"Rồi sao nữa?"

"Hử? Sao không nói tiếp nữa?"

"Tôi vẫn chưa nghe đã tai mà."

Triệu Đức Hải cũng sốt ruột: "Đồng chí Hà, sao thế, khoản thức bị làm sao, khoản thức là có ý gì?"

Triệu Đại Vĩ vốn đang nghe với vẻ mặt đắc ý, vẻ vang lây, nhưng đến khi nghe thấy ba chữ "xem khoản thức", niềm mừng rỡ kia bỗng chốc tan biến sạch trơn. Bởi vì đồ vật là do chính tay cậu ta rửa sạch, cậu ta là người đầu tiên nhìn thấy toàn bộ hình dáng, "khoản thức" chính là chữ in dưới đáy đĩa...

"Xem khoản thức thì cái này..." Hà Thụ Bình hít sâu một hơi, để lộ vẻ tiếc nuối ngập tràn.

Mọi người đều ngơ ngác, người này ban nãy nói liến thoắng như súng liên thanh, sao giờ lại nghẹn họng như nuốt phải quả cân thế này: "Dưới đáy in chữ gì, anh nói mau lên xem nào."

"Chữ thì cũng chỉ là chữ thôi mà, có gì khó nói đâu."

Có một bà cụ còn thẳng thừng hơn: "Không phải cậu thanh niên này không biết chữ dưới đáy đấy chứ?"

Cuối cùng, Hà Thụ Bình vẫn thở dài: "Đại Minh Khang Hi niên chế."

"Chỉ có sáu chữ thôi á? Vì ít chữ quá à?"

"Tôi thấy đồ sứ khác cũng chỉ vài chữ, còn có loại bốn chữ nữa cơ mà, chắc không phải do ít chữ đâu."

"Thế rốt cuộc là vì sao?"

Đột nhiên, chẳng biết ai là người bật cười khì trước tiên, Bạch Học Tập không nhịn được, cũng cười theo.

Cô vừa cười, mấy người trẻ tuổi khác cũng không nén nổi, thảy đều bật cười.

"Các người cười cái gì thế?" Những người không biết chữ gãi tai gãi má, nghĩ mãi không ra.

Cười to nhất chính là Tiền Hữu Văn, cái tên dốt văn vừa đủ điểm qua môn: "Mọi người đã nghe qua niên hiệu 'Đại Minh Khang Hi' bao giờ chưa?"

Có người vỡ lẽ, vỗ đét vào lòng bàn tay: "Đúng rồi, Khang Hi là hoàng đế nhà Thanh, phải gọi là Đại Thanh Khang Hi mới đúng chứ. Nhà Đại Minh chẳng phải bị tổ tiên ông ta soán ngôi rồi sao? Đại Minh họ Chu, Đại Thanh họ Ái Tân Giác La, ghép hai triều đại lại với nhau, nghe thế nào cũng thấy kỳ quặc, rốt cuộc món này là của triều đại nào?"

"Liệu có khi nào đúng thật là đồ thời Minh không?" Có người nhỏ giọng hỏi, bởi vì món đồ này thật sự quá đẹp, một món đồ đẹp đẽ nhường này ai nấy đều chẳng nỡ liên tưởng đến hai chữ "hàng giả", mà mọi người đều có một "tiềm thức", cho rằng văn vật thì triều đại càng sớm, lịch sử càng xa xưa sẽ càng có giá trị.

"Rõ ràng rồi, Đại Minh bao giờ chẳng giá trị hơn Đại Thanh."

"Thời Minh có người thợ nào biết tiên tri, biết được nhà Thanh sẽ có một ông hoàng đế tên Khang Hi à?"

Mọi người cười ầm lên.

Lại có người khẽ hỏi: "Thế liệu có phải là đồ thời Khang Hi, lúc thợ viết chữ đã viết nhầm chữ 'Thanh' thành chữ 'Minh' không?"

"Đồ này vẽ rồng lại còn màu vàng tươi, rõ rành rành là đồ dành cho hoàng đế dùng, người thợ này đang công khai phản Thanh phục Minh đấy à? Mọi người không biết phản Thanh phục Minh là bị chém đầu chắc?"

Mọi người lại rộ lên cười lớn, ngay cả Hà Thụ Bình cũng không nhịn được mà bật cười, cười rồi lại thở dài tiếc nuối.

