Tiễn khách Nhật Bản của tập đoàn Đại Chính đi, Ngô Minh Hùng bảo Phó Bí thư Thành ủy Tiêu Đạo Thanh cùng ông đi một chuyến đến các huyện. Trước đó, ông đã nói rõ với Tiêu Đạo Thanh rằng mục đích chính của chuyến đi này là thực hiện khảo sát nghiên cứu, hành trình có thể khá dài, chắc chắn không thể trở về trong một hai ngày, nên bảo Tiêu Đạo Thanh phải sắp xếp công việc trên tay cho ổn thỏa.
Ngô Minh Hùng còn nói đùa với Tiêu Đạo Thanh rằng: "Anh là bí thư phụ trách kỷ kiểm, đi cùng tôi xuống dưới đó, đám thổ địa bên dưới chắc không dám mời rượu một cách vô lối nữa đâu nhỉ?"
Tiêu Đạo Thanh vừa cảm thấy đột ngột, vừa cảm thấy bất ngờ, không sao đoán ra được ý định thực sự của Ngô Minh Hùng. Sau khi Thường vụ Thành ủy phân công lại, phần việc ông phụ trách vẫn là mảng Ủy ban Kiểm tra kỷ luật như cũ, không quản lý công nghiệp cũng chẳng quản lý nông nghiệp của tám huyện thị bên dưới, việc Ngô Minh Hùng bảo ông đi cùng xuống huyện khảo sát xem ra chẳng có lý lẽ gì.
Tiêu Đạo Thanh không hỏi thẳng, cũng cười nói: "Bí thư Ngô, chắc không phải anh bảo tôi đi cùng anh để kiểm tra liêm chính đấy chứ?"
Ngô Minh Hùng nói: "Tất nhiên là không. Có một việc rất quan trọng, liên quan đến cục diện toàn cục, tôi muốn thương lượng với anh một chút, nghe ý kiến của anh. Chúng ta cứ vừa đi vừa từ từ nói chuyện nhé."
Trạm dừng chân đầu tiên chính là huyện Đại Mạc đang bị hạn hán nghiêm trọng.
Trên đường đi đến Đại Mạc, Ngô Minh Hùng rất tùy ý hỏi Tiêu Đạo Thanh: "Bản thông báo tình hình kỳ này mà Ủy ban Chính trị Pháp luật vừa gửi tới, anh đã xem chưa?"
Tiêu Đạo Thanh gật đầu nói: "Xem rồi."
Ngô Minh Hùng hỏi: "Anh có để ý đến tình hình xử lý vụ án ẩu đả ở xã Tuyền Vượng, huyện Đại Mạc không?"
Tiêu Đạo Thanh cảnh giác, hỏi: "Sao vậy, phía Đại Mạc xử lý không thỏa đáng ư? Hung thủ đánh bom gây chết người trong vụ ẩu đả chẳng phải đã bị bắt rồi sao? Đó là người nhà họ Tào ở Hạ Tuyền Vượng, rất nhiều người thân họ Tào đến tìm Thị trưởng Tào xin xỏ, Thị trưởng Tào đều không thèm để ý. Người họ Tiêu ở Thượng Tuyền Vượng tìm đến tôi, tôi cũng không quản. Chuyện này Bí thư Huyện ủy Lưu Kim Bình và Huyện trưởng Hoàng Kiến Quốc đều rất rõ mà."
Ngô Minh Hùng nói: "Một bệnh nhân lao hơn 50 tuổi lại ôm mấy chục cân thuốc nổ đi đánh mìn đê sông, còn làm chết người? Bí thư Tiêu tin sao? Lẽ nào không nghi ngờ trong chuyện này có uẩn khúc gì ư?"
