Chỉ cần đúng một món này thôi là đủ để hai bà cháu đánh chén sạch veo cả nồi cơm trắng!

"Ngon quá, Món đậu đũa muối này ăn không giống cháu làm, ai cho thế?"

"Chị Lỗ Hương Hoa đấy ạ, bà có biết chị ấy không?"

"Biết chứ, chị gái cô ấy hình như là thông gia với nhà ông Phùng."

"Thế người ta mới bảo bà đúng là tú tài chẳng bước chân ra khỏi cửa mà chuyện gì trong thiên hạ cũng rành."

*

Sáng hôm sau vừa đi làm đã phải họp ngay, chủ đề đầu tiên của cuộc họp: Cố gắng hết sức giải quyết vấn đề việc làm cho cư dân trong địa bàn quản lý hiện tại.

Từ trên xuống dưới ai nấy đều ủ rũ mặt mày, đừng nói tới những trường hợp thuộc nhóm yếu thế như Lỗ Hương Hoa hay Phan Ngọc Liên, ngay cả bên cạnh Vương Cương và Diêm Phượng Lan cũng có họ hàng chưa có việc làm. Sau lưng mọi người đều xì xào bảo hai người họ làm phó chủ nhiệm uổng công chẳng giải quyết nổi tích sự gì. Họ cũng muốn làm người tốt lắm chứ, cũng muốn ai ai cũng có việc làm cả thôi, nhưng ngặt nỗi họ lấy đâu ra cái năng lực ấy?

Chủ đề thứ hai: Làm tốt công tác thanh niên trí thức về nông thôn đợt mùa xuân.

Điểm chung của hai vấn đề này nằm ở chỗ cơ hội việc làm quá ít ỏi, trong thành phố không sắp xếp nổi thì chỉ còn nước về vùng nông thôn, tự lực cánh sinh kiếm miếng ăn nuôi sống mình. Học sinh mới tốt nghiệp có thể làm theo cách đó, nhưng những người vướng bận cả gia đình như Lỗ Hương Hoa thì phải tính sao đây?

Vương Cương thở ngắn than dài, than đến mức Triệu Đức Hải cũng phát bực: "Anh có ý kiến gì thì cứ nói ra, đừng để cảm xúc tiêu cực lan sang cả công việc như thế."

"Tôi cũng muốn tích cực lắm chứ, nhưng tích cực làm sao nổi."

Triệu Đức Hải Khẽ hắng giọng: "Thế này đi, lực lượng nòng cốt chúng ta phải đi đầu làm gương. Tôi đã bảo Đại Vĩ lọc ra một bản danh sách gồm những cư dân đang cần việc làm cấp bách nhất vào lúc này, tổng cộng có hai mươi người. Mỗi đồng chí nòng cốt chúng ta nhận phụ trách hai người, cố gắng trong vòng một tuần phải tìm được cho họ một công việc để có lương thực nối bữa cái đã, chứ cứ ráng gượng tiếp sợ là sẽ xảy ra chuyện mất."

"Từng đồng chí có mặt ở đây phải nâng cao tinh thần cảnh giác gấp bội, nhất định phải triển khai rốt ráo công tác này. Việc này liên quan trực tiếp đến đợt bình xét cuối năm của mỗi người đấy, ai không hoàn thành thì cuối năm sẽ bị hủy tư cách xét thi đua khen thưởng, mọi người không có ý kiến gì chứ?"

Cả phòng họp chẳng ai lên tiếng.

Cán bộ Dương đang nghỉ thai sản vẫn chưa đi làm lại, tính cả Thái Tân Niên cùng ba vị lãnh đạo, cộng thêm sáu người trẻ tuổi, mỗi người chia nhau hai chỉ tiêu thì nhiệm vụ này quả thực khá nặng nề. Nhất là đối với người mà hầu như cả nhà đều thất nghiệp như Lý Hồng Mai, bảo cô ta biết chạy vạy nơi đâu để tìm việc cho người khác?

Còn Bạch Học Tập ngồi gần, mắt lại tinh tường, vừa liếc qua mấy cái tên trên danh sách, hơi ngẫm nghĩ một thoáng liền nhận ra ngay cách phân bổ nhiệm vụ này cũng lắm bài bản mưu mô gớm. Trong đó có hai người thuộc diện nam giới được chia cho Triệu Đại Vĩ, nói khéo là cùng phái nam nên dễ làm việc, nhưng hai người này lại là những người trẻ tuổi nhất, thể lực tốt nhất trong số hai mươi người đang cần việc làm khẩn cấp. Những người như thế khi đi tìm việc vốn dĩ đã dễ dàng hơn người khác đôi phần.