Chiếc đĩa sứ hoa văn mây rồng này thật sự quá đẹp, đẹp đến mức anh ta cũng chẳng muốn tin đây là đồ phỏng... Không đúng, thứ này đến đồ phỏng theo còn không bằng, cùng lắm chỉ coi là đồ giả, hơn nữa còn là do người đời sau làm giả, chẳng có chút tâm huyết nào, đến mức có thể viết sai cả khoản thức, sai một cách vô lý đến vậy.

Ở đây người tiếc nuối nhất chính là Triệu Đức Hải. Ông ta vốn tưởng hôm nay lập được công lớn, còn đắc tội với người bạn đồng sự lâu năm là Sở trưởng Lưu, ai ngờ bận rộn nửa ngày trời lại vớ phải một món hàng giả. Nhất là khi chạm phải ánh mắt như cười như không của Sở trưởng Lưu, ông ta hối hận khôn xiết.

Hối hận đến xanh ruột xanh gan!

Sau phen này, không biết lão Lưu sẽ thêu dệt bêu rếu ông ta thế nào. Chưa đầy ba ngày nữa, cả khu đều sẽ biết "chiến tích vẻ vang" tranh công rồi vớ phải hàng giả của ông ta. Đến lúc đó đi họp cũng chẳng còn mặt mũi nào, gặp mặt ai mà chẳng buông lời trêu chọc một câu: "Nghe nói ông coi hàng giả thành văn vật quý hiếm rồi báo cáo lên đấy à?"

Ôi chao ôi, ông ta không mất mặt nổi đâu, dạo này tốt nhất nên lánh mặt một thời gian, cứ để Vương Cương và Diêm Phượng Lan đi thay vậy.

"Hóa ra lại là hàng giả, mừng hụt một phen, món đồ đẹp đẽ thế này sao lại là đồ giả được cơ chứ?"

"Ai làm giả mà khéo tay thế, biết đâu lại là một vị đại sư nào đó."

...

Còn nói về người vui mừng nhất thì không ai khác ngoài Phan Văn Bảo, hai chữ "hàng giả" khiến những nếp nhăn nhăn nheo như vỏ quả óc chó trên mặt ông ta giãn ra không ít.

Bạch Học Tập thu hết biểu cảm của mọi người vào mắt, nỗi thắc mắc trong lòng lại chẳng biết tỏ cùng ai. Cô có thể chắc chắn mình không "nhìn" lầm, luồng ánh sáng xanh lục tỏa ra quanh món đồ rõ ràng đến thế kia mà, nhưng lỗi sơ đẳng rành rành trên khoản thức lại đủ để chứng minh đây không phải đồ tốt lành gì. Lẽ nào dị năng của mình vẫn chưa ổn định, thỉnh thoảng lại có lúc "mất linh"? Giống như lần đầu tiên nhìn thấy chiếc lư hương của bà cụ Tào, rõ ràng là đồ mô phỏng, chỉ vì làm giả khá tinh vi mà cô đã nhìn thấy ánh sáng đồng thau.

Than ôi, cái thứ dị năng lúc được lúc mất này, đến thời khắc mấu chốt xin đừng có hại người chứ!Mọi người thấy chỉ là một trò nhộn nhạo vô ích, tiếc hay không tiếc cũng chẳng quan trọng, dù sao cũng đã xem no nê náo nhiệt. Nhìn đồng hồ thấy đã vào giờ làm việc hơn một tiếng đồng hồ rồi, ai phải nấu cơm thì về nhà nấu cơm, ai đi làm thì mau chóng trở về vị trí, đám đông bắt đầu dần dần tản ra.

Bỗng nhiên, từ ngoài đám đông truyền đến một tiếng: "Xin đợi một chút!"

Mọi người ngoảnh đầu lại nhìn, thấy một chàng trai cao gầy trông rất sáng sủa, mắt Bạch Học Tập sáng rực lên.

Kiều Thành Hề nhảy xuống xe đạp, để xe lại cho Thái Tân Niên dựng, anh rảo bước thật nhanh đi thẳng vào chính giữa đám đông. Nơi đó, Hà Thụ Bình đang đặt chiếc đĩa sứ vỡ trở lại mặt đất, bởi vì là thứ không có giá trị nên Cửa hàng văn vật sẽ không thu nhận, chỉ có thể để lại cho văn phòng khu phố xử lý.

