Giờ đây, chúng ta hãy quay lại một buổi chiều cuối tháng Mười Hai tĩnh lặng, lạnh lẽo và đầy mây, khi lớp tuyết đầu mùa phủ mỏng manh lên những cánh đồng tiêu điều và con đường đóng băng, hay đọng lại dày hơn ở những vũng sâu do vết bánh xe và dấu chân người, ngựa hằn sâu trên lớp bùn nay đã cứng như đá từ trận mưa như trút nước tháng trước. Tôi nhớ rất rõ buổi chiều hôm ấy, bởi vì tôi đang đi bộ từ nhà xứ về nhà, và bên cạnh tôi không phải ai khác mà là tiểu thư Eliza Millward vô cùng nổi bật. Tôi vừa đến thăm cha cô ấy — một sự hy sinh vì phép lịch sự hoàn toàn làm để chiều lòng mẹ tôi, chứ bản thân tôi chẳng hề hứng thú gì, bởi tôi vốn ghé tởm việc đặt chân đến ngôi nhà đó; không chỉ vì ác cảm của tôi với Eliza, người từng một thời mê hoặc lòng người, mà còn vì tôi vẫn chưa tha thứ cho ông cụ về cái nhìn định kiến của ông đối với bà Huntingdon. Bởi dẫu giờ đây buộc phải thừa nhận phán xét trước kia của mình là sai lầm, ông vẫn đinh ninh rằng việc bà bỏ chồng là một hành vi sai trái, là sự vi phạm những bổêng thiêng liêng của một người vợ, và là sự thách thức Thiên Chúa khi tự đẩy mình vào cạm bẫy; không gì có thể biện minh cho bước đi ấy ngoại trừ sự bạo hành thể xác (và phải ở mức độ nghiêm trọng) — thậm chí ngay cả điều đó cũng chưa đủ, bởi trong trường hợp ấy, lẽ ra bà nên nhờ pháp luật can thiệp bảo vệ. Nhưng tôi không định nhắc đến ông ta; điều tôi muốn nói đến chính là cô con gái Eliza của ông. Ngay lúc tôi đang từ biệt mục sư, cô bước vào phòng, đã chuẩn bị sẵn sàng để ra ngoài đi dạo.
— Em đang định sang thăm chị nhà đây, anh Markham — cô cất lời — và nếu anh không phiền, em xin đi cùng đường với anh về nhà. Khi đi dạo, em thích có người đi chung — anh cũng vậy chứ?
— Có chứ, khi người đó hợp ý.
— Đương nhiên rồi — vị tiểu thư đáp lời, miệng mỉm cười tinh quái.
Thế là chúng tôi cùng nhau rảo bước.
— Liệu em có gặp được Rose ở nhà không anh nhỉ? — cô hỏi khi chúng tôi khép cổng vườn lại và hướng bước chân về phía Linden-Car.
— Anh nghĩ là có.
— Em rất mong là thế, vì em có chút tin tức muốn kể cho chị ấy — trừ phi anh đã nẫng tay trên của em.
— Anh á?
— Vâng chứ sao: anh có biết anh Lawrence đi đâu không? — Cô ngước lên nhìn tôi đầy vẻ dò hỏi và lo lắng.
— Cậu ta đi vắng ư? — tôi hỏi, và khuôn mặt cô liền bừng sáng.
— À! Thế ra cậu ta chưa kể gì với anh về chị mình à?
— Cô ấy làm sao? — tôi gặng hỏi trong nỗi hoảng hốt, sợ rằng có tai họa nào đã giáng xuống đầu cô ấy.
— Ồ, anh Markham, sao mà anh đỏ mặt dữ vậy! — cô kêu lên với một tiếng cười trêu chọc. — Ha ha, anh vẫn chưa quên được cô ấy cơ à. Nhưng mà em khuyên anh tốt nhất là nên nhanh chân lên, vì — hỡi ôi, than ôi! — thứ Năm tới đây cô ấy sắp lên xe hoa rồi đấy!
— Không, cô Eliza, tin đó là bịa đặt.
— Bộ anh đang buộc tội em nói dối đấy phỏng, thưa ngài?
— Cô đã bị cung cấp thông tin sai lệch rồi.
