Không thể nào tả xiết tác động do những lời cuối cùng của vị chủ tịch đáng kính tạo ra — những tiếng la hét, tiếng hò reo, những tràng gầm vang liên tiếp, tiếng hoan hô cùng đủ mọi thứ âm thanh hỗn độn mà ngôn ngữ Mỹ có thể diễn tả nổi. Đó là một khung cảnh hỗn loạn và náo động không sao tả được. Họ hò hét, vỗ tay, dậm chân rầm rầm trên sàn hội trường. Toàn bộ vũ khí trong bảo tàng cùng lúc khai hỏa chắc cũng không thể làm dấy lên những đợt sóng âm dữ dội đến thế. Người ta cũng chẳng có gì phải ngạc nhiên trước điều này. Có những pháo thủ đôi khi còn ồn ào không kém gì những khẩu đại bác của chính họ.
Barbicane vẫn điềm tĩnh giữa bầu không khí cuồng nhiệt ấy; có lẽ ông còn muốn nói thêm vài lời với các đồng nghiệp, bởi ông vẫn giơ tay ra hiệu đòi giữ trật tự, dù cái giọng oang oang quen thuộc của ông đã khản đặc sau những tràng phát biểu nảy lửa. Tuy nhiên, chẳng ai thèm đếm xỉa gì đến thỉnh cầu của ông. Chẳng mấy chốc, ông bị kéo khỏi chiếc ghế ngồi và chuyền từ tay những người đồng nghiệp trung thành sang vòng tay của đám đông cũng đang phấn khích chẳng kém gì.
Không gì có thể làm cho một người Mỹ phải kinh ngạc. Người ta vẫn thường khẳng định rằng từ “bất khả thi” không có trong tiếng Pháp. Rõ ràng là cuốn từ điển đã đánh lừa mọi người. Ở nước Mỹ, mọi thứ đều dễ dàng, mọi thứ đều đơn giản; còn những khó khăn về mặt kỹ thuật thì đã được giải quyết ổn thỏa trước cả khi chúng kịp xuất hiện. Giữa đề xuất của Barbicane và việc hiện thực hóa nó, sẽ chẳng có một tên Yankee chính hiệu nào chịu thừa nhận dẫu chỉ là bóng dáng của một sự khó khăn. Đối với họ, nói tức là làm.
Cuộc diễu hành khải hoàn của vị chủ tịch kéo dài suốt cả buổi tối. Đó thực sự là một cuộc rước đuốc tưng bừng. Người Ai-len, người Đức, người Pháp, người Xốt-len — tất cả những thành phần đa tạp tạo nên dân số bang Maryland — đều hô vang bằng thứ tiếng mẹ đẻ của riêng họ; và những tiếng “viva”, “hurrah”, “bravo” hòa quyện vào nhau trong một niềm phấn khích khôn tả.
Đúng vào thời điểm then chốt ấy, như thể thấu hiểu mọi sự xôn xao đang diễn ra vì chính mình, vầng trăng bỗng tỏa sáng với vẻ đẹp thanh bình, dùng thứ ánh sáng rực rỡ lu mờ mọi ngọn đèn xung quanh. Tất cả những người Yankee đều hướng ánh nhìn về phía khối cầu sáng lóa ấy, hôn gió và gọi nàng bằng đủ mọi mỹ từ trìu mến. Từ tám giờ tối cho đến nửa đêm, một cửa hàng kính mắt trên phố Jones-Fall đã phất lên trông thấy nhờ việc bán ống nhòm.
Nửa đêm điểm, và sự cuồng nhiệt vẫn chẳng có dấu hiệu thuyên giảm. Nó lan tỏa đều khắp mọi tầng lớp công dân — từ các nhà khoa học, chủ tiệm, thương gia, phu khuân vác, người kéo xe, cho đến cả những kẻ còn ngơ ngác mới vào nghề — tất cả đều bị khuấy động đến tận tâm can. Một sự nghiệp mang tầm vóc quốc gia đang được đặt lên bàn cân. Toàn thành phố, từ trên xuống dưới, những bến tàu dọc sông Patapsco, những con tàu neo đậu trong các vũng tàu, tất cả đều tuôn ra một đám đông say sưa vì vui sướng, vì rượu gin và whisky. Ai nấy đều bàn tán, tranh luận, bàn phu bàn tán, cãi vẽ, vỗ tay, từ quý ông thảnh thơi nằm ngả ngốn trên chiếc ghế dài ở quán rượu với ly sherry-cobbler đặt trước mặt cho đến bác thuyền phu đang say mèm với thứ rượu nặng trịch tại những quán xá tồi tàn ở Fell Point.
