Đêm.
Sấm chớp đùng đoang, cuồng phong lồng lộng kèm theo mưa xối xả. Bầu trời như kẻ mắc bệnh điên cuồng, dường như muốn hất tung công trường Long Sơn vốn đã chẳng yên bình gì thành từng mảnh vụn.
Quán Kim Thái đang thu dọn những món đồ vụn vặt của mình trong căn nhà gỗ, sáng mai sớm là hắn phải rời khỏi Long Sơn rồi. Quyết định kỷ luật đã được ban hành: hắn bị bãi chức tiểu đoàn trưởng, điều xuống nông trại sư đoàn chăn heo. Cấp bậc bị giáng từ hành chính cấp mười sáu xuống cấp hai mươi ba; lưu ban theo dõi trong đảng một năm...
Trong nửa tháng ngắn ngủi, hắn dường như già đi rất nhiều, dù cho hắn chưa từng viết lấy một chữ bản kiểm điểm nào. Quyết định kỷ luật không hề gây ra gợn sóng nào trong lòng hắn, đây là điều hắn đã dự liệu trước. Hắn còn tưởng tượng ra kết cục tồi tệ hơn thế này, hắn thậm chí đã chuẩn bị sẵn tâm lý "vào tù". Thế nhưng khi sắp phải rời khỏi Long Sơn, lòng hắn lại cách gì cũng không sao bình yên lại được...
Bỏ đi một mạch thì đúng là thanh thản. Nhưng hắn không yên tâm nổi hơn năm trăm binh sĩ toàn tiểu đoàn đang ngày đêm chiến đấu ác liệt ở đó, điều hắn không yên tâm nhất chính là "Đại đội vượt sông đầu tiên" đang đào phòng truyền thống! Những ngày này, cứ hễ trời mưa là hắn lại trằn trọc suốt đêm. Người ta vẫn nói "Tướng bất tài, lụy ba quân", mà kẻ làm tướng làm soái ở đây, nào đâu chỉ là "bất tài" chứ!
Đột nhiên, cánh cửa ẩm mốc "kẽo kẹt" một tiếng bị đẩy ra.
Quán Kim Thái ngẩng mặt lên, sững sờ!
Người đến lại chính là Tần Hạo - chính ủy sư đoàn.
"Mưa rơi dữ dội quá đấy!" Tần Hạo cởi chiếc áo mưa đẫm nước, đặt lên bàn, tiện tay kéo một chiếc ghế ngồi xuống. "Lão Quán này, nhìn cái mưa này thì có vẻ ngày một ngày hai chưa tịnh được đâu, ngày mai đừng đi vội..."
Quán Kim Thái liếc Tần Hạo một cái, không lên tiếng. Hắn tin chắc Tần Hạo đến thăm vào đêm mưa này tuyệt đối không phải vì mục đích kêu hắn ở lại chơi thêm mấy ngày.
Tần Hạo ngồi xuống, móc ra một bao thuốc lá, ném lên giường Quán Kim Thái một điếu, tự mình cũng ngậm một điếu: "Lão Quán, chúng ta ngồi xuống trò chuyện đi."
"Sao nào, còn có quyết định mới gì nữa à?" Quán Kim Thái lạnh lùng hỏi.
"Hôm nay tôi không đại diện cho bất kỳ cấp tổ chức nào cả." Tần Hạo ôn hòa nói, "Tôi chỉ mang tư cách là một đồng chí lớn tuổi đến tâm sự với anh thôi..."
Quán Kim Thái thẳng người dậy, mang vẻ mặt lạnh nhạt nhìn hắn một lát, sau khi xác định được sự thành tâm của đối phương, mới ngồi xuống. Đã hắn xưng là "đồng chí lớn tuổi", Quán Kim Thái có thể đường hoàng ngồi trước mặt hắn mà tâm an lý đắc.