— Thế ư? Hay là anh biết rõ chuyện hơn?
— Tôi nghĩ là có.
— Vậy sao trông anh tái mét thế kia? — cô vừa nói vừa mỉm cười thích thú trước sự xúc động của tôi. — Hay là anh tức giận vì tôi dám kể một câu chuyện hoang đường như vậy? Thôi được, tôi chỉ “thuật lại câu chuyện theo lời người ta kể” thôi chứ chẳng dám đoan chắc tính xác thực của nó; nhưng đồng thời, tôi cũng chẳng thấy lý do gì mà con bé Sarah phải lừa dối tôi, hay người cung cấp thông tin cho nó phải lừa dối nó cả; và đó chính là điều nó bảo rằng người đầy bếp đã nói với nó: rằng bà Huntingdon sẽ kết hôn vào thứ Năm này, và anh Lawrence đã đi dự đám cưới. Con bé có kể tên vị quý ông đó cho tôi nghe, nhưng tôi quên mất tiêu rồi. Có lẽ anh có thể giúp tôi nhớ lại chăng? Chẳng phải có một kẻ nào đó vẫn sống ở gần đây — hoặc thường xuyên lui tới vùng này, kẻ bấy lâu nay vẫn đeo đuổi cô ấy hay sao? — một người tên là... ôi chao! Anh... —
— Hargrave phải không? — tôi gợi ý với một nụ cười cay đắng.
— Anh đoán trúng phóc rồi đấy! — cô kêu lên. — Chính là cái tên đó.
— Không thể nào, cô Eliza! — tôi thốt lên bằng một giọng điệu khiến cô giật nảy mình.
— Chà, thì anh biết đấy, đó là những gì người ta kể lại cho tôi mà — cô điềm tĩnh đáp, trừng trừng nhìn thẳng vào mặt tôi. Rồi cô bật lên một tràng cười lanh lảnh kéo dài khiến tôi tức giận đến phát điên lên được.
— Thật tình là anh phải thứ lỗi cho em nhé — cô kêu lên. — Em biết là khiếm nhã lắm, nhưng mà ha ha ha!... Chẳng lẽ anh lại có ý định tự mình cưới cô ấy cơ à? Ôi chao, thật là đáng tiếc làm sao! — ha ha ha! Trời ơi, anh Markham, anh sắp ngất đến nơi rồi đấy phỏng? Ôi lạy Chúa! Tôi có nên gọi người này không? Này, Jacob... — Nhưng chặn đứng câu nói lại ngay trên môi, tôi liền chộp lấy cánh tay cô và siết chặt một cái, tôi nghĩ là khá mạnh, bởi cô co rúm người lại với một tiếng kêu đau đớn hoặc sợ hãi yếu ớt; thế nhưng tinh thần bướng bỉnh trong cô nào đã khuất phục: ngay lập tức lấy lại bình tĩnh, cô tiếp tục với vẻ quan tâm giả tạo:
— Tôi có thể giúp gì cho anh nào? Anh có muốn uống chút nước — chút rượu mạnh không? Tôi dám cá là ở quán trọ đằng kia có đấy, nếu anh cho phép tôi chạy đi lấy.
— Dẹp ngay cái trò nhảm nhí này đi! — tôi nghiêm giọng quát lên. Cô sững sờ — gần như lại hoảng sợ thêm lần nữa trong chốc lát. — Cô thừa biết là tôi căm ghét những trò đùa cợt kiểu đó cơ mà — tôi nói tiếp.
— Trò đùa cợt gì chứ! Tôi có đùa đâu nào!
— Dù sao thì cô cũng vừa cười cợt, và tôi thì không thích bị đem ra làm trò cười — tôi đáp lại, cố gắng hết sức để nói bằng một giọng điệu đàng hoàng, bình tĩnh, sao cho câu chữ thốt ra phải rành mạch và hợp lý. — Và vì cô đang vui vẻ quá nhỉ, cô Eliza, chắc hẳn cô thừa khả năng tự làm bạn với chính mình rồi; thế nên tôi xin phép để cô tự đi nốt quãng đường còn lại — vì ngẫm lại thì tôi có việc bận ở chỗ khác; chúc cô một buổi tối tốt lành.
