Bước sang tháng Năm, lại càng thêm bận rộn. Mười mấy việc treo ở trong lòng, mỗi ngày xử lý bốn năm việc là chuyện thường xuyên. Sư huynh nói mỗi ngày chỉ nên làm một việc, tôi đã cố gắng mấy năm nay, không làm được, cho nên biết mình là kẻ phàm tục.

Trong tiểu thuyết võ hiệp, đại hòa thượng bảo tiểu hòa thượng lên núi tu luyện, tiểu hòa thượng thường hay nói: "Tiểu tăng vẫn còn chút tục vụ chưa dứt, đợi chuyện ở đây thu xếp ổn thỏa, nhất định sẽ về bảo sơn ăn chay lễ Phật, đèn xanh sách vàng, nhàn nhã qua hết một đời."

Đến tận khi hơn ba mươi tuổi tôi mới hiểu ra, kỳ thực rất nhiều tục vụ có thể mặc kệ không thèm đếm xỉa, bởi vì trên đời này có những ân tình báo không hết, thù hận trả không xong, oán trách giải không nguôi, tình cảm giãi bày không hết, lại càng có những tham quan ô lại giết không hết, bách tính lê dân cứu không hết.

Giáo dục chủ nghĩa anh hùng hồi nhỏ nên được sửa đổi lại, đối với phần lớn những kẻ phàm tục như chúng ta, lo cho thân mình còn chẳng ăn ai, huống hồ gì là bàn đến chuyện cứu giúp thiên hạ.

Cái gọi là "Chưa độ hết chúng sinh, thề không thành Phật", nên được xem như một lý tưởng cộng sản chủ nghĩa vĩ đại, mà câu "Ta không xuống địa ngục thì ai xuống địa ngục", thì có thể xem như một thứ nhiệt huyết chân thành muốn cùng vui cùng buồn với nhân dân thế gian, vạn nhà lo vui đều ghi tấc dạ vậy thôi.

Cứ lấy cái blog này ra mà nói, vốn dĩ cảm giác tươi mới đã qua từ lâu, muốn dần dần dẹp cờ ngưng trống, chẳng mang theo một giọt mây nào. Cũng có bạn bè xúi giục tôi đổi chỗ chơi đùa, đừng cứ mãi quậy đục nước ở Sina.

Nào ngờ số lượt truy cập đã đạt hơn ba triệu, càng muốn tránh cái gì thì cái đó lại càng kéo đến. Dạo gần đây đi đến đâu, mọi người ngoài việc nói đã đọc sách của tôi, xem chương trình trò chuyện của tôi ra, lại có thêm một chủ đề mới: Ngày nào tôi cũng lên blog của anh, hôm đó người mắng anh chính là tôi.

Tôi thỉnh thoảng nghĩ, từ ngày mai trở đi, bổ củi chăn ngựa, không lên blog nữa, trái đất chẳng lẽ không quay nữa sao? Người thân có lẽ còn đau thương, người khác cũng đã cất lời ca. Cổng son rượu thịt thối rữa, ai còn nhớ đến Đông Bộ chứ?

Thế là lại nghĩ đến chuyện thư từ của độc giả. Từ hồi trung học tôi đã bắt đầu thư tín qua lại với mọi người, lúc học đại học sau khi phát hành bài viết đầu tiên là bắt đầu có thư độc giả gửi đến. Trong suốt hai mươi năm, tôi vẫn luôn kiên trì mỗi bức thư đều hồi âm. Bảy tám năm trước, lượng thư tăng vọt, thời điểm nhiều nhất mỗi năm hai ba nghìn bức. Hai năm nay không nhiều như thế nữa, mỗi năm vài trăm bức, nhưng thời gian của tôi lại càng ít hơn.

Gần nửa năm nay, tuần nào cũng tồn đọng một loạt thư chưa hồi âm, chuyện "mỗi thư đều hồi" không thể làm được nữa, bây giờ chỉ có thể là "mỗi thư đều đọc". Rất nhiều độc giả dường như từ xa xôi đã cảm nhận được nỗi niềm vất vả của tôi, trong thư nói rõ không cần đáp lại, chỉ cần tôi đọc được là được rồi.

Đọc được thì không khó, rất nhiều phong bì chỉ đề Bắc Kinh Đại học gửi cho tôi, là đã được đưa đến rồi. Thậm chí có người chỉ đề Khổng Khánh Đông gửi Bắc Kinh, vậy mà thế mà cũng được đưa đến.

Tôi có rất nhiều ý kiến với bưu điện, nhưng đối với các anh bưu tá thì luôn tràn đầy kính trọng. Cậu bạn học Cao Tam Bát tên Lão Nghê có lần vẽ một con tem trên phong bì, vẽ rất xấu xí, nhìn một cái là biết đồ giả, thế mà người ta vẫn đưa đến.

Tuy nhiên cũng có những chuyện ngượng ngùng. Có một lần một học sinh cao trung nọ gửi thư đến, muốn tôi giải đáp thắc mắc. Thế nhưng bức thư lại không có đề tên người gửi, tôi tìm khắp phong bì lẫn ruột thư, chỉ có thể nhìn ra từ dấu bưu điện là gửi từ một huyện nào đó ở Hồ Bắc, cho nên không thể hồi âm.

