'Tôi chẳng biết phải làm sao nữa, và anh phải giúp tôi,' bà Nettlepoint bảo tôi tối hôm ấy, ngay khi tôi vừa bước vào thăm bà.
'Tôi sẽ làm bất cứ gì trong khả năng—nhưng có chuyện gì thế?'
'Con bé vừa khóc lóc và làm um lên ở đây—nó làm tôi hoảng hồn thật rồi.'
'Khóc ư? Trông cô ấy đâu có vẻ như thế.'
'Chính thế, và đó là điều khiến tôi giật mình. Nó đến thăm tôi chiều nay, như vẫn thường làm, và chúng tôi nói chuyện về thời tiết, hải trình của con tàu, thái độ của nữ tiếp viên và những chuyện phiếm vặt vãnh tương tự, rồi thình lình, giữa lúc ấy, khi nó đang ngồi đó, chẳng đầu chẳng đuôi, nó bỗng òa khóc. Tôi hỏi nó bị gì và cố gắng dỗ dành, nhưng nó chẳng chịu giải thích; nó chỉ bảo không có gì, chỉ là do tác động của biển, của việc rời xa quê nhà. Tôi gặng hỏi xem có phải chuyện đó liên quan đến tương lai của nó, đến cuộc hôn nhân sắp tới hay không; liệu khi thời hạn cận kề, nó có nhận ra lòng mình không hướng về điều đó; tôi bảo nó đừng căng thẳng, rằng tôi có thể thấu hiểu chuyện ấy—nói tóm lại là tôi khuyên nhủ hết lời. Tất cả những gì nó đáp lại là nó đang căng thẳng, rất căng thẳng, nhưng mọi chuyện đã qua rồi; rồi nó vùng dậy ôm hôn tôi và bỏ đi. Trông con bé có giống như vừa mới khóc không chứ?' bà Nettlepoint hỏi.
'Sao tôi biết được khi con bé cứ mãi trùm cái mạng che mặt gớm ghiếc ấy? Cứ làm như nó hổ thẹn không dám lộ mặt vậy.'
'Nó đang giữ gìn cho tới Liverpool đấy. Nhưng tôi không thích những chuyện thế này chút nào,' bà Nettlepoint nói. 'Tôi sẽ lên boong trên.'
'Và đó là nơi bà muốn tôi giúp chứ?'
'Ồ, cánh tay của anh và mấy việc tương tự thế, phải. Nhưng còn nhiều hơn thế nữa. Tôi cứ có linh tính có chuyện sắp xảy ra.'
'Đó chính xác là điều tôi vừa bảo Jasper sáng nay.'
'Và nó nói sao?'
'Nó chỉ làm ra vẻ ngây thơ, như thể tưởng tôi đang nói về sương mù hay giông bão ấy.'
'Chúa xin ngăn cản—không phải thế đâu! Tôi sẽ chẳng bao giờ dễ dãi nữa,' bà Nettlepoint tiếp lời; 'chẳng bao giờ để một cô gái trút hết phiền toái lên đầu mình kiểu đó. Anh lúc nào cũng phải trả giá cho việc đó, lúc nào cũng dính vào mấy rắc rối mệt mỏi. Điều tôi sợ là sau khi chúng ta cập bến. Con bé sẽ hủy hôn; sẽ có những màn kịch khủng khiếp; tôi sẽ bị cuốn vào đó rồi phải trông nom và giữ nó ở bên mình. Tôi sẽ phải ở lại đó với nó cho đến khi nó có thể được tống về nước, hoặc thậm chí đưa nó lên London. Voyez-vous ça?'
Tôi cung kính lắng nghe rồi đáp: 'Bà đang sợ con trai mình đấy chứ.'
'Sợ nó ư?'
'Có những điều bà có thể nói với nó—và với thái độ của bà; bởi vì bà thừa khả năng làm điều đó khi muốn.'
'Rất có thể, nhưng thái độ của tôi thấm tháp gì so với nó? Hơn nữa, tôi đã nói với nó mọi chuyện rồi. Ý tôi là tôi đã nói điều cốt lõi nhất, rằng nó đang khiến con bé trở thành đề tài bàn tán rôm rả.'