Nói đoạn, tôi bỏ mặc cô ta lại (với tràng cười ác ý đang cố nén lại) rồi rẽ ngoặt ra cánh đồng, tung người nhảy qua bờ ruộng và lao qua khe hở gần nhất trên hàng rào. Quyết tâm kiểm chứng sự thật — hay đúng hơn là sự giả dối — trong câu chuyện của cô ta, tôi vội vã rảo bước đến Woodford nhanh nhất có thể; ban đầu tôi đi đường vòng, nhưng ngay khi khuất tầm mắt của mụ đàn bà chuyên hành hạ tôi ấy, tôi liền cắt ngang qua những cánh đồng, bay vút đi như một chú chim, băng qua bãi cỏ, đất hoang, ruộng rạ và lối mòn, vượt qua hàng rào, mương nước và cả những chiếc rào chắn, cho đến khi tới được cổng nhà vị thiếu gia trẻ tuổi. Chưa bao giờ trong đời tôi lại thấu hiểu rõ ràng đến thế sức mạnh nồng cháy của tình yêu — sức mạnh tột cùng của những niềm hy vọng, dẫu chưa bao giờ hoàn toàn lụi tàn ngay cả trong những giờ phút tuyệt vọng nhất, vẫn luôn ngoan cường bám víu vào ý nghĩ rằng có một ngày nào đó nàng sẽ thuộc về tôi, hoặc nếu không thể như thế, thì ít ra một chút hình bóng của tôi, một ký ức dẫu mong manh về tình bạn và tình yêu giữa chúng tôi, sẽ mãi mãi được khắc ghi trong trái tim nàng. Tôi sải bước tiến thẳng đến trước cửa, tự quyết tâm rằng nếu gặp được người chủ nhà, tôi sẽ thẳng thắn chất vấn anh ta về người em gái, sẽ không chần chừ hay do dự thêm nữa, mà vứt bỏ cái vẻ e thẹn giả tạo cùng lòng kiêu hãnh ngu ngốc ra sau lưng, để định đoạt số phận của mình ngay lập tức.
— Anh Lawrence có nhà không? — tôi hồi hộp hỏi người gia nhân ra mở cửa.
— Thưa không, thưa ngài, chủ nhân đã đi vắng từ hôm qua rồi ạ — hắn đáp, nét mặt tỏ vẻ đầy lanh lợi.
— Đi đâu cơ chứ?
— Thưa tới Grassdale ạ — ngài không hề hay biết gì sao? Chủ nhà kín tiếng lắm ngài ạ — gã hầu bàn vừa nói vừa cười tủm tỉm một cách ngốc nghếch. — Tôi cho rằng, thưa ngài...
Nhưng tôi đã quay lưng bỏ đi, chẳng buồn đứng lại nghe xem hắn ta cho rằng điều gì. Tôi không đời nào đứng đó để phơi bày tâm can đang đau đớn đến tột cùng của mình trước những tiếng cười nhạo ngạo màng và sự tò mò vô lối của một kẻ tiểu tốt như thế.
