Quốc Kim Thái đã xuống "Tổ Con Suốt" được hai ngày rồi.
Sự có mặt của ông khiến Bành Thụ Khuê vừa buồn vừa mừng. Buồn vì cuộc đời tiểu đoàn trưởng đầy trắc trở, cách mạng hai mươi bảy năm mà đến ba lần bị bãi chức; mừng vì có tiểu đoàn trưởng ở đây, việc thi công đã có chỗ dựa và xương sống.
Vụ "cục vàng" hôm trước, may nhờ có Trần Vục giải vây. Sự việc sau đó, chính trị viên Ân Húc Thăng đã báo cáo đầu đuôi với chính ủy Tần, chính ủy Tần chẳng những không trách mắng, trái lại còn bảo Ân Húc Thăng chuyển lời động viên "Tổ Con Suốt" phát huy thành tích, đẩy mạnh thi công.
Cái tâm trạng thấp thỏm ấy vừa mới buông xuống thì trong hòn đảo (đoạn hầm dẫn) lại liên tiếp xảy ra tình huống nguy hiểm. Sáng m kia, chính Bành Thụ Khuê đến sở tiểu đoàn để đón Quốc Kim Thái. Kể từ khi Quốc Kim Thái bị tuyên bố đình chỉ công tác để kiểm tra, Bành Thụ Khuê đã hơn nửa tháng không gặp ông. Vừa bước vào cửa, anh gọi một tiếng: "Tiểu đoàn trưởng...", vành mắt liền đỏ hoe.
"Đi thôi đi thôi, về lại tổ cùng ở với mọi người là chuyện tốt." Quốc Kim Thái cười an ủi cậu, vừa nói vừa định tự mình vác ba lô.
Bành Thụ Khuê ấn ba lô xuống, nói:
"Tiểu đoàn trưởng, anh nghe tôi mấy câu: Đến tổ rồi, điều quan trọng là phải biết quí trọng thân thể của mình, các chiến sĩ đều hiểu lý do hợp lẽ phải, anh làm việc nhiều hay ít chẳng ai so đo đâu. Anh ngàn vạn lần phải ít nói lại. Nhất là trước mặt tiểu phó tổ trưởng..." Bành Thụ Khuê thấy Quốc Kim Thái không biểu lộ gì, bèn nói thêm: "Tiểu đoàn trưởng, coi như tôi cầu xin anh..."
Quốc Kim Thái gật đầu một cái, coi như chấp nhận lời khuyên can của người cấp dưới cũ. Có tấm lòng của các chiến sĩ, ông Quốc Kim Thái chẳng còn phải bận tâm điều gì nữa.
Hai người lên đường. Quốc Kim Thái hỏi Bành Thụ Khuê: "Ở nhà thế nào? Cúc Cúc có khỏe không?"
"À..." Lòng Bành Thụ Khuê thắt lại một nhịp. Dù thế nào cũng không thể thêm phiền muộn cho tiểu đoàn trưởng được. "Vẫn ổn... Hây, công trình khẩn trương, bước vào trong hòn đảo đến tròng mắt cũng chẳng dám đảo lệch đi một cái, nào có thời gian nghĩ ngợi chuyện khác nữa."
"Mấy ngày nay trời liên tục mưa lớn, tình hình trong hòn đảo thế nào?"
"Tình hình càng lúc càng kém. Kém thì đối phó bằng cách của kém, đào một đoạn ngắn là chống đỡ, đem sự an toàn treo mãi trên miệng. Bằng không, ai cũng có già trên, nhỏ dưới, làm bị thương ai cũng chẳng dễ chịu gì."
Đến đại đội, Quốc Kim Thái ném ba lô xuống, liền dẫn Bành Thụ Khuê vào trong hòn đảo.
Hòn đảo số một do "Tổ Con Suốt" khai hoang đã dài hai mươi mét. Trải qua mấy trận mưa lớn, đỉnh vòm xuất hiện hiện tượng thấm nước, chốc chốc lại nghe thấy tiếng đá vụn rơi xuống đỉnh giàn vòm. Miệng hòn đảo rộng bảy mét, cao bốn mét ấy chẳng khác nào cái miệng cọp lớn, không biết chừng lúc nào sẽ nuốt chửng "Tổ Con Suốt" vào bụng...