Trong khi đó Lý Hồng Mai và Tôn Chính Nghĩa lại bị chia cho những người ốm đau quặt quẹo, thậm chí là tàn tật, rõ ràng rành rành là nhiệm vụ bất khả thi.

Hai người họ chưa nhìn thấy danh sách nên vẫn còn mù tịt chẳng hay biết gì, chỉ mải lo lắng suông, nào có ngờ chính mình mới là người đáng lo nhất.

Bạch Học Tập bèn cất lời: "Thế này đi ạ, chúng ta cũng đừng chia như vậy nữa, kẻo chia không đều lại nảy sinh chuyện chẳng vui. Chi bằng cứ xáo trộn danh sách lên rồi bốc thăm cho xong."

Tiền Hữu Văn lập tức hưởng ứng: "Được được được, tôi tán thành."

Vương Chi Chi: "Tôi cũng tán thành."

Lý Hồng Mai và Tôn Chính Nghĩa vội vàng phụ họa, bảo rằng họ cũng hoàn toàn đồng ý.

Thái Tân Niên ho khan hai tiếng, những nếp nhăn trên mặt như giãn cả ra, khóe miệng cũng thoáng nét cười khó nén: "Ôi chao, ý kiến này của Tiểu Bạch hay đấy."

Diêm Phượng Lan chắc chắn cũng tán thành.

Chỉ còn lại ba người đàn ông kia là nín thinh chẳng buồn hé răng. Bạch Học Tập thầm buồn cười trong bụng, chuyện cỏn con tày nắm tay thế này mà cũng bày đặt vẽ rắn thêm chân, thích vẽ thì cứ việc, đằng nào cô cũng chẳng sợ đắc tội với ai.

Sau cùng, Triệu Đức Hải không chịu nổi áp lực, lại chẳng thể nói thẳng ra là danh sách này mình đã nghiên cứu kỹ lưỡng rồi phân chia từ trước, đành phải thiểu số phục tùng đa số, đồng ý bốc thăm.

Trước mặt bao nhiêu con người thế này, chẳng ai dại gì mà đi giở trò mờ ám. Sau khi xáo tung lên rồi tiện tay rút bốc, bắt trúng ai thì nhận người đó, ai nấy đều không một lời oán thán. Rất may mắn, hai lao động có ưu thế vượt trội kia lần lượt rơi trúng tay Lý Hồng Mai và Tôn Chính Nghĩa, nét mặt Triệu Đại Vĩ thoáng chốc sượng sùng ngượng nghịu ra mặt.

Bạch Học Tập cũng chẳng biết là do mình may mắn hay thế nào, Phan Ngọc Liên với Lỗ Hương Hoa lại bị cô bốc trúng. Xem ra đã giúp người thì phải giúp cho trót vậy.

Tan họp, Lý Hồng Mai và Vương Chi Chi kéo nhau sang tìm Bạch Học Tập: "Thế này thì biết tính sao đây, tụi mình biết đi đâu mà tìm việc cho người ta bây giờ?"

"Đến cả việc nhân viên thời vụ cũng chẳng kiếm đâu ra nữa là. Một cậu học sinh cấp ba ở khu viện nhà tôi hai hôm trước vừa phải tốn toi hai trăm đồng mới mua được một suất nhân viên thời vụ quét dọn nhà vệ sinh đấy."

Lý Hồng Mai sợ đến mức lè lưỡi: "Chị làm gì có ngần ấy tiền."

Vương Chi Chi cũng thở dài thườn thượt: "Tôi hỏi anh Tôn rồi, các tổ thủ công nghiệp trong khu phố mình đều kín chỗ cả rồi. Mấy tổ đang ăn nên làm ra như tổ bóng đèn, tổ kim khí, tổ hộp giấy thì còn tạm được, chứ mấy tổ làm que diêm với giấy dầu các thứ thì ngắc ngoải lay lắt, thật sự chẳng chen chân vào nổi đâu."

"Học Tập, còn em thì sao? Có tính toán gì chưa?"

"Nếu không được thì chúng ta tự đứng ra lập một tổ."

Lý Hồng Mai: "Hả?"

Vương Chi Chi: "Sao cơ?"Bạch Học Tập lấy cuốn sổ ghi chép của mình ra. Hai hôm nay cô đã tìm Tôn Chính Nghĩa để thỉnh giáo về chuyện thành lập tổ thủ công nghiệp trong khu phố, thực ra cũng không khó khăn như tưởng tượng. Dù hồi cuối năm ngoái cấp trên có yêu cầu phải cố gắng sáp nhập lại, mỗi khu phố chọn ra một tổ mũi nhọn làm chủ lực, các tổ khác làm phụ trợ, nhưng trên thực tế thì việc triển khai cực kỳ trắc trở. Ai nấy cũng đều mong có miếng ăn bỏ bụng, giờ các bác không cho người ta làm nữa, hoặc cố tình cắt giảm hạn ngạch kế hoạch của người ta, thế chẳng phải là chặn đường sống của người ta hay sao?

