Tác phẩm tiểu thuyết lãng mạn nhỏ bé này ra đời từ mong muốn đặt lịch sử cảm xúc của hai kiếp người vô cùng nhỏ bé lên nền bối cảnh vĩ đại của vũ trụ bao la, đồng thời gửi gắm tới độc giả một tâm niệm: giữa hai quy mô tương phản ấy, điều nhỏ bé hơn có lẽ lại mang giá trị lớn lao hơn đối với con người chúng ta.
Thế nhưng, khi cuốn sách xuất bản, công chúng dường như ít bận tâm đến mục tiêu cao cả đó của tác giả hơn là những định kiến của chính họ: thứ nhất, họ cho rằng cuốn tiểu thuyết có đạo đức "không đứng đắn"; và thứ hai, nó nhằm mục đích trào phúng Giáo hội Anh quốc. Hậu quả là tôi đã phải chịu đựng những đòn công kích từ không ít cây bút danh tiếng.
Dẫu vậy, chuyện đó đã xảy ra từ mười ba năm trước. Về ý kiến thứ nhất, tôi mạn phép tin rằng những ai tìm đọc câu chuyện này hôm nay sẽ hết sức ngạc nhiên trước sự mực thước chỉn chu trong việc thể hiện quan hệ nam nữ ở đây; bởi lẽ dù đôi lúc có vài nét phác họa phù phiếm hay thậm chí kỳ quặc, trong cả cuốn sách hầu như không hề có lấy một cử chỉ vuốt ve nào ngoài phạm vi hôn nhân hợp pháp, hoặc những gì hướng tới hôn nhân hợp pháp.
Còn về ý kiến thứ hai, chỉ cần nhắc lại điều tôi từng chỉ ra lúc bấy giờ: vị Giám mục trong truyện từ đầu đến chân đều là một quý ông đúng nghĩa, và vị linh mục giáo xứ được khắc họa trong tác phẩm cũng là một trong những nhân vật đáng kính trọng nhất.
Dù sao đi nữa, hãy để từng trang sách tự cất lời. Tôi tin rằng — nếu nhìn nhận một cách nghiêm túc — câu chuyện chưa hoàn hảo này sẽ gợi cho một số ít độc giả nhớ đến những xót xa, đau khổ, sự nhẫn nại cam chịu cùng lòng bao dung thiêng liêng vốn thường đi kèm trong đời thực với tình yêu cuồng nhiệt của một phụ nữ như Viviette dành cho người tình kém mình nhiều tuổi; và điều đó hẳn chẳng hề vô ích đối với việc bồi đắp sự đồng cảm giữa người với người trong xã hội.
Bối cảnh của câu chuyện được gợi cảm hứng từ hai địa danh có thật tại vùng quê được nhắc tới trong tác phẩm, mỗi nơi đều có một cột đài tưởng niệm dựng đứng. Một vài đặc điểm cảnh quan xung quanh của cả hai nơi đã được đưa vào trong câu chuyện.
T. H.
Tháng Bảy, 1895.
