Nhà Phạm Thư Hồng.
Không gì có sức mạnh hơn những vấn đề thực tế trước mắt. Một đám người nếu đang trong cảnh đói khát, thì ăn cơm là đại sự hàng đầu. Một đám người nếu gặp nạn trên biển, thì thoát hiểm là mục đích bao trùm tất cả. Lúc này, đến giờ đi ngủ, đến giờ phải thu xếp chỗ ngủ, vấn đề thực tế này đã đẩy mọi mâu thuẫn gay gắt, tâm lý đau khổ, bi kịch tình yêu, hay những mối quan hệ tế nhị giữa nam nữ sang một bên.
Thế nhưng ngủ thế nào đây? Hai căn phòng, vốn dĩ là hai cha con Phạm Thư Hồng và Phạm Đan Lâm ngủ ở gian ngoài, còn Ngô Phượng Châu, Phạm Đan Ni cùng người giúp việc trải một chiếc giường gấp, ba phụ nữ ngủ gian trong. Bây giờ lại thêm Lâm Hồng.
Một phương án do Phạm Đan Lâm đề ra: Anh sẽ ra phòng ngoài (tiền sảnh) kê giường ngủ tạm, như vậy mẹ có thể ra ngủ cùng cha ở gian ngoài; còn Lâm Hồng có thể ngủ gian trong cùng Đan Ny và người giúp việc. Lại một phương án khác do người giúp việc đề ra: Cô sẽ ra phòng ngoài ngủ, Lâm Hồng có thể ngủ gian trong. Một phương án nữa là của Lâm Hồng: Cô sẽ ra phòng ngoài ngủ. Cái phòng ngoài dùng chung cho cả hai nhà, người ra người vào, Lâm Hồng lại là một cô gái trẻ, hơn nữa còn là khách, ngủ ở đây rõ ràng là không ổn, phương án của Lâm Hồng lập tức bị bác bỏ. Phạm Đan Lâm ra phòng ngoài ngủ xem ra là khả thi nhất. Nhưng phương án này lại bị Ngô Phượng Châu phản đối, bà không muốn chuyển ra gian ngoài ngủ chung phòng với chồng: "Tiếng ngáy của bố cậu cứ như mèo kêu ấy, tôi không chịu nổi đâu."
Phạm Thư Hồng nghe thấy bà lẩm bẩm trong gian trong thì vô cùng cáu giận, nhưng cố kìm nén không phát tác.
Trước mặt Lâm Hồng, những lời này khiến ông thấy quá mất mặt.
"Hay là tôi ra phòng ngoài ngủ đi." Người giúp việc nói, "Cậu Đan Lâm cứ ngủ gian ngoài cùng bác là được, đừng chuyển đi đâu nữa. Tôi ngủ đâu cũng được, đầu vừa chạm gối là ngủ ngay." Xem ra phương án của người giúp việc khả thi hơn cả. Cô là một phụ nữ nông thôn tầm bốn mươi tuổi, ngủ ở phòng ngoài dường như chẳng vấn đề gì. Hơn nữa Phạm Đan Lâm và Lâm Hồng cũng đã thành khẩn đề nghị ra phòng ngoài ngủ, đủ để xóa tan ấn tượng "chủ quý tớ tiện". Tuy nhiên, Phạm Thư Hồng trong lòng vẫn thấy không yên, vì vậy, ông mặc kệ sự can ngăn của người giúp việc, đích thân đứng ra lo liệu và sắp xếp chỗ ngủ cho cô ở phòng ngoài. Ông và Phạm Đan Lâm trước hết di dời những đồ đạc mà hai nhà để ở phòng ngoài - bàn tròn, xe đạp, v.v. - rồi khiêng một tấm bình phong bốn cánh khung gỗ đàn hương điêu khắc sơn đen từ gian ngoài ra, chặn lấy một góc phòng ngoài, dùng bốn cái ghế tựa cộng thêm bốn cái đôn vuông ghép thành một chiếc giường hẹp, rồi trải nệm và chiếu mềm lên. Ghế và đôn cao thấp không đều, hết xoay lại đổi, hai cha con hì hục làm việc, tiếng động ầm ầm. Người giúp việc muốn can mà không được, đành đứng nhìn một lát rồi vào trong chăm sóc Ngô Phượng Châu.
Ngoài phòng chỉ còn lại hai cha con. "Bố, ngày mai con ra văn phòng ngủ nhé." Phạm Đan Lâm nhìn cha nghiêm túc di chuyển những chiếc ghế, trong động tác đã lộ rõ sự chậm chạp của người già, lòng người con trai cảm thấy bất an, "Phòng ngoài là hai nhà dùng chung, tối nào cũng kê giường ở đây, rốt cuộc cũng không ổn."
"Con ra ngoài ở cũng chẳng ích gì." Phạm Thư Hồng cảm nhận được từ giọng nói của con trai một trách nhiệm của người con đã trưởng thành, biết gánh vác gia đình và thấu hiểu cha mẹ. Giọng nói này bất chợt làm ông cảm động.
