Chiến tranh mò đến từ đâu? Nó tựu hình lại cách nào? Đâu là chất liệu làm nên nó? Những bí mật, lọc lừa, phản bội? Những yêu và ghét? Những món tiền, những kim khí nào?

Hy vọng dựng lên màn khói. Khói xông vào mắt nên chẳng ai biết mà đề phòng, và thình lình kìa nó ngay bên, như đống lửa trại chợt bùng lên mất kiểm soát - như án mạng, chỉ có điều nhân lên ngàn vạn. Rừng rực lan xa.

Chiến tranh diễn ra trong hai màu đen trắng. Ấy là với những kẻ đứng ngoài. Với những kẻ trong cuộc thì có rất nhiều màu, những màu quá quắt, quá rực, quá đỏ và cam, quá ướt và chói lọi, nhưng với người ngoài nó có dáng dấp một cuốn phim thời sự - lạo xạo, nhòe nhoẹt, tiếng động dội lên ngắt quãng, vô số người da xám ào lên hay lê bước hay ngã xuống, nhưng đều không ở đây.

Cô đi xem phim thời sự, trong rạp chiếu bóng. Cô đọc báo. Cô hiểu mình chỉ trông chờ vào sự nhân từ của số mệnh, mà đến giờ cô đã hiểu số mệnh không biết nhân từ.

Cô đã định tâm rồi. Cô sẽ kiên quyết, cô sẽ hy sinh mọi thứ, mọi người. Không có gì, không có ai cản đường cô được nữa.

Cô sẽ làm thế này. Cô đã tính hết mọi nhẽ. Cô sẽ đi khỏi nhà một hôm nào đó như mọi ngày khác. Cô sẽ có tiền, một khoản từ đâu đó. Đây là phần còn mơ hồ, nhưng chắc chắn phải có cách gì đấy. Thường người ta sẽ làm gì? Người ta đến tiệm cầm đồ, và cô cũng sẽ làm như họ. Cô sẽ đi cầm các thứ đồ để có tiền: đồng hồ vàng, thìa bạc, áo lông. Những thứ linh tinh lặt vặt. Cô lấy đi ít một là chẳng ai nhận ra.

Sẽ không đủ tiền đâu nhưng sẽ phải coi là đủ. Cô sẽ thuê một căn phòng, rẻ thôi nhưng không lụp xụp quá - quét một lượt sơn là sẽ tươi tắn lại. Cô sẽ viết thư nói mình không quay về đâu. Họ sẽ cử đại biểu tới, đại sứ thiện chí, rồi thì luật sư, họ sẽ đe dọa, sẽ ra lệnh trừng phạt, cô sẽ sống trong thấp thỏm, nhưng cô sẽ vững vàng. Cô sẽ chặt hết mọi cầu trừ cây cầu dẫn đến anh, dù cây cầu ấy thật là ẻo lả. Anh sẽ về, anh nói, nhưng làm sao anh biết được? Điều như thế chẳng ai dám chắc.

Cô sẽ sống bằng táo và bánh quy, bằng những tách trà và cốc sữa. Bằng đậu nướng và thịt bò muối hộp. Bằng trứng rán khi nào có, và những lát bánh mì nướng, cô sẽ ăn ở quán cà phê góc phố các cậu nhỏ đưa báo và đám lưu linh sáng sớm vẫn ăn. Các cựu chiến binh cũng sẽ ăn ở đây, càng lúc càng đông qua từng tháng: những người thiếu bàn tay, cánh tay, cẳng chân, tai, mắt. Cô sẽ thèm được nói chuyện với họ, nhưng sẽ không nói bởi sự chú ý của cô chắc chắn sẽ bị hiểu lầm. Thân thể cô, như thường lệ, sẽ là vật cản đường tự do ngôn luận. Vì thế cô sẽ chỉ im lặng hóng.

Câu chuyện trong quán sẽ xoay quanh kết cuộc của chiến tranh, mà ai cũng bảo sắp rồi. Chỉ còn là sớm hay muộn nữa thôi, họ bảo, rồi sẽ thu dọn chiến trường và bọn trẻ sẽ về nhà. Những người nói thế chẳng ai quen biết nhau, nhưng họ vẫn sẽ bảo nhau như vậy, bởi viễn cảnh thắng lợi khiến ai cũng đều nhạy miệng. Không khí sẽ khác, nửa lạc quan, nửa hãi sợ. Tàu có thể về cảng bất cứ ngày nào, nhưng chở về những gì thì ai biết được?