Tiêu Đạo Thanh cười khổ nói: "Bí thư Ngô bảo có thể có uẩn khúc gì nào? Hung thủ là tự mình ra đầu thú, chứng cứ, lời khai đều đầy đủ. Theo Lưu Kim Bình và Hoàng Kiến Quốc nói, dưới sự hỏi han trực tiếp của Huyện ủy, Ủy ban Nhân dân huyện, công tác điều tra thu thập chứng cứ của Công an huyện Đại Mạc và Viện kiểm sát đều làm rất kỹ, chúng ta làm sao có thể vô căn cứ mà tùy tiện nghi ngờ các đồng chí ở huyện người ta chứ? Như vậy, sau này người ta làm việc thế nào đây?"
Ngô Minh Hùng xua tay nói: "Thôi bỏ đi! Cái trò mèo đó của huyện Đại Mạc, anh và tôi ai mà không rõ? Năm nào cũng tranh chấp nguồn nước, năm nào cũng đánh nhau, đánh chết người thì luôn có người già yếu bệnh tật ra tự thú, bên này vừa tuyên án xong, bên kia liền được bảo lãnh tại ngoại chữa bệnh. Huyện trưởng Hoàng là lão thổ địa này có quan niệm pháp chế yếu kém tôi biết từ lâu rồi, nhưng không ngờ trước đây vốn rất nguyên tắc như Lưu Kim Bình cũng sẽ hùa theo làm như vậy."
Tiêu Đạo Thanh dò hỏi: "Vậy ý anh là?"
Ngô Minh Hùng thản nhiên nói: "Tôi không tìm người khác tính sổ, mà sẽ tìm chính Lưu Kim Bình tính sổ! Cô ta là Bí thư Huyện ủy, phải chịu trách nhiệm về pháp chế của Đại Mạc! Làm việc tắc trách, không nguyên tắc như thế, thì phong trào ẩu đả làm sao mà ngăn chặn được? Cô ta tưởng làm vậy là làm phúc đấy à? Tôi thấy hoàn toàn không phải! Năm sau lại đánh nhau thì sao? Lại đánh chết người thì sao?! Tôi hỏi anh đấy."
Tiêu Đạo Thanh thở dài một hơi thật dài rồi nói: "Lưu Kim Bình cũng khó khăn lắm. Nói lời thật lòng, đặt một nữ đồng chí vào một cái huyện vừa hạn hán nghèo nàn, vừa thâm hụt ngân sách như vậy, thực sự là làm khó cô ấy rồi. Nếu chúng ta còn khắt khe với cô ấy như vậy, e là lương tâm hơi không nói được đâu nhỉ?" Ngô Minh Hùng nói: "Tôi không quản cô ta là nam đồng chí hay nữ đồng chí, chỉ cần là quản lý một vùng đất, thì phải bảo đảm một vùng bình an, một vùng hưng vượng, cứ mãi tắc trách như thế là không được!"
Tiêu Đạo Thanh tranh luận: "Lưu Kim Bình không phải là loại cán bộ không cầu tiến bộ đâu, nói thật lòng, chuyện ở Đại Mạc đúng là không thể trách cô ấy. Tôi là người Đại Mạc, tôi biết, vấn đề nước nôi này cũng chẳng phải ngày một ngày hai, thành phố không thống nhất quy hoạch thì ai mà giải quyết nổi? Thời gian trước, Lưu Kim Bình còn tìm tôi bàn về vấn đề nguồn nước."
Ngô Minh Hùng có chút hứng thú: "Ồ? Cô ta có ý kiến hay gì không?"
Tiêu Đạo Thanh lắc đầu cười khổ: "Cô ta lấy đâu ra ý kiến hay? Vị nữ Bí thư Huyện ủy này chắc cũng vì quá nóng lòng mà mất trí rồi, vậy mà lại đề nghị chúng ta đồng thời gây quỹ ở tám huyện thị, tự huy động sáu đến bảy trăm triệu để làm dự án dẫn nước. Lúc đó tôi đã nói ngay với cô ấy rằng trung ương đã ra lệnh cấm nghiêm ngặt việc gia tăng gánh nặng cho nông dân, chúng ta làm vậy là không thông. Tôi và cô ấy đã tính một bài toán."
