Con trai cả Hướng Nam vẫn chưa về, Lý Hải Sơn cảm thấy có chút bứt rứt. Ông nhìn chiếc đồng hồ để bàn trên mặt bàn viết, đã quá tám rưỡi, theo lý thì phải đến rồi. Hay là tàu hỏa trễ giờ? Ông lại liếc nhìn tờ báo trên bàn một cái, lần nữa cau mày. Tiêu đề chạy suốt trang là "Một ngôi sao mới đang lên". Cái tiêu đề này thật không ra làm sao, đúng là kiểu cách giật gân câu khách của báo chí phương Tây. Người tốt đến đâu mà thêm hai chữ "ngôi sao mới" vào là lập tức toát ra vẻ phù phiếm ngay. Đúng là vớ vẩn. Tuổi còn trẻ, làm bí thư huyện ủy tí tẹo, mới đi được mấy ngày mà đã thổi phồng lên thế này, sao mà không chết yểu cho được? Ông nhớ đến phần "tài liệu nội bộ" vừa xem vài ngày trước, nói về Hướng Nam như vậy, thực sự là vu khống. Nhưng Hướng Nam cũng đúng là hấp tấp vội vàng, tự làm tự chịu. Ông chống tay lên bàn từ từ đứng dậy, chắp tay sau lưng đi đi lại lại trong căn phòng vừa là phòng ngủ vừa là phòng làm việc này. Ánh đèn lay động bóng hình nhàn nhạt của ông.

Trên chiếc ghế sô pha đối diện chéo với bàn viết, thư ký Tiểu Chương đang ngồi, trên đầu gối đặt tập kẹp hồ sơ mở ra, tay cầm bút máy, đợi ghi chép cho thủ trưởng.

Người đã ngoài sáu mươi, dáng cao gầy, hơi gù, chiếc áo sơ mi trắng ngắn tay mặc trên người trông rộng thùng thình. Dưới chân đi đôi giày vải đen mũi vuông, bước chân rất nhẹ, khoan thai đặt lên nền xi măng. Đi đi dừng dừng, cuối cùng ông chống nạnh đứng lại trước tấm bản đồ quân sự tỉ lệ 1/500.000 trên tường. Gương mặt hai gò má hóp lại nhưng ánh mắt vẫn tinh anh sắc bén, lộ ra phong thái quân nhân—mỗi khi ông hồi tưởng quá khứ, trong ánh mắt lại thêm vài phần khí chất quân đội.

Tiểu Chương chỉnh lại cặp kính gọng đen: "Bộ trưởng Lý, vừa rồi ngài kể đến buổi tối sau khi phá vây ở Hắc Hổ Lĩnh." Lý Hải Sơn trước kia là Bộ trưởng, giờ ở Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương, người thư ký theo ông nhiều năm vẫn dùng cách gọi cũ.

Lý Hải Sơn nhìn bản đồ, chỉ "ừ" một tiếng, tỏ ý đã biết.

Ông đang viết hồi ký. Những năm gần đây ông ngày càng thích hồi tưởng. Có phải tuổi tác lớn rồi, người ta dễ đắm chìm vào những chuyện xưa cũ không? Từ khi rời khỏi vị trí chủ trì công việc bộn bề của một bộ, ông đã có cảm giác mình đang dần rút lui khỏi vũ đài. Đây là một cảm giác quạnh quẽ to lớn và đáng sợ mà ông không muốn thừa nhận. Ánh mắt ông rời khỏi tấm bản đồ, chuyển sang một bức hoành phi trên tường: "Lão ký phục lịch, chí tại thiên lý." Đây là thứ ông mới viết và treo lên gần đây. Chỉ có thể chí ở ngàn dặm, không thể đi được ngàn dặm. Ngựa già nằm chuồng, đối mặt với hiện thực mới. Ông phải tranh thủ viết hồi ký của mình.

Ông bước ra khỏi cửa phòng đến phòng khách, phòng khách không biết từ lúc nào đã trở nên trống huơ trống hoác, bày biện lung tung những ghế, đẩu, chỉ còn chiếc tivi màu 24 inch kia vẫn đang phát ầm ĩ một bộ phim truyền hình về đôi nam nữ trẻ trêu chọc cười đùa.

"Hồng Hồng." Ông gọi.

"Dạ." Ở phía đối diện phòng khách, trong gian nhà phía tây đối xứng với phòng ngủ (gian đông) của ông, vang lên giọng nói nhỏ nhẹ dễ nghe của cô cháu ngoại.

"Ai bật tivi thế?"

"Vừa rồi cậu dẫn một nhóm người đến đây ạ."

Lý Hải Sơn tắt tivi. Ông đứng ở cửa phòng khách mở rộng nhìn ra ngoài, các gian nhà đông tây đều có vài ô cửa sổ sáng đèn. Gian phía đông sáng đèn là phòng của con gái út sau khi kết hôn. Trong gian phía tây, hôm nay là cuối tuần, con trai út Hướng Đông đi học từ trường về, đang dẫn một nhóm người trẻ tuổi đùa nghịch, tiếng cười nói ồn ào, cửa kính như sắp vỡ tan. Còn mấy ô cửa sổ tối om, có một gian đã dọn dẹp sạch sẽ, chuẩn bị cho con trai cả tối nay về ở.

