Chỉ trong vỏn vẹn vài ngày ngắn ngủi, bệnh xá của sư đoàn đã chật cứng thương binh.
Cùng lúc hầm số 1 sập thông lên đỉnh, các hầm số 2, 3, 4 cũng lần lượt sụp đổ, khiến thêm sáu người thiệt mạng, gần một trăm người bị thương…
Toàn bộ công trình Long Sơn từ đây tuyên bố báo phế.
Kết quả của hai nghìn cán chiến sĩ dốc sức chiến đấu ròng rã một năm bảy tháng, là mười chín ngôi mộ mọc lên trên vách Long Đầu Nhai.
Thất bại? Ai nói là thất bại? Trước mặt những "kẻ trí" hiểu rõ bí quyết sinh tồn, chưa từng có cái gọi là "thất bại", thứ tồn tại duy nhất chỉ là "cơ hội". Tần Hạo chính là một "kẻ trí" như vậy.
Tai nạn? Thế nào là tai nạn? Đó là ánh sáng của "quả bom nguyên tử tinh thần"! Đó là "thắng lợi vĩ đại" của tư tưởng anh hùng! "Lịch sử" là do con người tạo ra. Mấu chốt là anh có đủ khí phách và nhãn quan hay không.
Đất trên mộ người chết còn chưa khô, vết thương của những kẻ sống sót vẫn đang rỉ máu, bộ não chịu kích thích vẫn chưa thoát khỏi nỗi sợ hãi, bi ai và tuyệt vọng, thì công trường Long Sơn đã biến thành "cái nôi nuôi dưỡng anh hùng" chỉ trong một đêm.
Sư đoàn D đã huy động toàn bộ máy móc tuyên truyền, vận dụng mọi thủ đoạn tuyên truyền, do chính ủy Tần Hạo trực tiếp ra trận chỉ đạo, trực tiếp thiết kế, đánh một trận chiến tuyên truyền "lập thể".
Một chương trình văn nghệ ca ngợi các anh hùng Long Sơn, một bộ slide ca ngợi nghĩa cử anh hùng, một chiếc xe triển lãm đầy ắp di vật của liệt sĩ, từ trên xuống dưới, đến từng đại đội trong toàn sư đoàn để biểu diễn, trình chiếu, triển lãm; một đoàn báo cáo lưu động về gương anh hùng gồm ba mươi người, do Tần Hạo dẫn đầu, từ dưới lên trên, từ sư đoàn lên quân đoàn, từ quân đoàn lên quân khu, từ bộ đội ra địa phương… đã thổi bùng lên một thanh thế tuyên truyền áp đảo tất cả.
Tần Hạo càng coi trọng việc tuyên truyền trên báo chí, đài phát thanh. Anh không những tập hợp toàn bộ "ngòi bút" của sư đoàn lại, mà còn mời phóng viên tứ phương đến phỏng vấn. Tin tức, bài phản ánh, phóng sự, truyện ngắn, tranh truyện, nhật ký liệt sĩ… đủ mọi thể loại, muôn hình vạn trạng, liên tục được đăng tải trên các ấn phẩm; đài phát thanh truyền bá gương anh hùng đến từng nhà từng ngõ, khắp muôn nơi núi non sông nước…
Mười một con chữ to đần đen sì xuất hiện ngay trên trang nhất của báo chí: 《Một khúc ca khải hoàn về chữ "Trung" vang dội Long Sơn》. Bài phóng sự lớn này đã tính cả Vương Thế Trung và Tôn Đại Tráng – những người hy sinh đầu tiên – vào trong đó, dựng lên một đài tưởng niệm cho mười chín liệt sĩ Long Sơn.
Đã là "tập thể anh hùng" thì không nên vùi lấp bất cứ ai. Bất luận là người sống hay kẻ chết, ai nấy đều có một chiếc "mũ anh hùng":
Ân Húc Thăng —— Chính trị viên gương mẫu giương cao ngọn đèn chính trị minh bạch.
Bành Thụ Khuê —— Con trâu già kéo xe cách mạng không chùng dây cương.
Trưởng tiểu đội bốn —— Tiên phong "hai không sợ".
Trần Vục —— Tấm gương tốt kết hợp với công nông binh.
Cúc Cúc —— Hậu duệ đỏ của nông dân bần cố nông.
Lưu Cầm Cầm —— Thế hệ mới quyết liệt cắt đứt với gia đình phản động.
