– Chúng ta lại đang bay lên à? – Không. Ngược lại cơ. – Chúng ta đang hạ xuống sao? – Còn tệ hơn thế nữa, thưa thuyền trưởng! Chúng ta đang rơi! – Làm ơn vứt bớt dằn xuống mau! – Kia rồi! Bao cát cuối cùng cũng đã cạn! – Khí cầu có bay lên không? – Không! – Tôi nghe thấy tiếng ầm ầm như sóng vỗ. Biển ngay dưới khoang rồi! Chắc cách chúng ta chưa đầy năm trăm thước! – Quăng hết mọi thứ xuống biển! ... Mọi thứ luôn!
Đó là những lời kêu la đầy kinh hoàng vang vọng giữa không trung, phía trên vùng sa mạc nước mênh mông của Thái Bình Dương, vào khoảng bốn giờ chiều ngày 23 tháng 3 năm 1865.
Hẳn ít ai có thể quên được trận bão dữ dội từ hướng đông bắc vào giữa mùa xuân năm ấy. Cơn bão hoành hành không ngừng nghỉ từ ngày 18 đến ngày 26 tháng 3. Tàn tích nó để lại thật khủng khiếp trên khắp châu Mỹ, châu Âu và châu Á, càn quét qua quãng đường dài tới mười tám trăm dặm, trải dài xiên góc về phía xích đạo từ vĩ tuyến ba mươi lăm phía bắc đến vĩ tuyến bốn mươi phía nam. Những thị trấn bị san bằng, rừng cây bị nhổ bật gốc, bờ biển tàn phá bởi những ngọn sóng khổng lồ úp xuống, tàu thuyền dạt vào bờ được ghi nhận tới hàng trăm chiếc, những vùng đất bị vòi rồng quét qua xóa sạch mọi thứ trên đường đi, hàng ngàn người thiệt mạng trên cạn hay chìm dưới biển; đó chính là những dấu vết tàn bạo mà cơn bão tàn phá này để lại. Sức hủy diệt của nó còn vượt qua cả những trận bão từng tàn phá kinh hoàng ở Havana và Guadalupe, một trận vào ngày 25 tháng 10 năm 1810, trận kia vào ngày 26 tháng 7 năm 1825.
Nhưng trong lúc vô số thảm họa đang diễn ra trên đất liền lẫn ngoài khơi ấy, một màn kịch gay cấn không kém cũng đang diễn ra giữa bầu trời đầy giông bão.
Thực chất, một quả khố cầu, ví như quả bóng bị cuốn trên đỉnh vòi rồng, đã bị hút vào vòng xoáy của một cột không khí và lao đi trong không gian với tốc độ chín mươi dặm một giờ, quay mòng mòng như thể bị cuốn vào một cơn xoáy nước trên không.
Ngay bên dưới điểm treo của khí cầu là một giỏ mây chở năm hành khách, hầu như chẳng thể nhìn rõ giữa lớp sương mù dày đặc lẫn hơi nước biển phủ kín mặt đại dương.
Người ta có thể tự hỏi, món đồ chơi của bão tố ấy từ đâu tới? Nó cất cánh từ góc nào trên thế giới? Chắc chắn nó không thể khởi hành ngay giữa lúc bão bùng. Thế nhưng cơn bão đã hoành hành được năm ngày, và những dấu hiệu đầu tiên đã xuất hiện từ ngày 18. Không còn nghi ngờ gì nữa, quả khố cầu phải bay từ một nơi rất xa, bởi nó không thể vượt qua quãng đường ít hơn hai nghìn dặm chỉ trong vòng bốn mươi tư giờ.
Dù thế nào đi nữa, những hành khách hoàn toàn mù tịt về phương hướng, chẳng thể nào tính toán nổi lộ trình họ đã đi kể từ lúc khởi hành. Điều kỳ lạ là dù nằm ngay giữa tâm cơn bão cuồng nộ, họ lại chẳng hề hấn gì. Họ bị tung hứng và quay vòng mòng mòng mà không hề cảm thấy chút chóng mặt nào, hay nhận thức được rằng mình đã lệch khỏi vị trí thăng bằng.