Cách qua cái cây hòe đen sẫm giữa sân, cửa ngõ đối diện vẫn tối om. Hướng Nam vẫn chưa về.

Ông có bốn người con. Con cả là gái, Lý Văn Tĩnh, con thứ hai là trai, Lý Hướng Nam, đây là con của người vợ đầu để lại; con thứ ba là con gái út, Lý Văn Mẫn, con thứ tư là con trai út, Lý Hướng Đông, đây là con của người vợ thứ hai. Hai người vợ đều lần lượt qua đời vì bệnh. Ông đặt hết tình cảm vào con cái. Thế nhưng lũ trẻ đứa nào cũng không vừa ý ông, làm ông phiền lòng. Trong bốn đứa, ông chỉ là còn đặt kỳ vọng tương đối vào đứa con trai cả Hướng Nam. Nhưng giờ đây Hướng Nam cũng làm ông lo lắng, tức giận.

Ông đẩy cửa vào phòng của cháu ngoại, Hồng Hồng đang nằm sấp trên bàn xem một cuốn báo họa khoa học: "Hồng Hồng, làm xong bài tập chưa?"

"Dạ, con đang đọc sách ngoại khóa ạ." Hồng Hồng ngẩng khuôn mặt tròn trịa thanh tú lên.

"Lại đây, sang phòng ông ngoại nào."

"Lại nghe ông kể chuyện ạ?"

"Có muốn nghe không?" Lý Hải Sơn cười hiền từ. Ông rất yêu quý cô cháu ngoại mới vào lớp bảy này. Con gái cả kết hôn hơn mười năm trước, không lâu sau thì ly hôn, đứa bé này luôn sống bên cạnh Lý Hải Sơn. Ông thích nhất là vừa kể cho cháu nghe, vừa để thư ký Tiểu Chương ghi lại. Làm vậy hồi tưởng mới có hứng thú nhất, đầu óc cũng đặc biệt minh mẫn.

"Hôm nay con không nghe đâu, ông ngoại."

"Tại sao, bài tập của cháu không phải làm xong rồi sao?"

"Con..." Hồng Hồng ngước đôi mắt dài lanh lợi lên, muốn nói lại thôi.

"Không khỏe à?"

"Dạ không ạ."

"Vậy đi thôi, chẳng phải cháu luôn thích nghe ông ngoại kể chuyện nhất sao?" Lý Hải Sơn âu yếm vỗ vỗ vai cháu ngoại.

"Ông ngoại, con... hôm nay không muốn nghe."

"Tại sao lại không muốn nghe nữa?" Lý Hải Sơn hỏi.

"Con..." Hồng Hồng ấp úng, cụp mắt xuống, "Con sớm đã không muốn nghe nữa rồi ạ."

Lý Hải Sơn sửng sốt: "Tại sao?"

"Ông ngoại, con lớn rồi mà ạ."

Lý Hải Sơn như bị sét đánh ngang tai, chết lặng đi. Một lúc lâu sau, ông ngẩn ngơ nhìn cháu ngoại, hỏi: "Lớn rồi, thì không muốn nghe chuyện truyền thống cách mạng nữa à?"

"Ông cứ kể đi kể lại mấy chuyện đó, con đều nghe qua mấy lần rồi." Hồng Hồng lẩm bẩm khẽ.

"Nghe nhiều lần không tốt à?"

"Con làm gì có nhiều thời gian như thế chứ, con còn phải học bao nhiêu kiến thức ngoại khóa. Nếu không, cấu trúc kiến thức của con sẽ không theo kịp thời đại mất." Hồng Hồng nói xong, chớp chớp mắt nhìn Lý Hải Sơn.

"Cấu trúc kiến thức?..." Ánh mắt Lý Hải Sơn đờ đẫn, bàn tay gầy guộc từ từ tuột khỏi vai cháu ngoại.

"Ông ngoại, ông bị sao thế?"

Lý Hải Sơn chậm rãi lắc đầu.

"Ông giận con à?"

"Không. Học bài cho tốt đi." Giọng ông tỏ vẻ vô cùng mệt mỏi. Chuông cổng trong sân reo vang, "Đi đi, Hồng Hồng, xem có phải bác cả của cháu về không?"

"Không phải đâu. Là mẹ về ạ. Con nghe là biết tiếng mẹ bấm chuông." Hồng Hồng như được giải thoát, chạy vội ra mở cửa.

Là con gái cả Lý Văn Tĩnh về. Vẫn như lệ thường là khoác trên vai chiếc túi da đen phồng to, đựng bản thảo mang từ nhà xuất bản về; vẫn như lệ thường là cặp kính gọng trắng đó, gương mặt phờ phạc mệt mỏi đầy vẻ héo hon. "Bố, Hướng Nam vẫn chưa về ạ?" Cô hỏi Lý Hải Sơn đang đứng ở cửa phòng khách.

"Vẫn chưa."

"Sao sắc mặt bố không tốt thế ạ?"