"Trừ người dân trong thành phố Bình Xuyên ra, tổng dân số tám huyện thị khoảng 9 triệu người, dù là tự huy động 600 triệu thì mỗi nhân khẩu nông nghiệp cũng phải gánh hơn 60 đồng, một hộ gia đình ba người là gần 200 đồng, trong khi thu nhập bình quân đầu người năm ngoái của huyện Đại Mạc chỉ có 592 đồng." Ngô Minh Hùng gật đầu nói: "Đúng vậy, nông dân của chúng ta quá khổ, luôn bán mặt cho đất bán lưng cho trời, đào bới miếng ăn từ đồng đất, chúng ta vươn tay đòi họ loại tiền mồ hôi nước mắt này đúng là rất khó mở miệng. Nhưng vấn đề nước nôi lại không thể không giải quyết. Giờ xem ra, đây không còn là vấn đề phát triển nữa, e rằng đã là vấn đề sinh tồn rồi --- sinh tồn của dân số nông nghiệp tám huyện thị và sự sinh tồn của một thành phố trung tâm là Bình Xuyên. Vấn đề nghiêm trọng đến thế đấy! Bí thư Tiêu, anh nói xem nhiệm kỳ Thành ủy này của chúng ta nên làm thế nào đây?" Tiêu Đạo Thanh đến lúc này vẫn chưa nhận ra ý định thực sự của việc Ngô Minh Hùng bảo ông đi xuống huyện cùng, vẫn cho rằng chuyện này chẳng liên quan gì đến mình, suy nghĩ một chút rồi bình thản nói: "Chúng ta vẫn nên làm hết khả năng trong phạm vi có thể, làm thêm những việc trong tầm tay, với tiền đề là không trái với tinh thần của trung ương và Tỉnh ủy."
Ngô Minh Hùng không vui, nói: "Lời anh nói rất đúng nguyên tắc, cũng rất chính xác, nhưng chẳng khác nào chưa nói gì."
Tiêu Đạo Thanh đỏ mặt một chút, không lên tiếng nữa. Ngô Minh Hùng lại nói tiếp: "Bí thư Tiêu, anh là người Đại Mạc sinh ra và lớn lên tại chỗ, là người uống nước bùn của sông Đại Mạc mà lớn lên, vừa rồi khi anh nói đỡ cho đồng chí Lưu Kim Bình, tôi đã nghĩ, anh là người rất công tâm, cũng có lương tâm, hiểu rất rõ mấu chốt của Đại Mạc. Bây giờ, tôi lại muốn hỏi anh, với tư cách là một người cộng sản có lương tâm, là con trai của một nông dân Đại Mạc, anh chưa từng nghĩ đến việc gánh vác một phần trách nhiệm sao? Anh nỡ lòng nhìn nông dân của chúng ta vì tranh nước mà năm nào cũng ẩu đả, năm nào cũng có người chết sao? Phải biết rằng, phát lòng từ bi nhỏ nhặt với nông dân ẩu đả, rồi lại nói những lời sáo rỗng luôn luôn đúng, thì không giải quyết được chút vấn đề thực tế nào cả. Đồng chí của tôi ơi!"
Tiêu Đạo Thanh đỏ mặt hơn, trong lòng cũng dấy lên nghi hoặc, mơ hồ nhận ra rằng, lần này Ngô Minh Hùng kéo ông xuống huyện khảo sát nghiên cứu tuyệt đối không phải là ý định nhất thời, e là có âm mưu lớn, làm không khéo sẽ ảnh hưởng đến tiền đồ và vận mệnh tương lai của ông. Quả nhiên, Ngô Minh Hùng đã nói toạc hết ra: "Bí thư Tiêu, tôi nói thật lòng, lần này để anh đi xuống huyện cùng tôi, tôi đã cân nhắc rất lâu mới quyết định. Xuống huyện để làm gì? Chính là để giải quyết tận gốc vấn đề nước nôi. Mấy ngày nay chúng ta sẽ dọc theo sông Đại Mạc đi đến hồ Đại Trạch, vừa xem, vừa nghe, vừa nghiên cứu, cuối cùng phải đưa ra một phương án để trình lên Thường vụ Thành ủy thảo luận quyết định. Dự án Nam thủy Bắc điều này, đã không còn là vấn đề có làm hay không, mà là vấn đề làm như thế nào. Tôi với tư cách là Bí thư Thành ủy dự định đích thân cầm trịch, anh là Phó Bí thư trẻ tuổi nhất trong ban lãnh đạo Thành ủy chúng ta, tôi muốn tiến cử anh phụ trách toàn diện công trình mang tính lịch sử này."
