Tháng 11 năm 1957, lãnh đạo thông báo, tôi về Đoàn ủy thành phố tham gia phong trào. Đồng chí Trương Tiến Lâm, bí thư phụ trách công tác tại Đoàn ủy thành phố, nói thẳng với tôi là phải giải quyết "vấn đề tư tưởng" của tôi.
Phản ứng đầu tiên của tôi là: quả đúng vậy, Đảng quá anh minh, tôi đúng là có "vấn đề tư tưởng". Bằng không, một người luôn "chỉ đâu đánh đó", tích cực đi đầu như tôi, tại sao trong phong trào chống cánh hữu lại cảm thấy miễn cưỡng như vậy? Thậm chí có chút lạc lõng? Tôi khao khát biết bao việc xóa sạch mọi sự lạc lõng và miễn cưỡng khó xử đó.
Lúc này phong trào chống cánh hữu trên toàn quốc đã bắt đầu, cảm giác của tôi là nhìn không xuể, thay đổi từng ngày, hoa mắt chóng mặt, còn phong trào thì hơi có chút hung hăng ngang ngược, không biết đâu mà lần. Có lần tôi nhận được thông báo đến hội trường Đoàn Trung ương tham gia buổi phê bình Lưu Thiệu Đường. Vừa ngồi xuống, có người vỗ vai tôi từ phía sau, quay đầu lại nhìn thì đúng là Lưu Thiệu Đường, tôi không khỏi hồn bay phách lạc. Tại buổi họp, một nhà văn trẻ khác, người quen là D có bài phát biểu đặc sắc, lời lẽ phê bình Lưu đầy văn vẻ và tình cảm, vừa vạch trần Lưu lại vừa tự kiểm điểm bản thân, còn khuyên bảo Tùng Duy Hi, lời lẽ thấm thía. Bài phát biểu của anh ta nhận được tràng pháo tay của những người tham dự. Nhà văn già, nhà cách mạng lão thành, tác giả lời bài hát quân ca của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, thi sĩ G làm động tác ngăn việc vỗ tay, bảo rằng đừng vỗ tay nữa, D đã được đơn vị chủ quản nghiên cứu định tính, chính là phần tử cánh hữu. Mọi người sững sờ, D ngay lập tức ngẩn người ở đó. Kì lạ là không lâu sau, có tin truyền đến, thầy G, lãnh đạo G cũng bị phân loại thành phần rồi.
Tôi hoang mang lo sợ, cho đến khi đến Đoàn ủy thành phố tham gia phong trào, tôi lại cảm thấy có chỗ dựa. Cán bộ Đoàn ủy thành phố đa phần xuất thân từ đảng viên là học sinh, sinh viên trong Đảng ngầm, trình độ văn hóa cao, tuổi đời còn trẻ, đã trải qua thử thách sinh tử của đấu tranh bí mật, lập trường kiên định, tích cực tiến thủ, giỏi phân tích, nhiệt tình nhạy bén, nhược điểm là xa rời thực tế sản xuất và đời sống. Bất cứ phong trào nào, cứ đến Đoàn ủy thành phố là đều như lửa cháy lan ra. Mùa xuân năm 1952, giai đoạn cuối của phong trào Tam phản Ngũ phản, có một giai đoạn gọi là "bù đắp dân chủ", tức là phát động quần chúng các đơn vị góp ý kiến cho lãnh đạo. Dù là Thành ủy hay Quận ủy, đều đã tiến hành xong xuôi bình thường, còn Đoàn ủy thành phố thì quần chúng phẫn nộ, nước mắt lưng tròng, đấu tố lãnh đạo hết sức sôi nổi. Việc Đoàn ủy thành phố thực hiện chống cánh hữu cũng rất kích thích, lúc tôi đến báo cáo, chỉ tiêu bắt cánh hữu của cơ quan đã sớm vượt mức, vậy mà vẫn không ngừng mở rộng chiến quả, từng tờ từng tờ đại tự báo với lời lẽ vu khống chính trị đủ để dọa người chết khiếp được dán lên tường. Ở Đoàn ủy thành phố, chống cánh hữu thực sự trở thành phong trào quần chúng, như đổ thêm dầu vào lửa, không sao dừng lại được.