Chẳng bao lâu sau cậu học sinh ấy lại gửi thư đến, trách móc tôi tại sao không trả lời thư, nói tôi ngạo mạn vô lễ, rồi lại lôi cả cảnh giới nhân cách đại loại như giáo sư Đại học Bắc Kinh thì phải thế này thế nọ ra để nói. Thế nhưng bức thư vẫn không đề tên người gửi, tôi có cái miệng cũng không sao biện bạch được.

Từ đó về sau lại đến bức thư thứ ba, thứ tư, thứ năm, lời trách mắng dần dần leo thang, phủ sạch tất cả những lời tán dương tôi trong bức thư đầu tiên, cuối cùng tôi đã trở thành một thứ cầm thú nhân gian lưu manh nhất, vô liêm sỉ nhất, đạo đức giả nhất và không có kết cục tốt đẹp nhất trên thế giới này.

Sự việc đến đây, tôi cũng không buồn phiền nữa. Tôi không muốn dễ dàng phủ định đạo đức của người khác, chính là vì tôi biết phần lớn các cuộc xung đột trên thế giới này, đều bắt nguồn từ sự hiểu lầm và kém tự kiểm điểm. Nếu con người đều có thể giao lưu một cách đầy đủ, chính xác và vui vẻ, vậy thì còn cần Thượng Đế để làm gì?

Trong quá trình giao lưu với độc giả, thứ tôi nhận được nhiều nhất chính là tình yêu thương của con người. Tôi không thích gọi điện thoại, gọi điện thoại phần lớn là để lo việc thực tế, thường thì không dễ gì chân thành.

Rất nhiều công ty đa quốc gia quy định gọi điện thoại không được quá 3 phút, những chuyện 3 phút không nói hết thì bắt buộc phải gặp mặt nói chuyện. Khi viết thư bởi vì người viết và người đọc cách biệt không gian thời gian, cho nên mới có thể bày tỏ sự chân thành nhiều hơn.

Thư gửi đến cho tôi từ khắp mọi miền đất cả nước, cũng có cả từ châu Âu, Mỹ, Ô-xtrây-li-a, Đông Nam Á. Có học sinh tiểu học, có cụ già hơn 80 tuổi, sinh viên đại học là nhiều nhất, học sinh cấp ba đứng thứ hai, nhân viên, công nhân, nông dân, quân nhân, thậm chí còn có cả phạm nhân đang thụ án.

Có một cuốn sách tên là "Phương pháp tưởng tượng Trung Quốc", tôi thông qua thư tín của độc giả, đã tưởng tượng ra sự rộng lớn, sâu sắc, muôn màu muôn vẻ và nhiều tai ương khốn khó của tổ quốc mình.

Cách đây mấy năm có một cô y tá, trước khi tự tử đã viết thư cho tôi, nói đây là lời từ biệt cuối cùng với thế giới. Tôi nghĩ cô ấy đã viết thư cho tôi thì chưa chắc đã thực sự tự tử đâu. Thế nên mới viết thư trả lời cô ấy, chẳng qua cũng chỉ nói dăm ba đạo lý lớn bình dị về việc kiên cường sống để chiến thắng sự tuyệt vọng.

Quả nhiên cô ấy vẫn còn sống, nói rằng sau khi gửi thư đi chợt lóe lên một suy nghĩ, muốn xem tôi có trả lời thư cô ấy hay không, nếu như không trả lời, thì có nghĩa là thế giới này thực sự không đáng để vương vấn nữa. Bây giờ đã nhận được thư của tôi, tâm trạng của cô ấy cũng không còn kích động như thế nữa, thế là quyết định đi tìm lại ánh sáng của cuộc sống.

Lại có những người bạn thư tín lâu năm với tôi, khiến tôi cảm nhận được sự ấm áp "bốn biển đều là anh em".

Ở Quảng Đông có một nghiên cứu sinh, lâu nay vẫn viết thư thảo luận về Kim Dung với tôi, mỗi lần viết dày cộp cả vạn chữ, thư từ của chúng ta nếu mà xuất bản, thì đó chính là một tài liệu đọc sẵn có về Kim học.

Có một lần tôi cùng với Dư Kiệt, Ma La đi Quảng Đông diễn thuyết, vị bạn bè này đến nhận người quen với tôi, không ngờ lại là nữ, hai bên cười lớn một trận suốt hồi lâu. Tên của cô ấy rất giống tên nam, tôi vẫn luôn tưởng là một nam sinh, trong thư còn mấy lần lộ ra tư tưởng đại nam tử từ góc độ "huynh đệ".

Có một vị cựu chiến binh ở Vân Nam, năm xưa từng đánh nhau với Ấn Độ, nhiều lần viết thư kể cho tôi nghe về cuộc sống của họ, kể về tình yêu đối với Chủ tịch Mao, phê phán những kẻ vong ân bội nghĩa hiện nay. Trong thư vạch trần các hiện động tham a hắc ám ở khắp nơi rất nhiều, khiến tôi bất cứ lúc nào cũng nắm được tình hình chân thực của tổ quốc.