Mặc dù đã có sự chuẩn bị tâm lý nhất định, Tiêu Đạo Thanh vẫn vô cùng kinh ngạc, hỏi: "Bí thư Ngô, vậy, phần việc tôi đang phụ trách thì bàn giao cho ai?"
Ngô Minh Hùng nói: "Không bàn giao cho ai cả, vẫn là anh phụ trách. Anh khác với Bí thư Trần Trung Dương, anh đang độ tuổi tráng niên, có thể và cũng nên làm nhiều công việc hơn, làm những việc lớn, tạo dựng đại nghiệp. Việc này rất vất vả, nhưng đối với anh là một sự rèn luyện. Tôi Ngô Minh Hùng năm nay đã 56 tuổi rồi, không làm được mấy năm nữa, công việc tương lai vẫn phải cần các đồng chí trẻ tuổi như các anh đảm nhận. Các anh nên sớm bước lên sân khấu, diễn vài vở đại kịch thành công đi thôi."
Đầu óc Tiêu Đạo Thanh quay cuồng nhanh chóng, việc đầu tiên ông nghĩ đến là hai chữ: Âm mưu. Ngô Minh Hùng đang giở trò âm mưu với ông. Sự việc bày ra trước mắt, Ngô Minh Hùng đầy tham vọng muốn để bách tính tám huyện thị Bình Xuyên thắt lưng buộc bụng tạo thành tích cho ông ta, nhưng lại không đích thân nhúng tay, mà đẩy ông - một Phó Bí thư trẻ tuổi đầy tiền đồ - ra tuyến đầu. Làm tốt thì công lao là của Ngô Minh Hùng; làm ra chuyện thì trách nhiệm hoàn toàn là của Tiêu Đạo Thanh, ông sẽ phải trả giá đắt cho việc này.
Ngô Minh Hùng lại nói: "Bí thư Tiêu, anh hãy suy nghĩ kỹ đi, nếu để anh phụ trách toàn diện một dự án trọng điểm được vạn người chú ý như thế này, thì có phải có lợi cho anh không? Còn một điểm nữa, tôi nói trước, dự án này làm tốt, thành tích là của anh; làm ra chuyện, thì tất cả tính cho tôi - Bí thư Thành ủy."
Bây giờ xem ra, căn bản chẳng phải là vấn đề thành tích gì, mà là vấn đề sẽ gây ra loạn lớn cỡ nào. Việc Bí thư Tạ Học Đông lo lắng nhất đã xuất hiện rồi, nếu ông - Tiêu Đạo Thanh - thực sự làm theo Ngô Minh Hùng như vậy, hủy hoại tiền đồ của chính mình chỉ là chuyện nhỏ, làm lật con thuyền lớn Bình Xuyên này mới là chuyện lớn. Thế là, Tiêu Đạo Thanh nén cảm xúc của mình lại, cố gắng giữ giọng điệu bình thản hỏi: "Bí thư Ngô, chuyện lớn như thế này, e là chúng ta vẫn phải báo cáo với cấp tỉnh một tiếng chứ nhỉ? Ngoài ra, cũng có thể suy nghĩ xem có cách nào triển khai dự án này mà không làm tăng thêm gánh nặng cho nông dân không?"