"Vậy để chị Đan Ni ra tòa soạn của chị ấy ở vài ngày?"
"Thôi bỏ đi, nó không ở nhà, bố lại thêm một nỗi bận lòng. Haizz, cái nhà này lộn xộn quá, bố lo toan đủ rồi." Phạm Thư Hồng thở dài, hơi thẳng lưng dậy, lấy mu bàn tay quệt mồ hôi trên trán, "Lúc nãy Lâm Hồng hỏi bố đang nghiên cứu lịch sử gì, bố thực sự thấy hổ thẹn không nói nên lời."
Phạm Đan Lâm cảm nhận được sự thôi thúc muốn trút bầu tâm sự với mình từ cha, anh im lặng chờ đợi. Nhưng cha anh chỉ đăm chiêu nhìn vào khoảng không, trong khoảnh khắc lộ ra vẻ ngây dại. Trước mắt Phạm Đan Lâm chợt hiện lên hình ảnh cha mình hai mươi năm trước, đi giày vải trắng, đánh cầu lông với anh đầy khỏe khoắn. Giờ đã già, da mặt đều chùng xuống nhăn nheo. Một thoáng tự trách xẹt qua lòng anh: "Bố, chuyện nhà cửa, để vài hôm nữa con đi nói chuyện với họ nhé?"
"Chuyện này con đừng bận tâm, cứ chuyên tâm vào sự nghiệp của con đi." Phạm Thư Hồng thoát khỏi vẻ ngây dại, nói, "Bố già rồi, làm hay không làm sự nghiệp cũng chẳng có ý nghĩa gì mấy. Những chuyện vụn vặt này cứ để bố làm. Bố chỉ mong các con, hừm, chỉ mong con có thể làm nên trò trống gì đó thôi."
"Bố..."
"Sách của con sắp xuất bản rồi phải không?" Phạm Thư Hồng ngắt lời con trai hỏi. Con trai ông đã viết một bộ sách kinh tế học gồm hai tập thượng hạ.
"Vẫn đang ở nhà in. Nghe nói chỉ còn thiếu bìa nhựa là xong."
"Vậy bây giờ ra nhà in, có lấy được sách thành phẩm không?"
"Sách ra rồi, nhà xuất bản sẽ gửi sách biếu tới thôi. Bố, bố nóng lòng muốn xem à?"
"Không, không." Phạm Thư Hồng có chút ấp úng che giấu, vội cúi người di chuyển chiếc ghế.
Từ trong phòng truyền ra tiếng Lâm Hồng và người giúp việc khuyên nhủ Ngô Phượng Châu, nhưng bà vẫn rất cố chấp.
"Dì ơi, dì nên ngủ đi, hơn mười hai giờ rồi, đồ đạc để mai tìm tiếp."
"Không được, ngày mai dì phải dùng, dì nhất định phải lục ra bằng được."
Phạm Thư Hồng nhíu mày, ông giận dữ nhìn chằm chằm vào cánh cửa phòng.
"Dì ơi, sức khỏe dì không tốt, đừng vội thế."
"Mấy đứa muốn ngủ thì cứ ngủ đi, dì lục của dì, đâu có ảnh hưởng đến mấy đứa."
Lại là thói vô lý, lại còn nói những lời đó trước mặt khách. Phạm Thư Hồng tức giận đến mức bốc hỏa. "Bà có thôi điên khùng giữa đêm hôm khuya khoắt thế này không?" Ông cầm hai chiếc ghế đi đến cửa phòng, cố hạ thấp giọng quát vào trong.
"Tôi điên khùng thế nào, tôi cần lục đồ."
"Lục, lục, lục. Bà chỉ biết lục, lục cái nhà này không ra hình người nữa rồi." Phạm Thư Hồng tức giận quay người đặt ghế vào phòng ngoài. Chiếc ghế va vào bình thủy trên bàn tròn. Bộp một tiếng, như tiếng bom nổ, chiếc bình thủy rơi xuống đất ngay cạnh chân Phạm Thư Hồng rồi vỡ tan tành. Nước sôi bắn vào đôi chân đang đi dép lê của ông, ông nhảy dựng lên, ngay sau đó vịn lấy lưng ghế, ngã quỵ xuống. Phạm Đan Lâm vội vàng ngồi xổm xuống, lấy khăn tay lau cho cha, rồi đứng dậy chạy vào nhà vệ sinh lấy khăn ướt.
Mọi người trong nhà đều chạy ra. Chân Phạm Thư Hồng bị bỏng, đỏ ửng lên và nổi bọng nước. Người giúp việc chạy vào bếp lấy một chai nước tương, đổ vào chậu, bảo rửa một cái là đỡ ngay. Ngô Phượng Châu nói nước tương không ăn thua, bảo nhanh chóng tìm mỡ lửng trong ngăn kéo. Phạm Đan Lâm vừa đưa chậu cho người giúp việc, vừa chạy đi lục ngăn kéo tìm mỡ lửng, phòng ngoài loạn thành một đoàn.
