Trong đó, một bà cụ họ Tần ở Ủy ban 2 nắm lấy tay Bạch Học Tập bảo: "Cán bộ Tiểu Bạch, cảm ơn cháu nhé, bà chẳng thiếu thốn thứ gì đâu, mùa đông các cháu vừa mới phát cho bà chiếc chăn bông, bà đắp ấm áp lắm."

"Còn cả con bé Hồng Mai nữa, cái chai nước cất tiêm cháu cho bà, bà đổ đầy nước sôi rồi nhét dưới chân giường, ngủ ấm cả đêm."

Bà cụ tính ra tuổi tác cũng chưa quá cao, chỉ hơn Thường Cúc Hương chừng vài tuổi, nhưng vì rụng mất mấy cái răng cửa, nói chuyện phì phò lọt gió nên nom già hẳn đi. Bà nắm tay cả ba cô gái một lượt, không ngớt cảm thán: "Xã hội mới tốt thật đấy, những kẻ già nua như chúng tôi cũng được chính phủ quan tâm, cảm ơn các cháu, cảm ơn Chủ tịch, mong Chủ tịch sống lâu trăm tuổi."

Mọi người đều bật cười, Bạch Học Tập thấy những cảnh này thú vị hơn hẳn mấy cái đại hội do Vương Cương bày vẽ ra nhiều. Ba cái đại hội đó toàn là ông ta tự viết sẵn bài phát biểu rồi bắt người ta học thuộc lòng đem đọc, nghe một đôi lần còn thấy có chút ý nghĩa, nghe nhiều rồi cũng chỉ đến thế mà thôi.

"Bà Tần, bà cứ yên tâm nghỉ ngơi ở nhà, hôm nào ấm áp thì ra phơi nắng một chút, có khó khăn gì cứ tìm đến khu phố, bà nhớ chưa?"

"Nhớ rồi, nhớ rồi, các cháu mau về đi, đi đường cẩn thận nhé... nhất là đoạn đầu ngõ nhà mình ấy, chỗ bên ngoài nhà vệ sinh công cộng, người ta đổ toàn rác là rác, thối hoắc mà lại còn trơn trượt nữa. Mấy hôm trước bà rỗi việc còn ra quét tước đôi chút, hai hôm nay trong người mệt mỏi rã rời, không ra quét được, khéo chừng lại chất thành đống rồi cũng nên."

Bạch Học Tập có chút ấn tượng, lúc vừa đi vào ngõ bọn cô đã thấy không ít tro than tổ ong, nhà vệ sinh công cộng thì đóng băng cứng ngắc, ngặt nỗi có người dân đem rác đổ bừa bãi ngay đầu ngõ, lá rau thối rữa rồi cả trứng ung tích cóp nửa năm trời, lắm lúc chẳng phân biệt nổi rốt cuộc là thứ gì bốc mùi, người đi ngang qua đều phải bịt mũi.

"Vâng, chúng cháu sẽ cẩn thận ạ, nhưng mà từng ngõ chẳng phải đều cắt cử người thay phiên nhau quét dọn vệ sinh công cộng sao, sao chỗ ngõ nhà bà lại... lát nữa cháu sẽ tìm bác Tần hỏi xem sao."

Bác Tần là cháu họ của bà cụ Tần, cũng ở cùng trong sân đại tạp viện này, đảm nhiệm vị trí Nhất đại gia quản viện. Thường ngày bên ủy ban khu dân cư có việc gì đều thông báo trước cho các đại diện quản viện của từng sân, thế nên Bạch Học Tập từng tiếp xúc với bác ấy mấy lần, coi như khá quen mặt.

Quả nhiên, bác Tần vừa nghe nhắc đến chuyện đổ rác bừa bãi là đã bốc hỏa: "Tôi cũng đang nghĩ nát óc xem đứa thất đức nào đổ bậy đổ bạ đây, nhưng mấy hôm nay rình mãi mà chẳng bắt tận tay được. Đáng lý đợt này tới lượt sân bên cạnh quét dọn, nhưng rác chất đống nhiều quá, lại thối inh ỏi, bên đó cũng sinh ấm ức nên chẳng thèm quét nữa."

Mang tâm lý so bì ấy, ắt sẽ có người đâm ra chểnh mảng, đình công.

Đối với những mâu thuẫn nội bộ nho nhỏ kiểu này, Bạch Học Tập trước giờ không bao giờ can thiệp sâu: "Vâng, thế đành phiền bác Tần để mắt trông chừng giúp cháu."

