuyệt đối sẽ không tiết lộ tên của anh đâu.” Tiêu Cẩm Hán quay mặt đi, với giọng điệu đầy áy náy mà khuyên nhủ Hồ Lâm Nan.

“Mấy vị cấp trên của anh, nhân phẩm đúng là tốt thật đấy nhỉ!” Hồ Lâm Nan nghe vậy bèn dùng giọng điệu chua ngoa phản phúng, “Họ có từng cân nhắc qua, nhỡ đâu tôi vì phán đoán sai lầm mà làm hỏng ‘Di cư đồ’ cấp quốc gia của Vương Mông, trong lòng nhất định sẽ để lại di chứng to lớn không thể phai mờ, cho nên còn chuẩn bị cho chút bồi thường tinh thần nữa không hả?”

“Hồ huynh, con người sống trên đời này, có ai là không phải trong rất nhiều thời điểm đều buộc phải làm vài chuyện bất đắc dĩ cơ chứ?” Giọng điệu Tiêu Cẩm Hán vô cùng nặng nề.

“Anh bớt lôi cái lý đó ra nói với tôi đi! Bây giờ hai chúng ta mà đổi vị trí cho nhau, là anh lâm vào cái hoàn cảnh bi thảm của tôi ở đây, tôi nói mấy lời sáo rỗng vô thưởng vô phạt này còn giỏi hơn anh ấy chứ! Ấy da, rốt cuộc là tôi vô tình đắc tội với vị thần linh phương nào thế này, sao lại cứ thế mà mơ mơ màng màng cuốn vào những chuyện rắc rối rắm rối hơn cả cốt truyện phim truyền hình thế này cơ chứ! Tiêu cảnh sát, phiền anh chạy một chuyến đi, giúp tôi tìm một chiếc ghế tựa nào thoải mái một chút, tốt nhất là kiếm thêm ít trà nữa, không khéo lát nữa tôi phải đối mặt với hai bức ‘Di cư đồ’ này ngắm đến bao lâu nữa đấy!” Hồ Lâm Nan tuy không phải kiểu người có thể dễ dàng bị ai đó ném cho mấy đạo lý lớn là giải quyết gọn gàng, nhưng thấy sự đã đến nước này thì cũng đành bó tay chịu trói, bất đắc dĩ đồng ý hợp tác với Tiêu Cẩm Hán cùng cấp trên đại diện của hắn.

“Được thôi. Hồ huynh, chuyện quốc bảo, đành phải giao hết cho anh rồi!” Tiêu Cẩm Hán hướng về phía Hồ Lâm Nan gật đầu một cái.

“Cứ yên tâm đi, cho dù là để nửa đời sau của chính mình có thể ngủ ngon giấc, tôi cũng sẽ tìm đủ mọi cách để bản thân phân biệt được rốt cuộc hai bức ‘Di cư đồ’ của Vương Mông này bức nào thật bức nào giả, dốc hết mọi khả năng tranh thủ không để bản thân phải gánh cái nồi đen tội nhân lịch sử làm hư hỏng quốc bảo thay cho cái đám chính trị gia hạng ba đó.”

Mười tiếng sau, thời gian sai khiến bóng râm trong kho hàng lặng lẽ thay đổi chiều dài rồi dần biến mất.

Đêm đã khuya, dưới ánh đèn, hai bức “Di cư đồ” của Vương Mông thật giả khó phân, đối với Hồ Lâm Nan lúc này vì dùng não quá độ mà đã tê liệt ngồi phịch trên ghế mây, giống như một mê cung mà hắn lơ lửng giữa những nếp nhăn thông tin trong đại não mãi chẳng thể bước ra:

Những bức “tranh câu chuyện nhân vật” như “Di cư đồ” trông có vẻ khá bất thường trong các tác phẩm của Vương Mông. Các học giả trước đây hầu hết đều nhìn nhận bức tranh này từ góc độ ẩn sĩ ở ẩn, cho rằng những gì Vương Mông miêu tả chính là việc bản thân ông từ quan ở ẩn trong thời loạn lạc cuối đời nhà Nguyên. Cách giải thích này thoạt nhìn có vẻ hợp tình hợp lý, nhưng truyền rằng ở “Quá Vân Lâu” của họ Cố ở Tô Châu vào thời kỳ cận đại cuối Thanh đầu Trung Hoa còn cất giấu một bức “Cát Trĩ Xuyên di cư đồ” khác. Vậy điều này có nghĩa là, “Cát Trĩ Xuyên di cư đồ” hình như không phải là một đề tài mà Vương Mông dùng để bày tỏ cảm xúc độc đáo cá nhân, mà là một đề tài hội họa đang thịnh hành.

Dù thật hay giả thì nhân vật chính tuyệt đối của hai bức “Di cư đồ” Vương Mông này chính là Cát Hồng Cát Trĩ Xuyên, còn hạt nhân mà tác phẩm thể hiện lại chính là di cư. Là một học giả Đạo giáo thời Đông Tấn, sở dĩ mọi người vẽ lại dáng vẻ trên đường chuyển nhà của Cát Trĩ Xuyên, là bởi vì “di cư” có sức hấp dẫn đặc biệt đối với con người. Trên thực tế, miêu tả “di cư” không phải là độc quyền của Cát Trĩ Xuyên. Đại khái mà nói, trong hội họa cổ đại, có ba loại người di cư: thần tiên, điền gia, Chung Quỳ. Loạt tranh xuất hiện sớm nhất đại khái là điền gia di cư, sau đó việc di cư mới bị các thần tiên như Cát Trĩ Xuyên “tiếp quản”, còn Chung Quỳ dọn nhà là xuất hiện muộn nhất. Nói tóm lại, chủ thể của di cư đồ là các thần tiên Đạo giáo, trong đó đặc biệt nhiều nhất là Cát Trĩ Xuyên.

