Lên làm phó chủ nhiệm, tuy trong lòng có chút buồn bực, nhưng tôi vẫn rất cảm kích sự tín nhiệm của tổ chức dành cho mình, nên công việc lại càng làm nhiệt tình hơn. Lý chủ nhiệm đã phân công lại công việc cho tôi và Triệu Mạn Lệ: Tôi phụ trách mảng văn thư, hồ sơ nhân sự cùng các công việc hậu cần khác có liên quan của toàn cục. Triệu Mạn Lệ phụ trách công tác tiếp đón, cụ thể là tiếp đón đoàn kiểm tra cấp trên và giao lưu trao đổi với các đơn vị ngang cấp.

Thông thường, trong một cơ quan, mảng phụ trách tiếp đón là ngon ăn nhất, không những có ăn có uống, mà còn quen thuộc với mọi giới trong xã hội, sau này bản thân muốn lo chút việc riêng cũng vô cùng thuận tiện. Cho nên, ai nấy đều đỏ mắt thèm thuồng công việc này. Còn tôi, việc thì nhiều hơn, trách nhiệm lại càng lớn hơn, bất kể nơi nào xảy ra vấn đề, đều không thể ăn nói với cấp trên. Vừa nhìn thấy tình thế này, tôi vốn định nêu ý kiến phản đối, nhưng nghĩ lại đây là sự khẳng định của Lý chủ nhiệm đối với mình, thế là tôi không nói thêm gì nữa.

Triệu Mạn Lệ lại tỏ ra ra vẻ phớt lờ, thực ra, có phân cho cô ấy quản lý thêm bao nhiêu việc đi nữa, cô ấy vẫn chứng nào tật nấy, mặc cho ngoài trời mưa gió bão bùng, vẫn cứ thản nhiên đi tiếp khách ăn uống, những chuyện khác hoàn toàn không thèm đếm xỉa đến. Đây chắc là sự khôn ngoan của Lý chủ nhiệm rồi.

Cứ làm đi đã, việc có nhiều đến mấy cũng chẳng thể làm con người ta mệt chết được. Huống chi những áp lực này đều là vô hình, cậu coi nó là áp lực thì nó là áp lực, cậu không coi nó là áp lực thì chẳng có áp lực nào cả. Tôi tin cần cù bù khả năng, đại cùng lắm thì chim ngốc bay trước, tôi chăm chỉ làm lụng cộng với khéo léo, kiểu gì cũng xoay sở được. Tạm không nói chuyện này nữa, tôi phải quay lại đề cập đến vấn đề đại sự hôn nhân của mình, theo như lời cục trưởng Thành, "Công việc và sự nghiệp tuy quan trọng, nhưng đại sự hôn nhân cá nhân lại càng quan trọng hơn", tôi không thể không cân nhắc. Thực ra, từ ngày đầu tiên tôi được phân công về đơn vị, vấn đề này vẫn luôn bày trước mặt tôi, hay nói cách khác, vẫn luôn đặt trong lòng tôi.

Thời còn học cấp ba, tôi là một con cóC ghẻ đáng thương, chẳng có lấy một "thiên nga" thuần khiết đáng yêu nào liếc mắt đưa tình với tôi. Sau này lên đại học, nhất là từ năm thứ hai trở đi, thấy các bạn học có đôi có cặp, thời gian ngoài giờ học phong phú nhiều màu sắc, tôi ngưỡng mộ vô cùng. Nhưng lúc bấy giờ tôi lại là một "hàng chuẩn" kiểu "nhà nghèo người xấu, cao một mét sáu, đầu to chân ngắn, hộ khẩu nông chuyển phi", mũi tên tình yêu của thần Cupid tuyệt nhiên không có ý định bắn về phía tôi, những mũi tên tình yêu bay ngợp trời như châu chấu ấy dẫu có lệch hướng thì cũng chẳng thèm rơi xuống bên cạnh tôi. Tôi đành dập tắt cái ý định này, thầm tự an ủi bản thân: Thiên nhai hà xứ vô phương thảo, đại trượng phu hà hoạn vô thê? Tôi dồn hết tâm trí vào việc học tập, trở thành sinh viên giỏi đúng nghĩa, môn nào điểm cũng đạt loại ưu.