Bước ra khỏi cổng lớn, Lý Hồng Mai chỉ tay về phía trước bảo: "Nhà bác Phan Văn Quý ở ngay đằng trước, có ghé qua xem một chút không?"

Vốn dĩ Phan Văn Quý đã thuộc diện hộ cứu tế nhiều năm nay, nhưng sang năm nay chẳng phải Phan Ngọc Liên đã nhận lại tổ tiên rồi sao, lại còn có thêm nhà cửa, thành thử ông ấy không còn đủ tiêu chuẩn nhận trợ cấp cứu tế nữa.

"Đi thôi, qua ngó một chút."

Phan Văn Quý vẫn sống trong căn phòng gác cổng nhỏ hẹp ấy, nhưng khác hẳn vẻ bừa bộn nhếch nhác trước kia, lần này lúc các cô tới nơi thì thấy đống đồ đạc ngổn ngang trước cửa đã được dọn sạch, nền đất và mảng tường đều được cọ rửa sạch sẽ, trên vách tường ngoài còn treo ngay ngắn mấy xâu ớt khô, trông đỏ rực đầy không khí tươi vui.

Bên trong nhà, lúc trước chỉ một mình ông sống thì đồ đạc chất đống chẳng còn chỗ đặt chân, nền nhà ẩm ướt, cả căn phòng nồng nặc mùi ẩm mốc. Giờ đây những thứ tạp nham mốc meo bốc mùi đều đã biến mất, cả gian phòng được thu dọn tinh tươm như mới, tường quét vôi trắng sạch sẽ, nền nhà cũng khô ráo hơn hẳn, dường như ngay cả ánh sáng rọi vào cũng sáng sủa hơn đôi phần.

Phan Ngọc Liên vừa vặn xách thùng nước giếng từ hậu viện đi tới, nhìn thấy các cô liền thoáng ngẩn người: "Mọi... mọi người sao lại đến đây."

"Bọn chị đến thăm bác Văn Quý, tiện thể ghé thăm em luôn, dạo này thế nào rồi?"

Phan Ngọc Liên vội vàng đặt thùng nước xuống, vuốt lại mái tóc. Hiện giờ cô ta đã cắt tóc ngắn, tuy da dẻ đen đi nhiều so với trước nhưng đó lại là minh chứng cho việc có thể đường hoàng bước đi dưới ánh mặt trời. Hai gò má dần dần có sắc hồng hào, trong đáy mắt cũng không còn ngấn lệ dáng vẻ đáng thương tội nghiệp như trước, nom tràn đầy sức sống mà một phụ nữ lao động ở độ tuổi này nên có.

Bạch Học Tập rất hài lòng trước sự thay đổi của cô ta: "Bên chỗ bác Văn Quý em chịu khó để mắt chăm nom một chút, nếu có khó khăn gì cứ tìm đến bọn chị."

"Không có khó khăn gì đâu, chúng em đều rất tốt, bố em bảo cảm ơn mọi người đã đứng ra lấy lại công bằng, ông cụ khỏe lắm, khỏe thật sự đấy, không tin mọi người cứ hỏi bố em xem." Cô ta xách thùng nước vào góc bếp nhỏ tự cơi nới dưới mái hiên, gọi với vào trong: "Bố, bố ra đây một chút, cán bộ Bạch và mọi người tới chơi này."

Phan Văn Quý thong thả từ trong nhà bước ra, khoác trên người chiếc áo khoác quân đội cũ mèm nhưng nom vẫn tương đối sạch sẽ. Mái tóc dài bù xù như tổ quạ trước kia đã được cạo thành đầu đinh gọn gàng, đầu đội mũ Lôi Phong, chòm râu dài ngày trước hay dính hạt cơm nước canh nay cũng cạo nhẵn nhụi... chưa kể đến tinh thần của cả người, khóe miệng tươi cười rạng rỡ.

Bạch Học Tập thầm nghĩ, dẫu cho Phan Ngọc Liên chỉ vì căn nhà, dẫu chỉ là diễn trò đi chăng nữa, thì đối với mười năm cuối đời của Phan Văn Quý, đây âu cũng là một chuyện tốt.

"Thế công việc hiện tại của em tính sao rồi?"

Phan Ngọc Liên lập tức tắt nụ cười: "Em cũng hết cách, ngay cả bằng tiểu học em cũng chẳng có, cơ bản là chẳng đơn vị nào chịu nhận em."

"Thế em biết được bao nhiêu chữ, tên của mình có biết viết không?"

"Em biết khá nhiều đấy ạ, mấy năm trước em bị liệt... nằm một chỗ, toàn thích đọc sách báo cho qua ngày, chữ nào không biết thì tra từ điển.""Thế có viết được không?"