Kiều Thành Hề sợ món đồ bị ai giẫm phải va trúng, lập tức ngồi xổm xuống, nâng chiếc đĩa sứ lên, cẩn thận xem xét hai lượt, thần thái hệt như đang ngắm nhìn đứa con mới chào đời của mình.

"Thành Tử sao lại tới đây?"

"Kiều Thành Hề, anh muốn à? Thế thì anh cầm đi." Triệu Đại Vĩ nói với vẻ bực bội, uổng công cậu ta cặm cụi cọ rửa, ban nãy mép sứt còn cứa rách ngón tay, chảy mấy giọt máu liền, đi tiêm phòng uốn ván còn phải tốn tiền nữa chứ.

"Cho một thằng đầu đường xó chợ như nó làm gì?" Có người không phục hét toáng lên.

Bạch Học Tập ngoảnh lại nhìn, là một người xa lạ không quen biết. "Để anh ấy xem thử cũng chẳng sao, đồng chí Kiều từng làm thợ học việc ở Cửa hàng văn vật nửa năm đấy."

"Nó làm thợ học việc chẳng phải vì trộm đồ nên bị đuổi việc rồi sao?"

"Tôi cũng nghe nói thế, bảo là trộm một nghiên mực rất đắt tiền, hồi đó khối người biết đấy thôi!"

Thế là ánh mắt mọi người nhìn anh liền chuyển sang vẻ khinh bỉ và chán ghét. Thời buổi này mọi người đều căm ghét thói trộm cắp vặt vãnh, huống chi lại còn trộm món đồ có giá trị cao như thế, không bị bắt đi tù thì anh ta cũng chỉ là con cá lọt lưới, kẻ coi thường pháp luật mà thôi.

"Hừ, cái ngữ bị đuổi việc như anh thì còn nhìn ra được cái gì, đồng chí Hà người ta đã nói rồi, là đồ giả, loại đồ giả cấp thấp nhất."

"Phải đấy, mọi người nhìn bộ dạng của anh ta kìa, làm như thật ấy, lừa ai chứ?"

...

Bạch Học Tập không định giải thích giúp anh. Nét mặt Kiều Thành Hề vẫn điềm tĩnh, trong mắt anh lúc này chỉ có chiếc đĩa sứ vỡ kia. Anh nâng niu vuốt ve mép sứt, như đang vuốt ve vết thương của một đứa trẻ.

Hà Thụ Bình vốn đã định rời đi, thấy vẻ mặt của anh cũng nảy sinh chút cảm giác đồng bệnh tương lân: "Rất đáng tiếc đúng không? Tay nghề này, cốt gốm này, nước men này, nếu như không vỡ thì cũng coi là một tác phẩm nghệ thuật không tồi, đủ tiêu chuẩn bày bán ở quầy đối ngoại, quảng bá nét văn hóa đồ sứ thâm sâu của chúng ta với bạn bè quốc tế."

Nào ngờ Kiều Thành Hề lại lắc đầu.

"Không thể để ở quầy đối ngoại."

"Thế còn để vào đâu được nữa?" Hà Thụ Bình thốt ra câu đó xong liền tự thấy mình thừa thãi, đi hỏi một kẻ học mót nửa vời làm gì, đúng là rảnh rỗi sinh nông nổi.

"Để vào viện bảo tàng."

"Cái gì? Thứ này mà đòi để vào viện bảo tàng á? Ha ha ha, Kiều Thành Hề, đầu óc anh có vấn đề à? Viện bảo tàng chứ có phải bãi rác đâu, chẳng phải trạm thu mua phế liệu mà rác rưởi gì cũng nhét vào." Triệu Đại Vĩ làm như vừa nghe thấy một câu chuyện cười lớn nhất thiên hạ.

"Đây không phải là rác, đây là chiếc đĩa sứ hoa văn mây rồng men đấu thải chính tông thời Khang Hi, dẫu đã sứt mẻ thì cũng là bảo vật xứng đáng được trưng bày trong viện bảo tàng." Kiều Thành Hề cất giọng khàn khàn nói.

"Kìa, anh không biết chữ à, anh nhìn cho kỹ xem, trước chữ Khang Hi còn có hai chữ 'Đại Minh' kia kìa."