Mắt họ không tài nào xuyên qua nổi lớp sương mù dày đặc tụ lại phía dưới khoang thuyền. Khói đen bao trùm xung quanh. Bầu khí quyển đặc quánh đến mức họ chẳng thể phân biệt nổi ngày hay đêm. Chẳng có một tia phản chiếu ánh sáng nào, chẳng có âm thanh từ đất liền hay tiếng gầm thét của đại dương nào có thể lọt thấu qua màn đêm u tối khi họ đang lơ lửng ở những tầng cao ấy. Chỉ có cú lao xuống bất ngờ mới báo cho họ biết những hiểm nguy từ những con sóng dữ phía dưới. Tuy nhiên, nhờ được vứt bớt những vật nặng như đạn dược, vũ khí và lương thực, quả khí cầu đã bay vút lên các tầng khí quyển cao hơn, đạt độ cao 4.500 thước. Sau khi nhận ra đại dương đang trải dài bên dưới, và nghĩ rằng hiểm nguy trên cao vẫn đỡ đáng sợ hơn dưới mặt nước, các nhà thám hiểm không ngần ngại ném xuống cả những vật dụng hữu ích nhất, trong khi vẫn cố gắng giữ lại lượng khí duy nhất – nguồn sống cho chuyến hành trình – giúp họ lơ lửng trên vực thẳm.
Đêm trôi qua giữa những nỗi sợ hãi tột cùng có lẽ đã đủ tước đi mạng sống của những tâm hồn kém phần kiên cường. Ngày mới lại ló dạng và cùng với nó, cơn bão bắt đầu dịu lại. Ngay từ đầu ngày 24 tháng 3, bão đã có dấu hiệu suy yếu. Lúc rạng sáng, một vài đám mây nhẹ đã bay lên các tầng không khí cao hơn. Chỉ trong vài giờ, gió đã chuyển từ cấp cuồng phong sang gió lộng, nghĩa là tốc độ di chuyển của các tầng khí quyển đã giảm đi một nửa. Dù đó vẫn là điều mà các thủy thủ gọi là “gió đủ sức thổi rạp buồng trên”, nhưng sự cuồng nộ của thiên nhiên dẫu sao cũng đã giảm đi đáng kể.
Khoảng mười một giờ, bầu trời tầng thấp đã quang đãng hơn trông thấy. Bầu không khí trút bỏ được cái cảm giác ẩm ướt lạnh lẽo thường đọng lại sau khi một hiện tượng thời tiết lớn đi qua. Cơn bão dường như không quét xa hơn về phía tây nữa. Nó có vẻ đã kiệt sức. Phải chăng nó đã tiêu tan qua những luồng chớp điện, giống như điều đôi khi xảy ra với các trận bão cuồng phong ở Ấn Độ Dương?
Nhưng đồng thời, cũng rõ ràng là quả khí cầu lại đang từ từ hạ độ cao với chuyển động đều đặn. Nó có vẻ như đang xẹp xuống từng chút một, thân khí cầu dài ra và giãn rộng, chuyển từ hình cầu sang hình bầu dục. Tầm giữa trưa, quả khí cầu đang lơ lửng phía trên biển ở độ cao chỉ vỏn vẹn 2.000 thước. Nó chứa 50.000 khối khí, và nhờ dung tích lớn ấy, nó vẫn có thể duy trì lâu trên không trung dẫu có bay lên cao hay bị hất sang tư thế nằm ngang.
Nhận thức được hiểm nguy cận kề, các hành khách quăng nốt những món đồ cuối cùng còn nặng trĩu trong khoang, cả ít lương thực dự trữ ít ỏi còn lại, mọi thứ, thậm chí cả dao bỏ túi, và một trong số họ đã trèo lên vòng đai nối các sợi dây của lưới để cố định lại phần chóp dưới của quả khí cầu cho thật chắc chắn.
Tuy nhiên, các nhà thám hiểm đều thấy rõ rằng lượng khí đang cạn kiệt, và quả khí cầu không tài nào trụ lại được ở các tầng cao hơn nữa. Họ chắc chắn sẽ phải bỏ mạng!
Chẳng có lấy một lục địa, hay thậm chí một hòn đảo nào hiện ra bên dưới họ. Vùng nước mênh mông chẳng có lấy một đốm đất nhỏ, không một bề mặt rắn chắc nào để mỏ neo của họ có thể bám vào.