Sau khi tốt nghiệp, Sở Nhân sự thành phố tổ chức kỳ thi tuyển dụng việc làm cho sinh viên đại học, tôi đạt điểm cao nhất thành phố. Cuối cùng, sau khi được phân công về đơn vị hiện tại, tôi thầm nghĩ: Mình đã trở thành người thành phố thực thụ, là tầng lớp cổ cồn trắng chính hiệu, lần này chắc chắn sẽ tìm được một nửa của mình rồi chứ! Dù tôi không dám nhờ người làm mối, nhưng vẫn có rất nhiều người nhiệt tình đứng ra mai mối, bốn năm năm nay, số người đến tận cửa làm mối chắc chắn không dưới 20 người. Điều này cho thấy, "đại trượng phu hà hoạn vô thê" rất có tính triết lý.

Lần xem mắt đầu tiên của tôi là vào năm đầu tiên tôi mới về cục. Khi đó, học vấn của tôi chính là "miếng mồi ngon" trong mắt các bạn trẻ, huống chi lại được phân công vào cơ quan hành chính, có một công việc ổn định, theo cách gọi truyền thống thì đó là "ăn lương hoàng gia". Đơn vị có một nữ đồng nghiệp hơn 50 tuổi, họ Trương, cái miệng cực kỳ rộng, gặp ai cũng có chuyện để nói, cho dù là đụng phải cột điện trên đường, cũng có thể lải nhải suốt nửa buổi. Dĩ nhiên, cô ấy cũng là một người nhiệt tình, trong cơ quan có đồng nghiệp trẻ đến, việc đầu tiên cô ấy quan tâm chắc chắn là "đã kết hôn chưa".

Nếu đã kết hôn, cô ấy sẽ "chậc chậc chậc" cảm thán vài tiếng tỏ ý tiếc nuối; nếu chưa kết hôn, cô ấy nhất định phải đích thân đến tận nhà năm sáu bận, tìm hiểu rõ mồn một gia cảnh và quan hệ xã hội của đồng nghiệp mới, rồi mới đi lo liệu chuyện tìm đối tượng cho người đó. Đối với trai thanh gái lịch, qua miệng cô ấy thì tất nhiên không còn gì để nói, cho dù là hạng người như Võ Đại Lang, Vô Diệm nữ, cô ấy cũng có thể thổi phồng lên tận mây xanh, phát huy tối đa cái tài "miệng rộng" của mình.

Thím Trương làm mối cũng có nguyên tắc của thím ấy. Thứ nhất, thím ấy hoàn toàn xuất phát từ sự nhiệt tình, không phải vì kiếm chút tiền mai mối; thứ hai, thím ấy làm mối cũng phân chia đẳng cấp rõ ràng, coi trọng môn đăng hộ đối, chứ không tơ hồng ghép đôi lung tung. Lấy tôi ra làm ví dụ đi, với xuất thân gia đình, bối cảnh xã hội, vẻ bề ngoài của tôi, thím ấy chắc chắn sẽ không giới thiệu con gái của nhà chính trị gia hay đại gia giàu có nào cho tôi đâu, cao lắm cũng chỉ là giáo viên tiểu học nào đó, y tá bệnh viện nào đó hay nhân viên phục vụ khách sạn nào đó mà thôi. Nhưng y tá với nhân viên phục vụ ai nấy vóc dáng đều đẹp, lại từng trải rộng rãi, làm sao có thể thèm chú ý đến một kẻ "tàn tật" như tôi chứ? Họ vừa nghe đến đơn vị và học vấn của tôi xong thường là hào hứng đến gặp mặt, nhưng vừa gặp mặt xong là lập tức phẫn nộ bỏ đi. Tôi từ đầu đã không tính chuyện dùng hoa tươi cắm bãi cứ trâu, đối với việc y tá và nhân viên phục vụ bỏ đi, tôi ngược lại cảm thấy đó là chuyện hợp tình hợp lý.

Thím Trương có sự kiên trì kiểu "chưa thấy quan tài chưa đổ lệ". Thấy mấy cô y tá nhân viên phục vụ được giới thiệu cho tôi đều chê bai mình, hình như thím ấy đã ngộ ra được quy tắc ngầm nào đó, liền không dẫn những người đó đến gặp nữa, mà dồn trọng tâm công việc vào việc nhắm đến các cô giáo tiểu học.

