Một tuần đã trôi qua. Đó là khoảng thời gian tâm trạng u ám đối với Swithin và Viviette, nhưng điểm đáng chú ý duy nhất là mọi việc được trù tính từ trước đã thực sự diễn ra. Swithin đã rời Welland, và chẳng bao lâu nữa sẽ rời khỏi nước Anh.
Cô hay biết điều này qua một bức thư ngắn anh gửi bưu điện khi đi ngang qua Warborne. Bức thư toát lên vẻ vội vã và phảng phất sự dè dặt. Điều sau cùng này cô không thể hiểu nổi, nhưng lẽ ra mọi chuyện đã quá rõ ràng nếu cô suy xét kỹ hơn.
Vào buổi sáng ngày lên đường, anh ngồi bên mép giường, ánh nắng rọi qua lớp sương sớm, những con nhạn mái ríu rít khoét phần trần nhà ngay trên đầu khi chúng bay ra khỏi mái hiên để bắt muỗi trong ngày, còn những con chim hoét thì đập vỏ ốc trên mấy hòn đá ngoài vườn với thứ âm thanh lách cách như những người thợ rèn nhỏ đang làm việc trên những chiếc đe nhỏ. Khi những luồng sáng vàng rực rỡ chiếu vào phòng, Swithin chợt nghĩ rằng chúng cũng mang theo cả sự bừng sáng trong tâm trí. Lần đầu tiên, khi ngồi đó, anh thoáng nghĩ rằng Viviette có lẽ những lý do riêng cho cuộc chia tay này mà anh không hề hay biết. Có thể có những lý do gia đình—những thứ ràng buộc bí ẩn dòng máu vẫn được cho là chi phối các thành viên trong những dòng họ lâu đời sống ở các dinh thự cổ kính, vốn xa lạ với các tầng lớp xã hội khác—và vừa rồi chúng đã được người anh trai Louis đặt ra trước mặt cô với điều kiện phải giữ kín như bưng.
Ý nghĩ cho rằng một bộ xương trong tủ quần áo của gia đình, giống như những câu chuyện anh từng đọc trong hồi ký, đã bị Louis khai quật và bày ra trước nhận thức đầy sợ hãi của cô, khiến việc Swithin ra đi và việc hủy bỏ cuộc hôn nhân trở nên cấp thiết đối với họ chẳng kém gì sự thuận lợi cho chính anh, bỗng trở nên rất có lý đối với Swithin vào lúc này. Viviette có lẽ cuối cùng đã thổ lộ tâm sự với Louis để xin lời khuyên từ người anh. Swithin thừa nhận rằng tự đáy lòng, cô không bao giờ muốn từ bỏ anh; nhưng liệu bị Louis ép buộc, cô có dần coi đó là một bước đi hợp lý chăng? Những diễn biến đã khiến St. Cleeve đưa ra một phỏng đoán vừa tự nhiên vừa sai lệch, cùng với sự hào hứng của bản thân khi nghĩ đến một chân trời mới, đã thúc đẩy anh chỉ viết một bức thư ngắn ngủi và vội vã nhất gửi cho cô, trong đó anh hoàn toàn tuân thủ thỉnh cầu tế nhị của cô là không nhắc đến các kế hoạch của mình. Vào phút chót, những kế hoạch ấy đã được thay đổi để phù hợp với chuyến thám hiểm mùa đông đã đề cập trước đó, nhằm quan sát Sao Kim đi qua đĩa Mặt Trời tại một trạm quan sát hẻo lánh ở Nam Bán Cầu.