Thế nhưng bây giờ phải làm sao đây? Liệu có đời nào nàng lại bỏ rơi tôi vì gã đàn ông đó cơ chứ? Tôi không thể nào tin được điều đó. Nàng có thể ruồng bỏ tôi, nhưng tuyệt đối không thể trao thân cho hắn! Mặc kệ thế nào, tôi vẫn phải tìm cho ra sự thật; tâm trí tôi đang bị xâu xé bởi cơn bão nghi ngờ, sợ hãi, ghen tuông và giận dữ thế này thì dã màng nào tôi còn tâm trí mà lo lắng cho những công việc thường nhật nữa. Tôi sẽ đón chuyến xe ngựa buổi sáng từ L—— (chuyến buổi tối thì đã đi mất rồi), và phóng thẳng đến Grassdale — tôi bắt buộc phải có mặt ở đó trước lễ cưới. Tại sao ư? Bởi một ý nghĩ bất chợt lóe lên trong đầu tôi rằng rất có thể tôi vẫn còn kịp ngăn chặn nó — rằng nếu tôi không làm thế, cả nàng và tôi sẽ phải ôm hận cho đến tận phút cuối cùng của cuộc đời. Tôi chợt nghĩ ra rằng hình như có ai đó đã vu khống tôi trước mặt nàng: có lẽ là người anh trai của nàng; phải, chắc chắn là người anh trai đã thuyết phục nàng rằng tôi là kẻ giả dối, bội bạc, rồi lợi dụng sự phẫn u sự tự nhiên của nàng, và có lẽ cả sự chán chường buông xuôi của nàng đối với tương lai, để xúi giục nàng một cách mưu mô và tàn nhẫn đến với cuộc hôn nhân này, nhằm tước đoạt nàng khỏi tay tôi. Nếu thực sự là như vậy, và nếu nàng chỉ nhận ra sai lầm khi mọi chuyện đã quá muộn màng để sửa chữa — thì thử hỏi nàng cùng với tôi sẽ phải chịu đựng một cuộc đời khốn khổ và nuối tiếc vô vọng đến nhường nào; và tôi sẽ phải dằn vặt biết bao khi nghĩ rằng chính sự do dự ngu ngốc của mình đã gây ra tất cả cơ sự này! Ồ, tôi phải gặp cho bằng được nàng — nàng phải biết lòng dạ sắt son của tôi, dẫu cho tôi có phải thốt lên điều đó ngay bậc thềm nhà thờ đi chăng nữa! Người ta có thể coi tôi là kẻ điên rồ hay một tên vô lại hỗn xược — thậm chí chính nàng cũng có thể nổi giận trước sự đường đột ấy, hoặc ít ra cũng sẽ bảo với tôi rằng mọi chuyện giờ đây đã quá trễ rồi. Nhưng nếu tôi có thể cứu vớt được nàng, nếu nàng có thể thuộc về tôi! — nghĩ đến đó thôi lòng tôi đã ngập tràn hạnh phúc ngất ngây!
Được chắp cánh bởi niềm hy vọng ấy và thôi thúc bởi những nỗi sợ hãi kia, tôi vội vã quay gót trở về nhà để chuẩn bị hành lý cho chuyến đi vào ngày mai. Tôi báo với mẹ rằng có việc gấp không thể trì hoãn, dẫu lúc đó tôi chưa thể giải thích rõ ràng, buộc tôi phải đi vắng.
Nỗi lo lắng tột cùng cùng vẻ mặt đăm chiêu nghiêm trọng của tôi không thể nào giấu nổi đôi mắt người mẹ; và tôi đã phải tốn bao công sức mới xoa dịu được nỗi sợ hãi của bà về một thứ bí ẩn tai họa nào đó.
Đêm hôm đó trời đổ một trận tuyết dày đặc, khiến cho tiến độ của các chuyến xe ngựa vào ngày hôm sau bị chậm lại đến mức phát bực. Đương nhiên là tôi đã thức trắng đêm để di chuyển, bởi vì hôm ấy là thứ Tư: chắc chắn là vào sáng ngày mai, lễ cưới sẽ diễn ra. Thế nhưng đêm dài đằng đẵng và tối mịt mờ: tuyết bám đầy làm kẹt cứng bánh xe và đóng cục dưới móng của những con ngựa; lũ vật kéo thì lười biếng hết chỗ nói; người đánh xe thì thận trọng một cách đáng ghét; còn những hành khách cùng xe thì dửng dưng đến mức phát bực trước tốc độ rùa bò của chúng tôi. Thay vì phụ giúp tôi một tay để quát tháo những gã đánh xe và hối thúc họ phóng nhanh hơn, họ chỉ trơ mắt nhìn rồi cười trừ trước sự nóng ruột của tôi; thậm chí có một tên còn dám lên tiếng trêu chọc tôi — nhưng tôi đã chặn họng hắn bằng một cái nhìn đủ sức làm hắn câm nín suốt cả chặng đường còn lại; và đến chặng dừng chân cuối cùng, khi tôi định tự mình giật lấy dây cương để điều khiển, thì tất cả bọn họ lại đồng thanh phản đối.