'Và đương nhiên để đáp lại, nó đã hỏi bà sao bà biết, và bà đã bảo rằng tôi nói cho bà hay.'
'Tôi buộc phải thế; và nó bảo đó không phải việc của anh.'
'Ước gì nó nói câu đó thẳng vào mặt tôi.'
'Nó sẽ làm thế một cách hoàn hảo, nếu anh cho nó cơ hội. Đó là lúc anh có thể giúp tôi. Hãy cãi nhau với nó—nó khá giỏi khoản cãi vã đấy, và việc đó sẽ đánh lạc hướng cũng như kéo nó ra chỗ khác.'
'Vậy tôi sẵn sàng thảo luận vấn đề đó với nó trong suốt phần hải trình còn lại.'
'Rất tốt; tôi trông cậy vào anh. Nhưng nó sẽ hỏi anh, hệt như nó hỏi tôi, rằng quái sao anh lại muốn nó phải làm thế.'
'Đi ngủ đi,' tôi đáp, cười lớn.
'Ồ, đây không phải chuyện đùa đâu.'
'Đó chính xác là điều tôi đã nói với bà từ đầu.'
'Ừ, nhưng đừng có đắc ý; tôi ghét những kẻ đắc ý lắm. Jasper muốn biết tại sao nó phải bận tâm chuyện thiên hạ bàn tán về con bé nếu bản thân con bé còn chẳng màng.'
'Tôi sẽ cho nó biết lý do,' tôi đáp; và bà Nettlepoint bảo bà sẽ vô cùng biết ơn tôi rồi nhắc lại rằng bà sẽ lên boong trên.
Tối hôm đó, tôi tìm Jasper ở trên boong, nhưng hoàn cảnh không ủng hộ. Tôi tìm thấy nó—tức là tôi phát hiện ra nó lại đang ngồi ẩn nấp sau chiếc thuyền cứu sinh cùng cô Mavis; nhưng việc xông vào không gian riêng tư của họ có phần thừa thãi và thô bạo, nên tôi hoãn cuộc nói chuyện lại hôm sau. Hôm sau, tôi chớp ngay cơ hội đầu tiên vào bữa sáng để tóm lấy nó. Nó đang ở trong phòng ăn khi tôi bước vào và chuẩn bị rời bàn; nhưng tôi chặn lại và hỏi xem nó có thể dành cho tôi mười lăm phút trên boong lát nữa không—có một việc riêng tôi muốn nói với nó. Nó đáp, 'Ồ vạn sự tùy anh,' với vẻ ngạc nhiên thấy rõ, nhưng chẳng hề có nét mặt chột dạ hay bứt rứt nào. Khi ăn sáng xong, tôi tìm thấy nó đang hút thuốc ở boong trước và lập tức bắt đầu: 'Tôi sắp nói một điều anh chẳng lấy gì làm thích thú đâu; và hỏi anh một câu mà anh sẽ cho là vô phép.'
'Vô phép ư? Nghe tệ nhỉ.'
'Tôi lớn hơn anh khá nhiều và là bạn thâm niên lâu năm của mẹ anh. Chẳng có gì tôi ghét hơn việc chõ mũi vào chuyện người khác, nhưng tôi nghĩ những điều đó cho tôi một quyền hạn nhất định—một thứ đặc quyền. Dù sao đi nữa, câu hỏi của tôi sẽ tự nó nói lên tất cả.'
'Sao phải rào trước đón sau lắm thế?' chàng trai hỏi, mỉm cười.
Chúng tôi nhìn vào mắt nhau một thoáng. Quả thật, thái độ của mẹ cậu ta—ngay cả lúc hay nhất—thì thấm tháp gì so với cậu ta? 'Anh đã sẵn sàng chịu trách nhiệm chưa?'
'Với anh á?'
'Trời ạ, không—với chính tiểu thư ấy. Đương nhiên tôi đang nói về cô Mavis.'
'À vạn sự, mẹ tôi bảo anh đang bận tâm rất nhiều về cô ấy.'
'Mẹ anh cũng vậy đấy—bây giờ thì thế.'
'Bà ấy thật tốt khi nói vậy—để làm vừa lòng anh thôi.'
