Quảng đã mất tích từ hai tháng trước. Tôi không nói "đã chết", bởi vì tôi vẫn chưa cho phép bản thân mình nghĩ rằng đó là chuyện đã xảy ra.
Tôi ngồi trong nhà bếp của mình, vừa ăn ngũ cốc Granola, vừa nhìn chằm chằm vào bức ảnh trẻ em mất tích ở mặt sau hộp sữa, dòng chữ bên trên là "Thưởng tiền cho bất kỳ thông tin nào." Tôi thấu hiểu tất cả cảm xúc của người mẹ có con thất lạc ấy: trước khi mọi việc được chứng minh là theo một chiều hướng khác, bạn buộc phải tin rằng chúng đang ở một nơi nào đó; trước khi vĩnh biệt chúng, bạn phải gặp lại chúng một lần nữa. Bạn không thể để những người bạn yêu thương cứ thế bỏ rơi bạn trên thế giới này, mà không bắt họ hứa rằng họ sẽ đợi bạn. Tôi phải tin rằng tất cả vẫn chưa quá muộn: tôi muốn nói với Quảng rằng tôi chính là tiểu thư Ban Nạp, còn cô là Nữ nộ mục, cô, và tôi, mãi mãi là những người bạn trung thành.
Hai tháng trước, lần cuối cùng tôi nhìn thấy cô ấy, tôi đang đợi bên bờ miệng hang đó, lòng thầm chắc chắn rằng nếu tôi tin câu chuyện của cô ấy, cô ấy sẽ quay lại. Tôi ngồi trên chiếc hộp âm nhạc đó, còn Tây Mông thì tựa vào người tôi mà ngồi. Cậu ấy cố gắng tỏ ra lạc quan, thế nhưng hoàn toàn không nói một câu đùa nào, điều đó cho tôi biết cậu ấy lo lắng đến nhường nào. "Cô ấy sẽ ra thôi," cậu ấy đảm bảo với tôi, "Anh thật hy vọng em đã không phải chịu đựng nỗi đau khổ này một cách vô ích, trước kia là vì anh, và bây giờ là vì Quảng."
Đúng như tình hình cho thấy, từ đầu đến cuối cậu ấy chẳng gặp phải nguy hiểm gì cả. Sau khi chúng tôi cãi nhau, cậu ấy cũng rời khỏi chiếc cổng chào. Khi cậu ấy đang sải bước quay về nhà của Đại nương, thì bắt gặp người chăn bò đã mắng chúng tôi là đồ khốn. Chỉ có điều kẻ này không còn là một người chăn bò nữa, mà là một nghiên cứu sinh đến từ Boston, tên là Andy. Cậu ta là cháu trai người Mỹ của một người phụ nữ sống ở ngôi làng rất xa tận dưới núi. Hai người họ thế là liền đi đến nhà của người thím cậu ta, ở đó uống say sưa rượu Mao Đài, uống cho đến khi lưỡi và đại não của họ đều chết lặng. Nhưng cho dù cậu ấy có không bất tỉnh đi chăng nữa, Tây Mông cũng sẽ không sao cả. Cậu ấy buộc phải đau khổ thừa nhận sự thật là như vậy. Trong ba lô của cậu ấy có một chiếc mũ len, sau khi tôi bỏ chạy, cậu ấy đã đội nó lên. Tiếp theo, cậu ấy nổi giận, ném những hòn đá về phía khe sâu, cho đến khi mồ hôi đầm đìa khắp người.
"Sự lo lắng của em là dư thừa." Cậu ấy nói với vẻ không cho phép nghi ngờ.
Tôi nói: "Cái này vẫn còn tốt hơn là phát hiện ra sự lo lắng của em là sự thật." Tôi suy đoán rằng nếu tôi vô cùng biết ơn vì Tây Mông hoàn toàn không gặp phải nguy hiểm thực sự nào, thì đối với việc Quảng mất tích, sự may mắn tương tự cũng có thể giáng xuống người tôi bất cứ phút nào. "Xin lỗi, xin lỗi, Libby-ah," tôi tưởng tượng cô ấy đang nói, "Tôi rẽ nhầm chỗ quẹo trong hang, nên bị lạc đường. Tốn mất cả một buổi sáng mới quay lại được! Cậu lo lắng vô ích rồi." Và đến sau đó, khi thời gian trôi qua, tôi lại đầy hy vọng mà tự điều chỉnh lại, "Libby-ah, đầu óc tôi bay đi đâu mất tiêu rồi nhỉ? Tôi nhìn thấy hồ nước, thế là không tài nào dừng lại những suy nghĩ vẩn vơ của mình được, tôi tưởng chỉ mới trôi qua có một tiếng, ha! —— Không ngờ đã mười giờ rồi."
