Năm Dưỡng Thành đế thứ năm, tháng ba, thành Nam Hoài.
“Hái sen hái sen, lá sen xanh ngắt.
Lưu luyến nhìn nhau, chỉ cách một dòng.”
Gió đêm lướt qua, tiếng ca của Liễu Du Nhi uyển chuyển ba vòng theo gió, Tiểu Tô gảy đàn họa theo, tiếng đinh đong lanh lảnh như hạt mưa rơi trên chuông gió.
Lữ Quy Trần tựa lưng vào tường cung, nghe tiếng đàn tiếng ca từ phủ Phong Viên cách vách. Ngăn cách bởi một bức tường, Quy Hồng quán của cậu chỉ có một ngọn đèn trong phòng, hiu hắt chẳng thấy bóng người. Đầu xuân, gió đêm mang theo chút hơi lạnh, thổi vào người khiến tấm áo vải đâm ra đơn bạc. Cậu ngẩng đầu nhìn vầng trăng sáng nhô lên ngọn cây, ánh trăng rải xuống khoảng sân lát gạch xanh, tựa như một vũng nước trong.
Cậu thầm nghĩ lúc này ngoài thành Bắc Đô vẫn là đại địa đóng băng, mà những rặng liễu rủ trong thành Nam Hoài nhìn từ xa đã khoác lên một tầng sắc xanh mướt. Năm nay cậu mười bảy tuổi, rời xa quê hương đã bảy năm. Ngày mới đến đây, cậu từng rất cố chấp trèo lên chỗ cao của bức tường vây, phóng tầm mắt ngắm nhìn thành Nam Hoài với những lớp cửa chồng chất, cảm thấy các thành thị ở Đông Lục sao mà chật chội khép kín đến thế, lòng hoài niệm thảo nguyên phương bắc bao la vô tận, thiếu nữ cất tiếng hát, gió thổi cỏ ngả thấy đàn cừu. Thế nhưng ngày qua ngày năm lại năm, ký ức về thành Bắc Đô dường như dần phai nhạt. Cậu đã đem lòng yêu mặt nước mờ sương trong thành Nam Hoài, những ngôi nhà với mái cong đấu củng, những con ngõ nhỏ thường bị bóng cây táo che khuất bầu trời, khi đêm về chốn phồn hoa đèn đóm tấp nập không dứt, tất cả những điều này đều rất đẹp, là thứ thảo nguyên không có. Tiếng hát không lời theo điệu cung của Liễu Du Nhi cậu cũng đã nghe rất quen tai, miên man dịu ngọt, tựa bông liễu bay theo gió, nghe lâu khiến người ta sinh ra một nỗi mỏi mệt và lười nhác. Nhóm thiếu nữ hay đùa nghịch với Bách Lý Dục lớn lên từng ngày, không còn nghịch ngợm như hồi nhỏ, sẽ không nhìn thấy Lữ Quy Trần là nhún chân gọi tiểu Man tử nữa, khi các cô lướt qua Lữ Quy Trần, trên mặt cũng thoáng hiện nét hồng hào, khẽ nghiêng người nhường đường, hành lễ với cậu. Con bé hồi nhỏ gọi tiểu Man tử hăng hái nhất là Tiểu Tô nay lại thành thầy dạy đàn tranh của Lữ Quy Trần, cứ cách mấy ngày lại dạy cậu pháp độ gảy đàn.
Có đôi khi Lữ Quy Trần cảm thấy bản thân đã biến thành một người Đông Lục tự bao giờ, năm ngoái còn theo đại quân Cần vương đến Thương Dương Quan đánh một trận, chiến đấu vì hoàng thất Đông Lục, suýt chút nữa không thể sống sót trở về. Vừa về đến nơi lại bị Lộ phu tử tóm lấy tiếp tục giảng đọc đạo lý kinh quốc của Đông Lục, suốt ngày y như một văn sĩ Đông Lục ngâm nga ê a.
Cậu vô thức cười khổ một tiếng.