'Bà ấy sẽ làm vừa lòng tôi hơn nhiều nếu giúp tôi yên tâm. Tôi biết anh thừa hiểu tôi đã nói với bà rằng cô Mavis đang là tâm điểm bàn tán xôn xao.'
'Vâng, nhưng có quái gì mà phải bận tâm?'
'Nó quan trọng như một dấu hiệu.'
'Dấu hiệu của cái gì?'
'Rằng cô ấy đang ở trong một hoàn cảnh sai lầm.'
Jasper rít một hơi xì gà, mắt hướng ra đường chân trời. 'Tôi không biết việc anh đang cố bàn luận có phải là chuyện của anh không; nhưng thực sự với tôi thì chẳng dính dáng gì sảng. Tôi can dồn gì đến đống lời ong tiếng ve mà lũ bà già dùng để tự an ủi mình vì không bị say sóng cơ chứ?'
'Anh gọi việc cô Mavis đem lòng yêu anh chỉ là lời ong tiếng ve ư?'
'Nhảm nhí.'
'Thế thì anh thật vô ơn. Lời ong tiếng ve của đám bà già ấy quan trọng ở chỗ, cô ấy ngờ ngợ hoặc biết rõ sự tồn tại của chúng, và phần lớn các cô gái tử tế đều rất nhạy cảm với những chuyện kiểu đó. Để có thể phớt lờ nó trong trường hợp này, cô ấy bắt buộc phải có một lý do, và lý do đó chính là điều tôi vừa cả gan thu hút sự chú ý của anh.'
'Yêu tôi chỉ trong sáu ngày, cứ thế á?' Jasper vừa hút thuốc vừa nói.
'Gu thẩm mỹ thì không tài nào đoán trước được, và sáu ngày trên biển cũng tương đương sáu mươi ngày trên đất liền. Tôi không muốn làm anh kiêu ngạo quá mức. Dĩ nhiên nếu anh nhận thức được trách nhiệm của mình thì mọi chuyện ổn thỏa và tôi chẳng có gì để nói nữa.'
'Tôi không hiểu anh đang nói gì,' Jasper tiếp lời.
'Lẽ ra anh phải nghĩ đến điều đó từ lâu rồi mới phải. Cô ấy đã đính hôn và người đàn ông cô ấy đính hôn sẽ đợi gặp cô ấy ở Liverpool. Cả con tàu này đều biết chuyện đó (tôi chẳng hề đi loan tin đâu!) và cả con tàu đang dõi theo cô ấy. Hơi vô duyên nếu anh thích thế, hệt như tôi vậy, nhưng chúng ta đang cùng nhau tạo nên một thế giới thu nhỏ ở đây và không thể làm lơ những quy luật của nó. Điều tôi muốn hỏi anh là liệu anh có sẵn sàng để cô ấy vì anh mà từ bỏ người đàn ông tôi vừa nhắc đến hay không.'
'Vì tôi ư?'
'Cưới cô ấy nếu cô ấy tuyệt giao với người kia.'
Jasper dời mắt khỏi đường chân trời sang nhìn thẳng vào tôi, và tôi tìm thấy một biểu cảm kỳ lạ trong ánh mắt cậu ta. 'Cô Mavis đã ủy thác cho anh đến đặt câu hỏi này à?'
'Không bao giờ có chuyện đó.'
'Vậy thì, tôi không hiểu nổi.'
'Nó không xuất phát từ người khác. Hãy để nó xuất phát từ chính anh—đối với bản thân anh.'
'Chúa ơi, chắc anh nghĩ tôi rảnh rỗi sinh nông nổi lắm nhỉ! Đó là câu hỏi mà vị tiểu thư kia có thể ném vào mặt tôi bất cứ lúc nào cô ấy thấy thích.'
'Vậy cho phép tôi hy vọng cô ấy sẽ làm thế. Nhưng anh sẽ trả lời sao?'
'Bạn thân mến của tôi ơi, có vẻ như bất chấp tất cả những danh xưng mà anh vừa liệt kê, anh chẳng có lý do gì để mong đợi tôi sẽ nói cho anh biết cả.' Cậu ta quay lưng đi và tôi chân thành thốt lên, 'Tội nghiệp cô gái!' Nghe vậy, cậu ta quay phắt lại, từ đầu đến chân săm soi tôi rồi tra hỏi: 'Rốt cuộc anh muốn tôi làm gì?'