Trời đã sáng bạch khi chúng tôi tiến vào M—— và dừng bánh trước quán trọ “Rose and Crown”. Tôi bước xuống xe và lớn tiếng gọi một chiếc xe ngựa trọ để đi Grassdale. Chẳng còn chiếc nào cả: chiếc duy nhất trong thị trấn đang phải đem đi sửa chữa. “Vậy cho tôi một chiếc xe hai bánh — một chiếc xe thuê — xe gì cũng được — miễn là nhanh lên!” Có một chiếc xe hai bánh, nhưng lại chẳng còn con ngựa nào rảnh rỗi. Tôi sai người vào thị trấn tìm mua hoặc thuê một con; nhưng bọn chúng nhùng nhằng lâu không chịu được khiến tôi không thể nào chờ đợi thêm nữa — tôi tự nhủ đôi chân của mình có lẽ còn đưa tôi đi nhanh hơn; và dặn họ cứ sai người đánh xe đuổi theo sau tôi nếu kịp chuẩn bị xong trong vòng một tiếng đồng hồ, tôi liền cất bước rảo chân đi với tốc độ nhanh nhất có thể. Quãng đường dài chưa đầy sáu dặm, nhưng đường sá lại lạ lẫm, và tôi cứ phải dừng lại luôn mồm để hỏi đường; hết hò hét mấy tên đánh xe và mấy gã nhà quê, lại liên tục ghé vào các mái tranh ven đường, bởi vào buổi sáng mùa đông ấy chẳng mấy ai ra đường; đôi khi tôi còn phải đập cửa lôi những kẻ lười biếng khỏi giường ngủ, vì ở cái nơi có quá ít việc để làm, và có lẽ cũng chẳng có mấy thức ăn hay củi lửa để sưởi ấm ấy, bọn họ chẳng màng đến việc rút ngắn giấc ngủ của mình. Dù vậy, tôi chẳng còn thời gian đâu mà bận tâm đến họ; với cơ thể đau nhức vì mệt mỏi và sự tuyệt vọng bủa vây, tôi cắm cổ rảo bước. Chiếc xe thuê chẳng đuổi kịp tôi; và thật may vì tôi đã không đợi nó; mà ngẫm lại thì đúng là ngốc nghếch khi cứ đứng ngây ra đó chờ đợi lâu đến thế.
Cuối cùng thì tôi cũng đặt chân đến vùng lân cận Grassdale. Tôi tiến lại gần ngôi nhà thờ quê nhỏ bé — nhưng kìa! Một dàn xe ngựa đang đậu nối đuôi nhau trước cửa; chẳng cần nhìn đến những dải ruy băng trắng trang hoàng trên người đám gia nhân và lũ ngựa, cũng chẳng cần nghe những tiếng cười nói vui vẻ của đám trẻ vơ vẩn tụ tập ở làng để xem hội, tôi cũng đủ biết rằng bên trong đang diễn ra một đám cưới. Tôi lao thẳng vào giữa đám đông, thở hổn hển gặng hỏi xem buổi lễ đã bắt đầu từ lâu chưa. Bọn chúng chỉ há hốc mồm ngẩn ngơ nhìn tôi. Trong cơn tuyệt vọng, tôi xô ngã họ sang một bên và toan bước qua cổng nghĩa trang, thì bỗng nhiên một đám trẻ nhom nhém rách rưới đang bám lấy ô cửa sổ như ong vỡ tổ liền buông tay nhảy thót xuống và ào về phía hiên nhà, miệng ngoác ra hô hét bằng cái thứ phương ngữ cục mịch đại khái có nghĩa là: “Xong rồi — họ đang bước ra kìa!”