Phạm Thư Hồng cắn răng chịu đau, xua tay với mọi người: "Đêm hôm rồi, mọi người nói nhỏ thôi, đừng làm hàng xóm thức giấc."
Nhà hàng xóm Vương Mãn Thành tối nay cũng không yên bình. Vợ ông, Trương Hải Hoa, là một người đàn bà chua ngoa, nhiều tâm tư.
Vừa ăn cơm tối xong, Đại Dũng mười tuổi và Tiểu Dũng tám tuổi đã đòi sang nhà Phạm Thư Hồng xem tivi màu. "Trong nhà chẳng phải có tivi sao?" Trương Hải Hoa ưỡn cái bụng mỡ, giơ tay chỉ chiếc tivi đen trắng 14 inch hiệu Côn Lôn đặt trên tủ, mặt không chút sắc thái dễ chịu.
"Nhà mình xem không rõ." Hai cậu con trai bĩu môi.
"Còn muốn rõ thế nào nữa?" Giọng Trương Hải Hoa nhanh và nhọn.
"Mẹ xem kìa, hình ảnh đen sì cứ chớp nháy." Đại Dũng nói. Hình ảnh trên tivi quả thực không rõ lắm, mờ ảo chớp nháy.
"Lại còn không có màu..." Tiểu Dũng chớp chớp mắt lầm bầm với mẹ.
"Có màu thì có gì hay? Báo nói tivi màu hại mắt. Thà xem đen trắng còn hơn."
"Hay cái nỗi gì." Đại Dũng không phục.
"Bọn trẻ muốn đi thì để chúng nó đi, hôm nay thứ Bảy, có chương trình hay." Người cha lên tiếng.
"Anh lại xía miệng vào làm gì?" Trương Hải Hoa đang dọn bát, ném mạnh bát xuống bàn, "Giống như đi xin cơm ấy, cứ xúm vào nhà người ta xem tivi, anh không sợ người ta ghét, tôi còn sợ đấy. Có bản lĩnh thì kiếm tiền mua cho con cái mà xem."
"Thì mình cứ từ từ mua..."
"Từ từ mua? Người ta kiếm bao nhiêu tiền, anh kiếm được mấy đồng? Đến tiền mua vé tháng đi học mỗi tháng cho con còn sắp không lo nổi đây này. Người ta có mặt mũi, cây có vỏ, tôi cần cái mặt mũi này. Không mua nổi thì không xem, tôi bảo cho các cậu biết, Đại Dũng, Tiểu Dũng, không được đi."
Thế mà vừa quay đi, hai đứa trẻ đã chuồn sang nhà Phạm Thư Hồng. Đúng lúc Ngô Phượng Châu đang lục tung mọi thứ trong ngoài. Bà nói: "Nhà dì tối nay hơi loạn, đang phải dọn dẹp nhà cửa, tivi không bật đâu, mai hãy sang xem nhé, được không?"
Trương Hải Hoa đang rửa bát trong bếp nghe thấy thế, liền đi ra phòng ngoài, nghiêm giọng gọi: "Đại Dũng, Tiểu Dũng." Hai đứa trẻ ra đến phòng ngoài nhìn nhau, quan sát sắc mặt mẹ, rồi lủi thủi về nhà mình. Trương Hải Hoa theo vào phòng, đóng cửa cái rầm, tay vẫn còn ướt đã vớ lấy cái chổi quét giường đánh con: "Bảo các cậu đi, bảo các cậu đi. Bảo các cậu đi làm phiền người khác." Đám trẻ co rúm lại, khóc thét lên. Vương Mãn Thành nhìn vợ, ấp úng khuyên: "Này, đánh con làm gì, sang nhà hàng xóm xem tivi có phải phạm pháp đâu."
Phía bên kia vách, Phạm Thư Hồng nhíu mày bất mãn trách Ngô Phượng Châu: "Sao bà lại đuổi bọn trẻ đi thế? Nhà có loạn thế nào thì cũng phải chú ý đến quan hệ hàng xóm chứ."
Trương Hải Hoa là người hiếu thắng, việc gì cũng không muốn thua kém ai. Lấy phải người chồng vô dụng như thế này, bà đành chấp nhận số phận. Lấy gà theo gà, lấy chó theo chó. Nhưng bà vẫn muốn cố gắng tranh giành trong xã hội. Ai mà không muốn sống tử tế hơn? Bà không sợ khổ, tâm kế cũng đủ dùng, đối nhân xử thế khéo léo, đắng cay ngọt bùi gì cũng nuốt vào, nhả ra được. Xét về công việc, bà từ một công nhân đứng máy ở nhà máy dệt đã lăn lộn lên làm nhân viên kiểm định chất lượng phân xưởng, rồi lại lên thống kê phân xưởng, đang phấn đấu làm phó chủ nhiệm; xét về cuộc sống, bà nghiến răng tiết kiệm từng xu, ăn dưa muối uống nước trắng, đợi ngày có được căn hộ hai phòng một khách, thì phải bày biện đàng hoàng như những gia đình cao cấp kia: tivi màu, tủ lạnh, thảm trải sàn. Bà muốn sống cho ra người, muốn chồng con đều sống cho ra người.