'Tôi đã bảo mẹ anh rằng anh nên đi ngủ đi.'
'Tốt hơn là anh nên tự làm việc đó đi!'
Lần này cậu ta bỏ đi thẳng, và tôi ngao ngán ngẫm nghĩ rằng kết quả rõ ràng duy nhất từ cuộc thử nghiệm của mình có lẽ chỉ là việc khắc sâu vào đầu cậu ta ý nghĩ rằng cô nàng đang say đắm mình. Bà Nettlepoint lên boong như đã báo trước, nhưng ngày đã trôi qua được một nửa: lúc đó gần ba giờ chiều. Đi cùng bà là cậu con trai, người đã bố trí chỗ ngồi cho mẹ trên boong, sắp xếp ghế và khăn choàng, đảm bảo bà được che chắn khỏi nắng gió, và trong suốt một tiếng đồng hồ tỏ ra ân cần đúng mực. Suốt khoảng thời gian đó, bóng dáng Grace Mavis hoàn toàn biệt tích, và cô cũng chẳng xuất hiện trở lại trong suốt buổi chiều hôm ấy. Tôi chưa từng thấy cô vắng mặt trên boong lâu đến thế. Jasper rời đi, nhưng thỉnh thoảng cậu ta lại quay lại xem mẹ mình thế nào, và khi bà hỏi cô Mavis đâu, cậu ta đáp rằng mình hoàn toàn không mẩu manh ý niệm gì. Tôi ngồi cùng bà Nettlepoint theo thỉnh cầu đặc biệt của bà: bà bảo tôi biết rằng nếu tôi rời đi, thể nào bà Peck và bà Gotch cũng sẽ sà vào bắt chuyện. Bà đang hoảng hốt và mệt mỏi vì phải gượng gạo, và tôi nghĩ việc Grace Mavis chọn thời điểm này để lánh mặt phần nào khiến bà có cảm giác mình bị biến thành kẻ ngốc. Bà nhận xét rằng việc cô gái không có mặt ở đây cho thấy sự thiếu giáo dục trầm trọng và rằng bà thật sự quá đỗi tốt bụng khi phải hạ cố vì cô ta; cô ta chỉ là một kẻ tầm thường và mọi chuyện chấm hết tại đó. Tôi có thể thấy sự xuất hiện của bà Nettlepoint càng kích thích máu hóng chuyện của mấy bà cô khác; họ chăm chăm nhìn bà từ mạn bên kia boong, dán chặt mắt vào bà hệt như người thợ lái giữ tay lái theo hướng đi của con tàu. Bà Peck rõ ràng đang nhăm nhe tiếp cận, và chính khỏi hiểm họa đó mà bà Nettlepoint đành quay mặt đi chỗ khác.
'Đúng như chúng ta đã nói,' bà nhận xét với tôi khi cả hai ngồi đó. 'Nó giống hệt cái gàu dưới giếng vậy. Tôi ngoi lên thì con bé ấy tụt xuống.'
'Vâng, nhưng bà đã thành công rồi đấy thôi, vì Jasper vẫn ở lại đây mà.'
'Ở lại ư? Tôi có thấy nó đâu.'
'Cậu ta lúc đi lúc đến—cũng thế cả thôi.'
'Nó đi nhiều hơn đến. Nhưng n'en parlons plus; tôi chẳng vớt vát được gì cả. Tôi chẳng ưa biển khơi chút nào—nó khác gì một cái bể chứa nước phóng đại cơ chứ? Tôi sẽ không thèm lên đây nữa đâu.'
'Tôi có cảm giác con bé sẽ cắm sừng trong phòng riêng từ giờ trở đi đấy,' tôi nói. 'Nó bảo với tôi nó có một phòng riêng biệt.' Bà Nettlepoint đáp rằng cô ta muốn làm gì thì tùy, và tôi kể lại cho bà nghe mẩu đối thoại ngắn giữa tôi và Jasper.
Bà lắng nghe với vẻ hứng thú, nhưng 'Cưới nó ư? Chúa ơi!' bà thốt lên. 'Tôi thích cái cách anh đem con trai tôi ra làm quà biếu đấy.'