Có một đồng nghiệp L (để không kích động thần kinh của một số người hoặc người nhà của họ, tôi sử dụng một số mật danh, khi điều kiện chín muồi, có thể chuyển hoàn toàn thành tên thật), ăn mặc chỉnh tề, phong độ lịch lãm, để một chút ria mép rất tự nhiên. Bản thân anh ta chưa từng học đại học, nhưng vợ anh ta là T, một đảng viên đại học có làn da trắng trẻo, giỏi ăn nói, được coi là rất "mạnh", cô ấy là người miền Nam, giỏi phân tích, làm việc theo ý mình. Trên chiếc cốc tự mang của cô ấy có viết "Cốc của đại vương TB (lao phổi)", để tránh người khác tùy tiện sử dụng.
Có lần tôi gặp L trên phố, anh ta nhìn tôi từ trên xuống dưới, thở dài ngao ngán, lắc đầu không ngớt: "Vương Mông, sao cậu lại thế này..." Tôi mới hiểu ra, là nói tôi ăn mặc không chỉnh tề. Tôi từng bị coi là có phong thái danh sĩ, không chú trọng tiểu tiết. Thực ra tôi tuyệt đối không có ý tự nhận là danh sĩ, chỉ là chưa có kiến thức và sự tự giác về mặt này, bao gồm cả thực lực kinh tế cũng chưa đủ mà thôi.
Không biết vì nguyên nhân gì, L vừa vào đã bị Đoàn ủy thành phố lôi ra. Sau khi tôi đến Đoàn ủy thành phố, có lần vô tình gặp anh ta trong một tầng hầm (có lẽ là phòng tư liệu), anh ta ngẩng đầu lên, thật quá đáng sợ, đôi mắt anh ta giống như mắt người mù, khắp mặt đều có một lớp sương mù, khiến anh ta bị cách ly với thế giới bên ngoài, cơ mặt anh ta giống như người chết. Tôi mới biết phòng tư liệu có lẽ được dùng làm phòng cách ly kiểm điểm của anh ta, tôi sợ đến mức quay người bỏ chạy.
Theo lời W, người phụ trách "vấn đề" của tôi, L có hành vi sàm sỡ với một nữ học sinh trung học, giai đoạn cuối của phong trào, với tư cách là người "phạm luật hình sự", anh ta bị bắt và kết án 8 năm tù. Còn có tin đồn trong thời gian cải tạo lao động, anh ta đan tất ở nông trường Thanh Hà. Trước khi mãn hạn tù, anh ta vì bệnh mà qua đời.
Trong cơ quan còn có một người Quảng Đông là V bị phân loại thành phần cực hữu, nghe nói anh ta thủ dâm trong thời gian kiểm điểm, bị người ta phát hiện, trở thành bằng chứng cho thấy cánh hữu là đống phân chó không đáng đứng chung hàng ngũ với con người.
Sao có thể không đáng sợ cơ chứ? Đoàn ủy thành phố đang yên đang lành, trong chốc lát đã biến thành trại tạm giam trông coi kẻ thù giai cấp.
Một đơn vị trực thuộc Đoàn ủy thành phố (Cung thiếu nhi), một nữ đồng chí phê bình phần tử cánh hữu của đơn vị đó, vạch trần những lời lẽ "bậy bạ" nghi ngờ nhục mạ phụ nữ của người này, nữ đồng chí này vì quá kích động, ngay tại chỗ tức đến ngất xỉu, sự phẫn nộ này cũng khiến người ta kinh ngạc.
Đoàn ủy thành phố lúc đó bắt một tên cánh hữu còn dễ hơn phát hiện một con ruồi. W là một trong những cốt cán chỉ đạo phong trào. Anh ta đeo một cặp kính nhỏ, dáng người không cao, rất giỏi phân tích vấn đề. Lúc đó anh ta vừa mới ly hôn. Anh ta tìm tôi nói chuyện rất nhiều lần, trọng tâm là muốn giúp tôi chuyển biến, muốn kéo tôi trở lại, vì thế phải đào bới, tìm ra tư tưởng sai lầm và quan niệm sai lầm của bản thân. Anh ta thường dùng phép quy nạp, anh có vấn đề A, một người sao có thể chỉ có mỗi vấn đề A? Có A thì sẽ có B, sau đó là CDEF... cho đến Z, cho đến Z+, lũy thừa vô hạn của Z.