"Không sao. Văn Tĩnh, vừa rồi Ngô Đông có gọi điện, muốn hẹn thời gian đến thăm con." Lý Hải Sơn đổi chủ đề.

"Con không có thời gian." Lý Văn Tĩnh nói đầy vẻ mất kiên nhẫn, cúi đầu định đi về phòng.

"Nó ngoài hơi nhiều tuổi ra, thì có chỗ nào không tốt? Vả lại nó cũng đâu có già, năm nay bốn mươi chín tuổi, hơn con có mười tuổi thôi. Con không thể cứ thanh cao, xa rời thực tế mãi như thế được."

"Bố, trong mắt người khác con mất giá, chứ trong mắt bản thân con thì chưa có mất giá đâu." Lý Văn Tĩnh nói đầy vẻ ấm ức.

Lý Hải Sơn kinh ngạc nhìn con gái, con gái cả xưa nay vốn ôn hòa hiền thục. Ông hỏi: "Hôm nay con bị làm sao thế?"

"Không bị làm sao cả." Lý Văn Tĩnh cụp mắt xuống, tránh ánh mắt của bố, quay người cùng Hồng Hồng về phòng.

"Bộ trưởng Lý, hôm nay ngài nghỉ ngơi đi thôi, hai ngày nay ngài hơi mệt nhọc rồi." Vừa về đến phòng mình, Tiểu Chương đã khuyên nhủ đầy ý nhị.

"Không, viết tiếp." Lý Hải Sơn thần tình uy nghiêm, giọng nói bình thản.

Tiểu Chương ngước mắt lên, ánh nhìn lấp lánh sau cặp mắt kính: "Bộ trưởng Lý, hôm nay ngài vẫn là..."

"Sao mà lải nhải thế?" Lý Hải Sơn tức giận đập bàn một cái.

"Thế... ngài kể tiếp đi ạ."

Lý Hải Sơn lại nhìn thấy tờ báo trên bàn viết, "Một ngôi sao mới đang lên", trong lòng không kìm được lại trào dâng cơn bứt rứt. Trong sân càng thêm ồn ào, nhóm người trẻ ở gian phía tây có lẽ đã nhảy múa rồi, tiếng nhạc khiêu vũ từ máy ghi âm vang lên bồng chát chát bồng chát chát ầm ĩ; trong phòng con gái út ở gian phía đông, con gái út và con rể đang lớn tiếng cãi vã. Lý Hải Sơn cau mày nhìn ra ngoài cửa sổ. Trên rèm cửa sổ phòng con gái út, bóng người chao đảo, còn nghe thấy tiếng ném đồ đạc "cạch cạch". Ông đưa tay đóng cửa sổ lại, tiếng ồn vẫn không ngăn được. Từ xưa đến nay, đạo làm tướng nằm ở chỗ tu tâm. "Thái Sơn sụp trước mắt mà sắc không đổi". Nhưng Thái Sơn sụp, làm sao bằng được chuyện rối ren trong gia đình. Ông cười khổ không tiếng, rồi chống nạnh đi đi lại lại trong phòng. Ông không muốn quản nhiều. Ông xưa nay quản giáo con cái rất nghiêm, nhưng chỉ quản những việc lớn về chính trị, không quản chuyện sinh hoạt nhỏ nhặt. Giờ đây, ông lại càng không muốn quản, vì thường thì cũng không quản nổi.

Nhưng giờ trong sân hỗn loạn thật sự là quá không ra làm sao cả.

"Tiểu Chương, cậu cứChỉnh lý (chỉnh lý) lại đoạn vừa kể đi, tôi đi một lát rồi về." Lý Hải Sơn cau mày nói.

"Dạ." Tiểu Chương vốn đang cung kính chăm chú nhìn ông đi qua đi lại vội vàng đáp lời.

Vừa đến cái sân tối tăm, tiếng ồn càng tăng lên gấp bội. Tiếng nhạc khiêu vũ trong gian tây, tiếng vỗ tay theo điệu nhảy, tiếng cười đùa của nam nam nữ nữ, ù ù chấn tai. Cửa sổ mở toang, ánh đèn sáng rực đổ tràn ra ngoài. Lý Hải Sơn chỉ liếc một cái, trai gái ăn mặc lòe loẹt, không nhìn kỹ nữa. Cảnh nam nữ ôm ấp nhau, xoay tới xoay lui nhảy múa, ông thật sự không nhìn nổi. Gọi là văn minh hiện đại, ông không can thiệp là được rồi.

Bên này là phòng con gái út ở gian đông, không biết từ lúc nào đã mở toang. Hai người vẫn đang cãi nhau. Con rể Tần Phi Việt mặc chiếc áo ngủ dài kẻ sọc xanh trên nền trắng, hai tay khoanh trước ngực đầy vẻ giận dữ đối diện với bức tường, con gái út ngồi trên giường phía sau lưng anh ta. Bảo mẫu Vương mụ mụ đang đứng ở giữa khuyên can. Bà ở nhà họ Lý ba mươi năm, mấy đứa trẻ đều do một tay bà nuôi lớn.