'Bà sẽ không đời nào chấp nhận điều đó.'
'Không bao giờ có chuyện đó.'
Thế thì tôi không hiểu nổi lập trường của bà nữa.'
'Trời đất quỷ thần ơi, tôi làm gì có lập trường nào! Chết vì chán thì chẳng thể gọi là lập trường được.'
'Bà thậm chí sẽ không chấp nhận nó ngay cả trong trường hợp tôi đã đặt ra cho cậu ta—rằng cô ấy tin mình đã được bật đèn xanh để đá bay tội nghiệp Porterfield ư?'
'Ngay cả thế cũng không—không đời nào. Ai mà biết con bé tin cái quái gì chứ?'
'Thế là bà đang làm đúng cái điều tôi tiên đoán—bà trưng ra cho tôi một tấm gương sáng ngời về sự vô đạo đức của người làm mẹ.'
'Đạo đức với chả vớ vẩn! Chính con bé là kẻ khơi mào trước cơ mà.'
'Thế sao hôm nay bà lại lên đây?'
'Để giữ cho cái miệng của anh được im lặng.'
Bữa tối của bà Nettlepoint được dọn ngay trên boong, nhưng tôi bước vào phòng ăn lớn. Jasper có ở đó nhưng không thấy bóng dáng Grace Mavis, đúng như tôi láng thoáng đoán trước. Tôi hỏi cậu ta cô ấy đi đâu rồi, có bị ốm không (chắc mẩm cậu ta nghĩ tôi có cái tính bám dai như đỉa đó), và nhận được câu trả lời rằng cậu ta hoàn toàn mù tịt. Bà Peck bắt chuyện với tôi về bà Nettlepoint và bảo rằng việc được diện kiến bà ấy khiến bà vô cùng thích thú; chỉ tiếc là trông bà ấy có vẻ không được xã giao cho lắm. Tôi liền đáp rằng bà ấy phải cáo lỗi vì sức khỏe không tốt.
'Ý anh không phải là bà ấy bị say sóng trên cái ao làng này đấy chứ?'
'Không, bà ấy không khỏe theo một kiểu khác.'
'Tôi đoán ra cái kiểu đó rồi đấy!' bà Peck cười khà khà. Rồi bà bồi thêm, 'Chắc bà ấy lên đây để canh chừng người được phó thác rồi.'
'Người được phó thác?'
'Thì cô Mavis chứ ai. Chúng ta bàn nát nước về chuyện đó rồi còn gì.'
'Quá đủ rồi là đằng khác. Tôi chẳng hiểu việc đó dính dáng gì sảng. Hôm nay cô Mavis có bén mảng lên đây đâu.'
'Ối dào, mọi chuyện vẫn đang diễn ra đấy thôi.'
'Đang diễn ra là sao?'
'À, muộn mất rồi.'
'Muộn ư?'
'Thì anh cứ chờ mà xem. Sẽ có một trận lôi đình cho xem.'
Nghe xong chẳng thấy yên tâm chút nào, nhưng tôi không đem chuyện đó kể lại trên boong. Bà Nettlepoint lui về cabin từ sớm vì kêu mệt rã rời. Tôi chẳng biết chuyện gì đang 'diễn ra', nhưng Grace Mavis vẫn tiếp tục biệt tăm. Tối muộn, tôi ghé qua chúc bà Nettlepoint ngủ ngon và được biết cô gái vẫn chưa hề bén mảng đến gặp bà. Bà đã sai nữ tiếp viên sang phòng thăm chừng xem cô có bị ốm và cần giúp đỡ gì không, nhưng cô tiếp viên quay về với tin báo rằng phòng trống không. Sau đó tôi lên boong; trời tối sầm và boong tàu gần như chẳng bóng người. Chỉ một thoáng sau, Jasper Nettlepoint và vị tiểu thư của chúng tôi sướt qua tôi. 'Tôi hy vọng cô đã khỏe hơn!' tôi với theo; và cô ngoái cổ đáp lại—
'Ồ, vâng, tôi bị đau đầu chút đỉnh; nhưng hít thở không khí lúc này làm tôi thấy dễ chịu hơn rồi!'