Đó là vùng biển khơi, nơi những con sóng vẫn đang cuồn cuộn giật dữ dội! Đó là đại dương vô tận không một bến bờ, ngay cả với những ai phóng tầm mắt từ vị trí quan sát trên cao với bán kính tới bốn mươi dặm. Vùng bình nguyên nước mênh mông bị cơn bão quất tơi bời trông như thể phủ đầy những bầy tuấn mã hung hăng, với những bờm sóng trắng xóa tung bay trong gió. Chẳng bóng đất liền, chẳng một con tàu đơn độc nào xuất hiện. Bằng mọi giá họ phải chặn đứng đà rơi và ngăn quả khí cầu bị nuốt chửng bởi những con sóng. Các nhà thám hiểm dồn toàn lực cho nhiệm vụ cấp bách này. Thế nhưng, mặc cho mọi nỗ lực, quả khí cầu vẫn rơi xuống, đồng thời trôi đi với tốc độ chóng mặt theo hướng gió, tức là từ đông bắc sang tây nam.
Tình cảnh của những con người bất hạnh ấy thật sự vô cùng khủng khiếp. Rõ ràng họ không còn làm chủ được chiếc máy bay nữa. Mọi nỗ lực đều trở nên vô ích. Vỏ khí cầu xẹp lép ngày một nhiều hơn. Khí bên trong rò rỉ ra ngoài mà không cách nào giữ lại được. Tốc độ rơi tăng lên thấy rõ, và ngay sau giữa trưa, giỏ mây chỉ còn cách mặt biển chừng 600 thước.
Chẳng thể nào ngăn được lượng khí thoát ra qua một vết rách lớn trên lớp lụa. Bằng việc vứt bỏ mọi thứ có trong giỏ, các hành khách đã kéo dài được thời gian lơ lửng trên không thêm vài tiếng đồng hồ. Thế nhưng thảm họa không thể tránh khỏi chỉ bị trì hoãn lại, và nếu đất liền không xuất hiện trước khi màn đêm buông xuống, thì các hành khách, giỏ mây và quả khí cầu chắc chắn sẽ biến mất dưới đáy đại dương.
Họ bèn bấu víu vào biện pháp cuối cùng còn lại. Họ thực sự là những con người gan dạ, biết cách nhìn thẳng vào cái chết mà không nao núng. Không một lời phàn nàn nào thốt ra từ môi họ. Họ quyết tâm chiến đấu đến phút chót, làm mọi cách để trì hoãn cú rơi. Giỏ mây chỉ là một dạng sọt liễu, không có khả năng nổi, và hoàn toàn không có chút hy vọng nào để giữ nó trôi nổi trên mặt nước.
Hai tiếng đồng hồ nữa trôi qua và quả khí cầu nay chỉ còn cách mặt nước chưa đầy 400 thước.
Đúng lúc đó, một giọng nói vang dội, giọng của một người có trái tim sắt đá trước mọi nỗi sợ hãi, cất lên. Hưởng ứng theo giọng nói ấy là những tiếng đáp lời không kém phần quả quyết. – Mọi thứ đã ném xuống hết chưa? – Chưa, ở đây vẫn còn hai ngàn đô-la vàng. Ngay lập tức một chiếc túi nặng trịch laoỏm xuống biển. – Khí cầu có bay lên không? – Lên một chút, nhưng chắc chẳng lâu nữa lại rơi thôi. – Còn gì để ném xuống nữa không? – Hết rồi. – Có chứ! Cái giỏ! – Nào bám lấy lưới, quăng cái giỏ xuống biển thôi.
Đó quả thực là phương sách cuối cùng và duy nhất để làm nhẹ quả khí cầu. Những sợi dây giữ giỏ bị cắt đứt, và sau cú hẫng, quả khí cầu vọt lên cao 2.000 thước. Năm nhà thám hiểm đã tự kéo mình lên phần lưới, bám chặt vào các mắt lưới và trân trân nhìn xuống vực thẳm.
Ai cũng biết tính nhạy cảm vốn có của những quả khí cầu. Chỉ cần ném đi một vật nhẹ nhất cũng đủ tạo ra sự thay đổi về vị trí theo phương thẳng đứng. Thiết bị trên không ấy giống như một chiếc cân có độ chính xác toán học. Do đó, dễ dàng hiểu được rằng khi được giải phóng khỏi một trọng lượng đáng kể, chuyển động của nó sẽ vô cùng mạnh mẽ và đột ngột. Sự việc lần này cũng diễn ra như thế. Nhưng sau khoảnh khắc lơ lửng trên cao, quả khí cầu lại bắt đầu hạ xuống, khí thoát ra qua vết rách chẳng thể nào vá lại được.
Con người đã làm tất cả những gì có thể làm. Giờ đây không nỗ lực nhân gian nào cứu được họ nữa.
Họ đành phó thác vào lòng thương xót của Đấng Tối Cao – Đấng cai quản muôn loài gió bão.