W dùng cách "lửa nhỏ ninh dần", gợi mở dẫn dắt: Anh có cái nhìn thế này thế nọ với các bộ phận ở quận. Vậy còn với thành phố thì sao? Với Trung ương thì sao? Với Quốc vụ viện thì sao? Với phong trào cộng sản quốc tế thì sao? Sau khi sự kiện Stalin xảy ra, anh có nhận thức mơ hồ, vậy còn đối với các nước tư bản chủ nghĩa thì sao? Đối với kẻ địch thì sao? Đối với tuyên truyền chống cộng thì sao? Đối với chủ nghĩa duy tâm thì sao? Đối với Giám mục Berkeley thì sao? (Berkeley là đại diện của những người duy tâm chủ quan từng bị Lênin phê phán trong tác phẩm "Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán").
Logic của anh ta không phải là không thể bẻ gãy, tuy nhiên thế năng quan trọng hơn logic, anh ta chịu trách nhiệm thẩm tra tôi, giúp đỡ tôi, phê bình tôi, còn tôi chịu trách nhiệm chấp nhận phê bình, sám hối cái tôi cũ. Sự ưu việt và uy nghiêm trong logic của anh ta là điều rõ ràng.
Đối với W và vài người dưới quyền anh ta, tôi giữ thái độ hợp tác toàn diện. Tôi tin rằng vấn đề là có thật, cần phải chỉnh đốn, đây là tiền đề lớn. Còn mục đích của tổ chức là giáo dục tôi, phê bình từ nghiêm, xử lý từ khoan, tương lai từ nghiêm, quá khứ từ khoan, tôi tin chính sách của Đảng xưa nay vẫn như vậy. Tôi tin các đồng chí như W đối với tôi là có thiện chí, họ rất tôn trọng tôi, rất khách sáo. Trong lúc phê bình gay gắt nhất vẫn cùng ăn một bàn với tôi, gắp thức ăn cho tôi, khuyến khích tôi phải có thái độ tốt, yêu cầu tôi kiểm điểm lại, khai báo lại, khai báo lại rồi kiểm điểm lại, nâng cao thêm một chút, đào sâu thêm một chút, lại lại lại thêm một chút rồi lại thêm một chút, mãi mãi là một chút. Tôi tin họ, thực lòng tin rằng đối với tôi là giúp đỡ, là cứu vãn, là một tấm lòng nhiệt thành. Tôi cũng tin bản thân mình quả thực cần phải thanh lọc nghiêm túc, tôi quả thực thiên về yếu đuối, nhạy cảm, suy nghĩ nhiều, không đủ tư cách giai cấp vô sản. Tương tự, xin lỗi, tôi cũng hiểu rất rõ, tôi biết cực kỳ rõ: họ muốn thế nào với anh, đây là điều hoàn toàn không thể kháng cự, bất kỳ sự kháng cự nhỏ nhoi nào cũng chỉ mang lại nguy nan lớn hơn, anh chỉ còn lại một con đường, giơ hai tay đầu hàng, bảo gì nghe nấy. Vốn dĩ vấn đề tư tưởng không bắt được không nhìn thấy, không thể cân không thể đo, hoàn toàn phụ thuộc vào việc phân tích thế nào.
Những lời phê bình đối với tôi đều liên quan đến vấn đề văn nghệ, W tỏ ý anh ta hiểu văn nghệ, anh ta cũng phê bình từ góc độ nghệ thuật. Chẳng hạn như chỉ ra trong "Tổ" có những bút pháp thất bại nào.
Danh ngôn của W là: mấu chốt nằm ở cái mũi và cái mông. Ngôn luận gì, bài viết gì, dùng mũi ngửi thử một cái là tự nhiên rõ ràng. Mông ngồi ở đâu, cách nhìn tự nhiên khác biệt, mông quyết định chọn bỏ, mông quyết định giác ngộ, mông ngồi sang bên này, anh sẽ phát hiện vấn đề của bản thân nghiêm trọng đến mức nào, không giải quyết thì làm sao đây? Làm sao đây??? Thế nào là giác ngộ? Thế nào là thông minh? Thông minh và giác ngộ nằm ở sự nhạy bén đối với lợi ích giai cấp. Anh đến vấn đề của bản thân còn không nhạy bén được, anh thông minh chỗ nào? Anh là kẻ ngu xuẩn nhất. Tất cả những gì hiện có của anh đều xây trên cát, phải tàn nhẫn phá hủy, anh là người có tiền đồ, nhưng phải thay một linh hồn khác.