Nếu lúc bấy giờ mà Eliza Millward nhìn thấy tôi thì chắc hẳn cô ta sẽ phải đắc ý lắm đây. Tôi tóm chặt lấy cột cổng để làm điểm tựa, đứng trân trân dồn mọi ánh nhìn về phía cánh cửa để kịp thu vào tầm mắt lần cuối cùng bóng hình người con gái ngự trị trong tâm hồn tôi, và lần đầu tiên nhìn mặt gã đàn ông đáng ghét đã cướp nàng đi khỏi trái tim tôi, đẩy nàng vào một cuộc đời mà tôi dám chắc là sẽ chỉ toàn đau khổ cùng những nỗi niềm tiếc nuối trống rỗng, vô vọng — bởi lẽ ở bên hắn thì nàng nào có thể tìm thấy hạnh phúc chứ? Lúc này tôi không hề muốn sự hiện diện của mình làm nàng kinh hoàng, nhưng đôi chân tôi lại chẳng còn chút sức lực nào để nhấc lên mà bước đi. Cặp đôi cô dâu chú rể bước ra. Còn chú rể thì tôi chẳng thèm ngó ngàng tới; trong mắt tôi lúc bấy giờ chỉ có một mình nàng mà thôi. Một chiếc khăn voan dài che khuất một nửa vóc dáng thướt tha nhưng không tài nào giấu nổi nét kiều diễm ấy; tôi có thể nhận ra rằng trong khi nàng ngẩng cao đầu, đôi mắt lại hướng xuống mặt đất, khuôn mặt và chiếc cổ trắng ngần thoáng ửng lên sắc hồng rạng rỡ; thế nhưng từng đường nét trên khuôn mặt đều bừng sáng nụ cười, và ẩn hiện qua lớp voan trắng mờ ảo ấy là những lọn tóc xoăn vàng óng ả! Ôi trời đất ơi! Đó không phải là Helen của tôi! Cái nhìn đầu tiên khiến tôi giật bắn mình — nhưng đôi mắt tôi lúc này đã nhoà đi vì kiệt sức và tuyệt vọng. Liệu tôi có dám tin vào mắt mình nữa không? “Phải — đó không phải là nàng! Đó là một giai nhân trẻ tuổi hơn, mảnh mai hơn, má hồng phúng phính hơn — trông cũng đáng yêu thật đấy, nhưng lại kém xa vẻ đài trang cùng chiều sâu tâm hồn — thiếu đi thứ thần thái bất định ấy, nét quyến rũ vừa mang chiều sâu tâm linh vừa dịu dàng, cái quyền năng vô bờ bến đủ sức thu hút và chinh phục trái tim — ít ra là trái tim tôi. Tôi đưa mắt nhìn sang chú rể — đó chính là Frederick Lawrence! Tôi đưa tay lau những giọt mồ hôi lạnh đang rịn ra trên trán, rồi lùi lại phía sau khi anh ta tiến đến; thế nhưng, ánh mắt anh ta đã chạm phải tôi, và anh ta nhận ra tôi ngay, dẫu cho diện mạo của tôi lúc này chắc hẳn đã đổi thay nhiều.
— Có phải anh đấy không, Markham? — anh ta lên tiếng, giật mình và ngỡ ngàng trước sự xuất hiện của tôi — có lẽ, cả vì vẻ bơ phờ hoảng loạn trên gương mặt tôi nữa.
— Phải, Lawrence; cậu đây ư? — tôi cố tập trung tinh thần để đáp lại.
Anh ta mỉm cười và đỏ bừng mặt, ra điều vừa tự hào lại vừa có chút xấu hổ về thân phận mới của mình; và nếu như anh ta có lý do để tự hào về người phụ nữ ngọt ngào đang tựa tay vào cánh tay mình, thì anh ta cũng có từng ấy lý do để ngượng ngùng vì đã giấu giếm mối lương duyên tốt đẹp này quá lâu.
— Cho phép tôi giới thiệu với anh đây là cô dâu của tôi — anh ta nói, cố che giấu sự lúng túng bằng một điệu bộ vui vẻ phóng khoáng. — Esther, đây là anh Markham; bạn của anh, anh Markham đây em, còn đây là phu nhân Lawrence, nhũ danh tiểu thư Hargrave.
Tôi cúi đầu chào cô dâu, rồi siết chặt lấy bàn tay chú rể.
— Sao cậu lại không nói cho tôi biết chuyện này? — tôi trách móc, giả vờ tỏ ra bực bội dù trong lòng chẳng hề thấy thế (bởi vì thực chất tôi đang sướng điên người lên vì nhận ra mình đã nhầm lẫn một cách thật tốt đẹp, trong lòng ngập tràn tình cảm trìu mến dành cho anh ta cũng như sự hối hận vì những phỏng đoán bất công vô căn cứ mà tôi từng dành cho anh ta trong ý nghĩ — dẫu anh ta có từng đối xử tệ với tôi đi nữa, thì cũng không đến mức độ đó; và vì tôi đã căm ghét anh ta như quỷ dữ suốt bốn mươi tiếng đồng hồ qua, nên sự xoay chiều cảm xúc từ trạng thái đó lớn đến mức tôi có thể tha thứ cho mọi lỗi lầm ngay tại khoảnh khắc ấy — và yêu mến anh ta dẫu cho anh ta có thế nào đi nữa).