Tây Mông và tôi ở lại cửa hang suốt cả đêm, Đỗ Lệ Lệ đã mang cho chúng tôi thức ăn, chăn và một tấm bạt chống thấm nước. Chúng tôi đẩy đám sỏi đang chặn lối vào hang ra, rồi bò vào trong, cuộn tròn ở cái hốc nhỏ nông choèn này. Tôi đăm đăm nhìn bầu trời —— một chiếc sàng bị các vì sao đâm thủng, trong lòng cân nhắc xem có nên kể cho cậu ấy nghe câu chuyện mà Quảng từng kể về tiểu thư Ban Nạp, Nữ nộ mục và một nửa câu chuyện hay không. Nhưng sau đó tôi lại đâm ra sợ hãi, tôi coi câu chuyện này như một bảo vật của hy vọng, mà nếu Tây Mông hoặc bất kỳ ai khác, dù chỉ là có một chút hoài nghi, thì, những khả năng nào đó trong vũ trụ bao la —— loại khả năng mà tôi cần —— sẽ biến mất không tăm tích.
Vào buổi sáng thứ hai khi Quảng mất tích, Đỗ Lệ Lệ và Andy đã tổ chức một đội tìm kiếm. Những người dân làng lớn tuổi cũng sợ đi vào cái hang động đó, thế là những người đến đều là đám thanh niên trẻ tuổi. Họ mang theo đèn dầu và những cuộn dây thừng. Tôi cố gắng hồi tưởng lại phương hướng đi vào không gian trong hang có hồ nước. Hướng dẫn lúc trước nói thế nào nhỉ? Đi dọc theo dòng nước, hạ thấp người, chọn tuyến đường ở bãi cạn tại nơi dòng nước rộng. Hay là ở nơi chật hẹp chứ không phải nơi nước sâu? Tôi không cần thiết phải yêu cầu Tây Mông đừng vào hang động, cậu ấy cứ kè kè ở bên cạnh tôi, chúng tôi cùng nhau quan sát với vẻ ủ rũ một người đàn ông buộc dây thừng vào eo, rồi chui vào trong hang động, trong khi một người khác đứng ở ngoài hang, nắm lấy đầu kia của sợi dây thừng đang căng cứng.
Đến ngày thứ ba, những người tìm kiếm đã lục soát khắp mê cung dẫn họ đến hơn chục hang động khác nhau này, thế nhưng vẫn không nhìn thấy bất kỳ dấu vết nào do Quảng để lại. Đỗ Lệ Lệ đến Quế Lâm báo cáo với nhà chức trách, cô ấy cũng gửi một bức điện tín do tôi cẩn trọng lựa chọn từng câu chữ cho George. Đến buổi chiều, có bốn chiếc xe tải chở đầy những người lính mặc quân phục màu xanh và các quan chức mặc đồng phục màu đen đến. Buổi sáng của ngày tiếp theo, một chiếc xe hơi quen thuộc chạy tới từ con đường cái, người bước ra khỏi xe là Rock và một học giả già trông có vẻ rầu rĩ. Rock tiết lộ với tôi rằng vị giáo sư Bùi này là trợ thủ đắc lực của nhà cổ sinh vật học từng phát hiện ra Người Bắc Kinh. Giáo sư Bùi đã bước vào mê cung hang động phức tạp đó. Nhờ có dây thừng dẫn đường và ngọn đèn, việc thám hiểm hang động lúc này đã trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Khi ông ấy xuất hiện trở lại sau một thời gian dài, ông ấy tuyên bố rằng từ nhiều triều đại trước, cư dân khu vực này đã đào thông mười mấy hang động, cố ý tạo ra một số con đường cụt cũng như các lối đi kết nối được xây dựng công phu. Rất có thể, ông ấy phỏng đoán rằng, người Trường Minh đã tạo ra mê cung này là để trốn tránh người Mông Cổ và các bộ tộc hiếu chiến khác. Những kẻ xâm lược bước vào mê cung sẽ bị lạc đường, rồi cứ quay mòng mòng như những con chuột rơi vào bẫy chết.