"Ngừng đào tiến, toàn bộ người và ngựa gia cố chống đỡ trước!" Quốc Kim Thái xem xét tình hình trong hòn đảo xong, quả quyết nói, "Nếu còn theo đuổi tốc độ đào tiến, chẳng khác nào chạy đua đi báo cáo với Diêm Vương!"
"Tổ Con Suốt" dừng khoan gia cố chống đỡ, các tổ khác trong toàn đại đội cũng làm theo.
Chính trị viên Ân Húc Thăng không ngăn cản, ngầm đồng ý cho toàn đại đội hành sự theo ý của Quốc Kim Thái. Hắn là một kẻ khôn ngoan, hiểu rõ việc tạo ra chút thành tích trong thi công khó gấp trăm ngàn lần "nhặt vỏ dưa", "cưa chân ghế đẩu" rồi! Hơn nữa, chính ủy Tần đã ngầm chỉ thị cho hắn, đối với Quốc Kim Thái phải "giám sát về chính trị, lợi dụng về kỹ thuật". Phải, kẻ khôn ngoan không phải là tự mình đi cực nhọc tạo ra kỳ tích, mà là khéo léo lợi dụng thành quả của người khác để trang điểm chưng diện cho mình!
Trải qua hai ngày đêm chiến đấu cật lực của toàn đại đội, phần bốn "hòn đảo trên" ở phòng truyền thống đã được khai quật và chống đỡ xong, cứ giữa hai cây cột chống lại được chèn thêm một khúc gỗ tròn.
Quốc Kim Thái vẫn không yên tâm. Để đổi từ bắn đại bác sang bắn tiểu pháo, cố gắng tránh chấn động lớn và khai quật diện tích lớn, hôm qua trước khi tan ca, ông lại dặn dò Bành Thụ Khuê: Ngày mai "Tổ Con Suốt" chỉ mở một máy khoan để đào tiến, bớt nhân lực ra để chuẩn bị sẵn một số gỗ chống ở hai bên hòn đảo nhằm ứng phó với sự cố ngoài ý muốn. Ông cùng nhân viên an toàn Trần Vục thảo luận ra mấy biện pháp mới, buộc cậu ta phải kiểm soát nghiêm ngặt...
Quốc Kim Thái bị bãi chức không những trở thành người ra quyết định của "Tổ Con Suốt", mà còn trở thành "tham mưu trưởng" thi công của toàn đại đội. Mọi cách làm của "Tổ Con Suốt", các tổ khác đều vô tình làm theo. Cả trong ngoài đại đội, ai nấy đều như được ăn một viên thuốc an thần.
Nào ngờ, hôm nay vừa vào ca, Bành Thụ Khuê và Vương Thế Trung đã xảy ra một trận tranh cãi.
"Dừng một máy khoan, đúng là chủ ý của kẻ sợ chết! 'Tổ Con Suốt' không thể làm cái gương này!" Bành Thụ Khuê vừa phân công nhiệm vụ xong, Vương Thế Trung đã la oai oái lên.
Bành Thụ Khuê nghe hắn la hét càng lúc càng khó nghe, cũng nổi giận: "Phó tổ trưởng, nghe anh hay là nghe tôi!"
Vương Thế Trung rướn cổ lên. Thật khéo là Ân Húc Thăng đang đi dạo ngang qua, hắn lập tức la lên: "Chính trị viên, làm thế này tôi có ý kiến! Không thể vì trong thi công từng bị thương mấy người mà một lần bị rắn cắn, mười năm sợ dây thừng. Giao thiệp với đá, va quẹt chút da thịt có xá gì đâu!... Tôi thấy đây là một vấn đề... đường lối!"
Ân Húc Thăng vỗ vai hắn, hết lời ca ngợi tinh thần "hai không sợ" của hắn, nhưng lại không phủ nhận chủ trương của Quốc Kim Thái. "Tổ trưởng Bành, các cậu bàn bạc lại đi. Tôi còn có việc..." Ân Húc Thăng chuồn mất. Những chuyện về công trình, cậu đừng hi vọng moi được nửa ý kiến từ hắn.
Bành Thụ Khuê nghĩ ngợi, nói: "Thế này đi, phó tổ trưởng dẫn người đi vác gỗ chống, tôi và Tôn Đại Tráng ở lại mở máy khoan..." Một phần là anh sợ Vương Thế Trung làm bừa, phần khác cũng là để nói cho Vương Thế Trung biết: Kẻ không sợ chết không chỉ có một mình anh...