Nhưng ai thấu hiểu nỗi lòng của bà?
"Anh sống chẳng ra hình dáng gì, còn muốn để con cái đời này giống anh à?" Bà trừng mắt quát chồng, "Nếu anh có bản lĩnh, cái nhà này đã chẳng cần tôi phải lo toan ngược xuôi. Đời này tôi theo anh chịu khổ còn chưa đủ sao?"
Bà liếc mắt nhìn bức ảnh cưới màu treo trên tường. Mười mấy năm trước, bà xinh xắn thanh tú biết bao, giờ thì già nua lôi thôi, đến chính bà còn không dám soi gương. Đời này chịu nghèo chịu khổ, sống thành cái dạng gì thế này. Bà không khỏi vừa ấm ức vừa nổi nóng, giơ chổi vụt mạnh hai cái vào mông Đại Dũng. Đại Dũng khóc thét lên càng to hơn.
Tiếng gõ cửa. Trương Hải Hoa khựng lại, người từ từ đẩy cửa bước vào là Phạm Thư Hồng. Nhà sử học già mỉm cười áy náy: "Đại Dũng, Tiểu Dũng, tivi bật rồi đấy. Sang xem đi. Lúc nãy bà Ngô lục tìm đồ, nhà cửa hơi loạn."
Vương Mãn Thành vội vàng đứng dậy, lúng túng xua tay liên tục: "Cụ Phạm, không làm phiền mọi người nữa đâu, bọn trẻ muốn xem, cứ để chúng nó xem ở nhà đi ạ."
Sự khiêm nhường khúm núm của chồng trước mặt người có học thức lại kích thích lòng tự trọng làm vợ của Trương Hải Hoa. Bà thu lại vẻ giận dữ trên mặt, rất hào phóng, chuẩn mực bước lên, chắn trước chồng: "Cụ Phạm, tôi đánh con, cụ đừng để bụng. Chúng nó sắp thi cuối kỳ rồi, việc học đang căng thẳng, không thể xem tivi được. Tôi từ trước đến nay không dám mua tivi màu - đến cái tivi đen trắng này tôi còn không nên mua. Suốt ngày xem tivi, lớn lên thì làm được trò trống gì? Tầm tuổi này là phải học hành tử tế. Cụ bảo có phải lý lẽ đó không? Sau này, tôi mà sơ suất, chúng nó có lẻn sang, cụ cứ giúp tôi đuổi chúng nó ra. Việc này, coi như tôi xin cụ đấy."
"À, à..." Phạm Thư Hồng lúng túng không biết làm sao.
"Các cậu có nghe thấy không?" Trương Hải Hoa quay mặt đi quát hai cậu con trai, "Còn không mau lấy thuốc lá cho ông Phạm đi."
"Không không, tôi bình thường không hút thuốc, tôi không làm phiền mọi người nữa." Phạm Thư Hồng xua tay liên tục.
"Ông Phạm, ông hút thuốc đi ạ." Đại Dũng nước mắt còn chưa khô, ngoan ngoãn cầm lấy bao thuốc lá của cha trên bàn trà tre, giơ ra trước mặt Phạm Thư Hồng. Đứa trẻ ngây thơ, không biết lời của mẹ chỉ là lời khách sáo đuổi khách.
Trương Hải Hoa nhanh chóng liếc nhìn bao thuốc con cầm trên tay, mặt đỏ bừng. "Ngũ Đài Sơn", đây là bao thuốc lá rẻ tiền có ba hào. Bà tát vào tay con một cái, giật lấy bao thuốc: "Thuốc rác rưởi này mà cho ông Phạm hút được à? Đây là thuốc chú Lưu lúc nãy đến chơi để lại. Đi lấy thuốc của bố mày ra đây."
"Đây là thuốc của bố..." Đại Dũng sợ hãi, ngơ ngác nhìn mẹ.
"Đến bố mày hút thuốc gì mà mày còn không biết à?" Trương Hải Hoa nhanh mồm nhanh miệng ngắt lời con, bước hai bước tới, mở một chiếc hòm gỗ sơn đỏ, nhanh nhẹn lấy ra một bao "Thượng Hải" loại sang từ góc hòm, rút một điếu từ trong bao ra, "Cụ Phạm, cụ hút thuốc đi ạ."
Phạm Thư Hồng vội nhân cơ hội nói: "Thôi thôi, họ không cho tôi hút, sẽ mắng đấy." Phạm Thư Hồng làm vẻ hài hước cười cười, chỉ tay về phía nhà mình bên cạnh, gật gật đầu rồi lui ra.