Một vị phạm nhân viết thư kể về tình huống đánh người, hối lộ và đồng tính luyến ái trong ngục, những điều này tôi đã biết từ nhỏ. Tôi không giúp gì được cho cậu ta, chỉ có thể gửi tặng cậu ta một cuốn sách của mình, khích lệ cậu ta nhẫn chịu mấy năm, coi quyền lao động như rèn luyện, sau khi ra tù thì đừng phạm sai lầm nữa.

Khắp nơi còn có một số "kẻ cuồng", thích kịch liệt phê phán thời chính. Cách đây mấy năm có một thanh niên viết một vạn chữ kiến nghị quốc sách, muốn tôi chuyển giao cho Thủ tướng Chu Dung Cơ, tôi nói với anh ta rằng, tôi đến nhà chú Chu ở đâu còn chẳng biết nữa là, không có cách nào "chuyển các" cho anh được đâu.

Lại có những người có vấn đề về tinh thần thực sự, ví dụ như có một người nói anh ta luôn nghe thấy những âm thanh kỳ lạ, có người hãm hại anh ta. Lại có một người đồng thời viết thư cho rất nhiều giáo sư học giả, đưa ra những yêu cầu kỳ quặc.

Có người đòi tiền, có người đòi đến nhà ở nhờ, có người yêu cầu mai mối đối tượng, có người muốn tôi làm gia sư cho con họ, lương năm 20 vạn. Có một vị thôn trưởng giới thiệu con trai ông ta làm nhà văn, viết thư đến nhiều lần để chứng minh năng lực của con trai ông ta, ký tên là 16 người yêu thích văn học trong toàn thôn.

Từng có một người tốt bụng giúp tôi trả lời một số bức thư khá phiền phức, thế nhưng trả lời quá nghiêm túc, suýt chút nữa đã thành cố vấn tinh thần của người ta rồi.

Điều khiến tôi biết ơn nhất là một số độc giả chỉ ra những chữ sai trong sách của tôi, những câu nói hớ trong chương trình trò chuyện, cũng như những lời khuyên nhủ tôi rằng đối nhân xử thế phải thu bớt sắc bén, phải biết tự bảo vệ mình là những lời phê bình vô cùng thiện ý.

Từng có một độc giả mắng thái độ của tôi đối với Kim Dung, nói tôi làm lỡ dở quốc gia dân tộc, tôi đã phản bác anh ta, sau đó nhìn thấy một bình luận trên blog, giọng điệu và từ ngữ cứ y như vị đó vậy.

Tôi từng nói với học sinh, bất kể khoa học kỹ thuật phát triển thế nào, nhất định phải kiên trì viết thư. Người không biết viết thư mà chỉ biết lên mạng và gọi điện thoại, mới chính là kẻ mù chữ thực sự.

Những bức thư tôi từng viết trong đời này có lẽ vượt quá một con số một vạn, sau này có lẽ sẽ ít đi, nhiều hơn sẽ là email "y-mưu-l ("e-mail")" và tin nhắn điện thoại. Nhưng chính vì thế, những bức phong bì và giấy viết thư nhăn nhúm, nét đậm nét nhạt khác nhau, đã qua sự tiếp sức của rất nhiều bưu tá, tràn ngập những câu văn sai ngữ pháp đầy chân thành và những chữ viết sai vụng về mộc mạc xuất phát từ những vùng quê nghèo khó ấy, mới càng trở nên trân quý hơn.

Tôi nghĩ không ít học giả, giáo viên, nhà văn đều sẽ thường xuyên nhận được thư của độc giả, chúng ta trả lời không xuể, có một số kẻ quấy phá thì không cần trả lời cũng được, nhưng tốt nhất vẫn là nhân lúc trăm bận trăm rỗi chọn ra một vài bức đáng được hồi âm, đáp lời người ta dăm ba câu đi.

Dăm ba câu chúng ta tiện tay đáp lời, có lẽ sẽ thắp sáng cuộc đời của một đứa trẻ, có lẽ sẽ an ủi sự cô độc của một cụ già, có lẽ sẽ cứu vớt một tâm hồn tan vỡ. Thế giới chúng ta cứu không nổi, vậy thì hãy làm chút công đức trong khả năng có thể đi.

Bên tai vang lên câu hát của Tần Quỳnh: "Không nỡ rời ân nghĩa dày của Thái gia, không nỡ rời chúng ban đầu của nha dịch, thật không nỡ rời, phố xá bốn lân cùng bạn bè của tôi, không nỡ rời mái tóc bạc của lão nương..."

Trái đất đã là một cái làng rồi, vậy thì độc giả thiên hạ chính là chòm xóm láng giềng vậy, cãi cọ om sòm, kèn trống rình rang, khóc khóc cười cười, vui biết bao nhiêu.

Người Trung Quốc là những kẻ tha thiết với cõi đời thực nhất, thiên hạ tuy đẹp, nhưng biết làm sao đây, tôi nào nỡ rời xa chốn phồn hoa nhân gian này.