Tuy nhiên, khoảng hai giờ sáng, cơn phấn khích bắt đầu lắng xuống. Chủ tịch Barbicane đã về tới nhà, người ngợm bầm dập, rã rời và nhừ tử như một thây ướp. Thần Hercules cũng khó lòng chống chọi nổi một đợt bùng nổ cuồng nhiệt nhường ấy. Đám đông dần tản đi khỏi các quảng trường và đường phố. Bốn tuyến đường sắt từ Philadelphia và Washington, Harrisburg và Wheeling hội tụ tại Baltimore đã chở đám đông hỗn hợp ấy tản đi bốn phương trời của Hợp chủng quốc, và thành phố dần chìm vào vẻ tĩnh lặng tương đối.
Ngày hôm sau, nhờ vào những đường dây điện ảnh, năm trăm tờ báo và tạp chí — dù là nhật báo, tuần báo, nguyệt báo hay bán nguyệt báo — đều đồng loạt mổ xẻ vấn đề này. Họ xem xét nó dưới mọi góc độ khác nhau, từ vật lý, khí tượng học, kinh tế, đạo đức, cho đến những tác động của nó đối tới chính trị hay văn minh. Họ tranh luận xem mặt trăng là một thế giới đã tàn lụi, hay nó vẫn còn phải trải qua những chuyển hóa nào khác nữa. Nó có giống trái đất vào thời kỳ mà hành tinh chúng ta hãy còn chưa có bầu khí quyển hay không? Bán cầu khuất của nó sẽ phô bày trước quả cầu đất của chúng ta một khung cảnh thế nào? Cứ cho là vấn đề trước mắt mới chỉ là việc bắn một quả đạn pháo lên mặt trăng đi chăng nữa, thì ai nấy cũng phải thấy rằng điều đó đánh dấu sự khởi đầu cho một loạt các thí nghiệm. Mọi người đều hy vọng rằng một ngày nào đó nước Mỹ sẽ thấu tận những bí mật sâu kín nhất của thiên thể huyền bí ấy; và thậm chí một số người còn tỏ ra lo ngại rằng việc chinh phục nó biết đâu sẽ làm xáo trộn đáng kể sự cân bằng của châu Âu.
Một khi dự án đã được đem ra bàn thảo, chẳng có lấy một bài báo nào tỏ ra hoài nghi về khả năng hiện thực hóa nó. Tất cả các tờ báo, sách mỏng, các bản báo cáo — tất cả các ấn phẩm do các hội khoa học, văn học và tôn giáo phát hành đều ca ngợi hết lời những lợi ích của nó; và Hội Lịch sử Tự nhiên Boston, Hội Khoa học và Nghệ thuật Albany, Hội Địa lý và Thống kê New York, Hội Triết học Philadelphia cùng Viện Smithsonian ở Washington đã gửi vô số thư chúc mừng tới Câu lạc bộ Súng, kèm theo những lời đề nghị hỗ trợ tài chính và giúp đỡ ngay lập tức.
Kể từ ngày hôm đó, Impey Barbicane trở vội thành một trong những công dân vĩ đại nhất của Hợp chủng quốc, một dạng George Washington của giới khoa học. Chỉ cần một cử chỉ nhỏ, trích từ rất nhiều câu chuyện khác nhau, cũng đủ để cho thấy mức độ tôn sùng mà toàn bộ người dân dành cho một cá nhân đã đạt đến đỉnh điểm nào.
Vài ngày sau buổi họp đáng nhớ ấy của Câu lạc bộ Súng, quản lý của một đoàn kịch Anh đã thông báo tại nhà hát Baltimore về việc công diễn vở kịch “Much Ado About Nothing” (Lắm tiếng nhiều lời). Thế nhưng, khi nhìn thấy trong tựa đề ấy có ý mỉa mai dự án của Barbicane, quần chúng đã xông vào phòng khán giả, đập phá các hàng ghế và buộc vị giám đốc bất đắc dĩ phải đổi áp phích. Là một người thức thời, ông đành cúi đầu trước ý muốn của công chúng và thay thế vở hài kịch gây tranh cãi đó bằng vở “As You Like It” (Như ý); và trong nhiều tuần liền, ông đã thu được những khoản lợi nhuận khổng lồ.
