Sau khi đã giải quyết xong những rắc rối về thiên văn, cơ khí và địa hình, câu hỏi cuối cùng đặt ra là vấn đề tài chính. Số tiền cần thiết lớn đến mức không một cá nhân hay thậm chí một quốc gia đơn lẻ nào có thể gánh vác nổi hàng triệu đô-la ấy.
Chủ tịch Barbicane đứng ra gánh vác trọng trách biến dự án này thành mối quan tâm chung của toàn nhân loại và kêu gọi sự hợp tác tài chính từ tất cả các dân tộc, dẫu đây thuần túy là một công việc nội bộ của nước Mỹ. Ông lập luận rằng toàn thể trái đất có quyền và có nghĩa vụ can thiệp vào các vấn đề của vệ tinh xoay quanh nó. Cuộc quyên góp được phát động tại Baltimore đã nhanh chóng vươn ra tầm thế giới — Urbi et orbi (Gửi thành Rome và toàn thế giới).
Cuộc quyên góp này đã thành công ngoài mọi mong đợi, dẫu đây không phải là việc cho vay mà là dốc hầu bao cho hẳn. Đó là một hoạt động hoàn toàn phi vụ lợi theo đúng nghĩa đen của từ này, không mang lại dù chỉ một chút cơ hội sinh lời nhỏ nhoi.
Tuy nhiên, sức ảnh hưởng từ lời kêu gọi của Barbicane không hề bị giới hạn trong biên giới Hoa Kỳ; nó vượt qua Đại Tây Dương lẫn Thái Bình Dương, đồng thời lan tỏa sang cả châu Á lẫn châu Âu, châu Phi và châu Đại Dương. Các đài thiên văn của Hợp chủng quốc đã lập tức liên lạc với các đồng nghiệp ở nước ngoài. Một số nơi, chẳng hạn như Paris, St. Petersburg, Berlin, Stockholm, Hamburg, Malta, Lisbon, Benares, Madras cùng nhiều nơi khác, đã gửi những lời chúc tốt đẹp; số còn lại giữ sự im lặng thận trọng để âm thầm chờ đợi kết quả. Riêng đài thiên văn Greenwich, với sự hậu thuẫn của hai mươi hai cơ sở thiên văn tại Anh Quốc, lại lên tiếng rất rõ ràng. Họ mạnh dạn phủ nhận khả năng thành công và tuyên bố ủng hộ các học thuyết của Đại úy Nicholl. Nhưng điều đó chẳng có gì lạ ngoài sự đố kỵ thuần túy mang phong cách Anh.
Vào ngày mùng 8 tháng 10, Chủ tịch Barbicane cho công bố một bản tuyên ngôn đầy nhiệt huyết, trong đó ông gửi lời hiệu triệu đến “tất cả những ai có thiện chí trên mặt đất này.” Tài liệu này được dịch ra mọi thứ ngôn ngữ và gặt hái được thành công vang dội.
Các danh sách quyên góp được mở tại tất cả các thành phố lớn của Hợp chủng quốc, với một trụ sở trung tâm đặt tại Ngân hàng Baltimore, số 9 phố Baltimore.
Bên cạnh đó, tiền ủng hộ cũng được tiếp nhận tại các ngân hàng sau ở khắp các bang thuộc hai châu lục:
Tại Vienna, qua ông S. M. de Rothschild.
Tại St. Petersburg, hãng Stieglitz và Côn-ty.
Tại Paris, Ngân hàng Tín dụng Lưu động (Credit Mobilier).
Tại Stockholm, hãng Tottie và Arfuredson.
Tại London, hãng N. M. Rothschild và Con trai.
Tại Turin, hãng Ardouin và Côn-ty.
Tại Berlin, hãng Mendelssohn.
Tại Geneva, hãng Lombard, Odier và Côn-ty.
Tại Constantinople, Ngân hàng Ottoman.
Tại Brussels, ông J. Lambert.
Tại Madrid, ông Daniel Weisweller.
Tại Amsterdam, Công ty Tín dụng Hà Lan.
Tại Rome, hãng Torlonia và Côn-ty.
Tại Lisbon, ông Lecesne.
Tại Copenhagen, Ngân hàng Tư nhân.
Tại Rio de Janeiro, Ngân hàng Tư nhân.
Tại Montevideo, Ngân hàng Tư nhân.
Tại Valparaiso và Lima, hãng Thomas la Chambre và Côn-ty.
Tại Mexico, hãng Martin Daran và Côn-ty.