"Sau này có khách thì lấy thuốc trong hòm ra, biết chưa?" Trương Hải Hoa tiếp tục huấn thị con. Hai đứa trẻ vẫn ngơ ngác nhìn mẹ. Trương Hải Hoa mở giấy bạc bao thuốc lá hiệu "Thượng Hải", cắm lại điếu thuốc vừa rút ra, đếm lại, rồi đặt bao thuốc lên bàn trà, đẩy về phía chồng: "Mai anh không phải đi họp à? Mang bao thuốc ngon này đi. Người ta phải tranh lấy cái thể diện. Trong này còn mười hai điếu. Đừng hút hết đấy, biết chưa? Để lại năm điếu. Sáng tối vẫn là của anh. Không đủ hút thì, thuốc này - " Bà ném cả bao thuốc "Ngũ Đài Sơn" vừa giật từ tay con xuống bàn trà, "Anh cũng mang đi. Không ở chỗ sang trọng thì hút loại rẻ tiền này, tùy anh hút bao nhiêu. Hừ, theo tôi, có bao giờ thiếu anh uống, ngắn anh hút đâu. Không biết tốt xấu." Trương Hải Hoa quay sang thấy hai cậu con trai vẫn đứng trân trân, lại quát: "Trố mắt nhìn cái gì? Không nhận ra mẹ à? Đi, mang dưa hấu ngâm trong nước lạnh ra đây."
Vừa nghe đến ăn dưa hấu, hai cậu con trai reo hò chạy đi.
Nhà hiếm khi được ăn dưa hấu. Dưa hấu nước nôi ướt át được bê ra, lau khô bằng giẻ, cắt trên cái bàn vuông chân thấp, là một quả dưa hấu nhỏ "Sớm Hoa" ruột đỏ cát, nặng bốn cân. Trương Hải Hoa ngồi trên ghế đẩu nhỏ, vừa cắt vừa phân phối từng miếng dưa đã cắt sẵn đặt trước mặt Đại Dũng, Tiểu Dũng và chồng: "Mấy miếng này là của con, biết chưa, Đại Dũng; mấy miếng này là của con, Tiểu Dũng; mấy miếng này là của bố các con. Dưa có ngọt không?"
"Ngọt. Ngọt lắm ạ, mẹ." Hai anh em ăn ngấu nghiến.
Trương Hải Hoa nhìn con ăn, nhìn chồng ăn, trong mắt lộ ra sự mãn nguyện.
"Mẹ, sao mẹ không ăn?" Đại Dũng hỏi.
"Mẹ hai hôm nay bụng không tốt, không muốn ăn." Trương Hải Hoa mỉm cười hiền hậu.
Quả dưa nhỏ quá. Người chồng cũng phát hiện ra: "Hải Hoa, sao em không ăn?" Anh lấy hai miếng dưa trước mặt mình đặt vào trước mặt vợ. "Mẹ, mẹ ăn đi. Mẹ không ăn thì chúng con cũng không ăn đâu." Hai cậu con trai cũng đẩy dưa của mình về phía mẹ.
"Mẹ thật sự không muốn ăn." Trương Hải Hoa mỉm cười, đẩy dưa lại, đồng thời nhân lúc cười, nén những giọt nước mắt hạnh phúc, thỏa mãn nhưng cũng đượm một chút xót xa đang trào lên.
Bà vất vả cực nhọc tất cả đều là vì cái gia đình này. Giờ đã nửa đêm, bà nằm trên giường vẫn còn đang vắt óc vì cái gia đình này.
Trời nóng khó ngủ, tiếng động ngoài phòng ngoài càng làm người ta khó ngủ hơn.
"Anh nghe xem nhà bên cạnh đang ầm ĩ chuyện gì ở phòng ngoài thế?" Bà dùng khuỷu tay huých chồng đang nằm bên cạnh.
"Nhà họ có khách, không ngủ được, nên kê cái giường thôi."
"Khách ở đâu đến, làm nghề gì?"
"Không biết. Một cô gái tầm hai mươi mấy tuổi, trông cũng được."
"Định ở bao lâu?"
"Sao tôi biết được?"
"Hai nhà chung một đồng hồ nước, tiền nước này tính thế nào, có tính cả khách không?"
"Người ta cụ Phạm có bao giờ tính toán với mình chuyện này đâu? Này, bà có để người ta ngủ không hả?"
"Tôi nói với anh vài câu thôi."
"Vậy thì tôi phải châm thuốc hút đấy."
"Được, anh hút đi." Trương Hải Hoa nhìn trần nhà đen kịt, vận động trí não, "Cô gái kia chắc chắn là đối tượng của Phạm Đan Lâm rồi?"
"Tôi thấy cái điệu đó không giống."
"Cái mắt nhìn của anh thì nhìn ra được cái gì? Thế này thì nhà họ hai căn phòng lại càng chật chội, người chồng lên người."
"Thế mình có chuyển không?"