Khi mọi việc đã xong xuôi và bản thân chính thức dấn thân vào những bước chuẩn bị cho một chuyến hành trình khoa học quan trọng, Swithin liền có được sự nhẹ nhõm trong tâm hồn mà hầu hết các chàng trai đều cảm thấy khi từ bỏ mối tình cũ để đón nhận cuộc phiêu lưu mới, bất kể cô gái họ để lại phía sau có duyên dáng đến đâu đi nữa. Hơn nữa, trong trường hợp này, chàng trai ấy mang tính cách của một nam sinh: không nhìn thấy, hoặc ít nhất không suy xét một cách thấu đáo, ảnh hưởng của một kế hoạch đối với những người khác ngoài bản thân mình. Tác động đối với Phu nhân Constantine—người đang lâm vào tình cảnh chắc chắn là khó khăn đối với bất kỳ người phụ nữ nào—đã bị bỏ quên trước cảm giác rằng cô đã làm một việc vô cùng cao thượng và tốt đẹp vì anh, và do đó anh có nghĩa vụ phải tận dụng tối đa điều đó.
Sự ra đi của anh lại mang đến điều gì khác ngoài sự nhẹ nhõm trong tâm hồn cho cô. Trí tưởng tượng u buồn của cô quả thực có thể chìm đắm trong những giấc mơ về chàng trai tóc vàng của mình mà không còn nỗi sợ hãi từng đeo bám rằng những giấc mơ ấy sẽ xúi giục cô làm những hành động khiến anh phân tâm và nặng gánh. Cô đau khổ vì phần của chính mình, nhưng lại thấy nhẹ nhõm cho anh. Cô không còn ngáng đường thăng tiến của anh nữa, và thế là đủ. Về phần mình, cô có thể sống trong cảnh ẩn dật, lui tới khu rừng, pháo đài cổ, cột mây, và giống như Œnone, hoài niệm về cuộc sống mà họ từng có ở đó—
‘Œnone sầu muộn, lang thang bơ vơ
Vì Paris, thuở nào là bạn chơi trên đồi núi,’
phó thác hoàn toàn vào lòng tốt của anh trong việc liệu anh có quay lại nhận cô trong tương lai hay ruồng bỏ cô mãi mãi.
Cô tạm thời nguôi ngoai nỗi sầu muộn ấy nhờ một lá thư nhận được từ Giám mục Helmsdale. Nhìn thấy nét chữ của ông trên phong bì một lần nữa, sau khi từng khao khát biến ông thành một vị cha linh hồn, đã khiến cô chấn động cả tâm can. Tuy nhiên, cô nhanh chóng lấy lại bình tĩnh khi đọc bức thư của ông.
‘Cung điện, Melchester,
Ngày 30 tháng 7, năm 18--.
‘Kính gửi Phu nhân Constantine,—Tôi vô cùng bàng hoàng và đau buồn khi nhận ra rằng, trong sự sắp đặt kỳ lạ của cõi đời này, lời cầu hôn của tôi lại đến với bà gần như cùng lúc với thông tin rằng thời gian góa bụa của bà ngắn hơn vài tháng so với những gì bà, tôi và thiên hạ từng nghĩ. Tôi hoàn toàn có thể hiểu được rằng, dù nhìn từ góc độ nào đi nữa, tin tức ấy chắc chắn đã làm bà chấn động và xáo trộn; và việc bà dứt khoát từ chối mọi suy nghĩ về một cuộc hôn nhân mới vào thời điểm như vậy tất nhiên là điều dễ hiểu, tự nhiên và đáng khen ngợi. Lúc này tôi xin phép không nói gì thêm ngoài việc bày tỏ hy vọng rằng bà sẽ chấp nhận lời cam đoan của tôi rằng tôi hoàn toàn không hay biết gì về tin tức ấy vào lúc viết thư, cùng mong ước chân thành rằng khi thời cơ đến, và ngay khi bà đã lấy lại được sự bình thãn, tôi xin phép được tái tục lời cầu hôn của mình.—Tôi kính thư, thưa Phu nhân Constantine, người chân thành của bà,
C. Melchester.’
Cô đặt bức thư sang một bên và không nghĩ ngợi gì thêm, ngoại trừ một thoáng ngẫm nghĩ về những sai lầm mà con người ta thường vấp phải khi suy luận từ hành động ra động cơ. Louis, người giờ đây đã ở bên cô trở lại, qua một thời gian ngắn cũng được biết nội dung bức thư và cảm thấy hài lòng với vị thế đầy hứa hẹn mà mọi việc dường như đang có được.
