Hôm nay là kỷ niệm 79 năm sự biến "4 tháng 12", thời tiết rất đẹp, khắp nơi không nghe thấy tiếng sát sinh. Buổi sáng điên cuồng viết lách, giữa chừng có tập thể dục. Buổi trưa ăn nửa cái bánh nướng lớn, mười miếng thịt đông, một lạng tai heo, kèm thêm quả lê to, ăn đến lúc đắc ý, chợt nhớ ra phải kiểm soát chế độ ăn uống, thế là dừng lại bỗng ngắt, thể hiện rằng bản thân có khả năng khắc kỷ phục lễ. Việc buông đũa xuống là thành Phật ngay lập tức đối với người Trung Quốc mà nói, quả thực có chút khó khăn nha.

Buổi chiều đi giảng bài ở Trường Trung học số 2 trực thuộc Đại học Sư phạm Bắc Kinh, việc này đã liên hệ với tôi từ năm ngoái, cứ kéo dài cho đến tận bây giờ. Chất lượng học sinh khá tốt, không chỉ quan tâm đến ý nghĩa đương đại của Lỗ Tấn, mà thậm chí đến cả tiểu thuyết võ hiệp tân thế kỷ đại lục cũng đọc, thế là tôi liền phát huy thêm một chút.

Trong tất cả các tầng lớp quần chúng, học sinh cấp ba và sinh viên đại học là những người có lý tưởng và nhiệt huyết nhất. Sau khi đi làm mà vẫn có thể không quên lý tưởng thuần khiết thời thiếu niên thì đếm trên đầu ngón tay. Lấy quan điểm "cha nghèo cha giàu" để nhìn nhận nhân sinh, nhìn nhận quốc gia dân tộc thì nhiều như rạ, hơn nữa lại còn đều tưởng rằng mình đã nắm được chân lý. Mỹ giàu, cho nên là cha, cái gì cũng đúng; Triều Tiên nghèo, cho nên là cháu, cái gì cũng sai. Quốc gia nghèo, chắc chắn là vì chính phủ không tốt. Bản thân ăn thức ăn thừa của đại gia mấy ngày, liền có tư cách chế giễu những người anh em nghèo từ chối ăn thức ăn thừa. Cô gái lầu xanh nói với nữ sinh: "Cậu không mua nổi MP3 phải không? Ai bảo cậu cứ bày sẵn ra đấy mà không bán chứ! Nói cho cậu biết, chính là vì bố mẹ đạo đức giả của cậu quá chuyên chế. Bọn họ tự mình nghe đài phát thanh, lại không mua MP3 cho cậu, ngày nào cũng truyền bá cho cậu lèo tèo mấy cái văn cũ, mãi mới có mấy tên lưu manh tới, lại còn bị hai lão khốn nạn này đánh chạy, kết quả là trên đời này nhà cậu là mất mặt nhất. Tớ nhìn thấy bố mẹ cậu là muốn nôn, thực sự sốt ruột thay cho cậu đấy! Nghe tớ đi, chỉ cần sống linh hoạt một chút, Sam, John, Okamura bọn họ, đều sẽ đến hết thôi."