Thế nên Tửu Tiên Kiều cũng giống hệt như các khu phố khác, tiến độ vô cùng ì ạch.

"Nào là bóng đèn, kim khí, cơ điện, dây đay, diêm quẹt, hộp giấy, may vá... đều có đủ cả rồi, tụi mình còn lập thêm được tổ gì nữa đây?" Lý Hồng Mai có chút dao động, bởi cô biết rõ Bạch Học Tập không phải là người nói năng bừa bãi không căn cứ. Một khi cô đã nêu ra thì ắt hẳn đã làm công tác chuẩn bị từ trước rồi.

Quả nhiên, chỉ nghe Bạch Học Tập thản nhiên nói: "Chúng ta sẽ lập một tổ dưa muối, chuyên phụ trách muối dưa cà các loại."

"Mấy thứ dưa muối này nhà nào mà chẳng có, muối ra rồi khéo lại chẳng bán nổi ấy chứ."

Vương Chi Chi lập tức gạt đi: "Hồng Mai, chị quên mấy quầy bán dưa muối ở hợp tác xã mua bán với cửa hàng thực phẩm phụ rồi à? Trong đó bán bao nhiêu là dưa muối, người mua đông nườm nượp chứ ít ỏi gì đâu. Đâu phải ai cũng biết muối, như tôi với bố tôi là chịu chết đấy thôi, nhà tôi muốn ăn dưa muối đều phải đi mua cả."

"Như cái cửa hàng chi nhánh hợp tác xã mua bán ở phố Tây Ngũ Lý Hà sát vách ấy, món tương đậu bên đó ngon tuyệt cú mèo luôn, bố tôi mê tít đồ bên đấy, cứ hễ đến thứ Năm là phải dậy thật sớm ra xếp hàng cho bằng được. Mấy món này chủ yếu ăn nhau ở tay nghề, làm ra mà ngon thì dẫu có giấu tít sâu trong ngõ hẻm người ta cũng lùng bằng được tìm đến mua."

"Cái đó thì đúng thật, nhưng mà... trong số hai mươi người đợt này của chúng ta đâu có ai làm dưa muối ngon đâu, ít nhất là trong hồ sơ chẳng ai ghi món này vào mục sở trường kỹ năng cả."

Bạch Học Tập bưng bát đậu đũa chua còn thừa lại từ hôm qua ra: "Mọi người nếm thử xem."

"Chua thanh ngon miệng, đậm đà thật đấy!"

"Vừa chua vừa giòn sần sật, mà lại không bị mặn gắt, ai muối thế này?"

Tôn Chính Nghĩa đứng bên cạnh quan sát từ đầu đến cuối giờ mới vỡ lẽ: "Khá lắm Học Tập, hóa ra em tính toán nước cờ này từ trước rồi." Thế là anh thao thao bất tuyệt kể lại chuyện hôm qua Lỗ Hương Hoa tới đòi việc làm. Thảo nào tự dưng cô lại nhận dưa muối của người ta, té ra là đã có dụng ý cả.

Bạch Học Tập bị mọi người khen đến mức ngượng chín cả mặt: "Thôi thôi thôi, mọi người đừng tâng bốc em nữa. Chị Lỗ biết làm nhiều loại thật đấy, nhưng món làm đỉnh nhất thì chỉ có đậu đũa muối chua thôi, còn mấy món khác cũng bình thường. Chúng ta muốn dựng được một tổ ra hồn thì phải mời bằng được một người thợ lành nghề về đây. Có một người thợ tiếng tăm lừng lẫy dẫn dắt, một là có thể mượn danh tiếng sẵn có để phát triển mở rộng, hai là người ta đã lăn lộn trong nghề này mấy chục năm trời, muối ăn vào bụng còn nhiều hơn gạo chúng ta ăn, sẽ giúp chúng ta tránh được khối đường vòng."

"Người thợ giỏi giang như thế thì biết đi đâu mà tìm bây giờ?" Cả ba người đồng thanh cất tiếng hỏi.

"Bà cụ Tần."

Bà cụ Tần mang tiếng gọi là "bà cụ" thế thôi, chứ tuổi thực sự chẳng lớn chút nào, mới có năm mươi mốt tuổi. Đặt ở thời sau thì còn chưa tới tuổi nghỉ hưu, đang là cái tuổi hừng hực cống hiến và xông pha phấn đấu, phải kéo bà ra ngoài vận động nhiều mới được.