“Không tệ, nhưng ý vị rốt cuộc vẫn kém vài phần. Bài thơ này lấy lá sen làm ví dụ, ý tứ chung quy vẫn rơi vào bốn chữ ‘chỉ nước, nhìn nhau’, là cách mặt sông ngắm nhìn, là nhung nhớ khôn nguôi, là cõi lòng nhẹ tựa tơ hồng, là cầu không được. Tiếng đàn của Tiểu Tô quá mức phô bày, tiếng ca của Liễu Du Nhi lại tỏ ra mềm mại, không ra cái vị ấy. Các cậu phải nghĩ, đó là loại cảm giác thời khắc xuân sang, cách một dòng nước, cách những tầng lá sen xanh ngắt, thiếu nam thiếu nữ liếc nhìn nhau một cái, hoặc thiếu nam hữu tình thiếu nữ vô ý, hay là ngược lại, nhưng cũng có khả năng cả hai đều có tình, lại không thể thổ lộ. Hai chữ ‘lưu luyến’ bình đạm mà thấy chân tình, là nhìn một cái rồi lại dời ánh mắt đi nơi khác, nhưng nhịn không được vẫn muốn nhìn cái thứ hai, là muốn nói lại chẳng có gì ở bên miệng, thế nhưng đè nén trong lòng lại sinh ra cảm giác phiền muộn.” Giọng nói của Bách Lý Dục từ bên vách vọng lại, ôn nhu tao nhã.
Bách Lý Dục bằng tuổi cậu, cũng mười bảy rồi, vật đổi sao dời, Bách Lý Dục sẽ không đem quả cầu hoa ném lên trán Lữ Quy Trần nữa. Cậu ta bỗng trở nên điềm đạm nhã nhặn đến lạ thường, suốt ngày nghiên cứu từ phú, văn phong ở thành Nam Hoài có thể coi là đệ nhất, có người từng nói hậu duệ nhà họ Bách Lý cuối cùng cũng có người nối bút của Văn Duệ quốc chủ. Bách Lý Dục dáng người phong độ phiên phiên, lại gảy được một tay đàn hay. Cậu ta rất ít khi bước ra khỏi cửa cung, các thiếu nữ ngưỡng mộ cậu ta lại rất nhiều, thường có đám đông thiếu nữ tụ tập đến chờ cậu ta xuất cung, Bách Lý Dục liền ở phía tường cung này nghe đàn, từng người chỉ điểm những chỗ chưa đủ.
“Sự sâu thẳm của một thước nước, rốt cuộc không thể vượt qua, người đó ở ngay bên cạnh cậu, đưa tay là chạm tới, thế nhưng chỉ có thể hoài niệm vô ích, từ xa ngắm nhìn.” Bách Lý Dục ở bên kia khẽ thở dài một tiếng, “Các cậu lớn lên trong thâm cung, rốt cuộc không hiểu được thứ tâm sự ấy.”
Lữ Quy Trần khẽ dao động trong lòng.
“Chúng em không hiểu, thế thì Dục thiếu chủ hiểu chắc? Chúng em chưa ra khỏi cung, Dục thiếu chủ chẳng qua cũng chỉ cùng các vị ti nữ nghe đàn qua vách tường mà thôi. Lẽ nào lại thực sự động tâm vì tiếng đàn của ai đó?” Tiểu Tô trêu chọc.
“Cũng chưa chắc cứ phải ra cung. Động tâm một lần, tự khắc sẽ hiểu được thú vị trong đó, ta nói vậy vẫn còn quá nông cạn, thứ sâu sắc rốt cuộc chẳng thể nói ra miệng, chỉ có một cây đàn, gảy đến lúc mê muội, mới có thể đạt được chân vị.” Bách Lý Dục tính tình tốt, đối với mấy thiếu nữ này lại càng thêm ôn nhu, cũng không nổi giận.
“Thiếu chủ cũng từng động tâm sao?” Liễu Du Nhi nói.
“Sao lại có thể không chứ?” Tiểu Tô khúc khích cười, “Tôi nói này, chính là vị Mệnh công chúa đến tạm trú vào dịp tân xuân năm đó.”
“Không phải đâu, nhất định là Tiểu Chu công chúa rồi. Cậu đừng thấy thiếu chủ nhà chúng ta không gặp người ta mấy lần, nhưng cứ gặp một lần, chải đầu thôi cũng mất nửa buổi đấy.”
“Mấy con nhóc nói hươu nói vượn này, đuổi hết ra ngoài đi ăn mày cho ta!” Bách Lý Dục cười cười, lại không vì cớ gì mà khẽ thở dài một tiếng.