Thực ra đoạn này của tôi chẳng qua chỉ bắt chước "Lạc đạ Lạc Tường" của Lão Xá. Tiểu Phúc Tử đáng thương vì để nuôi người cha nợ rượu và đứa em trai đói khát khóc ré lên, đành phải "cải cách mở cửa" thôi. Bởi vì người cha nợ rượu của cô ta mượn hơi men nói rằng: "Bày sẵn ra đấy, việc gì mà không bán chứ?" Tường Tử tận mắt chứng kiến tất cả những điều này, vẫn hạ chí quyết tâm không bán, hạ chí quyết tâm kéo xe của chính mình, đổ mồ hôi của chính mình, ăn cơm của chính mình. Thế nhưng, đây lại là con đường nhân sinh gian nan nhất, một Tường Tử kiên cường như vậy, vẫn cứ thất bại. Chúng ta không nỡ lên án những kẻ vì bất đắc dĩ mà chọn con đường bán mình, nhưng chúng ta dẫu sao không thể vì để che đậy sự hèn nhát và hồ đồ của bản thân, mà quay lại nguyền rủa những người giữ gìn khí tiết chứ. Huống chi, người giữ gìn khí tiết chưa chắc đã cứ nghèo đói mãi. Trung Quốc bị phong tỏa ba mươi năm, dầu mỏ cũng có rồi, ô tô cũng có rồi, vệ tinh phóng lên trời rồi, lương thực tăng gấp đôi rồi, tuổi thọ trung bình từ hơn 30 tăng lên hơn 60. Thế nhưng vẫn có người nói: Giả sử lúc đầu trực tiếp làm cháu của Mỹ, thì chắc chắn sẽ càng phú quý hơn. Trên thế giới này có một đống quốc gia lúc đầu làm cháu của Mỹ, vừa "dân chủ" vừa "tự do", thế nhưng có nước nào giàu mạnh đâu? Đa số các nước tư bản chủ nghĩa, đặc biệt là ở châu Phi và Mỹ La-tinh, nghèo rớt mồng tơi, dốt nát u mê. Rất nhiều người cho rằng câu nói "không tranh cãi họ xã hay họ tư" của Lão Đặng, có nghĩa là chủ nghĩa tư bản tốt, thực ra ý của Lão Đặng là mang họ gì đi chăng nữa cũng không thể đảm bảo nhân dân hạnh phúc. Ý thức hệ là do bối cảnh lịch sử cụ thể quyết định, chỉ có vượt qua "thuyết xuất thân", mới có thể nhìn thấy cội nguồn hạnh phúc thực sự. Những kẻ kiên quyết đòi làm chủ nghĩa tư bản, cũng giống như những người trước kia cho rằng chủ nghĩa xã hội nhất định ưu việt hơn chủ nghĩa tư bản, vốn là hai mặt của một chiếc bánh nướng. Một điểm ưu việt lớn của xã hội Âu Mỹ, chính là người ta đã tổng hợp ưu điểm của chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội, lao tư cân bằng, nghèo giàu đều yên ổn. Chỉ có điều diệu kế này người ta cố gắng không truyền ra ngoài, những điều nói cho người khác biết đại khái chỉ là "Đừng nghe người lớn nhà các cậu, cứ lo cho bản thân mình là được rồi, không có tiền mua kẹo thì vay tao, đánh không lại bố mẹ mày thì chỗ tao có đao mổ heo ái quốc đây, rẻ lắm."

Sao lại nói chuyện chính trị nữa rồi? Có mấy người bạn không thích. Thế thì nói chuyện sinh hoạt đi. Buổi tối ăn cơm với bạn bè người Singapore, hương vị Đông Nam Á. Mọi người cùng nhau chỉ trích sự lãng phí hoang phí khi ăn uống của người Trung Quốc, tôi thấy trên báo nói thức ăn lãng phí mỗi năm ở Trung Quốc có thể nuôi sống hai châu Phi. Tuy nhiên, rất nhiều vùng nghèo khó ở Trung Quốc cũng không khác châu Phi là mấy. Bạn bè người Singapore đến để giúp đỡ sự nghiệp giáo dục của Trung Quốc, họ đã đi đến rất nhiều vùng lạc hậu, biết được chân tướng của Trung Quốc. Quách Đức Cương nói: "Tôi biết chân tướng sự việc rồi!" Thực ra, chân tướng tuyệt đối không thể dùng mắt mà biết được. Cậu từng đến Mỹ, từng đến Triều Tiên, từng đến mặt trăng, thì có thể biết được chân tướng không?

Lỗ Tấn nói: "Móc tim tự ăn, muốn biết mùi vị thật. Thương tích đau đớn kịch liệt, mùi vị thật sao có thể biết?"

Thế nhưng nếu chưa trải qua đau đớn kịch liệt, e rằng lại càng không biết mùi vị thật. Giống như đêm nay của 79 năm trước, một đoàn thể lý tưởng chủ nghĩa ngây thơ, chịu đựng đầy đủ những thương tích đau đớn kịch liệt, từ đó mà biết được mùi vị thật của Trung Quốc. Bọn họ lau sạch vết thương trên người, chôn cất thi thể của đồng đội, nghênh đón ánh bình minh lờ mờ bên chân trời, lại một lần nữa lên đường.

Chúc ngủ ngon, những con người không muốn làm nô lệ!