"Chuyển đến căn một phòng rưỡi ở lầu ba phía Đông kia à? Nằm mơ đi."
"Nhà cụ Phạm họ..."
"Anh lại thương hại họ, ai thương hại mình. Tôi không ngu đến thế. Giờ phút này tôi không thể nhường."
Đầu thuốc lá sáng tối trong bóng đêm, đó là nhịp điệu tâm lý khi chồng im lặng.
"Này, tôi bảo anh, tôi nghĩ ra một kế sách toàn diện," không lâu sau, Trương Hải Hoa lại sốt sắng dùng khuỷu tay thúc mạnh vào sườn chồng, "Chắc chắn có thể giành được căn hộ hai phòng một khách."
"Tôi đang nghe đây."
"Chính là phải ra sức trên người cụ Phạm."
"Ra sức thế nào?"
"Nghĩ cách ép họ đi đòi - vì chuyện nhà cửa."
"Ép họ đi đòi?"
"Chẳng phải bây giờ đang thực hiện chính sách trí thức sao? Họ đòi thì hiệu quả hơn mình đòi."
"Ép thế nào?"
"Tôi đầy cách, đến lúc đó anh xem."
"Đừng làm việc thất đức. Vả lại, quan chức mới không sợ một hai trí thức, họ cứng lắm đấy."
"Cứng? Đến lúc đó, nếu người nước ngoài đến nhà cụ Phạm làm khách thì sao? Mấy ông lãnh đạo kia có cân nhắc đến ảnh hưởng quốc tế không?"
"Người nước ngoài, người nước ngoài nào?"
"Anh biết cái gì. Chuyện gì tôi cũng để trong lòng hết rồi. Người nước ngoài vừa đến, tôi lại bảo phóng viên Trung Quốc cũng đến theo, anh nói xem mấy ông quan có sợ mất ghế không? Các ông thực hiện chính sách thế nào, hả?"
"Bà lấy đâu ra phóng viên?"
"Tôi có cách, điều một phóng viên có gì khó? Mẹ anh đây đầy cách. Đến lúc đó cho anh xem một màn quần anh hội. Hừ, lúc này lãnh đạo đơn vị các người cũng phải giải quyết vấn đề cho cụ Phạm rồi chứ nhỉ?"
"Giải quyết vấn đề, chính là bắt mình chuyển đi đấy."
"Đến lúc đó mình cứ kiên quyết không chuyển. Trừ khi cho tôi căn hai phòng một khách - viện nghiên cứu của anh bây giờ chẳng phải vẫn còn hai căn hai phòng một khách ở Tiền Tam Môn sao? Ra tay chậm là mất đấy."
Ngoài phòng ngoài vẫn còn tiếng chuyển bàn ghế, Vương Mãn Thành hơi nhổm người dậy, dùng đầu thuốc lá soi chiếc đồng hồ để ở đầu giường: "Hơn mười hai giờ rồi, cụ Phạm họ... Thôi, thôi, bà đừng mở miệng nữa, tôi không thương hại họ, được chưa? ...Cho họ mượn cái giường xếp của nhà mình đi? Đừng để họ hì hục kê giường nữa."
"Không cho mượn, cứ để họ kê đi."
"Kê thế này họ cũng phiền, mình cũng không được yên, việc gì phải thế?"
"Tôi không sợ ồn, càng ồn càng tốt, loạn đến mức họ không sống nổi, họ mới chịu đi đòi."
"Cụ Phạm là người biết đi đòi sao?"
"Chó cùng đường còn biết nhảy tường kia kìa."
"Bà có phải tiếc không cho họ mượn không? Không được, bán nửa giá cho họ đi, đằng nào giường xếp mình cũng không dùng."
"Mới chín mươi phần trăm, muốn bán thì phải bán đúng giá. Vả lại tôi không bán."
Tiếng bình thủy nổ tung đáng sợ bên ngoài khiến họ giật mình, nghe tiếng ngoài phòng ngoài loạn cả lên.
"Cụ Phạm bị bỏng rồi." Vương Mãn Thành nghe ngóng rồi nói.
"Bị bỏng xảy ra chuyện mới tốt. Mấy ông quan liêu kia xảy ra chuyện mới biết thực hiện chính sách."
"Không được, tôi dậy, mang cái giường xếp cho họ."
"Anh dám?" Trương Hải Hoa đột ngột chống người dậy, phát ra một tiếng đe dọa hung dữ.
"Có gì mà dám với không dám?" Người chồng vốn hiền lành bình thường thật sự bướng lên thì không sợ vợ. Anh ngồi dậy bên giường, dùng chân tìm dép dưới đất.
"Anh - " Trương Hải Hoa giơ tay ra nắm lấy cánh tay anh.
"Bà cũng đừng quá đáng quá." Vương Mãn Thành gạt tay bà ra, xỏ dép xuống giường, bật đèn, lấy cái giường xếp từ sau cánh cửa.
Trương Hải Hoa chân trần xuống đất, tựa lưng vào cửa chặn chồng lại: "Tôi không cho anh đi."
