Một tuần nay, biên thuỳ trấn vẫn khá bình lặng.

Theo lời của Thiết Phủ và Brian, cường độ cùng số lượng của Tà Thú sẽ dần tăng lên theo sự kéo dài của tháng Tà Ma. Nhân lúc áp lực phòng thủ hiện tại chưa lớn, Roland lại phái một chiếc thuyền buồm cột buồm đơn chở đầy quặng sắt đến Liễu Diệp trấn.

Kể từ khi máy hơi nước số 0 được đưa vào sử dụng tại mỏ núi sườn Bắc, số lượng công nhân đã giảm đi một nửa, mà sản lượng lại tăng dần đều, hiện đã khôi phục lại mức trước khi sạt lở. Dưới sự trợ giúp của máy móc, sức người đã được tiết kiệm đáng kể.

Đồng thời, Roland đã tiến hành cải cách bước đầu đối với chế độ sản xuất tại khu mỏ, chuyển từ mức lương cố định sang chế độ lương thưởng linh hoạt theo sản lượng. Chàng để Barov thống kê sản lượng trung bình hàng ngày của vài năm trước, lấy đó làm tiêu chuẩn; mỗi khi sản lượng vượt mức nhất định sẽ nhận được thêm một khoản thù lao, ai tìm thấy mạch khoáng đá quý còn có phần thưởng riêng. Biện pháp này đã thúc đẩy hiệu quả tinh thần tích cực của công nhân, cả khu mỏ lúc nào cũng trong cảnh làm việc hăng say.

Trong tay có dư quặng, Roland đương nhiên muốn làm điều gì đó.

Ngoài việc đưa máy hơi nước số 2 vào kế hoạch sản xuất, chàng còn dự định chế tạo một loạt máy công cụ thủ công.

Thứ gọi là máy công cụ này có thể nói là lịch sử lâu đời, hiểu một cách đơn giản, bản chất nó là một bàn công cụ dùng để gia công vật dụng. Cho nên đe sắt có thể coi là loại máy công cụ sơ khai nhất - cố định thủ công, chế tạo thủ công.

Chế tạo thủ công thì không nói làm gì, nhưng việc cố định thủ công lại cực kỳ bất tiện, thế là người ta thêm vào các chốt kẹp hoặc rãnh trên bàn để cố định các bộ phận cần gia công. Ví dụ như nòng của súng hỏa mai và súng đá lửa thời kỳ đầu, đều được gõ thủ công trên chiếc đe có rãnh.

Về sau, chỉ dựa vào sức người để gõ hay bào phay không còn đáp ứng được nhu cầu gia công nữa, máy công cụ bắt đầu phân hóa, tùy theo các mục đích sử dụng khác nhau mà áp dụng các phương thức cố định và công cụ gia công khác nhau, sự kết hợp giữa thủ công và cơ khí đã cải thiện hiệu quả những nhược điểm về lực tác động không đều mỗi lần làm của phương pháp thuần thủ công.

Thứ mà Roland đang cân nhắc chính là máy phay thủ công.

Mặc dù chức năng của máy phay vô cùng đa dạng, nhưng chàng chủ yếu nhằm mục đích gia công ra bánh răng thân khai, cho nên cấu trúc của nó cũng có thể đơn giản hóa tương ứng, chỉ cần một cặp khe kẹp dùng để cố định đĩa răng, và một bàn mài thép có thể xoay là được. Với sự giúp đỡ của Anna, chiếc bàn mài có hình dạng đặc thù chuyên dùng để cắt bánh răng có thể được chế tạo dễ dàng - sau khi mài đỉnh của khuôn mài thành hình thang rồi nung nóng đến trạng thái đỏ rực, dùng thanh sắt vạch ra dấu vết trên đó, rồi nhúng vào nước để tôi, là có thể thu được bàn mài tùy chỉnh có độ cứng khá cao.

Sau khi giải quyết được vấn đề mấu chốt, Roland lập tức gọi Carter đến, bảo hắn đi thuê hai thợ mộc chế tạo bệ máy phay cho mình, còn Anna tiếp tục chế tạo các bộ phận kim loại khác ở sân sau lâu đài.

Phải nói rằng, có Anna, gia công kim loại trở nên dễ dàng như nặn đất sét vậy, đặc biệt là sau khi cô đã nắm vững cách thu phóng ngọn lửa. Hiện tại, những công đoạn sơ chế các linh kiện nhỏ đều do cô dùng đôi tay nặn ra hình dạng đại khái. Nhìn cảnh cô nung thỏi sắt thành chất lỏng sền sệt rồi xoa nắn qua lại, Roland không khỏi cảm thán.

Nếu không có phù thủy, những phương án trong đầu chàng có lẽ phải trì hoãn hơn mười năm nữa mới thực hiện được.

Hai ngày sau, chiếc máy phay đơn giản đầu tiên đã xuất hiện ở sân sau.

Khoảng thời gian này Roland cũng chẳng rảnh rỗi, vẽ bánh răng có thể coi là nghề cũ của chàng, chàng đã thiết kế một bộ bánh răng dùng để điều tốc và ổn định đầu ra của máy hơi nước. Các đĩa răng tương ứng đã đúc xong, chỉ chờ máy phay lắp ráp hoàn tất là có thể tiến hành công đoạn phay răng.

Bánh răng chẳng phải thứ gì mới lạ, hầu hết các mỏ khoáng trên thế giới này đều dựa vào gia súc kéo các bánh răng gỗ và cơ cấu tời để thoát nước. Lần này, vị thủ tịch kỵ sĩ cuối cùng cũng cảm thấy thỏa mãn - bôn ba vì điện hạ bao nhiêu lần, dù sao lần này cũng nhìn hiểu đối phương định làm gì rồi.