Phu nhân Constantine tiếp tục những bước đi u sầu như cô đã trù tính, với điểm đến chính là cột mây quen thuộc. Tại đây, cô trải qua nỗi buồn sầu khôn tả khi chứng kiến hai người thợ mộc tháo dỡ phần mái vòm bằng nỉ, gỡ bỏ các thanh sườn, và dọn dẹp phần rào chắn ở trên đỉnh cho đến khi mọi thứ trở lại nguyên trạng như trước khi Swithin đặt chân đến nơi này. Chiếc kính thiên văn xích đạo đã được đóng thùng sẵn sàng để gửi đi nước ngoài nếu anh yêu cầu. Căn nhà gỗ cũng đang trong quá trình phá dỡ, theo đúng chỉ thị của anh và được cô đồng thuận trước khi anh lên đường. Thế nhưng, cô không thể chịu nổi ý nghĩ rằng những công trình này—vốn gắn liền với các sự kiện trong mối tình của họ—lại bị tháo bỏ như thể vĩnh viễn không bao giờ quay lại. Đi tìm mấy người thợ, cô bảo họ hãy cất giữ nguyên vẹn các vật liệu để có thể dựng lại nếu muốn. Cô cho đánh dấu các mối nối gỗ bằng số, đánh số các tấm ván, và củng cố các bộ ốc vít khác nhau vào từng bao giấy riêng để dễ nhận diện. Cô đã không nghe thấy những lời bàn tán của đám thợ sau khi cô rời đi—rằng chàng trai trẻ ấy thà tự tròng thòng lọng vào cổ chứ chẳng đời nào quay lại ngắm trăng từ Rings-Hill Speer sau khi đã tận mắt chứng kiến vinh quang của các xứ sở khác cùng vàng bạc châu báu tìm được ở đó—nếu không thì cô hẳn còn đau khổ hơn nhiều.
Trên đường trở về sau một chuyến dạo bước đến cột mây, một sự việc kỳ lạ đã xảy ra. Lúc đó trời chập choạng tối, và cô đang đi xuống qua khu rừng thông xào xạc như thường lệ, dò dẫm tìm đường giữa những chiến lũy của trại lính để hướng ra lối ra phía cánh đồng; bất chợt, trong một khoảng trống mờ ảo giữa các thân cây thông, cô nhìn thấy—hoặc tưởng tượng là mình nhìn thấy—một đứa trẻ tóc vàng đang tập đi. Đứa trẻ bước một hai bước rồi biến mất sau thân cây. Phu nhân Constantine lo rằng đứa bé đi lạc nên vội vã chạy đến chỗ đó, tìm kiếm và gọi lớn. Nhưng cô chẳng hề nhìn thấy hay nghe thấy bóng dáng đứa trẻ nào quanh vùng. Cô quay lại chỗ đứng ban đầu khi nhìn thấy nó và hướng mắt về phía cũ, nhưng chẳng có gì xuất hiện trở lại. Vật duy nhất có chút hình thù giống một em bé trai hay bé gái chính là chùm lá dương xỉ ở ngọn, đã ngả vàng sớm sang khoảng màu tóc của một đứa trẻ sáng sủa và thỉnh thoảng phấp phới trong gió hiện tượng đó. Dù vậy, điều này vẫn chưa đủ để giải thích hiện tượng vừa rồi, và cô quay lại để hỏi thăm người thợ mà cô đã để lại làm việc dọn dẹp những dấu vết cuối cùng của căn nhà gỗ của Swithin. Nhưng anh ta đã đi từ lúc cô rời đi và màn đêm đang buông xuống. Mang theo nỗi sợ hãi không tên, cô quay gót rảo bước trở về nhà, vừa hoài nghi vừa nửa tin nửa ngờ những gì mình vừa nhìn thấy, tự hỏi liệu trí tưởng tượng có đang chơi trò gì với cô không.
Nỗi buồn phẳng lặng trong đêm cô độc của cô đã khép lại theo một cách hoàn toàn bất ngờ.