Một đội ngũ các nhà địa chất cũng đã đến, trong bầu không khí phấn khích sau đó, hầu như tất cả mọi người đều quên mất Quảng. Những nhà địa chất này chẳng tìm thấy Quảng đâu, ngược lại còn tìm thấy một số vò đựng ngũ cốc và chum đựng nước. Họ xông vào ổ dơi, khiến hàng vạn sinh vật hoảng sợ này ré lên bay vút vào trong ánh nắng chói chang. Họ cũng tạo ra một phát hiện khoa học quan trọng, đó là tìm thấy một cục phân người có lịch sử ít nhất ba trăm năm.
Đến ngày thứ năm, George và Vijay cũng từ San Francisco đến. Họ đã nhận được những bức điện tín đủ loại với những thông tin ngày càng đáng sợ do tôi gửi đi. George đinh ninh rằng Quảng không hề thực sự mất tích, chỉ vì sự hiểu lầm do thứ tiếng quan thoại kém cỏi của tôi gây ra mới khiến chúng tôi tạm thời chia cắt. Nhưng đến chợp tối, anh ấy đã đau khổ đến tột cùng. Anh ấy cầm một chiếc áo len thuộc về Quảng, vùi mặt vào đó khóc nức nở, chẳng thèm bận tâm xem có ai đang nhìn mình khóc hay không.
Đến ngày thứ bảy, tiểu đội tìm kiếm đã phát hiện ra hồ nước lấp lánh đó, cùng với ngôi làng cổ kính nằm bên bờ của nó. Vẫn không tìm thấy Quảng. Nhưng lúc này ngôi làng đã chật ních các quan chức ở mọi cấp bậc, đồng thời còn có mười mấy nhóm nhà khoa học, tất cả đều đang cố gắng xác định nguyên nhân nào khiến nước hồ phát sáng.
Trong mỗi ngày của bảy ngày đó, tôi còn phải viết báo cáo cho một cơ quan liêu khác... từ khi nào đã trở thành người Hoa hải ngoại? Tại sao cô ấy lại quay trở lại đây? Cô ấy có bị bệnh không? Hai người có cãi nhau không? Không phải cãi với cô ấy mà là cãi với chồng của cô? Chồng cô có nổi giận với cô ấy không? Đó có phải là lý do khiến cô ấy bỏ chạy không? Các cô có ảnh của cô ấy không? Là do cô chụp à? Cô dùng loại máy ảnh nào? Cô là một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp à? Thật chứ? Chụp một bức ảnh như thế này kiếm được bao nhiêu tiền? Là thế à? Nhiều vậy sao? Cô có thể chụp cho tôi một bức không?
Đến tối, Tây Mông và tôi ôm chặt lấy nhau trên chiếc giường cưới đó. Chúng tôi làm tình, nhưng không phải vì ham muốn. Khi chúng tôi hòa làm một như thế, chúng tôi có thể hy vọng, có thể tin rằng tình yêu sẽ không cho phép chúng tôi phải chia xa thêm nữa. Ngày qua ngày, nhưng tôi không hề đánh mất hy vọng, mà dốc hết sức để có được nhiều hy vọng hơn. Tôi hồi tưởng lại câu chuyện của Quảng, nhớ lại những lúc cô ấy giúp tôi băng bó vết thương, dạy tôi đi xe đạp, đặt bàn tay của cô lên trán đang nóng sốt của tôi khi tôi mới sáu tuổi, nhẹ nhàng nói: "Ngủ đi, Libby-ah, ngủ đi." Thế là tôi chìm vào giấc ngủ.
Trong khi đó, Trường Minh đã biến thành một trường biểu diễn xiếc. Tên con buôn từng cố bán cái gọi là tiền cổ cho tôi và Tây Mông, thu của những kẻ tò mò đi tìm kiếm mười đồng tiền phí để được phép đi qua cái cổng chào thứ nhất. Huynh đệ của hắn ta ở cổng chào thứ hai thì thu hai mươi đồng. Vô số khách du lịch giày xéo khắp thung lũng, trong khi cư dân Trường Minh thì rao bán những viên đá trên các ngôi mộ làm đồ lưu niệm khắp nơi. Giữa trưởng thôn và các quan chức địa phương, đã nổ ra một cuộc tranh cãi về việc ai sở hữu những hang động này và ai có thể lấy đi những vật phẩm bên trong đó. Đến lúc đó, hai tuần đã sớm trôi qua, Tây Mông và tôi không thể nào chịu đựng thêm được nữa, thế là chúng tôi quyết định, theo đúng ngày tháng trên kế hoạch, đáp máy bay về nhà.