W còn có một cách nói độc đáo, gọi là "chủ nghĩa A Q cách mạng", chính là phải dám thừa nhận mình phạm sai lầm lớn, thừa nhận rồi thì tốt hơn nhiều so với không thừa nhận, đã dám thừa nhận thì chứng minh là có thể sửa đổi, đã có thể sửa đổi thì chứng minh là có thể rút kinh nghiệm, trưởng thành lớn mạnh, việc xấu liền biến thành việc tốt, bây giờ càng thừa nhận bản thân sai lầm cực lớn, thì tương lai càng quang minh vô hạn. Cúi đầu nhận tội như vậy chính là thắng lợi vĩ đại.
Thứ nhất tôi bái phục sự phân tích giúp đỡ của anh ta. Thứ hai, tôi cảm nhận rõ ràng sự khoái cảm của anh ta khi phê bình tôi. Tôi còn phải thừa nhận, nếu là tôi phê bình giúp đỡ một người, nếu là tôi "giúp đỡ" người đó, sự hùng hồn của tôi chưa chắc đã thua kém anh ta.
Họp một ngày, trừ tôi ra tổng cộng sáu người, phê bình văn minh, có lý có tình, nhưng cũng có thể gọi là hào hùng sảng khoái, lời lẽ đanh thép, sáu người thi nhau xem ai nói hay hơn, khéo hơn, sâu hơn, nghiêm chính hơn, giàu tính sát thương và bùng nổ hơn. Sáu người đều cao minh hơn người được giúp đỡ gấp vạn lần, sáu người đều có một cảm giác hạnh phúc, được tin tưởng và cảm giác trang nghiêm. Có lẽ lúc đầu đối với một người đột nhiên ra dáng vẻ ta đây cũng có vài phần không hiểu, vài phần đố kỵ. Thật nhỏ nhen! Thật đê tiện! Khi nói xong những lời như vậy có lẽ cũng có một cảm giác thỏa mãn rằng bản thân từ đó trở nên vĩ đại và cao thượng nảy sinh từ trong lòng chăng.
Sau đó bị treo đó, cho đến tháng 8 năm 1958, mới xác định "cái mũ". Nửa năm trước, ông Nguyễn Minh, lãnh đạo Đoàn ủy trường Thanh Hoa, đã thông báo "cái mũ" của Vương mỗ cho toàn bộ đoàn viên của trường, em gái tôi lúc đó là sinh viên Thanh Hoa, kinh hãi, báo lại cho tôi. Tôi vì việc này từng tìm W, W nói vẫn chưa định tính.
Sau khi vật đổi sao dời, người ta tiết lộ, vận mệnh của tôi là do một cuộc họp dưới sự chủ trì của Chu Dương thuộc Ban Tuyên giáo Trung ương quyết định. Phó bí thư Thành ủy Bắc Kinh Dương Thuật kiên quyết không đồng ý đội "mũ", còn người phụ trách đơn vị là W lại kiên quyết phải phân loại, tranh cãi rất lâu, W đưa ra một loạt tư tưởng sai lầm mà bản thân Vương đã kiểm điểm khai báo làm căn cứ, như sau khi được gợi mở liền suy nghĩ một chút, cảm thấy biện pháp ở công viên Hyde cũng không tệ. Cuối cùng Chu Dương chốt lại: Phân loại.
Ba ngày sau buổi phê bình, tôi chụp một bức ảnh, tôi nói đùa là phong cách Pushkin, tôi cầm chiếc áo bông nhỏ vắt trên vai, gương mặt tràn đầy sự quang minh và tiêu sái. Suốt thời thanh xuân, tôi chưa từng chụp được bức ảnh nào đẹp trai như vậy. Chỉ có một đêm, tôi rất hoảng loạn, đêm không ngủ được, liên tục dậy đi tiểu.
