[37] Đó là hai núi Gauri Sankar, cao 7.140m trong yùng thung lùng tình yêu (Helmu), gần tỉnh Têtang, phía bắc vương quốc Nê-pan. Một số du khách tây phương đã đến chân núi âm dương này.
[38] Hoa sơn lựu, tiếng Pháp là rhododendron, chuyên mọc trên núi, và rất đẹp.
[39] Một thứ rượu la-ve do dân bản xứ nấu uống.
[40] Hachidan là đệ bát đẳng huyện đen nhưng trên thực tế, võ sư ở cấp này có thể thắt đai đen hoặc đỏ, từ cấp 5 đến cấp 7 thì đai đỏ và trắng, còn cấp 12 nghĩa là tột đỉnh thì đai trắng lớn. Trên thế giới chỉ có võ sư Jigoru Kano, cố sư tồ của nhu đạo là được truy thăng Shihan.
[41] Xin đọc "Cạm bẫy trên giòng Chao Phya" để theo dõi cuộc tranh hùng giữa Z.28 và Tsu Kiang.
[42] PAP là Peoplés Action Party, đảng Hành Động Nhân Dân nắm quyền từ năm 1959, với đương kim thủ tướng Lý Quang Diệu.
[43] Có giống Sàigòn của chúng ta không các bạn?
[44] Đền kỷ niệm này được gọi là Cenotaph, tọa lạc trên đường Queen Elisabeth walk, chạy dọc bờ biển gần 400 mét, trong khu sang trọng của Tân Gia Ba.
[45] Đường này mang tên Sir Stantord Raffles, thống đốc Tân Gia Ba năm 1881.
[46] Khách sạn Raffles, ngoài ra còn có Raffles Museum, Raffles Institute và trường nữ Raffles nữa.
[47] Đó là con rắn taipan (oxyuranus scutellatus) được coi là giống rắn rất độc, rắn taipan cái có bộ da đẹp và quý hơn rắn đực.
[48] Nr. là đồng rúp Nepal. Một đô la Mỹ tương đương với 10, 10 đồng rupee Nepal.
[49] Tức là súng lục Barrington and Richardson, new deíender double action revolver, kiểu thể thao (sportman DA.) điệp viên thường dùng vì nhẹ và dễ trúng đích.
[50] Cuộc nồi loạn của Hồng Tú Toàn kéo dài từ 1849 đến 1864 với ý đồ phục hưng nhà Minh, ngày 17-7-1864, kinh thành Kam Kinh của Hồng bang bị vây khốn, trước giờ Hồng Tú Toàn tự vận, một đại lễ truy hoan được tổ chức trong cung, rồi cung tần mỹ nữ bị thắt cổ bằng lụa đào. Hiện nay dư đảng Hồng bang còn nhiều, hoạt động rải rác khắp nơi trên thế giới.
[51] Tức Hill Street.
[52] Trung lộ là chữ tạm dịch. Tên thật là Middle Street.
[53] Về giai thoại liên quan đến con đại bản (taipan) và đường Sì Tam Phớt (stamíord road), tác giả đã giải thích ở đoạn trên.
[54] Các cô và các bà cầm tinh con chuột, con khỉ và con gà sướng nhé... và đồng thời các cậu các ông cũng nên thưởng cho tác giả. Những tiết lộ về sinh lý học này đã được các khoa học gia danh tiếng công nhận. Cá cũng vậy, con cá mòi cái 11 tuổi đẻ số trứng nhiều gấp trăm lần số trứng con 2 tuổi, voi cái già rụng hết răng, gần chết vẫn tiếp tục làm tình...
[55] Nhân tiện nói chuyện "gà", Người Thứ Tám xin nói thêm rằng các cậu gà trống cũng rất ga lăng và từ trước Tây lịch kỷ nguyên, người La Mã đã biết rõ điều ấy. Tuy nhiên, gà trống không ga lăng như cá sấu đực. Cá sấu đực gượng nhẹ, vuốt ve giai nhân, còn gà trống thì được tạo hóa phú cho sức khỏe phi thường, lâm trận hoài mà không cạn vốn liếng.
[56] Xin đọc "kẻ cắp bà già" đã xuất bản để theo dõi hoạt động cừ khôi của bé Văn Hoàng.
[57] Tức là đường Market Street. Còn công trường Ráp fơn là Raffles Place.
[58] Tức là người Brahmin, từ 2500 năm nay, xã hội Ần được chia làm nhiều đẳng cấp, có lối sống riêng, đứng đầu là bợramin, thứ hai là kshatriya (viên chức, quân nhân, thứ ba là vaisya (nhà buôn, thợ thuyền), bét là harijan, đẳng cấp của nô bộc nghèo hèn.
[59] Đó là vườn ươm lan Mandai Orchid Nurseries, bên trong có hai nhà ươm hạt giống, trên một diện tích rộng 8 mẫu tây.
[60] Đúng, dẫn chứng trong năm 1949, Mỹ có 500.000 người chết về bệnh tim thì chỉ có 4 người chết về bệnh cùi. Ngoài Mỹ ra, các nước như Gia Nã Đại và Tây Âu cũng hiếm có bệnh nhân cùi. Bệnh này tác hại mạnh mẽ ở Phi-Á, các hải đảo ở Thái Bình Dương và nhất là Hoa Nam.
[61] Loại tàu ngầm bỏ túi này được chế tạo từ năm 1905 với chiếc Vôn-ta của hải quận Anh Quốc, nhưng mãi đến đầu 1943 mới được tình báo Anh Quốc sản xuất cho mục đích chiến tranh. Có 3 tàu ngầm XE, phân nửa hoạt động ở Na Uy, phân nửa được phái sang Viễn Đông, trong số đó chiếc XE-3 và chiếc XE-1 hoạt động trong vùng Tân Gia Ba.
[62] Những chi tiết này đều đúng với thực tế lịch sử. Tàu ngầm XE chỉ chạy được 200 hải lý, với 4 nhân viên thủy thủ. Năm 1945, 2 tàu XE đến Tân Gia Ba, chiếc số 3 đánh đắm tàu Takao của Nhật, chiếc số 1 không thành công, còn chiếc số 2 thì không ai nói đến.
[63] Vân Anh nói đúng. Người Nhật đã sản xuất được loại máy này. Ngân hàng Heiwa (Động Kinh) mới thiết trí tại trụ sở một cái mậy có đặc tài "nhớ" các đường bàn tay và vân ngón tay của thân chủ. Đến những nhà hàng nào có đường dây nối liền với máy điện toán của ngân hàng, thân chủ cộ thể mua hàng khỏi trả tiền, thân chủ áp bàn tay vào một dụng cụ riêng, dụng cụ này sẽ báo cho máy điện toán, nếu đúng là thân chủ thì ngân hàng sẽ xuất tiền trả cho nhà hàng. Hiện trên 20 cửa tiệm lớn ở Đông Kinh hiện xử dụng máy điện toán Haiwa, và trong tương lai gần, phương pháp này sẽ lan rộng ở Nhật.