"Con chính là không muốn có con, trước khi kết hôn đã nói rõ là không muốn rồi." Lý Văn Mẫn cúi đầu nói.

"Vẫn nên có một đứa con thì hơn, nếu không, về già thì làm thế nào? Hai ông bà già cô quạnh." Vương mụ mụ khuyên bảo.

"Về già thì sợ gì? Người ta đâu phải vì già đi mới sống. Cô quạnh tuổi già cũng không sợ, dễ giải quyết thôi, đến lúc đó chúng con có thể thành lập câu lạc bộ người già."

"Câu lạc bộ người già cái gì chứ? Người già có tụ tập lại với nhau, cũng không giống như ở cùng con cái cười nói vui vẻ. Ông nhìn bố cháu xem, nếu bây giờ không có mấy đứa con các cháu, ở một mình cái sân trống này, rồi lại sớm nghỉ hưu, thì còn ý nghĩa gì nữa? Buồn cũng buồn chết người rồi."

"Vương mụ mụ, đó là quan niệm cũ của bác rồi." Văn Mẫn nói.

Tần Phi Việt vốn đang lầm lì đứng đối diện với bức tường lại không kìm chế được nữa, anh ta quay đầu lạnh lùng liếc ra sau một cái: "Chẳng phải cô nói người ta có cái gì thì cô cũng phải có cái đó sao? Người khác có con, tại sao cô lại không muốn?"

"Người khác ra đường làm lưu manh, tôi cũng phải đi làm lưu manh à?" Lý Văn Mẫn không chịu thua kém đáp trả.

"Cô đây hoàn toàn là không biết lý lẽ. Tranh luận vấn đề cô có thể nói năng hợp đạo lý một chút không?" Tần Phi Việt hét lên, "Chính cô nói lời rất rõ ràng. Phải giống như người bình thường tận hưởng trọn vẹn nội dung cuộc sống. Lời cô nói có tính hay không?"

"Người bình thường cũng phải xem là hạng người nào, người bình thường còn có kẻ không muốn sống muốn tự sát đấy thôi."

"Đúng là cố tình gây sự. Cô có thể nói năng hợp logic một chút được không?" Tần Phi Việt tức đến mức đập bàn, đưa tay chộp lấy một cái cốc, định ném xuống đất. Tay anh ta dừng lại giữa không trung, anh ta nhìn thấy Lý Hải Sơn đang đứng ở cửa. Anh ta từ từ buông tay xuống, đặt mạnh cái cốc lại bàn. Lý Văn Mẫn cũng quay đầu nhìn thấy bố.

Lý Hải Sơn âm trầm nhìn những mảnh thủy tinh trên đất, không nói gì.

"Hai vợ chồng lại đang cãi nhau về chuyện có muốn con cái hay không." Vương mụ mụ thấy Lý Hải Sơn vào, sợ ông tức giận, vội vàng khuyên giải cho chuyện lớn hóa nhỏ, "Không sao đâu, vợ chồng trẻ hôm nay cãi nhau mai là hết ngay ấy mà. Văn Mẫn không muốn có con, là vì công việc học tập bận rộn, bận qua đợt này là muốn có ngay thôi."

"Cả đời con cũng không muốn." Lý Văn Mẫn cúi đầu gấp một chiếc khăn tay trên giường.

"Đều không muốn có con, vậy các con từ đâu mà ra?" Lý Hải Sơn nghiêm giọng dạy bảo.

Lý Văn Mẫn cúi đầu không đáp.

"Con còn là người nghiên cứu xã hội học gia đình đấy, đều như quan điểm của con, nhân loại còn cần phải duy trì nòi giống nữa hay không?" Lý Hải Sơn nói tiếp.

"Có người sẵn lòng muốn có."

"Người khác sinh con, thành lập gia đình, cung cấp cho con nghiên cứu à?"

Lý Văn Mẫn không lên tiếng nữa, nhưng vẫn giữ bộ dạng không phục.

"Văn Mẫn, đừng làm bố con giận nữa." Vương mụ mụ lại khuyên.

Lý Hải Sơn đứng một lát, lại đi thêm hai bước trong phòng, giọng điệu dịu lại: "Văn Mẫn, con cũng không còn nhỏ nữa, hai mươi sáu hai mươi bảy rồi. Sống cùng nhau, nên biết tôn trọng đối phương."

"Con đâu có không tôn trọng anh ấy. Là anh ấy không tôn trọng con. Tại sao anh ấy cứ nhất định bắt con phải sinh con cho anh ấy?"

"Sinh con ra thì là của một mình anh à?" Tần Phi Việt tức tối nói.

"Tôi không muốn, anh muốn, thế chả phải là của anh sao? Trước đây chúng ta thỏa thuận là không muốn, đó là khế ước của hai chúng ta. Nếu bây giờ anh không muốn tuân thủ, chúng ta có thể chia tay."

"Cô——" Tần Phi Việt tức đến mức quay người mở cửa vào phòng trong.

"Văn Mẫn, sao lại nói chuyện như thế?" Lý Hải Sơn nổi nóng.