"Biết chứ, con gái tôi biết viết nhiều chữ lắm đấy, mấy tờ cam kết dạo trước đều do nó tự tay nắn nót viết từng chữ một, chính mắt tôi trông thấy mà!" Phan Văn Quý đỡ lời chen vào.

Bạch Học Tập gật đầu, mấy bản cam kết đó cô từng xem qua rồi, nét chữ khá đẹp, từng nét từng nét ngay ngắn thẳng hàng, hơn nữa cách dùng từ ngữ pháp đều chuẩn xác, đủ thấy mấy năm nằm bẹp giường cô ta không hề lãng phí thời gian, cũng đã đọc qua không ít sách vở.

Đấy xem, chỉ cần không từ bỏ việc học, dẫu chỉ nằm yên đọc sách thì cũng có thể tự tích lũy được chút kiến thức cho mình. Bạch Học Tập lạc quan tếu nghĩ bụng, chuyện này cũng giống như việc đi vệ sinh ngồi đọc hướng dẫn sử dụng nước tẩy bồn cầu vậy, kiến thức cứ thế bất ngờ chui tọt vào đầu lúc nào chẳng hay.

"Vậy em cứ thử tìm việc xem sao, để ý xem mấy đơn vị xung quanh có chỗ nào tuyển công nhân thì tích cực nộp đơn, phía bọn chị cũng sẽ để ý giúp, nhưng hiện giờ người xếp hàng chờ việc đông lắm, hy vọng của em cũng không lớn đâu." Đây là lời nói thật, dì Trương ở chợ rau quen biết rộng là thế, mua miếng thịt hay thứ gì đều dễ dàng, vậy mà con gái dì ấy muốn đổi sang một công việc nhàn hạ hơn một chút tới giờ vẫn chưa xong kia kìa.

Bởi vậy, tuy chỉ là nhân viên thời vụ, nhưng Bạch Học Tập thực sự rất trân quý công việc hiện tại này, cứ chăm chỉ làm việc, miễn không tự biến mình thành trâu ngựa cuốn vào vòng xoáy áp lực là được.

Lúc rời khỏi nhà Phan Văn Quý, Vương Chi Chi bỗng ghé tai nói nhỏ: "Học Tập, Hồng Mai, vừa nãy tao thấy trong đống tro than kia hình như giấu thứ gì đó."

"Thứ gì cơ?"

"Trông giống vỏ trứng gà, nhưng tao cũng không dám chắc, chỉ thoáng nhìn thấy một góc nhỏ thôi, không nhiều lắm."

Bạch Học Tập lập tức hứng thú: "Đi đi đi, ra xem thử coi."

Lý Hồng Mai không hiểu mấy cái vỏ trứng gà thì có gì đáng để kích động: "Chi Chi mày nhìn thấy nhiều không? Nhà ai đập trứng xong vứt vỏ vào đống tro than cũng là chuyện thường mà."

Vương Chi Chi ra vẻ bí hiểm bảo: "Nhưng tao thấy nhiều lắm, nom cứ giông giống... ừm, giống đợt chị họ tao ở cữ tẩm bổ ấy."

Ở tỉnh Thạch Lan có phong tục, phụ nữ ở cữ phải ăn nhiều trứng gà, ăn xong đến ngày đầy tháng thì đem toàn bộ vỏ trứng đổ ra ngã ba, ngã tư đường gần nhà nhất, để người qua đường và súc vật qua lại giẫm đạp lên. Vỏ trứng càng bị giẫm nát vụn, bị tha đi càng xa thì đứa trẻ sau này càng có nhiều phúc khí.

Khổ nỗi thời buổi này làm gì có mấy nhà đủ điều kiện ăn trứng gà mỗi ngày, chị họ của Vương Chi Chi là gả cho một cán bộ trên khu nên mới có cuộc sống sung túc như thế. Điểm khiến cô ta thấy kỳ quặc chính là ở chỗ, những người sống trong ngõ này toàn là quần chúng nghèo khó, theo lẽ thường không thể nào ăn nhiều trứng gà đến thế được.

Ba người đi tới bên ngoài nhà vệ sinh công cộng, thấy đống tro than vẫn còn đó, Bạch Học Tập liền nhặt một cành cây nhỏ gạt qua gạt lại, quả nhiên khều ra được một bọc vỏ trứng gà bị chôn vùi bên dưới. Vỏ trứng chưa nát lắm, đoán chừng cũng muốn làm theo hủ tục xưa, mượn chân người ra vào đi vệ sinh giẫm nát giúp, nhưng lại không dám đường hoàng đem đổ ra ngã ba đường vì sợ người khác nghi ngờ.