Trước khi chúng tôi rời đi, tang lễ của Đại nương cuối cùng cũng được cử hành. Đó là một buổi sáng mưa phùn lất phất, chỉ có mười một người tham gia —— hai người giúp việc được thuê để khiêng quan tài đến nghĩa trang, mấy cụ già trong làng, cùng với George, Vijay, Đỗ Lệ Lệ, Tây Mông và tôi. Tôi không biết Đại nương có cảm thấy bất mãn vì bị Quảng cướp mất spotlight (sự chú ý) hay không. Những người được thuê khiêng quan tài lên thùng của một chiếc xe kéo la, Đỗ Lệ Lệ buộc con gà trống đang kêu ré lên một cách bất đắc dĩ vào nắp quan tài. Khi chúng tôi đến cây cầu bắc qua hồ nước tưới tiêu thứ nhất, chúng tôi phát hiện có một đoàn làm phim truyền hình chặn đường.
"Tránh cái mông của tụi mày ra!" Đỗ Lệ Lệ hét lên, "Tụi mày không thấy sao? Đội tang lễ của chúng ta chuẩn bị đi qua!" Những nhân viên quay phim đó bước tới, yêu cầu cô ấy phải tôn trọng quyền được biết về những phát hiện kỳ diệu ở Trường Minh của công dân.
"Phân chó kỳ diệu!" Đỗ Lệ Lệ nói, "Tụi mày đang tàn phá ngôi làng của chúng ta đấy. Bây giờ nhường đường mau." Một người phụ nữ sành điệu mặc bộ đồ cao bồi đẹp đẽ kéo Đỗ Lệ Lệ sang một bên, tôi thấy cô ta nhét tiền cho Đỗ Lệ Lệ, nhưng Đỗ Lệ Lệ phẫn nộ từ chối. Trong lòng tôi vô cùng ngưỡng mộ. Người phụ nữ kia nhét thêm nhiều tiền hơn nữa, Đỗ Lệ Lệ chỉ chỉ vào các thành viên trong đoàn làm phim, rồi lại chỉ chỉ vào chiếc quan tài, lớn tiếng phàn nàn một lần nữa. Một cuộn tiền giấy lớn hơn nữa được đưa ra, Đỗ Lệ Lệ nhún vai, "Được thôi," tôi nghe thấy cô ấy vừa nói vừa nhét số tiền đó vào túi, "Ít nhất người đã khuất cũng có thể dùng cái này để đổi lấy một cuộc sống tốt hơn ở thế giới bên kia." Tinh thần của tôi lập tức trở nên rối bời, Tây Mông cũng mang nét mặt ủ rũ. Chúng tôi đi vòng qua một đoạn đường dài, len lỏi qua những con hẻm nhỏ đó, cuối cùng cũng đến được nghĩa trang công cộng —— một sườn dốc quay mặt về hướng Tây, dẫn vào trong núi.
Ở nghĩa trang, Đỗ Lệ Lệ vừa vuốt ve khuôn mặt nhăn nheo của Đại nương, vừa gào khóc. Tôi cảm thấy thi thể của bà ấy sau khoảng thời gian cách quãng hai tuần giữa lúc qua đời và đưa tang; có thể nói là được bảo quản tốt một cách kỳ lạ.
"Này, Lý Bân Bân," Đỗ Lệ Lệ khóc lóc nức nở, "Cậu chết quá sớm, đáng lẽ ra tớ phải đi trước cậu chứ." Tôi dịch những lời này cho Tây Mông nghe.
Cậu ấy liếc nhìn Đỗ Lệ Lệ, "Cô ấy đang nói là cô ấy già hơn Đại nương à?"
"Em không biết. Em không muốn biết ý nghĩa của bất kỳ điều gì nữa."
Khi những người được thuê đóng nắp quan tài lại, tôi cảm thấy câu trả lời cho bấy nhiêu câu hỏi cũng vĩnh viễn bị khép lại, ví dụ như Quảng đang ở đâu, tên thật của cha tôi là gì, và Quảng cùng với một cô gái tên là Bản Khải Khắc quả thực đã từng chết đuối.
