Hiệu ứng tức thì từ bức thư lập luận vô cùng thấu đáo về việc thoái vị quyền lợi do Viviette gửi đến đã khiến St. Cleeve, một cách tự nhiên, vô cùng dằn vặt bản thân. Cậu tự trách mình vì sự bất cẩn đến tàn nhẫn khi để lộ bức thư của vị luật sư—người đã giúp nàng nhận ra khoản trợ cấp mà người chú để lại cho cậu—ngay trước mắt nàng. Dù còn non trẻ, cậu vẫn đủ sức thấu hiểu hoàn cảnh của Viviette để hình dung ra nỗi đau đớn tột cùng của người phụ nữ tội nghiệp ấy. Bỗng chốc, nàng phải gánh vác trách nhiệm sửa chữa tình cảnh của chính mình với tư cách là một người vợ bằng cách hủy hoại tương lai của cậu với tư cách là người thừa kế. Quả thực, việc khoản tài sản sắp sửa bị khước từ của cậu bị bại lộ hoàn toàn là do vô tình; thế nhưng lẽ ra cậu phải cẩn trọng hết mức để ngăn chặn một tai họa như vậy xảy ra. Nếu như ở lần trước, khi mọi chuyện vỡ lở cũng chẳng gây hại gì, cậu đã nhất quyết không mượn lòng tốt của nàng để cứu vãn tình thế bằng một lời từ chối, thì giờ đây, khi nàng không thể bày tỏ lòng ân huệ đó mà không tổn hại đến danh dự, cậu lại càng phải cẩn trọng gấp bội.
Vì sự thiếu từng trải của tuổi trẻ đối với những hệ lụy sâu xa, cậu đã không lường trước được cảm xúc của một người phụ nữ sẽ sắc bén đến nhường nào trong tình huống này. Mọi chuyện thoạt nhìn có vẻ dễ dàng như việc vá lại một lỗi lầm trong cuộc hôn nhân bí mật của họ, và vì thế chẳng có gì phải bận tâm. Và do hoàn toàn vô tư, không hề có ý định chiếm đoạt khoản di sản bằng cách lợi dụng sơ hở trong khế ước hôn nhân ấy, cậu đã đánh giá thấp tầm quan trọng của việc phải giấu kín sự tồn tại của khối tài sản đó.
Nỗi sợ hãi mơ hồ về nguy cơ rạn nứt hạnh phúc giữa hai người bỗng trỗi dậy, đánh thức trong lòng Swithin những cảm xúc nồng nhiệt thuở ban đầu mới quen. Gần như trước khi mặt trời lặn, cậu đã vội vã rảo bước đến Welland House để tìm nàng. Không khí xao động bởi những luồng gió hạ mạnh mẽ, làm rơi rụng vô số quả và những chiếc lá chưa đến kỳ úa vàng. Đó là thời điểm những trái táo xanh rào rạt rụng xuống trong các khu vườn, và những hạt dẻ chưa kịp chuyển màu nâu rơi lộp độp trong lớp vỏ gai trên những thảm cỏ của công viên. Chiều nay chẳng còn cách nào khác ngoài việc đến gặp nàng một cách đường hoàng, dẫu cho có thể vấp phải những điều tiếng nghi kỵ. Cậu đã chết lặng khi đang tràn đầy hy vọng được bước vào diện kiến nàng, thì câu trả lời mang lại lại là nàng không thể tiếp cậu.
Điều này chưa từng xảy ra trong suốt quãng thời gian quen biết của họ. Thế nhưng cậu ngầm hiểu ý nghĩa của nó, và lủi thủi quay đi với một nỗi bất an mơ hồ. Cậu nào đâu hay biết rằng phu nhân Constantine đang đứng ngay sát bên trên, nín thở lắng nghe từng bước chân cậu với những cảm xúc dâng trào tột độ; trong lòng vừa cầu nguyện cho cậu rời đi, lại vừa khao khát xiết bao việc cậu cứ khăng khăng đòi gặp nàng để rồi phá hỏng tất cả. Thế nhưng, chỉ một dấu hiệu nhỏ nhoi cũng đủ khiến cậu đinh ninh rằng mình đã phạm sai lầm, thế là cậu vô tình buông xuôi theo lời từ chối ấy và nhanh chóng bước đi.