Xét về thâm niên, Quán Kim Thái tham gia cách mạng còn sớm hơn Tần Hạo một năm, hồi đánh Duy Xương, Quán Kim Thái là đại đội trưởng, còn Tần Hạo là cán bộ tuyên giáo trong trung đoàn. Cho đến tận năm 1964, khoảng cách chức vụ giữa hai người vẫn không lớn, nhưng bắt đầu từ năm 1965 "nổi bật chính trị" trở đi, Tần Hạo cứ vù vù thăng tiến lên trên, "độ chênh" về con đường quan lộ lúc này mới đột ngột lộ rõ. Tần Hạo phất lên nhờ "nắm bắt điển hình". Hắn đi đến đâu, nơi đó có "ba nhiều" — kinh nghiệm nhiều, thể hội nhiều, cờ thi đua nhiều. Những điển hình như Ân Húc Thăng, hắn nắm trong tay một nạm lớn, nào là "mù chữ học sách Mao Trúc", lấy gian khổ làm vinh quang, làm việc tốt, đối xử chính xác với cái này cái nọ... thứ gì cũng có đủ. Giống như bộ bài tú lơ khơ vậy, AKQJ, cơ, rô, nhép, bích đều thành bộ cả. Bất kể cấp trên cần điển hình ở lĩnh vực nào, hắn đều có thể tiện tay vứt ra những đối tượng phù hợp. "Quân bài" đánh ngày càng tinh vi, dần dần hắn không còn thỏa mãn với việc "nở hoa trên bề mặt" nữa, hắn muốn bắt "quân bài chủ chốt". Hai năm trước, cuối cùng hắn đã tóm được một "đại điển hình" vang danh toàn quốc. Vì thế, sư đoàn đã tổ chức một đoàn báo cáo lưu động quy mô lớn do hắn làm trưởng đoàn, danh nghĩa là tuyên truyền điển hình, nhưng kẻ được phô trương danh tiếng lại chính là Tần Hạo hắn. Chính vì thế, hắn mới mang vương miện "giỏi dùng tư tưởng Mao Trạch Đông bồi dưỡng người mới", bước vào Đại hội đường Nhân dân, trở thành đại biểu "Đại hội IX".
"Lão Quán này!" Tần Hạo tỏ vẻ rất thân thiết, "Lẽ ra, sau khi quyết định kỷ luật được ban hành, người nên đến tìm anh nói chuyện phải là tôi, nhưng... trong lòng tôi cũng... thở dài, dẫu sao chúng ta cũng là chiến hữu cũ bao nhiêu năm... cho nên... đã là tổ chức đưa ra quyết định, vẫn nên đối diện cho đúng đắn thì hơn."
"Chút giác ngộ này tôi vẫn có!" Quán Kim Thái cười lạnh, "Tôi tin rằng, nếu cái kỷ luật này giáng xuống đầu anh, rất nhiều người sẽ đối diện một cách rất đúng đắn đấy."
Quán Kim Thái thừa biết, đám phó chức trong sư đoàn đều vì e dè dâm uy của Tần Hạo nên mới đành miễn cưỡng làm theo, rất nhiều người còn đang mong cho cái tên Tần Hạo hắn gặp vận đen ấy chứ!
"Nói hay lắm!" Tần Hạo cười độ lượng, "Tần Hạo tôi vẫn có chút tự mình hiểu lấy, tôi rõ bản thân mình không để lại được nhân duyên tốt đẹp gì, đúng như cổ nhân từng nói, 'Cây cao hơn rừng, gió ắt thổi gãy; người nổi trội hơn đời, người ta ắt chê bai'. Thật ra, anh Quán Kim Thái há chẳng phải cũng thế sao? Chỉ có điều cái sự 'nhọn hoắt' của anh chĩa không đúng chỗ... Cho nên, anh đừng coi kết cục của mình là ân oán giữa tôi và anh, nói theo một ý nghĩa nào đó, đây là quy luật tất yếu của sự phát triển lịch sử. Cùng với sự tiến bộ của lịch sử, nhất định sẽ có kẻ tụt hậu, bị đào thải... Tất nhiên, tôi không muốn anh trở thành loại người đó..."
"Điểm này thì tôi tin." Quán Kim Thái cười nhạt, "Thêm một người thêm một phần sức mạnh mà! Đội ngũ của chúng ta đâu có thói quen nuôi lính kiểng. Tôi làm chỉ huy cũng hy vọng những kẻ liều mạng đi theo mình càng nhiều càng tốt. Đáng tiếc là, tôi không muốn cứ quay mòng mòng dưới gậy chỉ huy của kẻ khác, có liều mạng đi chăng nữa, thì cũng phải để tôi thấy có chỗ dựa vững chắc trong lòng."