W đã không thể dừng lại, sau khi "xử" xong tôi, lại gần như đánh đổ một cấp phó của mình thành phần tử cánh hữu, chỉ vì hạn chế chỉ tiêu nên chỉ khai trừ đảng tịch của cấp phó đó, mà không đội cho anh ta cái "mũ". Sau đó W hai lần uống thuốc ngủ tự sát, một lần vào lúc sau Hội nghị Lư Sơn khi chống lại khuynh hướng cơ hội hữu khuynh, được cứu sống, anh ta chỉ thừa nhận là suy nhược thần kinh nghiêm trọng, uống thuốc ngủ quá liều. Cuối cùng anh ta cũng chết vào lúc Cách mạng Văn hóa vừa bắt đầu. Tâm trạng anh ta có một khía cạnh cực kỳ tồi tệ, vợ anh ta rất trắng trẻo xinh đẹp. Có tin đồn là anh ta không làm được chuyện đó. Sau Cách mạng Văn hóa, Đoàn ủy thành phố tổ chức lễ truy điệu cho một nhóm các đồng chí bị bức hại đến chết trong Cách mạng Văn hóa, tôi cũng đi dự lễ truy điệu của W. Tôi đang truy điệu, đang từ biệt một thời đại.
Ở đây có một tiền đề, nguyên tắc quan trọng hơn nhiều, đó chính là, mọi người khẳng định, sự lãnh đạo của Đảng đại diện cho quần chúng lao động công nông, đại diện cho tầng lớp dưới đáy xã hội đời đời kiếp kiếp bị áp bức bóc lột, đại diện cho nhóm yếu thế nhất, mặc dù lúc đó chưa thịnh hành cách nói này. Nhân dân có quyền phục thù, thanh toán! Đặc sắc và sức hấp dẫn của hệ tư tưởng này nằm ở chỗ, giai cấp vô sản mất đi xiềng xích, giành được toàn thế giới, hãy để giai cấp tư sản run rẩy trước hệ tư tưởng như vậy đi, cuối cùng cũng đến ngày hôm nay, đem, đem những gì bị đảo lộn hàng nghìn năm nay đảo ngược lại một lần nữa! Chính là phải lật đất, chính là phải đảo trời! Cây sắt nở hoa! Người câm đã nói! Bàn tay đen của nô lệ đời đời kiếp kiếp đã nắm giữ đại quyền! Chỉ cần nghĩ đến Dương Bạch Lao, Hỷ Nhi, Spartacus, chú Tom (nhân vật chính trong "Túp lều bác Tom", còn gọi là "Hắc nô dụ thiên lục") đời đời kiếp kiếp đã chịu bao nhiêu nghèo khổ, đau đớn, nhục nhã, áp bức, mối thù máu biển, hố khổ tối tăm vạn trượng, vậy thì, xin hỏi, với tư cách là một thanh niên thành phố, một trí thức, một nhà văn vớ vẩn, một cán bộ được nuông chiều lại còn mang danh nghĩa là đội tiên phong của giai cấp vô sản, thì chẳng lẽ không nên chịu sự giáo huấn nghiêm khắc của nhân dân sao? Trừng trị thế nào cũng đều là có lý, anh dù bị coi thường thế nào vẫn còn có vận mệnh ưu việt hơn Dương Bạch Lao, anh dù bị phê bình thế nào cũng ưu việt hơn sự khuất nhục của Hỷ Nhi, anh dù mất mặt thế nào cũng hơn hẳn công nông làm thân trâu ngựa. Anh đương nhiên đã có sẵn tâm lý tội lỗi nguyên thủy, hễ nghĩ đến khoảng cách giữa bản thân mình, bao gồm cả thế hệ trước, với quần chúng công nông, "tứ chi không siêng năng, ngũ cốc không phân biệt"... tôi liền khẳng định bản thân là đời đời kiếp kiếp đang mắc nợ, nhất định phải thông qua tự phê bình cải tạo, thông qua sự phủ định bản thân mang tính tự ngược, để cứu rỗi linh hồn của chính mình.
Có tiền đề lớn này rồi, chấp nhận phê bình không phải là chuyện khó khăn. Cũng không phải là chuyện mà những kẻ "Gia Cát Lượng hậu sự" dùng cái gọi là hàm lượng canxi độ cứng của xương, nói năng bừa bãi, mặt đỏ tía tai có thể làm cho rõ ràng được.