"Đợi đã!" Tôi nghe thấy Đỗ Lệ Lệ hét lên với những công nhân, "Tớ gần như quên mất," cô ấy thò tay vào túi, móc ra cuộn tiền đó. Khi cô ấy để bàn tay cứng đờ của Đại nương nắm lấy cuộn tiền hối lộ của nhân viên đài truyền hình, tôi đã khóc, niềm tin của tôi đã khôi phục lại. Tiếp theo Đỗ Lệ Lệ lại thò tay vào trước ngực áo rộng thùng thình của mình, móc ra thứ gì đó. Đó là một quả trứng vịt muối. Cô ấy đặt nó vào trong bàn tay còn lại của Đại nương. "Thứ mà cậu thích nhất," cô ấy nói, "Đề phòng trường hợp cậu cảm thấy đói trên con đường đi đến đó."
Trứng vịt! "Tôi đã làm nhiều như vậy," tôi có thể nghe thấy Quảng đang nói, "Có lẽ vẫn còn một vài quả ở đó."
Tôi quay người lại nhìn Tây Mông, "Em phải đi đây." Tôi ôm lấy bụng của mình, nét mặt đau khổ, giả vờ như bản thân bị ốm.
"Em có cần anh giúp gì không?"
Tôi lắc đầu, bước lên trước mặt Đỗ Lệ Lệ, "Bụng không thoải mái lắm." Tôi nói, cô ấy nhìn tôi với ánh mắt thấu hiểu. Ngay khi tôi chắc chắn rằng mình đã ra khỏi tầm nhìn của bọn họ, tôi liền bắt đầu chạy. Tôi hoàn toàn không có ý định kiểm chứng lại kỳ vọng của mình, tôi hoàn toàn đắm chìm vào trong hy vọng. Tôi vô cùng vui mừng khôn xiết, biết rằng những gì mình tin tưởng chính là những gì mình sẽ tìm thấy.
Tôi dừng bước trước ngôi nhà của Đại nương, vớ lấy một cái cuốc rỉ sét, rồi tôi rảo bước đi đến hội trường công xã. Khi tôi đến phía sau cánh cổng lớn, tôi chậm rãi bước vào trong, tìm kiếm những dấu hiệu quen thuộc. Chính là nó! —— Những viên gạch dưới chân tường —— trên đó chi chít những đốm màu đen, tôi chắc chắn đây là những tàn tích sau khi đại viện của Quỷ thương bị thiêu rụi. Tôi chạy xuyên qua tòa nhà trống trải, trong lòng rất vui vì tất cả mọi người đều đang ở cái khe sâu đó ngẩn ngơ nhìn đống phân ba trăm năm tuổi. Ở phía sau nhà, tôi không nhìn thấy khu vườn, những con đường nhấp nhô hay đình hóng mát. Mọi thứ đã bị san phẳng thành sân chơi rồi. Nhưng đúng như những gì tôi kỳ vọng, những hòn đá ở bức tường ranh giới cũng bị huân đen, chi chít những đốm. Tôi đi đến góc Tây Bắc, trong lòng tính toán: mười cái chum nằm ngang, dài mười bước chân. Tôi bắt đầu dùng cuốc đào bới đất đai, miệng cất tiếng cười lớn. Nếu có ai nhìn thấy tôi, chắc chắn sẽ tưởng rằng tôi cũng điên điên khùng khùng giống như Quảng.
Tôi đào được một con mương bùn dài năm thước, sâu hai thước, hầu như đủ để đặt vừa một cỗ thi thể. Sau đó tôi cảm thấy cuốc chạm phải thứ gì đó không phải đá cũng chẳng phải bùn. Tôi quỳ xuống, điên cuồng dùng tay đào lớp đất đen ẩm ướt đó lên. Tiếp theo tôi nhìn thấy nó: đồ gốm có màu sắc khá nhạt, cứng rắn và trơn láng giống như lề đường. Lúc này tôi đã không thể chờ đợi thêm được nữa, thế là liền dùng cán cuốc đập vỡ cái chum đó ra.
Tôi lấy ra một quả trứng đã ngả màu đen, rồi lại một quả nữa, lại một quả nữa. Tôi ôm chặt chúng vào ngực, chúng vỡ tung ra, tất cả những kỷ vật trong quá khứ của chúng ta này đều phân giải thành bột màu xám. Nhưng tôi lại chẳng hề lo lắng chút nào, bởi vì tôi biết bản thân từ sớm đã nếm qua hương vị của chúng rồi.