Cơn giận của Vương Thế Trung dịu đi đôi chút, cục cằn nói: "Vậy chi bằng để tôi ôm máy khoan..." Cái máy khoan ấy cứ như sinh mệnh của hắn, lúc nào cũng sợ người khác dùng không quen rồi làm hỏng mất.
– Cũng được. Đều bắt đầu đi thôi. Tôi nói lại lần nữa: Bất cứ ai không được vi phạm các biện pháp an toàn do tổ đề ra.
Các chiến sĩ lần lượt rời đi. Máy khoan của Vương Thế Trung phát ra tiếng "thình thịch".
Bành Thụ Khuê dẫn mấy người vừa đến dưới hòn đảo, chuẩn bị đi vác gỗ chống thì có một chiến sĩ gọi anh: "Tổ trưởng Bành, bên ngoài có người tìm anh!"
– Là ai?
– Không biết. Liên lạc viên bảo anh đi ngay lập tức.
Bành Thụ Khuê không yên tâm quay đầu dặn dò Trần Vục mấy câu, rồi đi ra khỏi hòn đảo.
Bành Thụ Khuê cúi đầu bước đi, trong lòng vẫn còn vương vấn chuyện trong hòn đảo. Vừa ra khỏi miệng hòn đảo, anh bất giác khựng lại:
– À... Cúc Cúc!
Là Cúc Cúc, quả nhiên là Cúc Cúc! Em cuối cùng cũng đến rồi... Bành Thụ Khuê tựa như từ trong hòn đảo tối tăm chợt nhìn thấy ánh sáng, lại như vừa từ trong ánh sáng bước vào hòn đảo địa đạo, trước mắt anh một mảng hoa vàng, một mảng tối thui, hai mắt cay xè, như muốn khóc. Đã bao nhiêu ngày rồi? Những lúc ngủ không được, anh từng nghĩ: Cúc Cúc đi lạc rồi sao? Rơi xuống sông rồi? Gặp phải kẻ xấu rồi?... Lúc ngủ say anh từng mơ thấy, Cúc Cúc ngồi ở sở đại đội đợi anh... Mặt đỏ ửng cười lao vào ngực anh... Bây giờ, Cúc Cúc chân thực đang đứng trước mặt anh rồi. Cái khuôn mặt vốn trắng hồng ấy nay đã trở nên phờ phạc, như vừa trải qua một trận bệnh nặng. Con bé hình như đang cười, nhưng nụ cười ấy là gượng gạo...
Lâu lắm, Bành Thụ Khuê không nói câu nào, cũng không nhúc nhích bước chân. Vẫn là Cúc Cúc mở lời trước: "Là Nhị Huynh đưa em đến..."
Bành Thụ Khuê lúc này mới nhìn thấy, con trai của đại gia Phúc Thường – Nhị Lăng Tử, kẻ năm xưa cầm đầu cướp bánh bao – đang đứng một bên. Anh vội vàng nói: "À, Nhị Lăng Tử, đi, vào tổ ngồi chơi..."
Nhị Lăng Tử ngốc nghếch cười nói: "Thôi ạ, tổ trưởng Bành, chị Cúc Cúc đi đến thôn em thì ngã bệnh, ở nhà em ba ngày. Mẹ em bảo em nói với anh, chị Cúc Cúc vẫn chưa khỏe hẳn, anh phải chăm sóc chị ấy cho tốt. Nếu ở đại đội không tiện, thì lại về nhà em ở." Nói xong, cậu ta từ biệt Bành Thụ Khuê rồi Cúc Cúc, rời đi.
Bành Thụ Khuê đờ đẫn dẫn Cúc Cúc đi về phía tổ, đến cái bọc hành lý cũng quên xách giúp Cúc Cúc. Vào đến phòng, lúc này mới như vừa hoàn hồn lại mà thốt lên một câu: "Cúc Cúc! Nhiều ngày thế này rồi, em... em đến bằng cách nào vậy!..."
Cúc Cúc sụp xuống ngồi trên sạp, hai tay che kín mặt...