Lý Văn Mẫn cúi đầu không đáp. Tần Phi Việt thay một bộ quần áo khác, vừa cài khuy vừa định bước ra ngoài.

"Con đi đâu đấy, Phi Việt?" Lý Hải Sơn hỏi.

"Con về nhà con ở, chuẩn bị ly hôn."

"Phi Việt, đừng đi." Vương mụ mụ vội vàng tiến lên khuyên ngăn.

"Phi Việt muốn về nhà ở, cứ để nó về ở vài hôm đi. Chia tay vài ngày, cả hai đều bình tâm lại." Lý Hải Sơn xua tay với Vương mụ mụ. Ông bước tới nhẹ nhàng vỗ vai Tần Phi Việt, "Hai hôm nữa, ta bảo Văn Mẫn đến gọi con."

"Bố, con đi đây. Anh Hướng Nam về, phiền bố gửi lời hỏi thăm của con ạ." Tần Phi Việt cúi đầu bước đi.

Lý Hải Sơn bước đến đứng cạnh con gái, lại quay người đi đến cửa, rồi đứng lại, quay đầu nói với Lý Văn Mẫn: "Con đấy, bố thật không hiểu các con nghĩ cái gì nữa. Đây chính là thế hệ mới của Trung Quốc à? Xã hội học gia đình con mang từ nước ngoài về, bố thực sự không thấy có gì đáng để nghiên cứu cả."

"Xã hội học gia đình không phải là đề xướng không sinh con cái, đề xướng là căn cứ vào môi trường xã hội mà lựa chọn cấu trúc gia đình và cuộc sống gia đình lý tưởng cho mỗi người."

"Bố không hiểu cái bộ đó của con."

Lý Văn Mẫn liếc nhìn bố, cúi đầu: "Không hiểu thì không nên tùy tiện chỉ trích ạ."

"Con nói cái gì?"

Lý Văn Mẫn lại không lên tiếng nữa.

Lý Hải Sơn trừng mắt nhìn con gái, hồi lâu mới kiềm chế được bản thân: "Có muốn con cái hay không là chuyện của các con, bố không quản. Vài ngày nữa con đi mời Phi Việt về đi, gia đình này không thể như thế được." Lý Hải Sơn nói xong, quay người ra khỏi phòng.

Cây hòe trong sân xào xạc trong gió nhẹ, cảm giác rất oi bức. Đêm hè Bắc Kinh, không khí tràn ngập ô nhiễm bụi bặm của thành phố, sân nhỏ cũng không ngoại lệ, chẳng thanh cũng chẳng tịnh. Ông đi đi lại lại vài bước, vẫn thấy bứt rứt. Vương mụ mụ từ phòng Văn Mẫn đi ra, đi đến một gian phòng khác bên cạnh. Đèn sáng lên, soi rõ bàn giường ghế đẩu đơn giản trong phòng. Vương mụ mụ cúi người kéo ga giường cho phẳng, vỗ vỗ gối cho mềm. Bà đang dọn dẹp căn phòng chuẩn bị cho Lý Hướng Nam về ở. Lý Hướng Nam vẫn chưa về. Trong lòng Lý Hải Sơn lại dâng lên một nỗi bứt rứt. Ông hiểu ra rồi, sở dĩ hôm nay tâm trạng mình không tốt, không phải vì trong nhà hỗn loạn, mà chủ yếu là vì đứa con trai cả mình yêu quý nhất lại làm bậy làm bạ trong chính trị, đi chệch đường ray.

Gian phòng phía tây ồn ào đột nhiên vang lên tiếng hét chói tai của một cô gái: "Bể cá." Lại nghe thấy tiếng "xoảng" vang lên, sau đó là một mảnh hỗn loạn. Lý Hải Sơn cau mày, đi tới đẩy cửa ra.

Trong phòng hỗn độn cả lên. Giá sách bị đổ, bể cá trên giá sách vỡ tan tành dưới đất, mọi người gọi hét, chỉ trỏ, ngồi xổm xuống nền đất ướt sũng bắt những con cá vàng đang nhảy lung tung. "Ở kia còn một con, ở kia nữa." "Đừng dẫm vào, nhẹ tay thôi." "Lại đây lại đây, cho vào chậu trước đi, thêm ít nước vào."

Đám thanh niên bận rộn một hồi cuối cùng cũng cứu được cá vàng, khi họ đứng dậy với đôi tay ướt sũng, liền nhìn thấy Lý Hải Sơn ở cửa.

"Bố." Hướng Đông gọi. Trên gương mặt đen sạm gầy gò, đôi mắt rất có thần sắc chớp chớp, quan sát biểu cảm của bố.

"Bác Lý." Đám người trẻ tuổi hơi lúng túng bất an, "Chúng cháu không cẩn thận..."

"Vỡ rồi thì thôi, không cứu vãn được nữa." Lý Hải Sơn ôn hòa nói.

"Bác Lý, bọn cháu ồn ào thế này, ảnh hưởng đến công việc của bác rồi ạ?"

"Không sao."

"Nghe Hướng Đông nói, bác đang viết hồi ký ạ."

"À. Các cháu đều học cùng khoa với Hướng Đông à?"