Dẫu vậy, hôm sau cậu lại đến, và lần này, sau khi đã tự giày vò để giành lấy chiến thắng đầu tiên trước chính mình, nàng đã có thể từ chối một cách dễ dàng hơn. Nhận thức rõ đây là con đường duy nhất để giữ vững lập trường, nàng bám lấy nó với một sự kiên định đầy cương quyết và mang tính tôn giáo.
Cứ thế, tự giam mình trong bốn bức tường và nén chặt mọi cảm xúc, nàng trải qua một tuần lễ. Người anh trai của nàng, dù không sống chung trong dinh thự (vào thời điểm này trong năm, anh ta thích ở khu nghỉ mát gần đó hơn), vẫn thường xuyên lui tới; và có một hôm, anh ta tình cờ có mặt ở đó khi nàng từ chối gặp Swithin lần thứ ba. Louis, người hoàn toàn không nhìn thấy những giọt nước mắt đong đầy trong mắt em gái, cảm thấy vô cùng kinh ngạc và vui mừng: cuối cùng thì cô em gái ngốc nghếch này cũng đã biết nghĩ lại rồi. Đinh ninh rằng giữa họ chẳng có gì hơn ngoài một thứ tình cảm thiên vị quá đỗi lộ liễu từ phía nàng, anh ta thẳng thắn cất lời khen ngợi hành động đó ngay trước mặt em mình. Trước lời khen này, thay vì tỏ ra đồng tình với thái độ khôn ngoan ấy, những giọt nước mắt trong lòng nàng bỗng tuôn trào không kìm giữ được.
Chẳng hiểu đầu đuôi ra sao trước phản ứng ấy, Louis lên tiếng—
‘Thôi nào, anh chỉ đang ủng hộ việc em làm thôi mà.’
‘Vâng, vâng; em biết chứ!’ nàng thét lên. ‘Và đó chính là con đường do chính tay em lựa chọn. Em chỉ ước gì anh ấy—Swithin St. Cleeve—lên đường đi du khảo ngay lập tức và rời khỏi chốn này! Sáu trăm bảng một năm đã được để lại cho anh ấy để đi du lịch và nghiên cứu các chòm sao phương Nam; và em rất mong anh ấy hãy tận dụng nó. Nếu anh quan tâm, anh có thể gợi ý cho anh ấy thấy những lợi ích của việc đó.’
Louis nghĩ rằng chẳng có cách nào tốt hơn là đem chuyện này truyền đạt lại cho Swithin càng sớm càng tốt. Thế là, khi Swithin đang cặm cụi viết lách trong túp lều vào ngày hôm sau, cậu nghe thấy tiếng bước chân lạo xạo trên lớp lá thông khô bên ngoài và vùng đứng dậy, đinh ninh rằng đó là nàng; nhưng ngỡ ngàng làm sao, người xuất hiện trước cửa lại chính là anh trai của nàng.
‘Thứ lỗi cho kẻ đột nhập vào chốn ẩn tu này nhé, St. Cleeve,’ anh ta cất giọng vẻ dửng dưng quen thuộc, ‘nhưng tôi vừa nghe em gái tôi kể về vận may của anh.’
‘Vận may của tôi ư?’
‘Đúng thế, cơ hội được đi đây đi đó khám phá; và với cái tính dỏng tai hóng chuyện của một kẻ thích dịch xê, tôi không thể không ghé qua để truyền lại cho anh chút ít kinh nghiệm của mình. Khi nào anh khởi hành vậy?’
‘Tôi vẫn chưa lên kế hoạch gì cả. Thực ra, tôi vốn không hề nghĩ đến chuyện đi xa.’
Louis trố mắt ngạc nhiên.