Quãng đường này của cô, quả thực giống như Mạnh Khương Nữ ngàn dặm tìm chồng vậy... Tên chủ nhiệm cách mạng công xã đưa xấp tiền một nghìn đồng cho anh trai cô xong, liền giống như mua một con lợn con vậy, lập tức kéo cô đi đăng ký kết hôn. Cô khóc từ sáng đến tối, đến chết cũng không chịu điểm chỉ vào giấy kết hôn. Thừa lúc tên chủ nhiệm đi ra ngoài, cô mở cửa sổ phía sau trốn ra ngoài xuyên đêm trong cơn mưa lớn, đến nhà cũng không dám về. Cô trốn đến nhà cô trước, sau lại trốn đến nhà dì, thấy chỗ nào cũng không trốn được nữa, bèn lên đường xuất phát. Nhưng nhà cô và dì cũng không gom đủ tiền lộ phí, lúc ngồi xe đến huyện thành cách Long Sơn này còn hơn một trăm ba mươi dặm thì trong người không còn một xu dặn túi. Cô vừa nghe ngóng vừa chạy về hướng Long Sơn, dọc đường nài nỉ xin ké một chuyến xe chở hàng, xuống xe lại tiếp tục cất bước lên đường. Không có đồ ăn, một cô gái như cô không thể bỏ thể diện đi xin ăn, đành làm như kẻ trộm hái vài quả cà tím, nhổ dừa hành ở ruộng rau dọc đường, tạm lót dạ rồi lại lên đường. Khi chạy đến thôn Long Vĩ, cô vừa đói vừa bệnh nên ngất xỉu... Lúc này, nếu có một nơi vắng người, cô thật muốn nhào vào ngực Thụ Khuê khóc liền ba ngày. Nhưng cô đã nuốt ngược nước mắt vào trong.
Cô thấy trong mắt Thụ Khuê đong đầy nước mắt.
"Anh Thụ Khuê, anh đừng buồn... Em chẳng phải vẫn rất khỏe mạnh đây sao..." Cúc Cúc lau nước mắt nói.
Lúc này, nước mắt của Bành Thụ Khuê ngược lại không kìm được nữa. Anh ôm chặt đầu, không dám hé miệng.
"... Trên đời này rốt cuộc vẫn còn người tốt. Cả nhà đại gia Phúc Thường nghe nói em đến tìm anh, đã đón em về nhà đối đãi như khách quý. Đại gia bảo Nhị Lăng Tử đi bắt thuốc cho em, bác gái bữa trên làm mì sợi cho em, bữa dưới đập trứng gà cho em. Nằm trên sạp của bác ấy ba ngày, bác gái trò chuyện cùng em ba ngày, thế là khỏe hẳn rồi."
Bành Thụ Khuê cuốn thuốc lào rít một hơi, nặng nề thở dài một tiếng.
"Nghe Nhị Lăng Tử nói, cái gọi là 'sự kiện vạn tuế' gì đó của tiểu đoàn trưởng Quốc của các anh còn có chút liên quan đến anh. Thời buổi đó người dân nghèo đều đói lả người không đứng dậy nổi trên sạp, tiểu đoàn trưởng dẫn anh đi tặng kê, đó mới đúng là việc cộng sản làm chứ! Cộng sản đối với người nghèo, nào có chuyện thấy chết không cứu? Chúng ta không sợ mấy thứ đó!" Dừng một lát, Cúc Cúc lại an ủi: "Anh Thụ Khuê, anh cũng biết đấy, nhà thì em không thể về được rồi. Lần này em đến, chính là muốn nói với anh, chuyện thăng chức anh đừng có mong mỏi nữa. Anh có thừa sức lực, thiên địa rộng lớn thế này, thế nào cũng có chỗ cho hai chúng ta cơm ăn áo mặc. Chúng ta đi Sầm Đông Sầm Quan Đông (xông pha miền Đông Bắc) đi, đi nương nhờ cậu em đi! Anh còn nhớ Đại Thuận lớn hơn anh hai tuổi không, người ta xông pha miền Đông Bắc mười mấy năm, năm ngoái về nhà cưới được vợ, dẫn vợ cùng đi rồi."
Bành Thụ Khuê hổ thẹn cúi thấp đầu. Mình đi lính chín năm rồi, chẳng lẽ cũng phải giống như thế hệ trước, giống như Đại Thuận mà đến miền Đông Bắc mông lung tìm đường sống sao...