Đến bốn giờ chiều, quả khí cầu chỉ còn cách mặt nước vỏn vẹn 500 thước.
Một tiếng sủa vang lên. Một chú chó đi cùng các nhà thám hiểm, đang được chủ ôm chặt lấy trong những mắt lưới.
– Thằng Top phát hiện ra cái gì kìa! – một người trong nhóm hét lên. Rồi ngay lập tức một giọng nói vang dội hô lớn,—
– Đất liền! Đất liền! Quả khí cầu, bị gió tiếp tục đẩy về hướng tây nam, từ sáng sớm đã vượt qua một quãng đường đáng kể, tính ra tới hàng trăm dặm, và một dải đất khá cao quả thực đã xuất hiện theo hướng đó. Nhưng dải đất ấy vẫn còn cách xa tới ba mươi dặm. Sẽ mất ít nhất một giờ mới tới nơi, đó là chưa kể nguy cơ bị trôi dạt về phía khuất gió.
Một tiếng đồng hồ! Liệu trước khoảng thời gian đó, quả khí cầu có bị cạn sạch số khí còn sót lại hay không?
Đó là câu hỏi vô cùng khủng khiếp! Các nhà thám hiểm nhìn rõ mồn một mảng đất rắn chắc mà bằng mọi giá họ phải vươn tới. Họ chẳng biết đó là gì, là một hòn đảo hay một lục địa, bởi họ chẳng hay cơn bão đã cuốn họ trôi dạt đến góc nào trên thế giới. Dù vậy, họ vẫn phải đặt chân lên mảnh đất ấy, dẫu nó có hoang vu hay đông đúc, dẫu có hiếu khách hay không.
Hiển nhiên là quả khí cầu không thể tự gượng nổi nữa! Đã mấy lần những ngọn sóng khổng lồ liếm tới tận đáy tấm lưới, khiến nó càng thêm trĩu nặng, và quả khí cầu chỉ nhô lên được một nửa, giống như một chú chim bị thương ở cánh. Nửa giờ sau, đất liền cách đó không đầy một dặm, nhưng quả khí cầu đã kiệt sức, nhũn nhão, rũ xuống thành từng nếp gấp lớn, chỉ còn chút khí đọng lại ở phần đỉnh. Các nhà thám hiểm bám vào lưới vẫn quá nặng đối với nó, và chẳng mấy chốc, ngập nửa người dưới nước, họ bị những con sóng cuồng nộ đánh tơi bời. Vỏ khí cầu phồng lên lần nữa, và ngọn gió chộp lấy nó, đẩy đi băng băng như một chiếc thuyền. Liệu nó có thể cứ thế trôi đến đất liền chăng?
Thế nhưng, khi chỉ còn cách đúng hai hải lý, những tiếng thét kinh hoàng bỗng đồng thanh cất ra từ bốn lồng ngực. Quả khí cầu, thứ vốn tưởng chừng sẽ chẳng bao giờ cất đầu lên được nữa, bất ngờ chồm lên một cú ngoạn mục sau khi hứng trọn một con sóng khổng lồ. Tựa như vừa được trút bỏ một trọng lượng mới, nó vọt lên độ cao 1.500 thước, và tại đây nó bắt gặp một luồng gió thổi ngang, thay vì đưa thẳng vào bờ, lại cuốn nó theo hướng gần như song song.
Cuối cùng, hai phút sau, nó hạ xuống theo đường chéo và rốt cuộc rơi phịch xuống một bãi cát, ngoài tầm với của những con sóng.
Các nhà thám hiểm dìu dắt lẫn nhau, chật vật thoát ra khỏi những mắt lưới. Quả khí cầu, sau khi trút bỏ trọng lượng của họ, liền bị gió cuốn đi, và tựa như chú chim bị thương bỗng hồi sức trong chốc lát, biến mất vào không trung.
Thế nhưng chiếc giỏ ban đầu chở năm hành khách cùng một con chú chó, mà quả khí cầu khi dạt vào bờ chỉ để lại bốn người.
Rõ ràng người mất tích đã bị cuốn đi bởi con sóng vừa hất vào tấm lưới, và chính nhờ hoàn cảnh đó mà quả khí cầu nhẹ bớt đã bay lên lần cuối cùng trước khi chạm đất. Bốn kẻ sống sót vừa đặt chân xuống mảnh đất vững chắc, nghĩ ngay đến người bạn vắng mặt, liền đồng thanh kêu lên: – Biết đâu anh ấy sẽ cố bơi vào bờ! Cứu anh ấy đi! Cứu anh ấy với!