Cát Trĩ Xuyên tên thật là Cát Hồng, Trĩ Xuyên là tự của ông, người Đan Dương, ban đầu là nhân vật lịch sử thời Đông Tấn, sau này trở thành người của Đạo giáo. Sở dĩ ông có thể trở thành nhân vật chính trong di cư đồ là vì ông có một câu chuyện được lưu truyền rất rộng rãi. Theo truyền thuyết, ông từng làm quan nhỏ nhiều năm, tuổi già từ quan, xin hoàng đế phái tới huyện Cú Lậu ở Giao Chỉ để luyện đan, cầu xin trường thọ cho hoàng đế. Hoàng đế chuẩn tấu xong, ông bắt đầu mang cả nhà dời đến Lĩnh Nam, dẫn theo cả con cháu họ hàng. Khi đi đến Quảng Châu, thứ sử địa phương giữ ông lại, thế là Cát Hồng không đến Lĩnh Nam nữa mà định cư ở núi La Phù luyện đan. Sau đó, ông tu luyện trong núi, viết ra tài liệu Đạo giáo nổi tiếng “Bão Phác Tử”, cuối cùng xác chết thoát khỏi vỏ để thăng thiên.

Hình thái ban đầu sớm nhất của khái niệm “tiên” có lẽ xuất phát từ sự miêu tả về “nước bất tử” trong cuốn sách “Sơn hải kinh” không rõ thời gian sáng tác. Mà trong cuốn sách “Trang Tử” thời Chiến Quốc – tác phẩm lần đầu tiên đề xuất rõ ràng khái niệm “tiên” – thì “tiên” lại được miêu tả là sự tồn tại siêu tự nhiên có những thần thông như xuống nước không chìm, vào lửa không nóng, dạo chơi vũ trụ, thọ cùng trời đất. Ngoài ra, thần thông mà “tiên” trong sách “Trang Tử” sở hữu còn bao gồm tích cốc phục khí, lạnh nóng không xâm nhập, đi nhanh như ngựa phi, kẻ lợi hại thậm chí có thể bất cứ lúc nào bất cứ nơi đâu tản ra làm khí, tụ lại thành hình, trời cao đất rộng, tùy ý nương nhờ, không bị sự sống cái chết câu thúc. Cuốn sách “Chung Lữ truyền đạo tập” của đạo sĩ Trạng nguyên nổi tiếng nhà Đường Thi Kiên Ngô có đề cập “tiên có năm bậc”, nguyên văn viết rằng: “Pháp hữu tam thành giả, tiểu thành, trung thành, đại thành chi bất đồng dã. Tiên hữu ngũ đẳng giả, quỷ tiên, nhân tiên, địa tiên, thần tiên, thiên tiên chi bất đẳng, giai thị tiên dã. Quỷ tiên bất ly vu quỷ, nhân tiên bất ly vu nhân, địa tiên bất ly vu địa, thần tiên bất ly vu thần, thiên tiên bất ly vu thiên.” “Thần tiên giả, dĩ địa tiên yếm cư trần thế, dụng công bất dĩ, quan tiết tương liên, trừu duyên thiêm hỷ nhi kim tinh luyện đỉnh. Ngọc dịch hoàn đan, luyện hình thành khí nhi ngũ khí triều nguyên, tam hoa tụ đỉnh. Công mãn vong hình, thai tiên tự hóa. Âm tẫn dương thuần, thân ngoại hữu thân. Thoát chất thăng tiên, siêu phàm nhập thánh. Tạ tuyệt trần tục dĩ phản tam sơn, nãi viết thần tiên.” “Truyền đạo nhân gian, đạo thượng hữu công, nhi nhân gian hữu hành, công hành mãn túc, thụ thiên thư dĩ phản động thiên, thị viết thiên tiên.”

Bên trong chiều không gian linh tính hoàn toàn hỗn độn mờ mịt về thời gian và không gian trong đầu Hồ Lâm Nan, đủ loại thông tin có vẻ liên quan hoặc không liên quan đến “Di cư đồ” do Vương Mông vẽ kể trên, chớp nhoáng nổi lên rồi vụt tắt, niệm trước nối niệm sau. Chúng cuộn trào mãnh liệt gần như muốn làm đông đặc dòng máu đỏ đang lưu chuyển tốc độ cao trong đại đại não Hồ Lâm Nan. Ngay khoảnh khắc Hồ Lâm Nan cảm thấy bản thân sắp tối sầm mặt mày bất tỉnh nhân sự, hình như hắn đột nhiên nhìn thấy tiên khí ngập tràn trên một trong hai bức “Di cư đồ” trước mắt.

Tia chớp lóe lên, thật giả phân định ngay!