Sáng hôm sau sự việc kể trên, Phu nhân Constantine, sau một hồi trầm tư, thức dậy với một niềm xác tín kỳ lạ trong lòng, có mối liên hệ thú vị với ảo ảnh vừa qua. Cô nhận thức được một tình huống mà mình chưa từng lường trước, và trong khoảnh khắc, sự phát hiện về tình trạng bản thân khiến cô choáng váng đến mức tưởng chừng như sẽ ngã quỵ. Trong cơn hoảng loạn, cô tự nhủ rằng mình đã gieo gió thì gặt bão. Kế đến, bản năng sinh tồn bùng lên trong cô như một ngọn lửa. Tinh thần vị tha khi đặt lòng tự ái sang một bên để làm việc thiện, chấp nhận để Swithin rời xa mình, đã sụp đổ trước nhu cầu mới như thể nó chỉ là một tấm màng nhện.
Không thể cưỡng lại hay né tránh kế hoạch hành động tự phát đã chín muồi trong tâm trí cô chỉ trong vòng năm phút. Swithin đang ở đâu? Làm thế nào để liên lạc với anh ngay lập tức?—đó là ý nghĩ chi phối cô. Cô lục lọi căn phòng để tìm bức thư ngắn cuối cùng của anh, vừa hy vọng vừa hoài nghi rằng nội dung của nó sẽ chỉ rõ các dự định di chuyển của anh hơn là vài dòng ngắn ngủi cộc lốc mà cô còn nhớ trong đầu. Cô không thể tìm thấy bức thư trong phòng,èn bước xuống lầu tìm Louis với gương mặt tái mét như hồn lìa khỏi xác.
Cậu ngước lên nhìn cô và hỏi với vẻ đầy quan tâm:
– Có chuyện gì vậy chị?
– Chị đang tìm kiếm khắp nơi một bức thư—một tấm thiệp từ anh St. Cleeve—chỉ vài dòng cho chị biết con tàu Occidental mà chị nghĩ anh ấy sẽ đi khởi hành lúc nào.
– Chị cần cái tài liệu không mấy quan trọng đó làm gì?
– Chị bắt buộc phải biết rõ xem anh ấy thực sự đã nhổ neo chưa hay chưa!—Cô nói với giọng đầy thống khổ.—Lức thư đó đâu mất rồi?
Louis biết bức thư đó đang ở đâu, vì sau khi nhìn thấy nó trên bàn làm việc của cô, cậu đã xé nó đi mà không đọc rồi ném vào sọt rác, nghĩ rằng càng ít vật gợi nhắc về triết gia trẻ tuổi bao nhiêu thì càng tốt bấy nhiêu.
– Em đã hủy nó rồi,—cậu nói.
– Ôi Louis! Sao em lại làm thế?—cô kêu lên.—Chị định đi theo anh ấy; chị nghĩ làm thế là tốt nhất; và chị muốn biết anh ấy đã đi chưa—mà bây giờ thì mất toi ngày tháng rồi!
– Định chạy theo St. Cleeve á? Thật là nực cười!
– Đúng vậy, chị đi đấy!—cô quả quyết đáp với vẻ mặt cương nghị.—Chị phải gặp anh ấy; chị muốn nói chuyện với anh ấy càng sớm càng tốt.
– Trời đất ơi, Viviette! Chị phát điên rồi sao?
– Ồ, ngày khởi hành của con tàu đó là hôm nào nhỉ? Nhưng thôi đành chịu vậy. Chị sẽ lên đường đi Southampton ngay lập tức. Chị đã quyết định rồi. Ban đầu anh ấy định ghé qua văn phòng luật sư của người bác ở miền Bắc trước; rồi sau đó mới quay lại Southampton. Chắc chắn anh ấy chưa thể nhổ neo được đâu.
– Em tin là anh ta đã đi rồi,—Louis lầm bầm đáp với vẻ hằn học.
Cô không chần chừ tranh cãi với cậu ta nữa mà quay ngược lên lầu, bấm chuông bảo Green chuẩn bị sẵn xe ngựa để chở cô ra ga Warborne trong vòng một khắc nữa.