Giáo viên tiểu học có rất nhiều người thi đậu từ các trường ở nông thôn lên thành phố. Họ đã là người truyền thụ tri thức, tự nhiên cũng có văn hóa, có tu dưỡng, có tố chất, tiêu chuẩn chọn người yêu của tôi mười phần thì có tám chín phần là nhắm vào ngành nghề này, hơn nữa cũng hy vọng tìm được một người giống như mình từ nông thôn thi đỗ lên thành phố. Thím Trương cuối cùng cũng đoán trúng tâm tư của tôi, chỉ vào đầu tôi mà mắng: "Ha ha ha, cậu nhóc thối này, cậu tưởng tôi không biết chút tâm tư nhỏ mòng của cậu chắc?" Tôi thầm nghĩ trong lòng, thím đã sớm biết vậy sao trước đó còn dẫn mấy cô mỹ nhân kiểu y tá nhân viên phục vụ đến để làm nhục tôi làm gì? Nhưng bị thím Trương âu yếm mắng là "nhóc thối", trong lòng tôi vẫn cảm thấy vô cùng ngọt ngào. Đối với sự nhiệt tình của cô ấy, ngoài việc vui mừng và cảm kích ra, tôi còn có thể nói gì được nữa?

Có một lần, thím Trương giới thiệu một giáo viên trường tiểu học trung tâm, tên họ tôn kính của cô ấy xin phép tôi không tiện tiết lộ ở đây. Vị giáo viên này là người thành phố, tuy không thể nói là đẹp tựa tiên giáng trần, nhưng cũng có một sức hút mê hồn, khiến người ta phải nuốt nước bọt ực ực. Cô ấy ngược lại không để ý đến ngoại hình của tôi, chỉ hỏi tôi một số chủ đề như sở thích, lý tưởng nhân sinh... Có một lần bố tôi từ dưới quê lên thành phố thăm tôi, tôi đã cố gắng thuyết phục cô ấy gặp mặt bố tôi một lần, từ đó về sau cô ấy liền biệt tăm biệt tích. Tôi nhờ thím Trương đi hỏi lý do, thím ấy ấp úng mãi nửa ngày, mới nói là thực sự không chịu nổi cái dáng vẻ nhà quê chẳng hề chú ý đến trang phục gì của bố tôi. Cứ như thế, mối tình đẹp đẽ trong tưởng tượng của tôi, vì bố tôi không mặc đồ Âu giày da, mà cứ thế tan thành mây khói.

Lại có một lần, thím Trương giới thiệu cho tôi một cô giáo tiểu học khác, cô ấy thi đỗ từ nông thôn lên thành phố. Đối với cô ấy, tận sâu trong đáy lòng tôi cảm thấy vô cùng thân thiết, bởi vì chúng tôi có chung hoàn cảnh trưởng thành, ít nhất thì cô ấy cũng không đến mức chê bai mùi bùn đất trên người bố tôi chứ? Cô gái này ngược lại khá thực tế, không hề bàn với tôi những chủ đề như sở thích hay lý tưởng hoài bão gì cả, chỉ hỏi lương của tôi bao nhiêu, chi tiêu thế nào, có dự định mua nhà không, v.v.. Tôi cảm thấy cô ấy là một cô gái rất biết vun vén cuộc sống, thiện cảm dành cho cô ấy lại tăng thêm vài phần, thế là mọi chuyện đều khai thật hết. Ở đây tôi phải đính kèm một câu, đó là về chuyện mua nhà. Dựa vào thu nhập tiền lương của tôi, nếu không có sự hỗ trợ từ gia đình, muốn mua một căn nhà ở thành phố là chuyện vô cùng khó khăn.

Bố bảo, chuyện mua nhà bố sẽ cố gắng hết sức có thể, nhưng tôi biết cái gọi là cố gắng hết sức của ông chẳng qua chỉ là sau khi bán lúa, bán heo, cho tôi được vài ngàn tệ hỗ trợ, số tiền này làm sao mà đủ? Tôi liền đem những chuyện này kể thật hết cho cô gái nghe. Cô gái nghe xong nghiến răng im lặng không nói gì.

