Hành trình của Eustacia thoạt đầu mông lung về hướng đi chẳng khác nào cụm bông bay phấp phới trong gió. Nàng không biết phải làm gì. Nàng ao ước lúc ấy là ban đêm thay vì ban buổi sáng, để ít nhất nàng có thể gặm nhấm nỗi khốn khổ của mình mà không sợ bị ai nhìn thấy. Lê bước qua từng dặm đường giữa những khóm dương xỉ đang tàn lụi và những mạng nhện trắng ướt sương, cuối cùng nàng quay gót hướng về ngôi nhà của ông ngoại. Nàng thấy cửa chính đóng và cài then. Theo phản xạ, nàng vòng ra phía nhà kho, và khi nhìn qua cửa kho, nàng thấy Charley đang đứng ở bên trong.
– Đại úy Vye không có nhà sao? – nàng cất tiếng hỏi.
– Thưa không, thưa bà, – cậu thiếu niên đáp với vẻ mặt đầy xúc động; – ông đã đi Weatherbury và tối nay mới về. Người hầu cũng đã về quê nghỉ phép rồi. Thế nên nhà cửa đều khóa kín cả.
Eustacia đứng ở ngưỡng cửa nên Charley không nhìn rõ mặt nàng, bởi lưng nàng quay về phía bầu trời và ánh sáng trong nhà kho cũng vô cùng lờ mờ; nhưng dáng vẻ thất thần của nàng đã thu hút sự chú ý của cậu. Nàng quay người bước đi, băng qua khoảng sân để ra tới cổng và bị bờ giậu che khuất.
Khi nàng đã khuất dạng, Charley với nỗi hoài nghi ánh lên trong mắt bèn chầm chậm bước ra từ cửa kho, đi đến một đoạn khác của bờ rào rồi ngó sang. Eustacia đang tựa lưng vào mặt ngoài của bờ rào, hai tay che kín mặt, đầu vùi vào những cụm thạch thảo đẫm sương mọc thành bờm ở bên ngoài bức tường đất. Nàng dường như hoàn toàn thờ ơ trước việc chiếc mũ, mái tóc và y phục của mình đang dần trở nên ẩm ướt và xộc xệch vì cái gối tựa lạnh lẽo và buốt giá ấy. Rõ ràng có điều gì đó không ổn.
Charley từ trước đến nay vẫn luôn nhìn nhận Eustacia đúng như cách Clym từng nhìn nhận nàng khi lần đầu tiên trông thấy – tựa như một ảo ảnh lãng ngọt ngào và diễm lệ, dường như chẳng vướng chút bụi trần. Cậu bị ngăn cách với nàng bởi sự kiêu sa trong ánh nhìn và sự kiêu hãnh trong lời nói của nàng – ngoại trừ khoảnh khắc diệu kỳ duy nhất khi cậu được phép cầm tay nàng – đến mức cậu chưa từng coi nàng là một người phụ nữ bằng xương bằng thịt, không cánh, phải chịu những bề bộn và tranh chấp thường nhật chốn gia đình. Những góc khuất trong đời sống của nàng, cậu chỉ dám phỏng đoán mà thôi. Nàng vốn là một kỳ quan kiều diễm, mang số mệnh thuộc về một quỹ đạo mà ở đó toàn bộ thế giới của cậu chỉ là một điểm nhỏ; và cảnh tượng nàng đang tựa người như một sinh vật bất lực, tuyệt vọng vào bờ rào hoang sơ đẫm nước đã khiến cậu bàng hoàng sợ hãi. Cậu không thể tiếp tục đứng yên ở đó được nữa. Nhảy qua bờ rào, cậu tiến lại gần, khẽ chạm ngón tay vào nàng và dịu dàng nói:
– Trông bà có vẻ mệt mỏi quá. Em có thể làm gì cho bà đây?
Eustacia giật mình ngẩng lên và cất lời:
– À, Charley – em đã đi theo tôi. Hồi mùa hè rời nhà, hẳn em không ngờ có ngày tôi trở về thế này đâu!
– Em thực sự không ngờ tới, thưa bà kính yêu. Bây giờ em có thể giúp gì cho bà không?
– Chắc là không được đâu. Tôi chỉ ước gì vào được trong nhà. Tôi thấy hoa mắt chóng mặt thế thôi.
– Bà hãy tựa vào tay em cho đến khi chúng ta ra tới hiên nhà, rồi em sẽ tìm cách mở cửa.
Cậu dìu nàng ra tới hiên nhà, đỡ nàng ngồi xuống một chiếc ghế rồi vội vã ra phía sau, trèo lên cửa sổ nhờ một chiếc thang và từ trong mở toang cánh cửa. Tiếp đó, cậu dìu nàng vào trong phòng, nơi có chiếc ghế dài bọc bằng lông đuôi ngựa theo kiểu cổ to lớn như một chiếc xe bò chở lừa. Nàng nằm xuống đó, và Charley đắp cho nàng một chiếc áo choàng tìm thấy ở ngoài sảnh.
– Em lấy chút đồ ăn thức uống cho bà nhé? – cậu hỏi.