— Tôi có nói với anh mà — anh ta ngập ngừng đáp với vẻ mặt đầy tội lỗi; — anh không nhận được thư của tôi sao?
— Thư nào cơ chứ?
— Bức thư thông báo về đám cưới sắp tới của tôi chứ sao.
— Tôi chưa từng nhận được bất kỳ bóng gió xa xôi nào về ý định đó cả.
— Chắc là nó đã đi ngược đường với anh rồi —ẽ ra nó phải đến tay anh vào sáng hôm qua chứ — tôi thừa nhận là hơi muộn thật. Nhưng nếu không nhận được tin tức gì, thế điều gì đã đưa anh đến đây vậy?
Lần này thì đến lượt tôi chết trân ngơ ngác; nhưng nàng tiểu thư nãy giờ vẫn bận rộn lấy mũi giày khẽ khều lớp tuyết trong lúc chúng tôi đang thì thầm to nhỏ, liền rất đúng lúc lao vào giải vây cho tôi bằng cách khẽ cấu vào cánh tay người bạn đời của mình và thì thầm gợi ý rằng nên mời người bạn này bước lên xe để đi cùng với họ; đứng ở đó giữa bao nhiêu kẻ tò mò vây quanh vốn chẳng thú vị gì, chưa kể lại còn bắt những người bạn của họ phải chờ đợi nữa.
— Lại còn lạnh thế này nữa chứ! — anh ta vừa lẩm bẩm vừa liếc nhìn bộ trang phục mỏng manh của nàng với vẻ lo lắng, rồi nhanh chóng đỡ nàng lên xe. — Markham, anh có đi cùng không? Bọn anh định tới Paris, nhưng có thể thả anh xuống bất cứ đâu dọc đường từ đây cho tới Dover.
— Thôi, cảm ơn cậu. Chúc hai người thượng lộ bình an; nhưng nhớ là lúc nào đó tôi sẽ đòi một lời xin lỗi thật ra trò đấy nhé, và phải viết thư cho tôi mỏi tay trước khi chúng ta gặp lại nhau đấy.
Anh ta bắt tay tôi, rồi vội vàng bước lên ngồi cạnh vợ mình. Đây chẳng phải là thời gian hay địa điểm thích hợp cho những lời giải thích hay trò chuyện dài dòng: chúng tôi đã đứng đó đủ lâu để khơi gợi sự tò mò của đám người xem hội ở làng, và có lẽ cả sự bực dọc của đoàn người dự đám cưới đang chờ đợi; dẫu cho tất cả những chuyện này diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn hơn nhiều so với những gì tôi vừa kể lại, hay thậm chí còn nhanh hơn cả lúc bạn đọc những dòng này. Tôi đứng bên cửa xe, và vì kính cửa đang hạ xuống, tôi nhìn thấy người bạn hạnh phúc của mình đang âu yếm vòng tay ôm lấy vòng eo của người bạn đời, trong khi nàng tựa chiếc má ửng hồng lên vai anh, trông hệt như hiện thân của một hạnh phúc đong đầy yêu thương và trọn vẹn tin tưởng. Trong khoảng thời gian ngắn ngủi giữa lúc người đầy bếp đóng sập cửa xe và vòng ra phía sau ném người lên ghế phụ, nàng ngước đôi mắt nâu lấp lánh nụ cười nhìn lên khuôn mặt anh, tinh nghịch cất lời: — Em e là anh phải nghĩ em vô tâm lắm đấy, Frederick: em biết là các tiểu thư thường hay khóc trong những dịp thế này, nhưng đố mà em vắt ra được một giọt nước mắt đấy.
Anh ta chỉ đáp lại bằng một nụ hôn, rồi siết chặt nàng vào lồng ngực hơn nữa.
— Nhưng thế này là thế nào nhỉ? — anh ta lẩm bẩm. — Sao thế Esther, em đang khóc đấy phỏng?