Trong thời gian chờ đợi xử lý, tôi đọc rất nhiều tác phẩm văn học phương Tây. Tôi thích đọc Dickens. Đặc biệt thích đọc "Hai thành phố". Câu cú: "Đây là thời đại quang minh, đây là thời đại hắc ám; người người đi lên thiên đường, người người trực tiếp xuống địa ngục..." (không phải nguyên văn) rất hợp ý tôi. Từ Dickens, tôi càng hiểu rõ hơn, nhân sinh đầy rẫy thử thách, người tốt phải trải qua hiểm ác, vận mệnh vô thường, ngàn cân treo sợi tóc, họa phúc sống chết, chỉ cách nhau một lớp giấy mỏng, mà cuối cùng cuối cùng, ánh sáng chiến thắng bóng tối, con người phải kiên cường, không thể đánh mất niềm tin. Tác phẩm của Dickens đã giúp tôi rất nhiều vượt qua những ngày tháng đặc biệt đó từ năm 1957 đến 1958, mặc dù hoàn cảnh của tôi và nội dung Dickens viết chẳng liên quan gì đến nhau.
Tôi cũng đọc lại "Quá trình gian khổ". Nhân vật chính và câu chuyện của nó cực kỳ xa lạ với tôi, nhưng lời đề từ của nó, người nào đó phải "rửa ba lần trong nước máu, rửa ba lần trong nước kiềm, rửa ba lần trong nước trong..." khiến tôi vô cùng cảm động. So với chín lần gột rửa như thế, cuộc sống của tôi kể ra là còn thoải mái chán.
Khi tôi cùng những người bạn văn, bạn hữu có giao tình tốt với tôi nói chuyện, chúng tôi cũng nhất trí cho rằng bản thân mình nên chấp nhận phê bình, nên đem linh hồn ra phơi nắng, gột rửa đi những sự mục nát hôi thối, mới có thể có tương lai quang minh vô hạn. Đặc biệt là khi nhớ lại khủng hoảng tinh thần của tôi tại nhà máy 738, tôi càng cho rằng việc phê bình tôi là cực kỳ kịp thời, cực kỳ cần thiết, đây mới là điểm chính, những cái khác chỉ là chi tiết vụn vặt, chuyện lông gà vỏ tỏi.
Và tôi tin rằng, thông qua một cú chấn động to lớn như vậy, một sự biến lịch sử chưa từng có, oanh oanh liệt liệt, ngoài chúng ta ra thì ở đâu cũng không làm nổi thậm chí không dám nghĩ đến, xã hội Trung Quốc sẽ đổi mới hoàn toàn, nơi đây sẽ trở thành nơi quang minh nhất trên toàn thế giới. Vì đại sự nghiệp, hy sinh một vài văn nhân nhỏ bé cũng là xứng đáng.
Tôi viết thư cho Thụy Phương đang ở Thái Nguyên, trình bày chi tiết rằng việc phê bình giúp đỡ tôi là cần thiết, đúng đắn và có ích. Tuy nhiên, cô ấy hoàn toàn không tin vào cái kiểu này, dù cô ấy cũng đọc Dickens và A. Tolstoy. Ở trường, cô ấy từ chối chấp nhận bị biến thành đại diện của "năm khí": quan cách, kiêu ngạo, đỏng đảnh, sa sút, oán trách, không tiếc đoạn tuyệt với lãnh đạo nhà trường, rời khỏi trường. Bây giờ mọi chuyện đã rõ, nếu tôi cũng giống như cô ấy, nếu tôi không có nhiều sự tự trách sám hối kiểu văn học kì quái đó, nếu tôi không có một bộ tư tưởng, thói quen và tư duy định hình thực chất là cực "tả", nếu không phải tự tôi "thấy sào liền leo", kiểm điểm điên cuồng, nói đông nói tây, cái gì cũng nhận hết, thì căn bản là tuyệt đối không thể nào đánh tôi thành phần tử cánh hữu được. Sự cực tả và ngu xuẩn thực tế này của tôi cũng phụ lòng biết bao đồng chí lãnh đạo thực lòng muốn bảo vệ tôi. Suy cho cùng, tất nhiên là tình thế và cách làm lúc bấy giờ quyết định vận mệnh của biết bao người, nhưng cọng rơm cuối cùng đè chết con lừa, lại chính là do Vương Mông tự mình thêm vào. Theo ý nghĩa này, nói Vương Mông tự mình đánh mình thành phần tử cánh hữu, cũng không có gì là quá đáng.