Ánh mắt Bạch Học Tập thoáng xao động, nhớ ngay tới mấy chục quả trứng gà không rõ tung tích ở ngõ Hòe Thụ hôm trước.

Và đáp án cũng quá đỗi rõ ràng, mấy con ngõ lân cận này hễ nhà nào vừa sinh con nít, nhà đó chắc chắn có hiềm nghi lớn nhất.

"Học Tập, mày đoán ra là ai rồi à?" Vương Chi Chi ghé đầu sang hỏi.

"Mày cũng bảo là giống nhà ở cữ rồi còn gì, chuyện này chỉ cần bác Tần đi dò la một vòng là ra ngay."

Chuyện mất trộm trứng gà này cùng lắm chỉ là mâu thuẫn nội bộ cỏn con, Bạch Học Tập vẫn kiên định với nguyên tắc "cứ để cấp dưới tự xử lý", "cấp trên không nên can thiệp vào những khúc mắc mà cấp dưới có thể tự giải quyết": "Đi thôi, chiều nay bọn mình còn khối việc phải làm đấy."

Phải mất trọn hai ngày trời mới đi thăm hỏi hết toàn bộ các hộ diện cứu tế. Gần một nửa trong số họ đều bảo không gặp khó khăn gì, chẳng muốn làm phiền đến chính phủ; nhưng cũng có những nhà thực sự lâm vào cảnh khốn khó, chẳng hạn như ốm đau không có tiền nằm viện, thiếu thốn lương ăn, không có tiền sắm sửa đồ Tết... Những việc này đều cần Bạch Học Tập và Lý Hồng Mai chạy ngược chạy xuôi từng chuyện một, xin ý kiến lãnh đạo, liên hệ điều phối với các đơn vị bên ngoài, thậm chí còn phải kiêm luôn cả việc đưa người đi viện.

Vì rất nhiều hộ cứu tế là những cụ già neo đơn, tuổi cao sức yếu, đi lại khó khăn, mà đơn vị lại chẳng có xe công để sử dụng, Bạch Học Tập đành phải dắt díu họ chạy tới bệnh viện hết chuyến này đến chuyến khác.

May mắn thay, cô dù sao cũng được coi là dân trong nghề, có thể đăng ký khám bệnh chuẩn xác, đưa ra những lời khuyên hữu ích cho từng xét nghiệm nhỏ, việc lấy phiếu kết quả hay chụp chiếu cũng vô cùng thuần thục, đỡ mất khối thời gian và cũng giúp các cụ già khỏi phải chịu cảnh leo lên leo xuống vất vả nhọc nhằn.

Bận túi bụi như thế đâm ra lại bỏ quên mất công việc chính vụ. Rốt cuộc đến tận ngày hăm hai tháng Chạp, có người đã tìm thẳng tới bệnh viện: "Tiểu Bạch vẫn còn ở đây à, mau lên em ơi, có người đang chờ em làm thủ tục đăng ký kết hôn kìa, rồng rắn xếp hàng dài ngoằng rồi."

Đăng ký kết hôn không khó, Tôn Chính Nghĩa bình thường cũng có thể làm thay cô vài ngày, ngặt nỗi gần đây mảng công việc của anh ta cũng rất nặng nề, thường xuyên bị Triệu Đức Hải và Vương Cương sai bảo tới mức chân không chạm đất. Mấy đôi trẻ tới đăng ký kết hôn chạy đi chạy lại năm lần bảy lượt mà vẫn chưa xong việc, thành thử trong bụng ít nhiều cũng có điều phiền lòng, Diêm Phượng Lan vội vàng bảo Tiền Hữu Văn chạy đi tìm Bạch Học Tập về gấp.

Hai người hối hả trở về cơ quan, quả nhiên trước cửa phòng làm việc của Bạch Học Tập đã có tới ba bốn mươi người đang đứng xếp hàng chờ đợi.

"Xin lỗi, vô cùng xin lỗi, để mọi người phải đợi lâu thế này là lỗi của tôi, tôi xin chúc trước mọi người tân hôn vui vẻ, sớm sinh quý tử, gia đình hòa thuận êm ấm, vạn sự cát tường như ý!"

Những cặp đôi vốn đang có đôi phần bực dọc sốt ruột lập tức bị câu nói khéo léo làm cho vui vẻ, ai nấy đều tươi cười rạng rỡ: "Cảm ơn cán bộ Bạch nhé."

,