Tôi lại đi xuống—tôi là kẻ duy nhất ở đó ngoài họ, và tôi không muốn bị coi là đang rình rập họ—rồi quay về phòng bà Nettlepoint thì thấy (cửa phòng hé mở nhìn ra hành lang nhỏ) bà vẫn còn thức.
'Con bé ổn cả rồi!' tôi nói. 'Nó đang ở trên boong với Jasper.'
Bà cụ ngẩng đầu lên khỏi cuốn sách. 'Tôi đâu có biết là anh gọi thế là ổn.'
'Chà, dẫu sao thế vẫn còn hơn khối chuyện khác.'
'Chuyện khác ư?'
'Một chuyện mà tôi hơi lo lắng đôi chút.' Bà Nettlepoint tiếp tục nhìn tôi; bà gặng hỏi đó là chuyện gì. 'Tôi sẽ kể cho bà nghe khi chúng ta đặt chân lên đất liền,' tôi đáp.
Hôm sau, vào giờ giấc quen thuộc của chuyến thăm buổi sáng, tôi đến gặp bà và thấy bà đang vô cùng bấn loạn. 'Màn kịch bắt đầu rồi đấy,' bà bảo; 'anh biết là tôi đã nói với anh từ trước rằng tôi chẳng thể vượt qua nổi mà không có chúng cơ mà! Tối qua anh làm tôi đâm lo—tôi chẳng có lấy một ý niệm nào về việc anh ám chỉ điều gì; nhưng anh làm tôi đứng ngồi không yên. Con bé vừa ghé qua phòng tôi cách đây một tiếng, và tôi đã gom hết can đảm để nói với nó rằng, "Tôi không hiểu tại sao mình lại không thể nói thẳng với cô rằng tôi vừa mắng mỏ con trai mình vì chuyện của cô." Dĩ nhiên nó liền gặng hỏi ý tôi là gì, và tôi đáp—"Có vẻ như nó lôi kéo cô đi khắp tàu hơi quá đà đối với một cô gái ở hoàn cảnh như cô. Nó cứ ra điều quên bẵng mất rằng cô là người đã có nơi có chốn. Trong chuyện đó có sự thiếu tinh tế và thậm chí là thiếu tôn trọng." Lời qua tiếng lại lập tức bùng nổ; nó nổi giận đùng đùng.'
'Ý bà là nổi giận á?'
'Không hẳn là giận dữ, mà là vô cùng gay gắt và kích động—trước việc tôi dám cả gan nghĩ rằng mối quan hệ giữa nó và con trai tôi không phải là thứ đơn giản nhất trần đời. Tôi muốn mắng mỏ thằng bé thế nào cũng được—đó là chuyện giữa mẹ con tôi; nhưng nó không hiểu nổi tại sao tôi lại phải nói cho nó nghe việc đó. Bộ tôi nghĩ nó cho phép thằng bé đối xử với mình một cách thiếu tôn trọng chắc? Ý nghĩ đó chẳng lấy gì làm nịnh bợ nó cả! Thằng bé đối xử với nó tốt hơn và tử tế với nó hơn hầu hết mọi kẻ khác—trên con tàu này có rất nhiều kẻ từng có hành vi xúc phạm nó đấy thôi. Nó sẽ mừng rơi nước mắt khi được rời khỏi đây, để trở về với người thân của mình, với một người mà chẳng ai có quyền bới móc hay phán xét gì nữa. Hoàn cảnh của nó có điểm nào không hoàn toàn tự nhiên cơ chứ? Lẽ nào lại đi làm rùm beng lên về hoàn cảnh của nó? Ý tôi là nó đón nhận mọi thứ quá nhẹ nhàng—rằng nó đã không màng tưởng đến anh Porterfield nhiều như lẽ ra phải thế ư? Bộ tôi không tin là nó gắn bó sâu sắc với anh ấy—bổ không tin là nó đang đếm từng giờ cho đến khi được gặp mặt anh ấy chắc? Đó sẽ là khoảnh khắc hạnh phúc nhất trong đời nó. Mọi suy nghĩ ngược lại chỉ chứng tỏ tôi chẳng hiểu tí gì về nó mà thôi.'
'Hẳn là màn đối thoại đó khá hay ho đấy—giá mà tôi được nghe tận tai,' tôi nói. 'Và bà đã đáp lại thế nào?'