– Nếu được thì tốt quá, Charley. Nhưng chắc là không có lửa sưởi đâu nhỉ?
– Em có thể nhóm lửa ngay đây, thưa bà.
Cậu biến mất, và nàng nghe thấy tiếng củi chẻ lách tách cùng tiếng bễ lò thổi phì phò; chẳng mấy chốc cậu đã quay lại và nói:
– Em đã nhóm bếp ở trong bếp rồi, bây giờ em sẽ nhóm lửa ở phòng này.
Cậu nhóm lửa lên, còn Eustacia thẫn thờ nhìn cậu từ chiếc ghế dài. Khi ngọn lửa đã bùng lên, cậu liền hỏi:
– Em kéo chiếc ghế lại gần lò sưởi cho bà nhé, sáng nay trời lạnh lắm.
– Ừ, tùy em.
– Thế em đi lấy đồ ăn cho bà ngay nhé?
– Ừ, đi đi em, – nàng thì thào đáp với giọng mệt mỏi.
Khi cậu đã đi khuất, và những âm thanh đục ngầu từ công việc của cậu trong bếp thỉnh thoảng vọng đến tai nàng, Eustacia chợt quên mất mình đang ở đâu, phải mất một lúc cố gắng suy nghĩ nàng mới nhận ra những âm thanh ấy là gì. Sau một khoảng thời gian đối với nàng – kẻ có tâm trí đang trôi dạt nơi đâu – là rất ngắn, cậu bước vào với chiếc khay trên đó có trà và bánh mì nướng còn đang bốc nghi ngút khói, dẫu lúc đó đã gần đến giờ ăn trưa.
– Đặt lên bàn đi em, – nàng nói. – Chẳng mấy chốc là tôi dùng được thôi.
Cậu làm theo lời, rồi lùi ra phía cửa; thế nhưng, khi nhận ra nàng vẫn nằm im không nhúc nhích, cậu lại bước tới vài bước.
– Nếu bà không muốn đứng dậy, để em cầm giúp cho, – Charley nói. Cậu mang chiếc khay đến trước chiếc ghế dài, quỳ xuống và nói thêm: – Em sẽ giữ hộ bà.
Eustacia ngồim dậy và rót một tách trà.
– Em thật là tốt với tôi, Charley, – nàng thì thào khi nhấp từng ngụm trà.
– Vâng, em phải thế chứ, – cậu rụt rè đáp, cố gắng hết sức không để mắt mình dán vào người nàng, dẫu đó là vị trí tự nhiên duy nhất bởi Eustacia đang ở ngay trước mặt cậu. – Bà từng đối xử tốt với em mà.
– Tôi đã đối xử tốt với em thế nào nào? – Eustacia hỏi.
– Bà đã cho em cầm tay khi bà còn là một thiếu nữ ở nhà.
– À, đúng rồi. Sao lúc đó tôi lại làm thế nhỉ? Đầu óc tôi lú lẫn cả rồi – việc đó liên quan đến hội hóa trang phải không?
– Vâng, bà muốn đi thay phần của em.
– Tôi nhớ rồi. Tôi nhớ chứ – quá rõ là đằng khác!
Nàng lại chìm đẵm vào nỗi buồn chán tột cùng; và Charley, thấy nàng không muốn ăn uống gì thêm nữa, bèn bưng chiếc khay đi.
Sau đó, thỉnh thoảng cậu lại ghé vào để xem lò sưởi còn cháy không, hỏi xem nàng có cần gì nữa không, thông báo rằng gió đã đổi chiều từ hướng nam sang hướng tây, hay hỏi xem nàng có muốn cậu hái cho ít quả mâm xôi không; trước tất cả những câu hỏi ấy, nàng đều lắc đầu hoặc đáp lại với vẻ hờ hững.
Nàng cứ nằm trên chiếc ghế dài thêm một lúc lâu nữa, rồi tự xốc lại tinh thần và bước lên lầu. Căn phòng nàng từng ngủ trước kia vẫn y nguyên như khi nàng rời đi, và ký ức mà căn phòng ấy gợi lên về hoàn cảnh hiện tại đã thay đổi một trời một vực và tồi tệ hơn bội phần lại một lần nữa khắc lên khuôn mặt nàng vẻ đau khổ mông lung, vô định hệt như khi nàng mới đặt chân đến đây. Nàng liếc nhìn vào phòng của người ông, nơi luồng không khí mùa thu tươi mát đang lùa qua ô cửa sổ mở rộng. Ánh mắt nàng bị thu hút bởi một cảnh tượng quá đỗi quen thuộc, dẫu rằng giờ đây nó mang đến cho nàng một ý nghĩa hoàn toàn mới.
Đó là một cặp súng lục treo gần đầu giường của ông ngoại, thứ lúc nào ông cũng để sẵn đạn như một biện pháp phòng ngừa trộm cắp, bởi ngôi nhà nằm ở nơi vô cùng hẻo lánh. Eustacia đăm đăm nhìn chúng hồi lâu, tựa như đang đọc từng trang của một cuốn sách kể về một điều kỳ lạ và mới mẻ. Nợn ngợ như một kẻ đang sợ chính bản thân mình, nàng vội vã quay xuống lầu và đứng chìm trong những suy nghĩ sâu xa.