Nếu chỉ có gương mặt anh hùng mà không có kinh nghiệm nuôi dưỡng anh hùng, thì chẳng khác nào gặt hái hoa màu mà không giữ lại hạt giống, vừa không thể "một hoa nở vạn hoa nở", lại càng không thể thể hiện được sự tận tụy của người làm vườn. Theo sát từng khung hình quá trình trưởng thành của anh hùng, soi ngắm từng dấu chân ấy, dưới sự đạo diễn của Tần Hạo, từng bài viết kinh nghiệm cũng tỏa sáng rực rỡ.
Trong bài viết kinh nghiệm mang tựa đề 《Tiểu đội "cái giồi" dùng tinh thần cái giồi học tập sách Mao Chủ tịch xuất hiện lớp lớp anh hùng, "Đại đội vượt sông số một" tiếp tục cách mạng vượt sông từ tư tưởng》, đã đưa ra sự khái quát cao độ và luận giải sâu sắc về cách mà Tần Hạo bồi dưỡng tập thể anh hùng này:
Đại lập một chữ "Trung",
Phải đấu mười đấu chữ "Tư" ——
Gặp chữ "Tư" chủ động đấu,
Chữ "Tư" trốn chạy đuổi theo đấu,
Chữ "Tư" chạm tim khắc khoải đấu,
Chữ "Tư" ẩn nấp bới ra đấu,
Chữ "Tư" thu nhỏ phóng đại đấu,
Làn sóng tuyên truyền lan rộng khắp bán đảo, khắp toàn tỉnh, khắp quân khu, đang lan rộng ra toàn quân và toàn quốc…
Trên đỉnh Long Đầu Nhai, lớp đất mới của mười chín ngôi mộ đang bốc hơi ẩm dưới cái nắng gay gắt, tựa như hơi ấm tỏa ra từ thể xác người chết.
Trước mộ, từng tấm bia đá mới đục, còn chưa vấy bụi trần thế, dùng sự mộc mạc và tươi mới của núi non để nói với mọi người rằng, tất cả những gì xảy ra ở đây không hề xa xôi, không hề cổ xưa.
Ngày thứ bảy sau khi các liệt sĩ hạ thổ, bách tính thôn Long Vĩ theo tập tục truyền thống, đến tảo mộ cho các liệt sĩ.
Hơn trăm người nam thanh nữ tú, già trẻ lớn bé, bưng từng bát cơm kê vàng óng, xách từng bình canh kê, lần lượt tế bái từng ngôi mộ. Họ không tìm thấy mộ của Quý doanh trưởng.
Họ đi đến trước ngôi mộ thứ mười chín. Trên tấm bia đá nhẵn nhụi trước mộ, không có tên, cũng chẳng có văn bia.
Nhị Lẩn Tử vừa khóc vừa nói với lão Phúc Thường: "Cha, xem ra đây chính là mộ của Quý doanh trưởng rồi…"
Ngay lập tức, tất cả mọi người đều hiểu ra, tất cả đều vây quanh lại.
Đây chính là lăng mộ của Quý Kim Thái. Dù ông được chôn cất cùng chỗ với mười tám vị liệt sĩ, nhưng lại không được bước vào hàng ngũ liệt sĩ. Người chết rồi, nợ cũng xong rồi. Tần Hạo suy cho cùng cũng rộng lượng, vẫn cho ông một mảnh đất để chôn thây. Thế nhưng, thứ được chôn trong mộ chỉ là một chiếc mũ quân nhân của Quý Kim Thái. Thể xác ông đã bị vùi sâu vào lòng núi, cho dù huy động binh lực ba tiểu đoàn, đào bới nửa năm cũng không thể đào lên được nữa…
Từng bát cơm kê vàng óng được đặt trước tấm bia vô danh.
Phẩm chất và uy vọng của con người không phải thứ thế lực cường quyền nào có thể tạo dựng, cũng chẳng phải thứ thế lực cường quyền nào có thể bôi nhọ. Tấm bia đá không có văn bia này, những dòng chữ của nó từ lâu đã được khắc sâu vào trong lòng bách tính thôn Long Vĩ…
Già trẻ gái trai đồng loạt quỳ rạp trước mộ, tiếng khóc nghẹn ngào vang lên thành một mảnh. Năm xưa, Quý doanh trưởng chính là dùng từng nắm cơm kê để cứu mạng bốn mươi hộ gia đình ở thôn Long Vĩ. Giờ phút này, họ vẫn theo nghi thức cổ xưa, dùng cơm kê vàng óng và canh kê để tiễn đưa người thân lên đường…
Trong tiếng khóc rưng rưng, lão Phúc Thường dùng đôi bàn tay run rẩy, thành kính châm ba nén nhang trước tấm bia vô danh…