"Bà đứng dậy." Vương Mãn Thành lạnh lùng nhìn vợ, giọng không cao.
Hai người đứng đối mặt, Trương Hải Hoa có thể cảm nhận được ý chí đàn ông trên người chồng. Đó là điều bà không thể trái lệnh. "Anh ăn cây táo rào cây sung, anh..." Cằm bà run rẩy, nước mắt trào ra.
Vương Mãn Thành im lặng nhìn vợ, nắm lấy cánh tay bà từ từ kéo ra, đi ra khỏi cửa: "Cụ Phạm, mọi người dùng cái giường xếp này đi."
Phạm Thư Hồng ngồi ở đó, đang để Phạm Đan Lâm bôi mỡ lửng lên chân, ông khách khí xua tay: "Không cần đâu, đây không phải đã kê xong rồi sao."
"Mọi người cứ dùng đi, không thì tối nào mọi người cũng phải kê giường."
"Chú Vương, làm phiền mọi người không ngủ được, thực sự xin lỗi." Phạm Thư Hồng áy náy nói.
"Không sao đâu ạ."
"Đáng lẽ phải bàn với mọi người trước, chuyện kê giường ở phòng ngoài."
"Không không không." Sự áy náy của Phạm Thư Hồng khiến Vương Mãn Thành càng thêm bất an. Thiên hạ có hai loại người: một loại người chỉ nhìn thấy nơi người khác có lỗi với mình; một loại người khác chỉ nhìn thấy nơi mình có lỗi với người khác. Vương Mãn Thành và Phạm Thư Hồng đều thuộc loại người thứ hai. Anh ấp úng không biết nói gì cho phải: "Căn nhà này vốn dĩ là nơi ở của gia đình cụ, chúng tôi chuyển đến đã thêm cho cụ bao nhiêu là phiền phức."
Trương Hải Hoa ở trong phòng tựa vào cửa dỏng tai nghe, nước mắt còn chưa khô, giờ thì lửa giận bùng lên: Nói cái thứ lời rác rưởi gì thế kia?
"Chú Vương, thế rốt cuộc mọi người có chuyển không? Viện không phải đã điều cho chú một căn một phòng rưỡi ở lầu ba phía Đông sao?" Ngô Phượng Châu hỏi. Bà có lẽ thuộc loại người nhìn thấy nhiều hơn ở nơi người khác có lỗi với mình.
"Chúng tôi... à, cũng đã nghĩ đến chuyện chuyển, nhưng mà..." Vương Mãn Thành hơi lúng túng, trán đổ mồ hôi.
"Căn một phòng rưỡi đó không phải lớn hơn căn hiện tại của các người sao? Các người chuyển qua đó, chúng tôi cũng được rộng rãi hơn chút." Ngô Phượng Châu vẫn lải nhải.
"Tôi bảo này, nửa đêm nửa hôm rồi, sao bà lại hỏi chuyện này." Phạm Thư Hồng bất mãn ngăn vợ lại.
"Tôi hỏi hai câu thì sợ gì?" Sự nghiêm túc của Ngô Phượng Châu lại nổi lên, "Chú Vương, tôi biết các người chê một phòng rưỡi còn nhỏ, muốn căn hai phòng một bộ. Nhưng một phòng rưỡi dù sao cũng lớn hơn một phòng mà, lòng người không nên không biết đủ chứ."
Trương Hải Hoa lúc này lau mặt, kéo cửa đi ra. Thời khắc mấu chốt này bà phải ra chắn trận, nếu không để mặc cái cục gỗ thà thà nhà mình nói tiếp thì không thu dọn lại được.
Chỉ một cái liếc mắt, bà đã nhìn thấu hiện trường ở phòng ngoài. Cả nhà bốn người nhà Phạm Thư Hồng, kể cả người giúp việc, bao gồm cả khách Lâm Hồng đều lọt vào mắt bà. Cũng chỉ trong chớp mắt bước ra cửa này, bà đã điều chỉnh và thay đổi biểu cảm trên mặt mình. Bà cười tươi roi rói, người chưa đến tiếng đã đến: "Cụ Phạm, cụ bị làm sao thế? Ôi chao, bị bỏng rồi ạ? Có nghiêm trọng không? Đan Lâm, Đan Ni, các em cũng chưa ngủ à? Đây là khách nhà các em ạ? Ở xa đến phải không? Dì Ngô, dì cũng chưa ngủ ạ? Sức khỏe dì không tốt, phải nghỉ ngơi sớm đi chứ. Tôi vừa mở cửa ra, nghe thấy câu cuối cùng dì nói, nói đến lòng người, ai mà có thể có điểm dừng? Có điểm dừng thì còn sống làm gì nữa, phải không?" Bà cười thân mật, "Thực sự muốn có điểm dừng, các người ở hai căn phòng này cũng đủ rồi, nên biết hài lòng mới phải chứ?"