Cô sẽ sống ở căn hộ tầng trên một cửa hàng thực phẩm, có ngăn bếp con và công trình phụ nhỏ. Cô sẽ trồng một chậu cây - thu hải đường, hay dương xỉ cũng được. Cô sẽ nhớ tưới cây thường xuyên, không để nó chết. Chủ cửa hàng dưới nhà sẽ là một bà tóc đen, mập mạp, hiền hậu, bà sẽ bảo sao cô gầy ốm thế và khuyên cô ăn uống mạnh vào, và chỉ bảo cô phải làm gì khi viêm phế quản. Có thể bà sẽ là người Hy Lạp; Hy Lạp hoặc từa tựa thế, đôi tay vạm vỡ và tóc rẽ ngôi giữa, túm thành búi sau đầu. Chồng và con trai bà đều ở ngoại quốc; bà sẽ để ảnh họ, đóng khung gỗ sơn, tô màu bằng tay, ngay bên máy tính tiền.

Cả hai người - cô và bà ấy - sẽ chủ yếu dành thời gian nghe ngóng: ngóng tiếng bước chân, tiếng chuông điện thoại, tiếng gõ vào cửa. Khó mà ngủ yên trong hoàn cảnh ấy: họ sẽ chia sẻ các cách chữa mất ngủ. Đôi lúc bà sẽ dúi vào tay cô quả táo, hay miếng kẹo xanh lè trong cái âu thủy tinh trên quầy. Những món quà ấy sẽ khiến cô ấm lòng hơn nhiều so với giá tiền rẻ mạt chúng có thể mang lại.

Làm sao anh biết phải đến đâu giành lại cô? Vì mọi cây cầu đã chặt. Nhưng anh sẽ biết. Bằng cách nào đó anh sẽ tìm ra, bởi hành trình hết khi người yêu hội ngộ. Nên như thế. Phải như thế.

Cô sẽ may rèm cho cửa sổ, rèm cửa màu vàng, như lông chim hoàng yến hay lòng đỏ trứng. Cánh rèm hớn hở, như ánh mặt trời. Cô không biết may nhưng thế cũng chẳng sao, vì bà ở dưới nhà sẽ giúp. Cô sẽ hồ cứng cái rèm rồi treo lên. Cô sẽ quỳ trên sàn cầm phất trần phẩy sạch phân chuột và ruồi chết dưới bồn rửa bếp. Cô sẽ sơn lại một bộ hũ đồ khô bắt được trong cửa hàng đồ cũ, rồi tô lên trên: Trà, Cà phê, Đường, Bột. Cô sẽ vừa làm vừa khe khẽ hát. Cô sẽ mua khăn tắm mới, nguyên một bộ khăn tắm mới luôn. Cả ga giường nữa, cái này quan trọng, và vỏ gối nữa. Cô sẽ chải đầu thật nhiều.

Những chuyện vui vui cô sẽ làm như thế, trong những ngày đợi anh.

Cô sẽ mua máy thu thanh, một cái bé xíu rẻ tiền mua lại từ hiệu cầm đồ; cô sẽ nghe bản tin, để bắt kịp tình hình thời sự. Cô cũng sẽ lắp điện thoại nữa: điện thoại về lâu về dài sẽ cần, dù sẽ chẳng ai gọi cho cô cả, bây giờ thì chưa. Thỉnh thoảng cô sẽ nhấc máy chỉ để nghe tiếng rừ rừ. Cũng có thể sẽ có tiếng người, trò chuyện với nhau trên đường dây chung[1]. Chủ yếu sẽ là đàn bà, chia nhau từng tiểu tiết về bữa ăn và thời tiết và hàng hạ giá và con cái, và về những đàn ông không ở đây.

Những chuyện đó không cái nào xảy ra, tất nhiên. Hoặc là chúng có xảy ra, nhưng không phải như người ta thấy được. Chúng xảy ra trong một chiều không gian khác.

[1] Đường dây điện thoại chung cho nhiều hộ gia đình, tất cả những người nối vào cùng lúc đều có thể nghe được mọi người khác đang dùng điện thoại.