Roland còn bảo hắn dẫn theo ba thợ rèn cùng học đồ của họ đến, cùng nhau học cách sử dụng máy phay trong sân. Chàng không thể ngày nào cũng đích thân vận hành những máy công cụ này, vì vậy nhất định phải đào tạo một nhóm công nhân chuyên nghiệp.

Sau khi mọi người cung kính hành lễ xong, Roland bắt đầu trình diễn cách sử dụng máy phay để gia công bánh răng.

Chàng không hề ngại đóng vai một thợ nguội cao cấp trước mặt mọi người. Thực tế thì thời đại này vị vương tử nào cũng có, sở thích cũng vô cùng đa dạng, cộng thêm tiếng tăm làm việc tùy hứng trước đây của mình, nên Roland vận hành máy phay vô cùng thoải mái.

Thủ tịch kỵ sĩ thì đứng một bên phụ trách giúp chàng đổ mỡ lợn ấm - trong thời đại không có dầu máy để bôi trơn, dùng mỡ lợn thay thế tuy có chút lãng phí, nhưng vẫn tốt hơn là không có gì. Số mỡ lợn này sau khi tưới qua bàn mài sẽ rơi vào chậu sứ bên dưới, có thể tái sử dụng nhiều lần.

Roland trước tiên vạch ra dấu vết chia răng trên đĩa răng theo góc độ đã thiết kế, sau đó dựng đứng đĩa răng lên, cố định trên bàn làm việc. Tiếp theo kéo bàn mài lên phía trên đĩa răng, nhắm vào vạch kẻ, rồi dẫm lên bàn đạp. Bàn đạp dẫn động bánh gỗ, truyền lực đến trục quay của bàn mài thông qua dây curoa.

Sau đó, chàng dùng tay giữ vững tay cầm bàn mài, nhẹ nhàng kéo xuống, bàn mài đang xoay chậm rãi cắt vào đĩa răng theo hướng góc 90 độ.

Do vật liệu của đĩa răng là gang, còn bàn mài là thép đã tôi, nên việc cắt ra dấu răng không hề tốn sức lắm. Mùi thơm của mỡ lợn lan tỏa khắp nơi, khiến những thợ rèn và học đồ vốn đã lâu chưa nếm mùi thịt đều đồng loạt nuốt nước miếng.

Sau khi trình diễn xong, chính là ký kết khế ước. Thương mại của biên thuỳ trấn vẫn đang trong trạng thái khởi đầu, công nghiệp lại càng không cần bàn tới, cho dù là máy hơi nước hay là máy công cụ, sẽ không xảy ra hiện tượng vừa mới được chế tạo ra đã bị các cửa hàng tranh nhau mua sạch. Trong thời đại này, phần lớn mọi người đều không nhận ra ý nghĩa to lớn và giá trị thương mại tiềm ẩn mà những thứ này đại diện. Cho nên Roland chỉ có thể chủ động đi quảng bá việc sử dụng máy móc.

Chàng quy định trong khế ước, các tiệm rèn sử dụng máy phay cần phải gia công được ít nhất một bộ bánh răng mỗi tuần, vật liệu cần thiết đều do lâu đài cung cấp, phí gia công là 10 đồng Rồng Bạc. Đồng thời, mỗi tuần phải trả 2 đồng Rồng Bạc phí sử dụng máy móc. Bởi vì bộ máy công cụ này không phải tặng cho tiệm rèn sử dụng miễn phí, mà giống như thuê mượn hơn.

Sau khi bước vào tháng Tà Ma, công việc kinh doanh của tiệm rèn cũng sụt giảm không ít, lúc này có được cơ hội kiếm tiền, lại là đơn hàng đích thân điện hạ vương tử giao phó, mọi người đương nhiên không có ý kiến gì. Đồng thời Roland nói với họ, đây chỉ là chiếc máy phay đầu tiên, sau này sẽ lần lượt sản xuất thêm vài chiếc nữa, ai có hứng thú có thể nộp đơn lên tòa thị chính.

"Điện hạ, tại sao không trực tiếp viết phí gia công là 8 đồng Rồng Bạc trên khế ước ạ?" Sau khi các thợ rèn rời đi, Carter khó hiểu hỏi.

"Con số của cả hai tuy giống nhau, nhưng ý nghĩa chứa đựng lại không giống nhau," Roland giải thích, "Đây có lẽ là hợp đồng thuê thương mại đầu tiên của biên thuỳ trấn, ta cần thiết lập một quy phạm ngành nghề."

Thủ tịch kỵ sĩ lau lau trán, vị vương tử thứ tư dường như lại bắt đầu nói mê nói sảng, nhưng đối với điều này hắn đã có kinh nghiệm, chỉ cần giả vờ như đang chăm chú lắng nghe, điện hạ sẽ tiếp tục giảng giải.

"Có sự khởi đầu tốt, mới có thể hình thành một vòng tuần hoàn lành mạnh. Hiện tại chỉ có ta cần mua bánh răng, cho nên ta cung cấp máy công cụ, họ bỏ ra sức người, thù lao nhận được cũng là phí thuê mướn. Sau này khi người khác cũng xuất hiện nhu cầu tương tự, họ sẽ nhận ra rằng, bỏ tiền mua máy công cụ để tự sản xuất, số tiền kiếm được sẽ nhiều hơn phí thuê mướn rất nhiều," Roland dừng một chút, "Như vậy, khi đối mặt với sự vật mới, họ có thể dùng phương thức thay thế sản xuất để tránh né rủi ro trước, ta cũng có thể thu được lợi nhuận thông qua việc cho thuê, mà sự phát triển tiếp theo của sự vật mới, thì để thị trường quyết định. Đây chính là một vòng tuần hoàn lành mạnh."