"Đây chính là đồ thời Khang Hi." Kiều Thành Hề khăng khăng khẳng định, tiếp đó liền mượn hộp dụng cụ của Hà Thụ Bình, tỉ mỉ lau chùi từng chút một.

Những người khác đều cho rằng Kiều Thành Hề bị điên rồi, chỉ có Bạch Học Tập, chẳng hiểu vì sao, có lẽ là do sự chuyên chú của anh, sự nâng niu trân trọng trên gương mặt anh khiến cô tin chắc những lời anh nói là thật: "Đồng chí Kiều, vì sao anh lại cho rằng đây là đồ thật, anh nói cho mọi người nghe được không?"

Bấy giờ Kiều Thành Hề mới nhận ra cô, vẻ tiếc nuối trên mặt bớt đi đôi phần, trầm giọng nói: "Về hình dáng bên ngoài, màu men, cốt gốm thì tin rằng ban nãy đồng chí Hà đã nói cho mọi người biết rồi, tôi xin phép không nhắc lại nữa. Rõ ràng, nếu không xét đến khoản thức thì đây là một món đồ sứ tinh xảo do lò quan chế tác, bất kể là chất đất cốt gốm, hoa văn vẽ bên trên hay màu nhuộm sử dụng, đều có thể suy đoán đây là một món đồ tinh xảo từ sau thời Minh và trước thời cận hiện đại. Điểm tranh cãi duy nhất chắc hẳn nằm ở phần khoản thức, đúng không?"

Hà Thụ Bình gật đầu, anh ta thừa nhận, vậy nên anh ta mới tiếc nuối.

"Còn về khoản thức, cá nhân tôi cho rằng không hề sai, quả thực là khoản thức được đề vào thời Thanh Khang Hi."

Đám người vây xem vừa được phổ cập một hồi kiến thức lịch sử, lúc này liền đem ra phản bác: "Này, anh có nhầm không đấy, hoàng đế nhà Thanh lại đi cho người đề tên triều đại trước lên đồ dùng của mình à, ông ta thích tự ngược hay bị ngốc thế?"

"Đúng đấy, chi bằng nói bên trong đám thợ lò quan năm đó có ẩn giấu người cũ của tiền triều, là nghĩa sĩ phản Thanh phục Minh, người ta cố tình viết chữ Đại Minh lên để chọc tức Khang Hi thì nghe còn xuôi tai hơn."

Nào ngờ Kiều Thành Hề lại lắc đầu, người trước nay vốn kiệm lời như anh, lần đầu tiên đứng ra giải thích trước bàn dân thiên hạ: "Khoản thức này chắc hẳn do chính Khang Hi hạ lệnh cho lò quan đề lên. Bởi vì khi Khang Hi mới lên ngôi, vua trẻ tôi ngờ, trong lo ngoài nghẽn, ngay cả người nắm quyền cũng chẳng dám chắc triều đại này có thể duy trì được hay không. Ví dụ như thời kỳ đầu loạn Tam phiên, một số đại thần thậm chí còn dâng sớ kiến nghị từ bỏ Bắc Kinh, rút lui về ngoài quan ải."

Những điều này đều là sự thật lịch sử cơ bản, không có gì sai, Hà Thụ Bình gật đầu.

"Điều này đủ để chứng minh, vào thời kỳ đầu nhà Thanh, bất kể vua hay tôi đều thiếu tự tin vào sự thống trị của mình."

"Mà Khang Hi vì muốn củng cố giang sơn, vào năm Khang Hi thứ mười sáu từng ban bố một lệnh cấm niên khoản, sách 'Phù Lương Huyện Chí' thời Càn Long nhà Thanh từng có ghi chép: 'Năm Khang Hi thứ mười sáu, Huyện lệnh Trương Tề Trọng, người Dương Thành, cấm các hộ lò sứ trong trấn viết niên hiệu cùng chữ nghĩa của thánh hiền lên đồ sứ, để tránh bị tàn phá.'【1】 Đó là lý do vì sao rất nhiều đồ sứ trong thời kỳ đó trên khoản thức đều không có chữ 'Đại Thanh', mà chỉ có hai chữ 'Khang Hi', chính là nhằm tránh việc khi đồ sứ bị sứt mẻ rơi vỡ, người ta lại diễn giải thành điềm báo 'Đại Thanh sắp tàn'."

,