Ngô Minh Hùng cười ha hả: "Anh nói đúng lắm, chúng ta không những phải báo cáo với tỉnh, mà còn phải tranh thủ thêm một ít vốn từ phía tỉnh nữa. Lão Tỉnh trưởng nói rồi, phía Cục Thủy lợi tỉnh ông ấy sẽ đích thân đi đàm phán, nghĩ cách xin thêm vài chục triệu. Còn chỗ Bí thư Tạ Học Đông thì anh đi mà chạy chọt, ông ấy là lão Bí thư của Bình Xuyên chúng ta, ông ấy không quản chuyện của Bình Xuyên chúng ta thì không được. Tôi còn tìm hiểu rõ rồi, anh có một người bạn học ở Trường Đảng Trung ương hiện đang làm Giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp tỉnh đúng không? Còn có thể tìm ông ấy vay một ít vốn nữa chứ. Tính toán sơ bộ như vậy, tổng số vốn thiếu hụt chỉ khoảng 400 triệu, tính theo tiến độ thi công ba năm, mỗi năm cũng chỉ hơn 100 triệu. Lần này chúng ta xuống dưới xem thử nhé, tự huy động vốn biết đâu lại khả thi. Tình hình hạn hán nghiêm trọng hiện nay biết đâu lại đang có lợi cho công việc của chúng ta đấy."
Tiêu Đạo Thanh hỏi: "Về việc tranh thủ vốn từ tỉnh, anh lại chắc chắn như vậy sao?"
Ngô Minh Hùng vỗ vỗ vai Tiêu Đạo Thanh nói: "Lão Tỉnh trưởng là người làm thủy lợi lâu năm, lại đã hứa với tôi qua điện thoại rồi, chắc chắn không vấn đề gì. Còn phía Bí thư Tiêu anh thì lại càng không vấn đề gì. Tôi tìm Tạ Học Đông có lẽ không xin được tiền, nhưng anh chắc chắn sẽ xin được, Ngân hàng Nông nghiệp cũng phải là anh đi. Vì vậy, Tổng chỉ huy công trình này không phải anh thì còn ai vào đây nữa. Tôi biết cách dùng thép tốt vào lưỡi dao mà!"
Lời này lại khiến Tiêu Đạo Thanh nghe thấy có chút lọt tai. Nếu ý định ban đầu của Ngô Minh Hùng là muốn ông ra mặt kiếm chút vốn, thì ông vẫn sẵn lòng làm. Ngô Minh Hùng nói không sai, là một người Bình Xuyên sinh ra và lớn lên tại chỗ, ông Tiêu Đạo Thanh quả thực có một phần trách nhiệm. Do đó, liền bày tỏ: "Vậy được thôi, chỉ cần tỉnh ủng hộ chúng ta triển khai dự án Nam thủy Bắc điều này, tôi sẽ toàn tâm toàn ý đến tỉnh để chạy vốn."
Nói xong câu này, Tiêu Đạo Thanh liền nghĩ, cho dù có thể tranh thủ được vốn và khoản vay từ phía tỉnh, thì tổng số vốn thiếu hụt vẫn còn 400 triệu, việc phân bổ gánh nặng cho nông dân vẫn là một vấn đề nguyên tắc trọng đại, dù thế nào ông cũng phải báo cáo với Bí thư Tạ Học Đông trước đã rồi tính sau...
Sau đó, cuộc đối thoại về vốn không tiếp tục nữa. Ngô Minh Hùng chuyển sang kể về lịch sử ông cùng lão Tỉnh trưởng làm thủy lợi từ nhiều năm trước. Tiêu Đạo Thanh cũng kể lại vài chuyện cũ khi ông còn công tác ở Đại Mạc. Qua cầu Đại Hà, Ngô Minh Hùng không nói nữa, bảo tài xế dừng xe, mời Tiêu Đạo Thanh thong thả đi bộ lên đê sông Đại Mạc. Tiêu Đạo Thanh lúc này mới phát hiện ra, trên đê đỗ một chiếc xe van Mitsubishi, bên cạnh xe tụ tập rất nhiều người, Phó Thị trưởng Bạch Ngọc Long phụ trách nông nghiệp và thủy lợi, các cục trưởng Cục Thủy lợi, Cục Nông nghiệp, Cục Tài chính, và cả một đám lớn cán bộ kỹ thuật công trình đều đã đến...