‘Không đi ư? Vậy chắc là tôi nghe nhầm rồi. Những gì tôi được nghe là có một người chú tốt bụng đã rộng lượng để lại cho anh một khoản thu nhập đủ để biến anh thành một Isaac Newton thứ hai, miễn là anh chịu sử dụng nó theo đúng di nguyện.’
Swithin thở gấp nhưng không nói một lời nào.
‘Nếu anh chưa quyết định dùng nó vào việc đó, thì tôi thành khẩn khuyên anh, với tư cách là một người bạn và cũng là người suýt soát tuổi cha chú của anh, hãy quyết định ngay đi. Một cơ hội như thế này ngàn năm có một đối với một người trẻ theo đuổi khoa học.’
‘Cảm ơn những lời khuyên chân tình của anh—tôi biết tự thân nó đã là một lời khuyên rất đúng đắn,’ Swithin đáp bằng một giọng trầm thấp. ‘Nhưng... phu nhân Constantine có nhắc gì đến chuyện đó không?’
‘Bà ấy cũng có suy nghĩ giống như tôi.’
‘Bà ấy đã nói chuyện đó với anh sao?’
‘Chắc chắn rồi. Hơn thế nữa, chính theo đề nghị của bà ấy—dù ban đầu tôi không định nói ra—tôi mới đến đây để bàn với anh về chuyện này lúc này.’
‘Nói một cách thẳng thắn và rõ ràng nhé,’ giọng Swithin run lên bần bật bởi sự hòa quyện giữa niềm đam mê khoa học và tình yêu đôi lứa vốn chẳng thể nào diễn tả nổi bằng lời, ‘bà ấy có thực sự nghiêm túc nói rằng bà ấy muốn tôi đi không?’
‘Chính xác là như vậy.’
‘Vậy thì tôi nhất định sẽ đi,’ Swithin kiên quyết đáp lời. ‘Tôi đã may mắn thu hút được sự chú ý của một số nhà thiên văn học hàng đầu, trong đó có cả Nhà Thiên văn Hoàng gia; và trong bức thư nhận được sáng nay, tôi hay tin Đài thiên văn Cape đã ngỏ ý chào đón tôi đến sử dụng cho bất kỳ quan sát thiên văn phương Nam nào mà tôi muốn thực hiện. Tôi sẽ chấp nhận lời đề nghị này. Nhờ anh vui lòng thông báo lại việc này cho phu nhân Constantine, vì dường như bà ấy vẫn luôn quan tâm đến tương lai của tôi?’
Louis hứa sẽ chuyển lời, và khi anh ta vừa khuất bóng, Swithin thẫn thờ nhìn vào thực tại của chính mình như thể cậu đang hoài nghi không biết mọi chuyện có thật hay không. Hóa ra, bức thư nàng gửi cho cậu đã được suy tính vô cùng kỹ lưỡng; nàng thực sự muốn cậu ra đi.
Thế nhưng, cậu quyết tâm sẽ không để bất kỳ sự hiểu lầm nào—những thứ vốn thường bóp nghẹt hạnh phúc của các đôi tình nhân—được phép lặp lại trong hoàn cảnh hiện tại này. Cậu phải gặp cho bằng được nàng, dẫu có phải ngủ gục dưới những bức tường dinh thự suốt cả đêm đi nữa, và cậu muốn nghe chính đôi môi nàng thốt ra lời phán quyết phải rời đi. Lập trường đầy bất ngờ mà nàng đang kiên định vì lợi ích của cậu lại đang khơi gợi trong cậu một niềm ngưỡng mộ sâu sắc đến mức nó có nguy cơ làm chệch hướng chính mục đích mà nó vốn được tạo ra để phục vụ. Một người phụ nữ tuyệt vời thế này thì không thể cứ thế mà dứt áo ra đi vội vã được. Cậu viết nhanh vài dòng và tự tay đem lá thư đến bỏ vào hộp thư của dinh thự.
‘Túp lều, Rings-Hill,
Ngày 7 tháng Bảy.