"Thế thì cũng phải có danh chính ngôn thuận, hợp tình hợp lý chứ, cô không thấy nhà tôi năm người chen chúc thế này sao." Ngô Phượng Châu tiếp tục lải nhải.
"Đúng là phải hợp tình hợp lý. Các người ở hai căn này đúng là quá chật, tôi vẫn luôn nhắc chuyện của các người với cha Đại Dũng. Mấy ông làm lãnh đạo kia cũng quá không biết lý lẽ. Chính sách trí thức này đến năm nào tháng nào mới thực hiện đây. Nhưng muốn hợp tình hợp lý, các người phải tìm lãnh đạo mà nói, nói với chúng tôi thì có ích gì? Vả lại, hợp tình hợp lý, mọi người cũng đều phải hợp tình hợp lý. Thực hiện chính sách cho các người, cũng phải thực hiện chính sách cho công nhân. Công nhân cũng là người mà. Chúng tôi nghĩ cho các người, các người cũng phải nghĩ cho chúng tôi. Bây giờ bảo trí thức cũng là giai cấp công nhân, thế thì giai cấp công nhân và trí thức là một nhà, là một chuyện thôi. Các người nói xem, nhà tôi bốn người, bọn trẻ càng lớn càng nhanh, ở một phòng đủ không? Bảo điều căn một phòng rưỡi kia, cũng chỉ lớn hơn đây chút ít, cũng là hai nhà dùng chung nhà vệ sinh, nhà bếp. Hàng xóm bên đó là một cặp sinh viên đại học, cũng là trí thức, sau này lại thực hiện chính sách cho họ, chúng tôi biết đi đâu? Chúng tôi có thể hồ đồ chuyển qua đó được không?"
Trương Hải Hoa mồm mép lanh lợi, vừa nói vừa múa may, xoay vần qua lại, kín kẽ không kẽ hở.
Lâm Hồng đứng một bên nhìn. Trong tình huống này, cô không thể nói gì cả.
"Tôi nói không lại cô," Ngô Phượng Châu sầm mặt, bực bội, "Dù sao các người cũng nên chuyển qua đó trước đi."
"Đừng nói nữa." Phạm Thư Hồng ngắt lời bà.
"Cái gì mà nói lại không nói lại, người có văn hóa như các người, hiểu lý lẽ còn nhiều hơn chúng tôi gấp bội." Trương Hải Hoa cười như không cười, lời nói lại sắc bén.
"Chúng tôi..." Ngô Phượng Châu lại định lên tiếng.
"Mẹ, đừng nói nữa, nói với họ không rõ ràng đâu, đến lúc đó tìm lãnh đạo mà nói." Phạm Đan Ni ngắt lời mẹ. Mặc dù cô chưa hoàn toàn thoát khỏi tâm trạng bi kịch của chính mình cả đêm, nhưng sự kích thích trước mắt bao giờ cũng mạnh mẽ hơn. Mẹ tỏ ra quá nhu nhược, cứ xuôi theo lời người ta, cô không thể không xen vào.
Trương Hải Hoa nghe ra sự bất mãn trong lời Phạm Đan Ni, lập tức nhắm thẳng vào Phạm Đan Ni mà tới: "Nói với chúng tôi là không rõ ràng. Tôi chẳng đã nói rồi sao, chúng tôi không có văn hóa, không có cái đống lý luận lớn của tầng lớp trí thức. Chúng tôi chỉ biết thật tâm thật dạ, nửa đêm nghe thấy các người kê giường, liền mang giường xếp đến cho các người, lại còn phải ăn một trận mắng mỏ của các người. Để tôi nói cho mà nghe, các người sớm nên tìm lãnh đạo đi. Tìm chúng tôi có ích gì?"
Phạm Đan Ni cũng là người miệng lưỡi không chịu thua kém ai, vừa nghe đến giường xếp, lạnh lùng nói: "Giường xếp các người mang về đi, chúng tôi không dùng."
Trương Hải Hoa liếc xéo Phạm Đan Ni một cái, bà cũng bị chọc giận: "Hừ, các người mà chê giường của công nhân bẩn thì không dùng thì thôi. Cái phòng ngoài này là hai nhà dùng chung, các người kê giường ngủ ở đây có thích hợp không?"
"Chúng tôi chiếm nửa phần của chúng tôi."
"Thế chúng tôi kê giường ngủ ở nửa phần này thì có được không?"
"Cô nói bậy bạ cái gì thế." Bên kia Vương Mãn Thành nín nhịn cả buổi, lúc này gầm lên với vợ.
Trương Hải Hoa sợ hãi run lên: "Tôi nói cái gì? Chúng tôi cất công mang giường xếp đến, người ta coi thường anh, không dùng."
"Là không dùng nổi." Phạm Đan Ni lạnh lùng nói.
"Đan Ni, ngậm miệng lại." Bên này là Phạm Thư Hồng nổi giận, ông vung tay, "Chú Vương, đưa cái giường đó cho tôi, tôi dùng."