"Có bạn học khoa Toán Lý, có bạn học khoa Vật lý năng lượng cao ạ."

"Thời gian rảnh rỗi các cháu thường nhảy múa à?"

"Không ạ, bọn cháu chỉ nhảy vào tối thứ Bảy thôi."

"Có thời gian vẫn nên học hỏi thêm nhiều thứ, ngoài kiến thức trên lớp, còn nên học thêm lý luận, lịch sử nữa."

"Bác Lý, bác nói bọn cháu nên học lý luận và lịch sử gì ạ?" Thái độ của những người trẻ tuổi vô cùng cung kính, điều này vừa bao hàm sự lễ phép thông thường với bậc tiền bối, cũng bao hàm sự lấy lòng sinh ra từ nỗi bất an.

"Lý luận, đương nhiên là triết học, kinh tế chính trị; còn lịch sử... ừm, các cháu còn nhảy tiếp không?"

"Bọn cháu không nhảy nữa ạ."

"Vậy tốt, chúng ta cùng ngồi xuống, ngồi xuống trò chuyện đi. Có ai hút thuốc không? Biết hút thì đừng ngại. Bác không hạn chế sở thích sinh hoạt của người trẻ." Lý Hải Sơn nói, rồi quay đầu lại, "Hướng Đông, vào phòng bố lấy thuốc lá ra đây."

"Bác Lý, nghe nói bác rất thích ở gần người trẻ tuổi, thường xuyên đến trường làm báo cáo phụ đạo ạ." Một cô gái tóc ngắn cười nói.

"Người trẻ là đầy sức sống nhất mà." Lý Hải Sơn ôn hòa nói, ông đã có hứng thú, "Người già đều muốn ở gần người trẻ, nhưng người trẻ chưa chắc đã muốn ở gần người già. Chê bọn bác cứng nhắc bảo thủ."

"Các bác chính là cứng nhắc bảo thủ mà." Hướng Đông cầm thuốc lá quay lại.

"Người già có thể không nhạy bén bằng người trẻ, nhưng người già cũng có ưu điểm chứ. Nói về kinh nghiệm thì phong phú hơn các cháu nhiều." Lý Hải Sơn vừa nói vừa chia thuốc cho đám thanh niên biết hút, "Cho nên, các cháu cũng phải học hỏi từ người già, đây cũng là một phần của việc học lịch sử đấy nhỉ? Nói đến học lịch sử, ít nhất các cháu cũng phải nắm rõ lịch sử Trung Quốc, đặc biệt là lịch sử cận đại, lịch sử Đảng chứ nhỉ?"

"Bố, bố lại muốn dạy lớp phụ đạo à?" Hướng Đông có chút mất kiên nhẫn nói.

"Các cháu có muốn nghe bác kể không?" Lý Hải Sơn đưa mắt nhìn vòng quanh đám thanh niên đang ngồi.

"Dạ muốn ạ." Các sinh viên đại học đều tỏ vẻ rất hứng thú nhìn ông.

"Thái độ này của các cháu đúng, nhưng đứa con trai này của bác thì không muốn nghe."

"Bố, những thứ bố kể, con thấy đọc sách lịch sử vài ngày, còn rõ ràng hơn cả bố kể nữa." Hướng Đông ngồi trên tay vịn chiếc ghế sô pha bố đang ngồi, tay dựa vào lưng ghế, "Không tin, con kể cho bố nghe thử xem."

"Hiểu trên mặt chữ và hiểu thật sự là khác nhau."

"Các bác già đều hiểu thật sự, bao nhiêu năm nay làm được gì nào? Chẳng phải là bắt hữu phái, Đại nhảy vọt, chống hữu khuynh, có cái nào làm tốt đâu?"

"Có sai lầm, cũng đâu phải tất cả đều là sai lầm. Kinh nghiệm bài học đều cần tổng kết mà."

"Bố, bố đừng suốt ngày kể mấy chuyện cũ rích đó nữa, con không thích nghe."

"Con có thể đại diện cho mọi người à?" Lý Hải Sơn hơi cau mày, giọng có phần nghiêm khắc hơn. Ông hỏi đám thanh niên đầy phòng, "Nó một mình có thể đại diện cho các cháu à?"

"Bác Lý, bác kể cho bọn cháu đi ạ." Một người lịch sự nói.

"Bố, con nói thật với bố, bọn họ đều là do lịch sự thôi, trong lòng sẽ cảm thấy nghe bố kể mấy thứ này là lãng phí thời gian. Nếu con đến nhà bạn, đối với bố của bạn con cũng sẽ giả vờ như thế này thôi. Bố cứ mãi cái kiểu đó thì được tích sự gì chứ. Bố, bố đừng giận, ngay cả Hồng Hồng hai ngày trước cũng nói với con, nó không muốn nghe ông kể chuyện mãi nữa, chỉ là không dám nói với bố thôi."