‘Viviette dấu yêu,—Nếu em khăng khăng, anh sẽ đi. Nhưng thư từ thì chẳng thể giải quyết được gì. Anh cần phải nghe mệnh lệnh ấy phát ra từ chính đôi môi của em, bằng không anh sẽ chẳng mảy may dịch chuyển. Anh vẫn ở đây vào mỗi buổi tối lúc bảy giờ. Em có thể đến chứ?—S.’
Trớ trêu thay, bức thư này lại đến tay nàng đúng vào khoảnh khắc duy nhất trong cả tuần lễ mà tâm trạng nàng chùng xuống, mềm lòng muốn nhượng bộ sau những xúc cảm phản ứng ngược kể từ lúc từ chối Swithin. Nàng bước lên lầu, tiến đến khung cửa sổ vốn từ lâu đã quen thuộc với những mục đích thế này, và phát tín hiệu “Đồng ý”.
St. Cleeve nhanh chóng nhận ra câu trả lời của nàng và dõi theo bóng hình nàng đang tiến đến từ phía tháp canh khi bóng chiều dần buông xuống. Những biến cố sống động trong quãng đời hiện tại đã khắc sâu vào tâm trí cậu hình ảnh về khung cảnh thiên nhiên bao bọc lấy họ lúc bấy giờ. Đó là một buổi chiều tối với những ánh hào quang rực rỡ hiếm có, bầu trời phía Tây chói ngọi hệt như một lò luyện đúc mọi thứ kim loại từ thông dụng cho đến quý hiếm. Những đám mây vỡ vụn thành muôn mảnh, và viền của mỗi mảnh mây đều tỏa sáng lấp lánh. Lường trước được những bất lợi và niềm đau đớn mà nàng phải gánh chịu khi phải duy trì một quyết định kiên định dưới sức ép của một cuộc gặp gỡ trực tiếp, cậu tự nhủ sẽ không dùng lời lẽ hay cử chỉ nào để ép uổng nàng; cậu sẽ đặt vấn đề một cách thật bình tĩnh, rõ ràng, và chỉ bàn thảo nó trên một nền tảng lý trí đúng đắn, hệt như những bậc hiền triết mà họ vẫn luôn tự nhận.
Thế nhưng, dự định ấy chẳng tài nào giữ được sự nguyên vẹn ban đầu. Khi nàng xuất hiện đúng hẹn ở bìa cánh đồng, ngập chìm trong thứ ánh sáng kim loại đánh dấu thời điểm kết thúc một ngày; cậu liền nhanh chóng sải bước xuống bậc thang và đón lấy nàng ngay trước cửa túp lều. Cả hai cùng bước vào bên trong.
Khi màn đêm ngày càng bao trùm buốt giá, cậu chăm chú lắng nghe những lời lẽ phân trần của nàng—hệt như một sự lặp lại chính xác những gì đã được gửi đến qua thư—và rồi từng chút một, cậu đành phải chấp nhận quyết định ấy bởi nàng nhất quyết không chịu rút lại. Đến thời điểm cả hai phải nói lời chào tạm biệt, và rồi—
‘Nàng xoay người bàng hoàng trước nỗi sợ,
Ánh lên niềm khao khát đến vô bờ,
Tựa vì sao giữa đêm đen tĩnh lặng.’
Chính sự khốn cùng trong hoàn cảnh của bản thân nàng đã phơi bày tất cả, dẫu trước đó nó luôn bị che lấp bởi nhiệt huyết muốn vực dậy tương lai cho cậu. Họ xích lại gần nhau và trao nhau nụ hôn say đắm, tựa hồ như mọi xúc cảm tích tụ suốt một năm rưỡi quen biết đều dồn nén trọn vẹn vào khoảnh khắc ấy.
‘Anh sẽ không rời xa em đâu!’ Swithin khàn giọng thốt lên. ‘Tại sao em lại có thể nghĩ đến chuyện đó dẫu chỉ trong chốc lát chứ?’