– Giá mà mình làm được việc đó! – nàng lẩm bẩm. – Làm thế là mang lại điều tốt lớn lao cho bản thân và cho tất cả những ai gắn bó với mình, mà chẳng hề làm hại đến bất kỳ ai.
Ý nghĩ ấy dường như càng lúc càng bùng lên mạnh mẽ trong lòng nàng, và nàng đứng chết trân ở đó gần mười phút, cho đến khi ánh mắt nàng ánh lên một sự quyết đoán dứt khoát chứ không còn vẻ trống rỗng của sự do dự nữa.
Nàng xoay người bước lên lầu lần thứ hai – bước đi thật nhẹ nhàng, rón rén – rồi tiến vào phòng của ông, mắt hướng thẳng đến đầu giường. Cặp súng lục đã biến mất.
Việc không tìm thấy chúng dập tắt ngay lập tức ý định trong đầu nàng, tác động lên trí não nàng chẳng khác nào một khoảng chân không đột ngột tác động lên cơ thể – nàng suýt ngất đi. Ai đã làm chuyện này? Trong nhà này ngoài nàng ra chỉ có duy nhất một người. Theo phản xạ, Eustacia quay sang khung cửa sổ mở nhìn ra khu vườn kéo dài đến tận bờ giậu bao quanh. Trên đỉnh bức rào ấy đang đứng Charley, với chiều cao đủ để nhìn thấu vào trong phòng. Ánh mắt cậu đang hướng về phía nàng đầy vẻ lo lắng và khẩn khoản.
Nàng đi xuống cửa và ra hiệu gọi cậu lại gần.
– Em đã cất chúng đi rồi à?
– Vâng, thưa bà.
– Sao em lại làm thế?
– Em thấy bà cứ nhìn chúng mãi không thôi.
– Thì sao nào?
– Cả buổi sáng nay bà đau khổ như thể không muốn sống nữa vậy.
– Rồi sao?
– Và em không nỡ để chúng ở trong tầm với của bà. Ánh mắt bà nhìn chúng ẩn chứa điều gì đó rất đáng sợ.
– Bây giờ chúng ở đâu?
– Em khóa lại rồi.
– Ở đâu?
– Trong nhà kho.
– Đưa chúng đây cho tôi.
– Không đâu, thưa bà.
– Em dám trái lời tôi ư?
– Vâng. Em quá quan tâm đến bà nên không thể đưa chúng cho bà được.
Nàng quay mặt đi, lần đầu tiên trong ngày khuôn mặt ấy giãn ra khỏi vẻ đờ đẫn, cứng đờ từ sáng, và khóe môi nàng phần nào lấy lại được nét thanh tú vốn thường bị lu mờ trong những khoảnh khắc tuyệt vọng. Cuối cùng, nàng quay lại đối mặt với cậu.
– Tại sao tôi không được chết nếu tôi muốn? – nàng run rẩy nói. – Tôi đã có một cuộc giao dịch tồi tệ với cuộc đời, và tôi đã mệt mỏi lắm rồi – mệt mỏi lắm rồi. Thế mà em lại cản trở đường thoát thân của tôi. Ồ, sao em lại làm thế, hỡi Charley! Còn điều gì khiến cái chết trở nên đau đớn ngoài nỗi đau của những người ở lại chứ? – và điều đó hoàn toàn không tồn tại trong trường hợp của tôi, bởi chẳng có lấy một tiếng thở dài nào tiễn đưa tôi đâu!
– Ồ, chính những nỗi truân chuyên đã gây ra nông nỗi này đây! Từ tận đáy lòng, em cầu mong kẻ nào gây ra chuyện này sẽ phải chết và thối rữa đi, dẫu cho nói ra điều đó là tội lỗi đi chăng nữa!
– Charley, đừng nói những lời đó nữa. Em định tính sao về những gì em vừa trông thấy đây?
– Em sẽ giữ kín như bưng, miễn là bà hứa không bao giờ nghĩ đến chuyện đó nữa.
– Em không phải sợ đâu. Khoảnh khắc ấy đã qua rồi. Tôi hứa đấy.
Nói xong, nàng quay đi, bước vào nhà và nằm xuống.
Đến chiều muộn, người ông trở về. Ông định hỏi han nàng cho ra lẽ, nhưng khi nhìn sắc mặt nàng, ông lại nuốt những lời định nói vào trong.
– Vâng, mọi chuyện tồi tệ đến mức chẳng muốn nhắc tới nữa đâu ông ạ, – nàng chầm chậm đáp lại ánh nhìn của ông. – Tối nay ông có thể chuẩn bị lại căn phòng cũ cho cháu được không? Cháu muốn được về ở phòng đó.
Ông không gặng hỏi mọi chuyện ra sao hay tại sao nàng lại rời bỏ người chồng của mình, mà chỉ lặng lẽ sai người chuẩn bị buồng phòng.