Dĩ nhiên, Bạch Học Tập cũng có chút toan tính riêng của mình. Cô mong bà cụ Tần có thể tìm được chút việc gì đó để làm, một mặt là kiếm thêm đồng lương trang trải cho cuộc sống khấm khá hơn, mặt khác cũng là để bà phân tán bớt sự chú ý. Cho đến tận lúc này cô vẫn chưa biết phải mở lời thế nào với bà cụ về chuyện của Tần Kim Lan.

Nhắc đến bà cụ Tần thì ai ai cũng biết tay nghề làm dưa muối của bà là độc nhất vô nhị. Hồi còn đi làm ở hợp tác xã mua bán, dưa muối do chính tay bà làm ra luôn là món đắt hàng nhất. Sau này vì quá đau buồn nên bà mới xin nghỉ hưu non diện bệnh tật sớm, nhưng bao năm qua ngón nghề ấy chưa từng mai một, tay nghề chẳng hề thụt lùi chút nào.

Hai mắt Vương Chi Chi sáng rực lên: "Học Tập, em cừ thật đấy! Nếu em thực sự dựng được tổ dưa muối này lên thì nhất định phải chừa cho chị một suất đấy nhé, đợt này chị bốc phải..."

"Anh nữa, Học Tập, em cũng phải để dành cho anh một suất đấy." Trong tay Tôn Chính Nghĩa cũng có một người phụ nữ.

"Chị Hồng Mai thì sao ạ?"

"Nếu tiện thì... chừa cho chị một suất với nhé." Cô ta hơi ngượng ngùng nói, cứ có cảm giác mình lại được thơm lây từ Học Tập.

Bạch Học Tập khoác vai cô ta, ghé tai thì thầm: "Em để dành cho chị hai suất luôn, chị gái chị không phải cũng đang rảnh rỗi ở nhà sao, để chị ấy tham gia cùng luôn đi."

"Chuyện... chuyện này... liệu có được không em? Chị gái chị đầu óc hơi chậm chạp, trí nhớ lại kém, ăn nói cũng chẳng đâu vào đâu, người ngoài toàn gọi chị ấy là con ngốc thôi."

"Sao lại không được chứ, việc đòi hỏi kỹ thuật cao không làm nổi thì phụ giúp rửa rau, cọ xoong nồi, nhóm lửa đun bếp có được không nào?"

"Được chứ, được chứ, ở nhà chị ấy ngày nào cũng cắm cúi làm mấy việc đó, chưa từng xảy ra sai sót bao giờ đâu."

Bạch Học Tập không muốn nghe cô ta sướt mướt thêm nữa. Giờ cô bận lắm, bận tối mắt tối mũi, cô phải sắp xếp cho thông suốt mạch suy nghĩ công việc trước đã.

Tôn Chính Nghĩa chủ động nhận phần việc: "Giấy tờ hồ sơ cần thiết để lập tổ cứ để anh chạy cho, mấy khoản này anh rành lắm."

"Thế tụi em làm gì bây giờ?" Vương Chi Chi và Lý Hồng Mai cùng hỏi.

"Cứ thong thả đã, đợi Học Tập thông suốt đường hướng rồi tính tiếp."

*

Trưa ngày hôm sau, Bạch Học Tập xách theo một ít dưa muối tìm đến trước cửa nhà bà cụ Tần.

"Cán sự Bạch lại tới thăm bà cụ Tần đấy à? Bà cụ khỏe lắm, hàng xóm láng giềng chúng tôi thay phiên nhau chăm sóc bà ấy chu đáo lắm rồi."

"Cô cứ yên tâm mà lo công việc của mình đi, tôi nghe thằng cháu Hữu Văn nhà tôi bảo dạo này các cô nhiều nhiệm vụ nặng nề lắm đúng không?"

Bạch Học Tập gật đầu cười, không nói thêm nhiều. Chuyện người ta tìm đến văn phòng khu phố xin việc vốn chẳng phải điều gì vẻ vang cho cam, người trong cuộc chưa chắc đã muốn người khác hay biết. Huống hồ nếu để nhiều người biết chuyện, sau này chẳng may ai không tìm được việc cũng kéo nhau lên văn phòng khu phố làm ầm ĩ lên thì sao? Đến lúc đó lại thành ra cứ hễ ai quậy khỏe thì được chia phần chắc.

Gõ cửa bước vào, bà cụ Tần đang nằm nghiêng nửa người trên giường sưởi: "Cái con bé này, công việc bận rộn thì cứ lo việc của cháu đi, hở chút là lại chạy sang chỗ bà làm gì, bà hồi phục tốt lắm rồi."

Bà cụ bước xuống giường cử động chân tay, vươn vai khoan khoái: "Cháu nhìn xem, bụng bà ngoài một vết sẹo ra thì chẳng còn vấn đề gì nữa cả."

,