— Ồ, có gì đâu anh — chỉ là em thấy hạnh phúc quá đỗi — và ước gì — nàng nức nở — ước gì chị Helen thân yêu của chúng ta cũng được hạnh phúc như vợ chồng mình.
— Cầu Chúa ban phước cho điều ước ấy của em! — tôi thầm kêu lên trong lòng khi chiếc xe lăn bánh chuyển động — và xin trời cao chớ để nó trở thành một ước nguyện hoàn toàn vô vọng!
Tôi tưởng như có một đám mây đen vừa bất chợt buông xuống che khuất khuôn mặt người chồng khi nàng thốt lên những lời đó. Anh ta đang nghĩ gì cơ chứ? Chẳng lẽ anh ta lại nỡ ganh tị với hạnh phúc mà chính bản thân anh ta đang cảm nhận dành cho người em gái yêu quý và người bạn của mình hay sao? Vào một khoảnh khắc như thế, điều đó là bất khả. Sự tương phản giữa số phận của nàng và của anh ta chắc chắn sẽ làm vẩn đục niềm vui của anh ta trong chốc lát. Có lẽ, anh ta cũng đang nghĩ về tôi: có lẽ anh ta đang hối hận vì vai trò của mình trong việc ngăn cản mối lương duyên của chúng tôi, dẫu là bằng cách không giúp đỡ đi chăng nữa chứ chưa nói đến việc thực sự âm mưu chống lại chúng tôi. Giờ đây tôi đã gột rửa cho anh ta khỏi lời buộc tội đó, và vô cùng hối hận vì những hoài nghi bất nhân trước kia của mình; thế nhưng, anh ta vẫn từng đối xử bất công với chúng tôi — tôi vẫn hy vọng, vẫn đinh ninh là như vậy. Anh ta chưa từng tìm cách chặn đứng dòng chảy tình yêu của chúng tôi bằng cách thực sự đắp đập ngăn dòng trên đường nó chảy, nhưng anh ta đã dửng dưng đứng nhìn hai dòng suối nhỏ lang thang trôi qua vùng hoang mạc khô cằn của cuộc đời, từ chối việc dọn dẹp những chướng ngại vật đang chia cắt chúng, và thầm kín nuôi hy vọng rằng cả hai sẽ tự biến mất vào lớp cát khô trước khi kịp hòa làm một. Và trong suốt khoảng thời gian ấy, anh ta vẫn thản nhiên vun vén cho chuyện riêng của mình; có lẽ tâm can anh ta đã bận rộn ngập tràn hình bóng của vị tiểu thư xinh đẹp kia đến mức chẳng còn chút tâm trí nào để sẻ chia cho người khác. Chắc chắn là anh ta đã bắt đầu quen biết nàng — ít ra là mối thâm tình đầu tiên — trong suốt ba tháng trời lưu trú ở F——, bởi giờ đây tôi mới chợt nhớ ra rằng anh ta từng vô tình hé lộ việc dì và em gái mình có một người bạn trẻ đang ở chung vào thời điểm đó, và điều này ít nhất cũng giải thích được một nửa sự im lặng của anh ta về tất cả những sự việc diễn ra ở đó. Giờ đây, tôi cũng nhận ra lý do đằng sau vô số những biểu hiện nhỏ nhặt từng khiến tôi phải băn khoăn trước kia; trong đó có cả những lần rời khỏi Woodford, những chuyến đi vắng kéo dài ít nhiều mà anh ta chẳng bao giờ giải thích thỏa đáng, và những chủ đề mà anh ta cực kỳ ghét bị chất vấn mỗi khi trở về. Thảo nào mà gã gia nhân lại bảo rằng chủ nhân của hắn “kín tiếng lắm”. Nhưng tại sao lại phải bày ra cái vẻ dè dặt kỳ lạ ấy với tôi cơ chứ? Một phần là do cái đặc tính tâm lý kỳ quặc mà tôi đã đề cập trước đó; một phần có lẽ là vì muốn bảo vệ cảm xúc của tôi, hoặc sợ làm đảo lộn triết lý sống của tôi khi vô tình chạm vào cái chủ đề dễ lây lan mang tên tình yêu ấy.