Lý Hải Sơn như bị giáng một đòn nặng nề, sắc mặt tức thì ảm đạm. Ông hút thuốc, cúi đầu ho hai tiếng, sau đó ngước mắt nhìn quanh đám thanh niên trong phòng: "Các cháu không cần phải cân nhắc lịch sự hay không lịch sự, hả?" Ông lôi phong thái phát biểu của thủ trưởng ra, giọng vang dội, "Các cháu nói thật với bác xem, có phải giống như Hướng Đông nói, thực tế là không muốn nghe bác trò chuyện cùng các cháu không? Không ai được nói dối."

Các sinh viên đại học mắt nhìn qua nhìn lại, cười lúng túng. "Bác Lý, bác kể đi ạ." Một nam sinh bày tỏ.

"Các cháu, đám người trẻ tuổi này không thật thà." Lý Hải Sơn bất mãn vung tay, cao giọng, "Không dám nói thật. Không thích nghe thì bảo là không thích nghe, tại sao phải hùa theo chứ?"

"Bác Lý, bác giận bọn cháu ạ?"

"Bác giận vì các cháu không nói thật." Lý Hải Sơn đứng phắt dậy, "Chúng ta có thể để lại kinh nghiệm cho các cháu, nhưng chúng ta cũng không muốn trở thành gánh nặng của người trẻ."

Cả phòng tĩnh lặng không tiếng động. Lý Hải Sơn cau mày đứng đó, một tay chống nạnh một tay hút thuốc, có mấy giây không nói gì.

Cửa đẩy ra, là thư ký Tiểu Chương: "Bộ trưởng Lý, có khách đến, đang ở trong phòng ngài."

"Được." Lý Hải Sơn gật đầu, chào đám thanh niên: "Các cháu cứ ngồi đi." Đi đến cửa lại đứng lại, âm trầm hỏi: "Hướng Đông, anh con vẫn chưa về. Con lại không nghĩ đến chuyện đi đón anh à?"

"Bố, chẳng phải bố bảo không cho bọn con đi đón sao?" Hướng Đông nói.

Lý Hải Sơn không nói gì thêm, bước ra ngoài. Khách đến chính là Ngô Đông, người mà ai đó muốn giới thiệu cho con gái cả Lý Văn Tĩnh. Giờ đang là một trưởng phòng trong bộ, trước đây khi Lý Hải Sơn làm bộ trưởng, là một cán bộ văn phòng.

"Văn Tĩnh về rồi, đang ở phía đối diện đấy." Lý Hải Sơn nói.

"Bộ trưởng Lý, để cô ấy nghỉ ngơi đi. Tối nay con đến là chuyên tâm chơi cờ với ngài đấy." Ngô Đông cười nói. Gương mặt anh ta nhẵn nhụi, hơi hói, trán rất cao, chải kiểu tóc ngược ra sau rất mỏng và tinh tế, mặc chiếc áo sơ mi trắng ngắn tay, cơ thể hơi mập mạp.

"Được. Nào, mở màn tiếp. Hôm qua thua cậu, hôm nay phải báo thù rửa hận." Lý Hải Sơn xòe năm ngón tay vung mạnh một cái. Cả tối bứt rứt, chơi cờ để xua tan đi.

Bàn cờ tướng được bày ra trên chiếc bàn vuông nhỏ, quân cờ rất lớn. Hai người kéo ghế sô pha ngồi đối diện nhau.

"Nào nào, vẫn là cậu đi trước. Tôi lại muốn xem pháo đầu của cậu có phá được không đấy." Lý Hải Sơn nói, "Tôi chuyên thích đánh trận phòng ngự."

Tiểu Chương kéo chiếc ghế đẩu nhỏ ngồi ở giữa xem trận đấu. Cậu ta và Ngô Đông trao đổi ánh mắt hiểu ý nhau. Cậu ta vừa mới nói cho Ngô Đông biết: Bộ trưởng Lý tối qua thua cờ, một đêm ngủ không ngon. Lý Hải Sơn nghiện thắng khi chơi cờ là điều rất nổi tiếng. Cờ binh cờ tốt, xe đi mã chạy, quân cờ đập xuống bàn kêu bộp bộp, ván cờ đầu tiên chưa đầy một khắc đã kết thúc. Ngô Đông thua tan tác.

"Không ra làm sao cả, không chơi nữa." Lý Hải Sơn xoạt một cái gạt bàn cờ, bất ngờ đứng dậy, châm thuốc.

Ngô Đông không hiểu ra sao nhìn lão thủ trưởng.

"Tại sao cậu không tung ra trình độ thật của mình? Chơi cờ cũng phải nhìn mặt người? Cũng phải làm giả để hùa theo thủ trưởng? Cậu đây là nhân cách tiểu nhân. Như hạng người này, không thể trọng dụng, không thể đề bạt." Lý Hải Sơn trợn mắt quát mắng Ngô Đông. Ông tức tối chống nạnh đi tới đi lui trong phòng.

"Hôm nay con..." Ngô Đông muốn giải thích điều gì đó.

"Không cần giải thích." Lý Hải Sơn bất ngờ đứng lại, tức giận vung tay, "Tôi vẫn chưa hồ đồ đến thế. Còn chưa đến mức không phân biệt được thật giả." Tối hôm nay ông đặc biệt nhạy cảm với kiểu hùa theo giả tạo này, cũng đặc biệt tức giận.