"Anh lo xa quá rồi!" Tần Hạo đứng phắt dậy, bước tới bên cửa sổ, đăm đăm nhìn ra ngoài cửa sổ, đầy tự tin nói: "Công trình Long Sơn, triển vọng rất tốt, các chiến sĩ ngày đêm chiến đấu, sĩ khí rất cao, phòng truyền thống đã đào được một nửa, còn hai mươi ngày nữa là có thể đả thông thượng đạo động, trước tiên gia cố vòm chống xong xuôi, thì chẳng cần bận tâm đến dăm ba cái trận mưa dầm dề ấy nữa!" Hắn nhấn rất mạnh mấy chữ "mưa dầm dề".
Quán Kim Thái nghe ra ý ngầm trong lời nói của Tần Hạo, dựa vào kinh nghiệm bao nhiêu năm giao giao thủ với Tần Hạo, hắn đã sớm nhìn thấu rằng Tần Hạo đang chột dạ trước tình trạng của công trình Long Sơn.
"Hay lắm! Mong rằng công trình Long Sơn sẽ mang lại thể diện cho anh!" Quán Kim Thái nói đầy châm chọc. Thật ra, hắn chưa từng ôm tâm lý hả hê khi thấy họa đối với công trình Long Sơn. Hắn thà để Tần Hạo nhờ công trình Long Sơn mà thăng quan tiến chức, chứ cũng tuyệt đối không muốn vì sự hủy hoại của công trình mà chôn vùi sinh mạng của các chiến sĩ... Ngay lúc này, hắn trừng mắt nhìn Tần Hạo hỏi: "Giả sử công trình Long Sơn không thể hoàn thành, anh sẽ xử lý tôi thế nào?"
Tần Hạo lảng tránh không trả lời. Lát sau, hắn nói: "Lão Quán này, chúng ta là đồng chí lâu năm rồi, tôi đến hôm nay là muốn khuyên anh một câu, thuyền đến cửa cầu, cần phải hạ buồm rủ mui, hạ thấp cột buồm thì mới không bị gãy. Đến lúc nước sôi lửa bỏng thế này, tốt nhất anh vẫn nên tam tư hậu hành."
"Công lao thị phi, lịch sử tự khắc sẽ đưa ra đánh giá!"
Trầm mặc chốc lát, Tần Hạo bỗng nhiên hỏi:
"Lão Quán, anh đã đọc 'Tam Quốc diễn nghĩa' chưa?"
Quán Kim Thái không đáp.
"Tôi nghĩ, anh không ngại nghiên cứu trận Quan Độ giữa Tào Tháo và Viên Thiệu xem sao. Dưới trướng Viên Thiệu có một mưu sĩ tên là Điền Phong, kết cục của hắn ta ngẫm lại cũng thấy rất đáng suy ngẫm đấy..."
Quán Kim Thái ngẩn ngơ khó hiểu nhìn Tần Hạo, không nói một lời.
O"Thôi vậy, chuyện sau này, chúng ta đều không cần nghĩ ngợi quá nhiều. Lão Quán này, anh đã giao du với các đường hầm bao nhiêu năm nay." Tần Hạo dò dẫm nói, "Đảng ủy sư đoàn quyết định phái anh đi chăn heo, ý kiến cá nhân của tôi là muốn đưa anh đến 'đội cọc nhọn'. Đi hay không, không ép buộc, anh tự suy nghĩ đi."
Tần Hạo nói xong liền đứng dậy, khoác áo mưa định bước đi.
"Tôi suy nghĩ kỹ rồi, đi 'đội cọc nhọn'." Quán Kim Thái nói.
Tần Hạo mang theo một nụ cười nhàn nhạt bước ra khỏi căn nhà gỗ. Hắn thầm nghĩ, dao sắc chẳng sợ cổ ngươi dày, tên này rốt cuộc cũng chịu cúi đầu rồi.