Thế là cuộc gặp gỡ vốn suýt đi đến hồi kết lại một lần nữa bị kéo dài thêm, và Viviette hoàn toàn gục ngã trước những ngọn lửa đam mê của thuở ban đầu gắn bó. Dẫu vậy, thời gian thì vô tình biết bao, chẳng mấy chốc thời điểm nửa đêm đã kề cận, buộc lòng nàng phải quay về. Swithin túc trực tiễn nàng bước về phía dinh thự hệt như những lần trước kia, đinh ninh rằng mọi khúc mắc giữa họ đã được tháo gỡ xuôi chèo mát mái, và phải thú thực rằng vào thời điểm đó, cậu chẳng mảy may bận tâm đến danh tiếng của mình với tư cách là một nhà nghiên cứu các chòm sao phương Nam nữa.
Khi họ đã đặt chân đến trước ngôi nhà chìm trong tĩnh lặng, cậu mới thốt lên điều mà ban nãy cậu chưa dám mở lời: ‘Hãy ấn định ngày đi—em đã quyết định rằng mọi chuyện sẽ diễn ra sớm thôi, và rằng anh sẽ không phải đi nữa, phải không?’
Thế nhưng, chàng trai trẻ Swithin còn lâu, rất lâu mới có thể thấu hiểu được sự thâm trầm đầy âu yếm của Viviette trong buổi tối hôm nay. ‘Em không thể quyết định ở đây được,’ nàng nhẹ nhàng cất lời, từ từ gỡ vòng tay cậu ra khỏi người mình; ‘Em sẽ nói chuyện với anh qua khung cửa sổ. Hãy chờ em nhé.’
Nàng biến mất vào trong; còn cậu thì ngoan ngoãn đứng chờ. Phải mất một khoảng thời gian khá lâu cửa sổ mới bật mở, và cậu nào đâu hay biết rằng, với thói quen phức tạp hóa cảm xúc thường thấy, nàng đã quỳ gối cầu nguyện suốt một lúc lâu bên trong căn phòng trước khi ngó đầu ra ngoài.
‘Thế nào rồi em?’ cậu cất tiếng hỏi.
‘Không thể được đâu anh,’ nàng đáp gọn lỏn. ‘Em không thể hủy hoại cuộc đời anh được. Thế nhưng, vào ngày anh tròn hai mươi lăm tuổi, hôn lễ của chúng ta sẽ được công khai xác nhận, nếu đó là điều anh muốn.’
‘Ôi, Viviette của anh, sao lại thành ra thế này!’ cậu kêu lên trong tuyệt vọng.
‘Swithin, tình cảm của em chưa từng thay đổi. Nhưng em sợ hãi bản lĩnh của chính mình, và không tài nào thốt lên lời khi đứng sát bên cạnh anh. Lẽ ra em không nên mềm lòng buông xuôi như đêm nay mới phải. Hãy nhận lấy khoản di sản ấy và lên đường đi. Anh còn quá trẻ... không thể để bị trói buộc thế này—lẽ ra em phải nghĩ đến điều đó sớm hơn! Đừng liên lạc với gì với em trong ít nhất một năm trời: đó là điều bắt buộc. Cũng đừng kể cho em nghe về những kế hoạch của anh. Nếu chúng ta đã phải chia tay, thì cứ dứt khoát chia tay đi. Em đã thề trước tôn nghiêm rằng sẽ không bao giờ ngáng đường con đường mà anh đã chọn từ trước khi biết đến em và cái thói hay hờn dỗi vô cớ này; và với sự trợ giúp từ trời cao, em nhất định sẽ giữ trọn lời thề ấy... Giờ thì đi đi. Đó là những lời từ biệt cuối cùng từ chính Viviette của anh!’
Swithin, dẫu kiên định vững chãi như một người khổng lồ trước mọi quy luật của tự nhiên và thế giới bên ngoài nhân thế, lại hoàn toàn chỉ là một đứa trẻ vỡ lòng trong chuyện tình cảm gia đình. Cậu hoàn toàn bị khuất phục trước sự kiên quyết của nàng, thẫn thờ đứng ngẩn ngơ nhìn nàng một hồi lâu cho đến khi khung cửa sổ khép lại. Đoạn, cậu máy móc quay lưng bước đi đúng theo những gì nàng đã hạ lệnh.