Cây ngô đồng trên đỉnh đầu Lữ Quy Trần rung lên theo gió, nước mưa đọng trên lá rơi xuống, thấm đẫm người cậu. Cậu không nhúc nhích, ngẩn ngơ nhìn vầng trăng trên bầu trời, có những thứ từ trong tim dâng trào lên, miên man tựa bông liễu, thế nhưng chồng chất đè nén lên nhau lại vô cùng nặng nề, lấp đầy cả tâm can cậu.
“Cơ Dã, cậu nên mời khách tao rồi đấy.” Tức Viên lỏng tay buông dây cương, cùng Cơ Dã sóng đôi thả ngựa thong thả đi trên phố. Khi màn đêm buông xuống, buổi huấn luyện võ nghệ cả ngày của bọn họ vừa kết thúc, từ Đại Liễu Doanh trở về thành.
“Đừng có coi tớ là đại gia lắm tiền, lại sao thế?” Cơ Dã tháo mũ trụ, giũ tung mái tóc đẫm mồ hôi, hất đầu một cái thật mạnh.
“Tớ tình cờ nhìn thấy công văn của thúc thúc, tháng sau cấm quân thăng cấp mười ba người, quân hàm của cậu được nâng lên làm nha tướng, không cần phải làm thanh anh vệ nữa. Lẽ nào không nên mời tớ uống rượu ư?” Tức Viên cười, “Thúc thúc bảo quốc chủ cũng cảm thấy các tướng sĩ tử trận trong trận chiến Thương Dương Quan quá nhiều, nếu không an ủi, chỉ sợ làm lạnh lòng người.”
Cơ Dã ngẩn ra, cũng cười cười: “Tớ còn tưởng đời này mình chẳng lên nổi chức ấy chứ.”
“Cậu trông có vẻ không vui cho lắm,” Tức Viên nói, “Nha tướng tuy không phải chức vị cao gì, nhưng lại là tướng quan, khác với vệ tá bình thường. Hơn nữa cậu ở trong cấm quân, lại là học trò của thúc thúc, thăng tiến nhất định sẽ rất nhanh, qua thêm tham tướng là có thể lên phó tướng. Lần luyện võ ở Đại Liễu Doanh, quân hàm phó tướng vốn dĩ phải là của cậu, quốc chủ không ban ân, nhưng chiếu theo đà này của cậu, chưa chừng hai mươi tuổi tự mình lập công cũng có thể lên đến phó tướng. Tốc độ này rất nhiều con cháu thế gia muốn cũng chẳng dám nghĩ tới, cậu cũng coi như đòi lại được những gì thuộc về mình.”
Cơ Dã cúi đầu nhìn móng ngựa nhấc lên hạ xuống: “Kỳ thực trước kia tớ cũng nghĩ vậy, quốc chủ không ban phó tướng cho tớ cũng chẳng có gì to tát. Tớ tự mình lập công thăng quan, như vậy có một ngày tớ leo lên thành phó tướng, sẽ vẻ vang hơn là do quốc chủ ban tặng, biết đâu còn có thể thăng cao hơn nữa, lên hậu tướng quân, tiền tướng quân, có lẽ là đại tướng quân……”
“Cậu là học trò của thúc thúc, lên đến Võ Điện đô chỉ huy sứ cũng chẳng có gì lạ.” Tức Viên cười.
“Nhưng Tức Viên, chúng ta ở Thương Dương Quan, đã chết bao nhiêu là người, bao nhiêu kẻ giống như tớ, đều muốn thăng quan, muốn lên chức, muốn không thiếu tiền, muốn không bị người ta coi thường. Thế nhưng bọn họ đều chết cả rồi, có lẽ đánh thêm một trận lớn nữa, hai chúng ta cũng đều chẳng thể quay về.” Cơ Dã ngẩng đầu nhìn Tức Viên, “Cậu nói xem rốt cuộc chúng ta liều mạng vì cái gì? Tớ cứ ngẫm mãi, mà cũng chẳng nghĩ thông.”
Tức Viên suy nghĩ một lúc: “Tớ cảm thấy, mấy người chúng ta đều muốn làm chuyện lớn. Muốn làm chuyện lớn, thì phải giống như Ly công vậy, dám liều mạng, không có gì kiêng kỵ. Kỳ thực tớ thấy Ly công vung đao chỉ một cái trên chiến trường, thiên quân vạn mã hướng về phía ông ta, tớ thực sự không cảm thấy ông ta là kẻ địch của mình, tớ nghĩ anh hùng chính là như thế, nhiều dũng sĩ Naman nghe lệnh của ông ta như vậy, nhất định có lý do của họ. Tiếc là người có thể được như Ly công, rốt cuộc là quá ít. Cậu nói đúng, rất nhiều người trải qua một trận chiến là chết, rồi chẳng còn gì nữa.”