Ba ngày sau bản tuyên ngôn của Chủ tịch Barbicane, bốn triệu đô-la đã được chuyển về các thị trấn khác nhau của Hợp chủng quốc. Với khoản dư dả ấy, Câu lạc bộ Pháo thủ có thể bắt tay ngay vào công việc. Nhưng vài ngày sau, những tin tức dồn dập báo về cho thấy các khoản đóng góp từ nước ngoài cũng đang được hưởng ứng vô cùng nhiệt tình. Một số quốc gia tỏ ra cực kỳ hào phóng; trong khi những nước khác cởi hầu bao có phần dè dặt hơn — điều này vốn tùy thuộc vào bản tính từng nơi. Dẫu vậy, những con số vẫn luôn hùng hồn hơn ngàn lời nói, và dưới đây là bảng kê khai chính thức các khoản tiền đã được chuyển vào tài khoản của Câu lạc bộ Pháo thủ khi đợt quyên góp khép lại.
Nước Nga đóng góp phần mình bằng một còn số khổng lồ: 368.733 rúp. Không ai phải ngạc nhiên về điều này nếu nhớ đến khiếu thẩm mỹ khoa học của người Nga cùng sức bật mà họ dành cho các ngành nghiên cứu thiên văn — nhờ vào vô số đài thiên văn của họ.
Nước Pháp mở đầu bằng thái độ chế giễu nhữngμ yêu sách của người Mỹ. Mặt trăng đã trở thành cái cớ cho hàng ngàn câu chơi chữ cũ rích và hàng chục bản ballad, nơi sự kém cỏi tranh giành chiếc vòng nguyệt quế với sự dốt nát. Nhưng cũng như người Pháp thời xưa: họ trả tiền trước rồi mới hát hò, thì nay họ trả tiền sau khi đã cười chán chê, với tổng số tiền quyên góp lên tới 1.253.930 franc. Với cái giá đó, họ có quyền được vui vẻ một chút.
Áo tỏ ra hào phóng giữa lúc đang oằn mình vì khủng hoảng tài chính. Các khoản đóng góp công cộng của họ đạt tới 216.000 florin — một món quà từ trên trời rơi xuống thực sự.
Năm mươi hai nghìn đồng rix-dollar là số tiền Thụy Điển và Na Uy gửi tới; đây là một khoản lớn đối với hai nước này, nhưng chắc chắn nó đã có thể tăng lên đáng kể nếu cuộc quyên góp ở Christiania được khai mở đồng thời với Stockholm. Vì lý do nào đó, người Na Uy không thích gửi tiền của họ sang Thụy Điển.
Phổ, qua khoản kiều hối 250.000 thaler, đã bày tỏ sự đồng tình cao độ đối vớiλ dự án.
Thổ Nhĩ Kỳ hành xử rất hào phóng; nhưng dĩ nhiên họ có tư lợi trong chuyện này. Thực tế là mặt trăng chi phối chu kỳ các năm cũng như tháng ăn chay Ramadan của họ. Họ không thể đóng góp ít hơn 1.372.640 piastre; và họ đã trao số tiền ấy với một sự sốt sắng cho thấy phần nào áp lực từ phía chính phủ.
Bỉ nổi bật giữa các quốc gia hạng trung bằng khoản tài trợ 513.000 franc — tính ra khoảng hai centime trên mỗi đầu người dân.
Hà Lan cùng các thuộc địa quan tâm đến dự án ở mức 110.000 florin, chỉ yêu cầu được chiết khấu năm phần trăm vì thanh toán bằng tiền mặt.
Đan Mạch, dẫu lãnh thổ có phần nhỏ bé, vẫn đóng góp tới 9.000ducat, qua đó chứng tỏ tình yêu của họ dành cho các thí nghiệm khoa học.
Liên minh Các quốc gia Đức cam kết 34.285 florin. Thật không thể đòi hỏi nhiều hơn thế; vả lại, họ cũng chẳng chịu đưa thêm.
Dù đang rơi vào cảnh kiệt quệ, Ý vẫn tìm thấy 200.000 lira trong túi nhân dân mình. Giá như họ có được xứ Venetia thì họ đã làm tốt hơn; nhưng ngặt nỗi họ lại không có.
Các Bang của Giáo hoàng cho rằng họ không thể gửi ít hơn 7.040 đồng vương miện La Mã; còn Bồ Đào Nha đẩy lòng tôn ĸính khoa học của mình lên tới 30.000 cruzado. Đó là đồng tiền của bà góa nghèo — tám mươi sáu piastre; nhưng các đế quốc tự phong thì lúc nào chẳng túng thiếu tiền bạc.