"Anh Thụ Khuê, đừng cứ mãi luyến tiếc bộ quân phục này." Thấy Thụ Khuê cứ mãi không nói gì, Cúc Cúc lại khuyên, "Cuối năm mau giải ngũ đi, ngàn vạn lần đừng mong mỏi thăng chức nữa, trong mệnh có ba thưng, chúng ta không đi cầu một đấu!"
– Thăng chức... Khụ! Chắc chắn là không được rồi. Sau một lát dừng lại, Bành Thụ Khuê tiếp lời, "Vì 'sự kiện vạn tuế' đó, cấp trên bảo tôi vạch trần tiểu đoàn trưởng Quốc, tôi..."
Đang nói chuyện, Ân Húc Thăng vừa lớn tiếng hô "Thụ Khuê", vừa bước vào.
– Đây chính là đồng chí Cúc Cúc phải không? Dọc đường vất vả rồi...
Cúc Cúc vội đứng dậy nhường chỗ. Bành Thụ Khuê giới thiệu: "Đây là chính trị viên Ân."
Ân Húc Thăng niềm nở nói với Cúc Cúc: "Tôi cũng là người Liêu Thành, không xa đâu... Ấy da, sao không báo tin trước một tiếng để Thụ Khuê ra đón cơ chứ! Anh xem anh xem..." Hắn quay ra ngoài lán hét lớn: "Liên lạc viên! Xách phích nước của sở đại đội qua đây! Cả nữa, bảo ban nấu ăn, trưa nay làm thêm món!"
Hắn khua môi múa mép một hồi, mới ngồi xuống. "Nghe nói chính quyền mới ở chỗ chúng ta đều thành lập rồi chứ? Thế nào, tình hình rất tốt phải không?"
– ... Rất tốt. Cúc Cúc nhìn Bành Thụ Khuê một cái, xã giao đáp.
– Em đến là tốt quá rồi, đồng chí Cúc Cúc. Nghỉ ngơi hai ngày, giới thiệu tình hình tốt đẹp lớn lao của quê hương cho toàn đại đội nghe một chút nhé. Điều này đối với các chiến sĩ là một sự cổ vũ lớn đấy!
Cúc Cúc cảm thấy toàn thân lạnh toát. Bành Thụ Khuê trầm ngầm nói: "Cô ấy vụng về kém ăn nói, không biết nói gì đâu."
– Sao lại thế được! Chuyện này để nói sau. Hai người cứ nghỉ ngơi trước đi, tôi còn có việc, rảnh rỗi lại đến thăm hai người. Nhé?
Cúc Cúc đứng dậy tiễn chính trị viên ra cửa, rồi quay đầu hỏi Bành Thụ Khuê: "Những chuyện em gặp phải, anh không nói với lãnh đạo sao?"
Bành Thụ Khuê khó nói lắc đầu: "Hây, có nói với ai cũng vô ích..."
Bành Thụ Khuê đối diện ngồi xuống với Cúc Cúc, bốn mắt nhìn nhau.
Cúc Cúc mặc chiếc áo vải thô màu xanh nhạt, quần vải thô màu nâu, đôi giày cao su màu vàng dưới chân vẫn là do Thụ Khuê tặng cô từ hai năm trước. Cô đã sớm qua cái tuổi thắt bím tóc rồi. Mái tóc ngắn đen nhánh sát bên cổ áo... Bành Thụ Khuê đột nhiên nhớ đến bím tóc mà Cúc Cúc đã cắt đi khi anh tòng quân, chỉ cảm thấy món nợ tình cảm thiếu Cúc Cúc, càng thiếu càng nhiều.
Hồi lâu, trên mặt Bành Thụ Khuê mới có chút nét cười, nói: "Cúc Cúc, thật khéo trong đại đội có hai nữ binh đến, em cứ ở chung với họ đi. Nghỉ ngơi cho lại sức rồi hãy hay..." Cây môi run rẩy động đậy, anh không biết nên nói gì nữa.
"Tạch tạch tạch..." Cửa hang vang lên tiếng súng báo động!
Bành Thụ Khuê "vút" một tiếng bật dậy, lao ra khỏi lán như tên bắn.
Cúc Cúc không biết đã xảy ra chuyện gì, cũng hoảng hốt chạy theo ra ngoài...