[TIÊU DỀ]: Kỷ niệm Ăng-ghen
Bài viết "Sự đóng góp của Ăng-ghen đối với học thuyết Mác" của học giả nổi tiếng người Nga Gê-oóc-gi (Georgi) đã nhấn mạnh một tư tưởng quan trọng của Ăng-ghen: chính tại các điểm giao thoa giữa các ngành khoa học "mới có thể hy vọng thu được những thành quả lớn nhất". Những kẻ tự xưng là học giả đóng cửa miệt mài nghiên cứu ngày nay sở dĩ không có được thành quả thực sự nào, xét từ góc độ cá nhân, là có liên quan đến việc họ đã vứt bỏ phương pháp luận này của chủ nghĩa Mác. Trong bức thư gửi cho các sinh viên đại học năm 1893, Ăng-ghen còn sáng lập ra một khái niệm quan trọng: giai cấp vô sản lao động trí óc. Giai cấp vô sản phải cử ra những con ưu tú của mình để nắm vững tri thức khoa học tiên tiến, từ đó mang lại hạnh phúc cho quảng đại quần chúng nhân dân. Ngày nay, nhiều trí thức và những kẻ gọi là "cổ cồn trắng", ăn no dửng mỡ mấy ngày, liền quên mất rằng bản thân mình vẫn thuộc về "giai cấp vô sản" bị bóc lột và áp bức, mưu đồ dựa thuần túy vào sự phấn đấu cá nhân để len lỏi vào "giới thượng lưu", kết cục của họ đã được Lão Xá viết rất rõ trong tác phẩm "Lạc đà Tường Tử". Ăng-ghen chỉ ra rằng chủ nghĩa Mác "không phải là giáo điều, mà là phương pháp", đồng thời tiến hành tự phê bình đối với vấn đề quá coi trọng nhân tố kinh tế. Cả ông và Mác đều coi phong trào xã hội chủ nghĩa là một quá trình đấu tranh lâu dài, mục tiêu cao nhất của nó "là tạo điều kiện cho sự phát triển tự do toàn diện của mỗi cá nhân và toàn xã hội." Các nhà lãnh đạo Liên Xô đã hiểu một cách giáo điều chủ nghĩa Mác, động một chút là tuyên bố đã bước vào thiên đường, kết quả là rơi vào địa ngục sụp đổ. Người Trung Quốc khi học tập chủ nghĩa Mác cũng đã đi không ít con đường vòng.
Bài viết "Chủ nghĩa tư bản lũng đoạn tài chính toàn cầu" của Đê-lô-nê (Delaunay) người Pháp nhắc đến việc 5% hoạt động kinh tế của Pháp chịu sự kiểm soát của Mỹ. Đối với các nhà tư bản, quan niệm "quốc gia" là không hề tồn tại, nơi nào có thể bóc lột, tư bản sẽ chảy đến đó; điều kiện "thu hút đầu tư" ở đâu tốt, sẽ đi đến đó. Kể từ những năm 90, mức độ bị bóc lột của người lao động toàn cầu đã gia tăng, điều kiện lao động trở nên tồi tệ hơn, hãng Xi-men (Siemens) ở Hung-ga-ri (Hungary) đã dùng việc đe dọa sa thải nhân công và di dời địa điểm làm việc để ép buộc người làm thuê chấp nhận kéo dài thời gian lao động hàng tuần từ 35 giờ lên 40 giờ. Rất nhiều dân nghèo rơi vào trạng thái "siêu bóc lột". Tác giả cho rằng thế giới do Mỹ thống trị là "nguy hiểm", đồng thời đặt hy vọng vào sự phát triển của Trung Quốc. Nhưng tôi thấy tác giả hiểu biết rất ít về tình hình Trung Quốc, giai cấp vô sản Trung Quốc thậm chí còn bị tước đoạt và tẩy rửa sạch sẽ cả "ý thức giai cấp" của bản thân, hàng chục triệu công nhân mất việc đang bận rộn cướp cơm ăn với hàng trăm triệu lao động nông dân, các ngôi sao siêu nữ giọng ca đang hát những bài hát mà ngay đến nội dung họ cũng không hiểu để cổ vũ cho toàn thể thanh thiếu niên cả nước đều trở thành những kẻ ngốc nghếch vui vẻ. Hy vọng của tác giả e rằng mang tính ngây thơ kiểu Pháp quá mức.
Bài viết "Tư tưởng quân sự của Ăng-ghen và phong trào chống chiến tranh Iraq của Mỹ" của An-bớt Sa-gít (Albert Sagiz) người Mỹ viết rất hay. Ăng-ghen bác học uyên bác là nhà lý luận chiến tranh và quân sự được giới học thuật công nhận, từ chiến lược chiến thuật cho đến vũ khí trang bị không gì là không nghiên cứu, các trước tác về mặt này chiếm một tỷ trọng tương đối lớn trong các tác phẩm của ông. "Ăng-ghen đã từng có lúc cân nhắc làm một nhà văn quân sự toàn thời gian". Xuất phát từ tư tưởng quân sự và cách mạng của Ăng-ghen, tác giả đã phân tích tình hình chống chiến tranh Việt Nam và chiến tranh Iraq, đưa ra đề xuất nên "khảo sát một cách có hệ thống và tỉ mỉ tình trạng của chủ nghĩa tư bản đương đại, đồng thời ứng dụng nó một cách có tính chiến lược vào công tác tổ chức quân đội." Song tôi cho rằng đối với các trí thức Mỹ, việc nghiên cứu quân sự từ chỗ Ăng-ghen chi bằng học hỏi từ Mao Trạch Đông sẽ hiệu quả hơn; còn đối với các trí thức Trung Quốc, thì nên đọc nhiều hơn các tác phẩm gốc của Mác và Ăng-ghen.
Ngoài ra, học giả người Nhật Bản Hayasaka Keizo chỉ ra rằng, khái niệm "tư bản lưu thông" do Ăng-ghen phát minh ra. Quyển II của bộ "Tư bản luận" của Mác đã nhiều lần sử dụng thuật ngữ này (capitalofcirculation hoặc circulationcapital). Sự tỉ mỉ đến từng chi tiết của học giả Nhật Bản rất đáng để khâm phục.
Khi tưởng nhớ những vĩ nhân như Mác và Ăng-ghen, tôi nghĩ rằng, trước tiên họ là những vĩ nhân về học thuật, sau đó mới là những vĩ nhân cách mạng.