Hai trăm năm mươi bảy franc, đó là sự đóng góp khiêm tốn của Thụy Sĩ cho công trình của người Mỹ. Phải thừa nhận một cách sòng phẳng rằng họ không nhìn thấy khía cạnh thực tế của vấn đề. Họ thấy việc bắn một phát đạn lên mặt trăng chẳng thể nào thiết lập nổi bất kỳ mối quan hệ làm ăn nào với xứ sở họ; và việc mạo hiểm rót vốn vào một dự án rủi ro như thế là không khôn ngoan. Suy cho cùng, có lẽ họ đã đúng.
Còn về Tây Ban Nha, họ không tài nào gom nổi quá 110 real. Họ viện cớ rằng mình còn bận hoàn thành hệ thống đường sắt. Sự thật là khoa học không được đón nhận nồng nhiệt tại đất nước đó, nó vẫn đang ở tình trạng lạc hậu; hơn thế nữa, một số người Tây Ban Nha, dẫu không hề kém học thức chút nào, đã không đánh giá đúng kích thước của khối đạn pháo so với mặt trăng. Họ sợ rằng nó sẽ làm xáo trộn trật tự vốn có của vạn vật. Trong trường hợp đó, tốt nhất là nên đứng ngoài cuộc; và họ đã làm thế với cái giá vài đồng real.
Chỉ còn lại nước Anh; và chúng ta đều biết thái độ ác cảm đầy khinh miệt mà họ dành cho đề xuất của Barbicane. Người Anh chỉ có chung một khối óc cho cả hai mươi sáu triệu thần dân mà Vương quốc Anh sở hữu. Họ bóng gió rằng dự án của Câu lạc bộ Pháo thủ đi ngược lại “nguyên tắc không can thiệp.” Và họ đã không quyên góp lấy một xu.
Trước thái độ ấy, Câu lạc bộ Pháo thủ chỉ nhún vai và quay trở lại với công trình vĩ đại của mình. Khi Nam Mỹ, nghĩa là Peru, Chile, Brazil, các tỉnh bang La Plata và Columbia, trút hầu bao gom góp vào tay họ số tiền 300.000 đô-la, hội đồng nhận ra mình đang nắm giữ một nguồn vốn khổng lồ với bản kê khai cụ thể như sau:
Tiền quyên góp tại Hoa Kỳ, . . $4.000.000
Tiền quyên góp từ nước ngoài . . . . . . . $1.446.675
——————
Tổng cộng, . . . . . . . . . . . . . . . . $5.446.675
Đó là số tiền mà công chúng đã đổ vào quỹ của Câu lạc bộ Pháo thủ.
Đừng ai ngạc nhiên trước quy mô khổng lồ của khoản tiền ấy. Theo các bản trù tính, công đoạn đúc, khoan, xây tường gạch, vận chuyển công nhân, bố trí nơi ăn chốn ở cho họ tại một vùng đất gần như hoang vu, việc xây dựng các lò nung và xưởng máy, trang thiết bị, thuốc súng, đạn pháo cùng những chi phí ban đầu sẽ ngốn gần hết số tiền đó. Một số phát đại bác trong cuộc Nội chiến liên bang từng ngốn tới một ngàn đô-la mỗi phát. Phát đạn này của Chủ tịch Barbicane, độc nhất vô nhị trong biên niên sử pháo binh, hoàn toàn có thể tốn kém gấp năm ngàn lần như thế.
Vào ngày 20 tháng 10, một bản hợp đồng đã được ký kết với nhà máy ở Coldspring, gần New York — nơi từng cung cấp những khẩu pháo gang Parrott lớn nhất trong thời gian chiến tranh. Hai bên ký kết thỏa thuận rằng nhà máy Coldspring phải chịu trách nhiệm vận chuyển đến Tampa Town, miền nam Florida, các vật liệu cần thiết để đúc khẩu Columbiad. Công việc buộc phải hoàn thành chậm nhất vào ngày 15 tháng 10 năm sau, và khẩu đại bác phải được bàn giao trong tình trạng hoàn hảo; nếu vi phạm sẽ phải chịu hình phạt bồi thường một trăm đô-la mỗi ngày cho đến thời điểm mặt trăng xuất hiện trở lại dưới đúng các điều kiện cũ — nghĩa là trong mười tám năm mười một ngày nữa.
Việc tuyển dụng công nhân, trả lương cùng mọi chi tiết cần thiết khác cho công việc đều do Công ty Coldspring đảm nhận.
Bản hợp đồng này được lập thành hai bản, có chữ ký của Barbicane, chủ tịch Câu lạc bộ Pháo thủ, đại diện cho một bên, và T. Murchison, giám đốc nhà máy Coldspring, đại diện cho bên còn lại; qua đó hai ông chính thức thi hành văn bản thay cho các bên ủy quyền tương ứng.