Có một lần, cô ấy nói, chúng ta đều từ nông thôn lên, ở thành phố mà không có nổi một căn nhà thì sao được chứ? Lại có một lần cô ấy nói, hiện nay rất nhiều người ở cơ quan hành chính sự nghiệp đều làm thêm bên ngoài, sao anh lại không làm? Ngựa không ăn cỏ đêm thì không béo, chẳng lẽ sau này cứ dựa vào chút tiền lương chết cứng của hai chúng ta để sống qua ngày hay sao? Tôi nghe xong, cảm thấy rất có lỗi với cô ấy, bèn chủ động đề nghị cô ấy cứ từ từ suy nghĩ, bởi vì tôi thực sự vừa không có nhà vừa không có việc làm thêm, tôi sợ cô ấy đi theo mình sẽ phải chịu khổ. Sau đó, cô ấy rất khéo léo nhắn tin báo cho tôi biết, nói xin lỗi tôi, hy vọng tôi có thể tìm được hạnh phúc của mình. Tôi cười một cách độ lượng, rồi mọi chuyện cũng trôi qua vào quên lãng.

Thím Trương mắng tôi xối xả, bảo tôi dẫu sao cũng là một sinh viên đại học mà chẳng biết uyển chuyển gì cả, sao không mở miệng nói vài câu ngon ngọt để dỗ dành người ta chứ? Tôi trong lòng ôm nỗi khổ, nhưng ngoài miệng lại không thể thốt nên lời.

Sau này, đối với chuyện tìm đối tượng tôi cũng có kinh nghiệm, cũng có sức đề kháng rồi. Vừa gặp mặt, việc đầu tiên là đem xuất thân gia đình bối cảnh xã hội tình hình thu nhập khó khăn khi mua nhà... đổ ra nói sạch một lượt. Kết quả của việc làm này là, người ta còn chưa kịp ngồi xuống sau khi gặp mặt đã đứng dậy bỏ đi rồi. Tôi bắt đầu trở nên bất cần, nhưng trong lòng lại càng lúc càng sốt ruột. Bởi vì tôi là người thành phố duy nhất trong nhà, bố mẹ đều đang mong ngóng sớm được bế cháu nội ở thành phố đấy.

Thím Trương biết được thái độ của tôi, mắng tôi là kẻ đùa giỡn tình cảm, xem việc tìm đối tượng yêu đương như trò đùa trẻ con, thề non hẹn biển là sẽ không thèm quản chuyện của tôi nữa. Nhưng thím ấy ngoài miệng thì nói thế chứ bản tính nhiệt tình trời sinh thì sao mà sửa được. Ngay trước thềm nghỉ hưu, thím ấy hào hứng bảo với tôi rằng, lại vừa nhắm được cho tôi một cô rồi, lần này chắc chắn thành công.

Người mà thím Trương giới thiệu cho tôi lần này, là một người thành phố. Nói thật lòng, đối với những cô gái thành phố, tôi từ trước đến nay vốn chẳng dám tơ tưởng tới, chỉ mong tìm được một cô gái xuất thân từ nông thôn có chung chí hướng với mình, cùng tôi đầu bạc răng long qua trọn đời là đã mãn nguyện lắm rồi.

Cô gái này họ Giả, tên Trân Trân. Giả Trân Trân, cái tên nghe mới hay làm sao. Tôi thầm nghĩ, người thành phố đúng là biết cách đặt tên, không giống như dưới quê chúng tôi, nào là Hương nào là Hoa, gọi kiểu gì cũng thấy quê mùa. Giả Trân Trân làm việc ở một siêu thị, làm thu ngân. Ngoại hình của cô ấy thì khỏi phải bàn, cao hơn tôi nửa cái đầu, da dẻ cũng đẹp, vóc dáng cũng đẹp, trình độ nói tiếng phổ thông thực sự còn vượt trội hơn cả tôi nữa là đằng khác.

Cô ấy xinh đẹp hơn cả Triệu Mạn Lệ ở văn phòng chúng tôi, khí chất cũng hơn hẳn. Quan trọng hơn là, cô ấy hoàn toàn không có sự phân biệt thành thị nông thôn, đối với một kẻ xuất thân từ nông thôn như tôi không hề chê bai một chút nào, còn thường xuyên chủ động đề nghị cùng tôi về quê thăm bố mẹ, ở nhà tôi tự nhiên cứ như ở nhà của chính cô ấy vậy. Mặc dù cô ấy hơi kén chọn chuyện ăn uống mặc đẹp, nhưng thì đã sao nào? Con gái mà, có đứa nào là không kén ăn không thích làm đẹp cơ chứ?