'Ồ, tôi đã luồn cúi van xin; tôi bảo với nó rằng tôi chẳng buộc tội nó (về phần con trai tôi) điều gì ghê gớm hơn là sự dễ tính quá đà. Nó đã giúp thằng bé giết thời gian—và thằng bé đáng lẽ phải mang ơn ngập đầu mới phải. Thêm nữa, đó cũng sẽ là khoảnh khắc vô cùng hạnh phúc cho chính tôi khi được trao tay nó lại cho anh Porterfield.'
'Và hôm nay bà sẽ lên boong chứ?'
'Không đời nào—bây giờ thì con bé sẽ tự lo liệu ổn thỏa thôi.'
Tôi thở phào nhẹ nhõm. 'Đầu xuôi đuôi lọt!'
Hôm đó, Jasper dành rất nhiều thời gian ở bên mẹ. Bà bảo với tôi rằng thực chất bà chẳng có nổi một cơ hội tử tế nào để bàn bạc với con trai về kế hoạch di chuyển sau khi cập bến cả. Mọi thứ thay đổi chút ít trong hai hay ba ngày cuối của một chuyến hải trình; bùa chú đã tan vỡ và những sự kết hợp mới xuất hiện. Grace Mavis không có mặt trên boong cũng chẳng lộ diện trong bữa tối, và tôi tranh thủ thu hút sự chú ý của bà Peck vào tác phong cực kỳ đoan trang cẩn trọng mà cô ta đang thể hiện. Cô đã dành trọn cả ngày để trầm tư mặc tưởng và tự phán đoán rằng tốt hơn hết là cứ tiếp tục trầm tư như vậy.
'À, con bé đang sợ hãi,' bà hàng xóm bất trị của tôi phán.
'Sợ cái gì cơ chứ?'
'Thì sợ chúng ta sẽ đi loan tin khi đặt chân lên đến nơi chứ sao.'
'Ý bà "chúng ta" là ai?'
'Chà, trên một con tàu thế này thì thiếu gì người.'
'Thế thì, chúng ta sẽ không nói.'
'Biết đâu chúng ta chẳng có nổi cơ hội ấy chứ,' mụ đàn bà đáng sợ phán.
'Ồ, vào khoảnh khắc đó bầu không khí hòa hợp chan hòa sẽ ngự trị mà.'
'Thì dẫu sao con bé vẫn cứ sợ.'
'Thế thì càng tốt.'
'Vâng, thế thì càng tốt.'
Suốt cả ngày hôm sau, cô gái tiếp tục biệt tích và bà Nettlepoint bảo tôi rằng cô không hề ghé qua phòng bà lần nào. Bà đã sai nữ tiếp viên dò hỏi xem cô có chịu tiếp mình trong chính cabin của cô hay không, và Grace Mavis đáp rằng phòng ốc bừa bộn ngổn ngang đồ đạc chẳng thích hợp để tiếp khách: cô đang tất bật thu dọn hành lý. Để bù đắp cho sự tận tụy dành cho mẹ ngày hôm trước, Jasper hôm nay tốn phần lớn thời gian rúc trong phòng hút thuốc. Tôi rất muốn bảo cậu ta 'Thế này còn khá hơn nhiều,' nhưng ngẫm lại thấy ngậm miệng là thượng sách. Quả thật, tôi đã bắt đầu cảm thấy sự nôn nao của ngày sắp cập bến (tôi vô cùng sung sướng vì sắp được trở về với châu Âu thân yêu cũ kỹ của mình) nên chẳng còn dư dả tâm trí cho những chuyện khác. Độc giả tinh mắt chắc chắn sẽ cho rằng tôi đã dành quá nhiều đất diễn cho tập phim ngắn ngủi mà câu chuyện của tôi vừa thuật lại, nhưng đối với điều đó, tôi chỉ có thể đáp rằng thực tế diễn ra sau đó đã minh oan cho tôi. Chúng ta nhìn thấy đất liền, dải bờ biển mờ ảo nhưng trù phú của Ireland, vào khoảng hoàng hôn và tôi tì người lên mạn tàu để ngắm nhìn nó. 'Trông có vẻ chẳng có gì đặc sắc lắm nhỉ, phải không anh?' Tôi nghe thấy một giọng nói vang lên bên cạnh; và khi quay đầu lại, tôi thấy Grace Mavis đang đứng đó. Gần như là lần đầu tiên, cô vén mạng che mặt lên, và tôi thấy sắc diện cô xanh xao vô cùng.