“Tướng quân thì sao? Cậu là cháu của tướng quân, không muốn giống như tướng quân ư?” Cơ Dã hỏi.
Tức Viên do dự một lát: “Cơ Dã, cậu không thấy thúc thúc là một người rất khó hiểu sao?”
Cơ Dã ngẩn người, gật gật đầu: “Cậu cũng nói thế…… Kỳ thực đôi khi tớ cảm thấy không hiểu nổi tướng quân đang nghĩ gì, nhưng không tiện nói ra, Tức Viên cậu từ nhỏ đã ở cạnh tướng quân à?”
Tức Viên lắc đầu: “Chuyện trong nhà tớ, cũng không cần nhắc tới…… Tớ mãi cho đến lúc sắp chết, mới biết thúc thúc là ngự điện vũ tướng quân, thúc thúc mang theo thủ lệnh của hoàng đế đến đại lao lôi tớ ra ngoài, ông ấy cùng tớ ăn cơm ở quán ăn đối diện đại lao, nói là muốn đưa tớ đến chỗ một người họ hàng xa. Ông ấy nói rất ít, tớ cũng có chút không dám nói chuyện với ông ấy, sau đó ông ấy nói sẽ có người đến đón tớ, đứng dậy muốn đi, tớ liền nhìn theo bóng lưng của ông ấy. Đi đến cửa ông ấy quay đầu nhìn tớ một cái, rồi bước tới kéo tớ lại, nói từ nay về sau ông ấy là người thân duy nhất của tớ, bảo tớ đi theo ông ấy.”
“Cứ thế thôi á?”
“Cứ thế thôi, thúc thúc là một người rất đặc biệt.” Tức Viên thở dài, “Tớ thấy Ly công thì vẫn có thể học theo, chứ thúc thúc thì chịu chẳng học nổi.”
“Phải rồi, cậu có được thăng chức không?” Cơ Dã chuyển chủ đề.
“Tớ cũng có, tớ đã có thể thăng lên phó tướng rồi,” Tức Viên cười rộ lên, “Nhưng vốn dĩ tớ là nha tướng, lần này vượt một cấp là nhờ thừa hưởng công ấm của thúc thúc, thúc thúc nói có lẽ muốn bàn cho tớ một mối hôn sự, cho nên quân hàm thăng cao một chút thì tốt hơn.”
“Cậu sắp bàn chuyện cưới xin rồi cơ à?” Cơ Dã cũng cười theo, giơ tay đấm một cú vào ngực đối phương qua yên ngựa.
Tức Viên gãi đầu, có chút ngại ngùng: “Kỳ thực là chuyện vẫn chưa có manh mối gì.”
“Đúng rồi, tớ phải đi đường tắt trước đây, tớ hẹn một người bạn rồi.” Cơ Dã chợt nhớ ra.
“Là Vũ Nhiên đó hả?” Tức Viên đấm lại Cơ Dã một cái, “Ai mời ai thực sự khó mà nói trước được đấy!”
Đến lượt Cơ Dã ngượng ngùng, phản ứng của cậu ta y hệt Tức Viên, cúi đầu gãi mái tóc rối bù, cảm thấy người nóng bức khó chịu.
“Nhưng mà……” Tức Viên chần chừ một chút, “Lời này vốn dĩ tớ không nên nói, nhưng tớ là bạn của cậu…… Hôm qua tớ đến văn miếu, muốn mua một bộ yên ngựa, nhìn thấy Vũ Nhiên và Trần thiếu chủ đang chọn đồ trang sức ở đó. Trần thiếu chủ cũng thích cô ấy phải không? Một cô gái như thế……”
Cậu ta nhận ra mình nói câu này thực sự rất gượng gạo, bèn quay đầu ngựa lại: “Tớ đi trước đây, chỗ thúc thúc không biết còn bao nhiêu công văn đang chờ tớ đi sắp xếp nữa đấy.”
Tiếng móng ngựa của Tức Viên xa dần, Cơ Dã một mình đứng đó, cảm thấy người lại lạnh ngắt. Cậu ngẩng đầu nhìn qua tán cây rậm rạp, ánh trăng sao bị cành lá cắt vụn rơi lấm tấm trên bộ Giáp cá ngâm trên người cậu.