"Được, Bộ trưởng Lý, con không giải thích gì nữa." Ngô Đông bất đắc dĩ cười, đưa tay chộp lấy một quân "Xe", mạnh mẽ đập xuống vị trí cờ, "Lần này con tung hết sức lực chơi với ngài một ván. Nhất định phải giết ngài thua tơi tả mới thôi. Xả thân làm thịt, dám lôi bộ trưởng xuống ngựa." Nói rồi, bộp bộp bộp, đập rất mạnh bày xong quân cờ của mình.

Lý Hải Sơn đứng yên ở đó trừng mắt nhìn anh ta một hồi lâu, rồi vung tay: "Tiểu Chương, pha ấm trà ra." Ông lại ngồi xuống đối diện Ngô Đông.

Ván cờ này đánh thực sự là ngang tài ngang sức. Ngô Đông thế công sắc bén, Lý Hải Sơn khốn đốn bị động, liều chết phòng thủ. Ông hút hết điếu này đến điếu khác, đi từng bước rất cẩn thận. Cuối cùng, nắm bắt điểm yếu của đối phương mà phản công bất ngờ, tung ra nước "bỏ quân vào cuộc" táo bạo, sau một trận đấu cam go, cuối cùng cũng "tướng" chết Ngô Đông.

"Bộ trưởng Lý, lần này con thật sự là không muốn thua đấy. Cứ tưởng là sắp thắng rồi. Không ngờ thủ đoạn này của ngài, đến cả quân 'Mã' cũng không cần, tung ra một đòn phản công bất ngờ." Ngô Đông nói.

Lý Hải Sơn dựa vào ghế sô pha cười khà khà. Ông thong thả đứng dậy, một tay vén áo chống vào eo, một tay chỉ trỏ bàn cờ trên bàn: "Ừm, chúng ta cùng xem lại tổng kết một chút. Nhỉ?" Đây là thú vui sau khi mỗi lần thắng cờ của ông. "Cậu lần này tấn công quá nôn nóng, tâm cầu thắng quá gấp. Trung lộ, pháo đầu mã đội thế công rất tập trung, rất sắc bén, nhưng hai bên cánh đáy quá trống trải. Còn tôi, trung lộ bị áp bức rất chật vật, gần như không thở nổi. Thế nhưng, lúc đó tôi đã ước tính, kiểu tấn công toàn lực 'dốc toàn lực lượng' không màng hậu phương như cậu, tôi chỉ cần chống đỡ được, kéo dài một chút, mài một chút, để cậu mất đi sự sắc bén, từ từ cậu sẽ bộc lộ sơ hở hậu phương chia cắt, tuyến tiếp tế dễ bị cắt đứt, hai bên cánh dễ bị bao vây tập kích. Tôi bày ra thế trận kiên thủ, dùng 2/3 binh lực của tôi hút toàn bộ thế công của cậu, dùng 1/3 binh lực còn lại, một xe một pháo, đánh ra nội tuyến, trực tiếp tấn công vào đại bản doanh của cậu, thế là xoay chuyển được cục diện từ căn bản..." Lý Hải Sơn chỉ trỏ, rất giống một người chỉ huy đang triển khai chiến dịch đối diện với bản đồ, có khí phách đại tướng. Bản thân ông cũng cảm thấy một sự hưng phấn trong lời giảng giải này.

"Vâng vâng." Ngô Đông ở bên cạnh gật đầu lia lịa.

"Bố, lại giảng chiến lược đánh cờ của bố rồi." Không biết từ lúc nào, Hướng Đông đã vào, đứng ở bên cạnh.

Lời của Lý Hải Sơn bị cắt ngang, ông không vui liếc nhìn con trai út: "Các bạn đâu?"

"Bọn họ ai còn dám ở lại nữa, về hết từ đời nào rồi."

Lý Hải Sơn lại tiếp tục giảng cho Ngô Đông: "Cho nên, đánh cờ nhất định phải có tầm nhìn chiến lược tỉnh táo, không được bên trọng bên khinh, tấn công thì quên phòng thủ; lúc tác chiến chính diện, quên bảo vệ hai bên..."

"Bố, bộ lý luận suông này của bố cũng chẳng mấy hiệu quả đâu. Lối đánh cờ của bố vừa cứng nhắc, khai cuộc lúc nào cũng không ngoài nguyên tắc là nhảy Mã, dựa vào cái này, bố đã không phù hợp với yêu cầu chiến thuật phải linh hoạt đa dạng rồi."

"Không phục à, con lại thử xem?" Lý Hải Sơn trừng mắt nhìn con trai, "Đây không phải là lý luận suông gì cả. Đánh cờ cũng giống như làm quân sự, làm chính trị, phải dựa vào kinh nghiệm nhiều năm chinh chiến."

"Con đánh không lại bố. Đợi anh con về, để anh ấy đánh với bố. Đảm bảo đánh cho cái thứ cũ rích này của bố tan tành."

"Anh con? Hừ, nó còn chơi ván cờ huyện Cổ Lăng này còn chưa xong đấy."

Chuông cửa trong sân reo vang.