'Ngày mai trông sẽ hoành tráng hơn nhiều đấy,' tôi nói.
'Ồ vâng, hoành tráng hơn rất nhiều.'
'Cái nhìn đầu tiên về đất liền, khi ở trên biển, thay đổi tất cả mọi thứ,' tôi tiếp lời. 'Tôi luôn nghĩ nó giống như việc bừng tỉnh sau một giấc chiêm bao. Đó là sự trở về với thực tại.'
Trong khoảnh khắc, cô chẳng thèm đáp lời; rồi cô cất giọng, 'Trông vẫn chưa thực tế cho lắm.'
'Không, và trong lúc này đây, buổi tối tuyệt diệu này, giấc mộng vẫn đang hiện hữu.'
Cô ngước nhìn bầu trời đang rực sáng dẫu ánh ban mai đã lìa bỏ và ánh sao thì chưa kịp hé nở. 'Đúng là một buổi tối tuyệt vời.'
'Ồ vâng, với khung cảnh này chúng ta sẽ ổn thôi.'
Cô đứng đó thêm một lúc lâu, khi màn đêm buông xuống dần xóa nhòa đường ranh giới của dải đất liền nhanh hơn cả tốc độ tiến lên của con tàu. Cô không nói thêm lời nào, chỉ trân trân nhìn thẳng về phía trước; nhưng chính sự tĩnh lặng tuyệt đối ấy lại khơi gợi trong tôi nỗi niềm muốn thốt lên đôi lời đồng cảm và sẻ chia. Tôi trơ tráo chẳng nghĩ ra nổi câu gì để nói—vài câu thì có vẻ lạc điệu, số khác lại quá đỗi sỗ sàng. Cuối cùng, một cách bất ngờ, cô dường như trao cho tôi cơ hội ấy. Lạc đề, đột ngột, cô buột miệng:
'Chẳng phải anh từng bảo với tôi là anh quen biết anh Porterfield đó sao?'
'Trời đất, vâng—tôi từng hay gặp anh ấy. Tôi vẫn luôn muốn trò chuyện với cô về anh ấy đấy.'
Cô quay mặt về phía tôi và trong bóng tối chập choạng tôi tưởng chừng sắc mặt cô càng trắng bệch hơn. 'Làm thế thì có ích gì chứ?'
'Thì, nó sẽ là một niềm vui thôi,' tôi đáp, có phần ngớ ngẩn.
'Ý anh là niềm vui cho anh chứ gì?'
'À, vâng—cứ cho là thế đi,' tôi cười đáp.
'Anh thân thiết với anh ấy đến thế cơ à?'
Nụ cười của tôi bật thành tiếng cười và tôi bảo—'Nói chuyện với cô quả chẳng dễ dàng chút nào.'
'Tôi ghét những lời đường mật!' Những lời ấy thốt ra từ đôi môi cô với một sự quyết liệt khiến tôi sững sờ; chúng vừa lớn tiếng lại vừa cộc cằn. Nhưng trước khi tôi kịp ngạc nhiên, cô tiếp lời—'Anh có nhận ra anh ấy khi chạm mặt không?'
'Hoàn toàn có chứ, tôi nghĩ vậy.' Thái độ của cô quá đỗi kỳ lạ khiến người ta buộc phải để tâm theo một cách nào đó, và tôi thấy cách tốt nhất là ứng xử một cách bông đùa; thế là tôi bồi thêm, 'Bộ cô không thế à?'
'Ồ, có lẽ anh sẽ chỉ chỏ anh ấy giúp tôi!' Và cô bước nhanh đi. Khi dõi theo bóng cô, tôi bỗng mang một cảm giác kỳ lạ, quái gở và đầy bứt rứt vì trong những ngày qua, và đặc biệt là khi nói chuyện với Jasper Nettlepoint, tôi đã nhúng tay vào hoàn cảnh của cô để rồi mang lại thiệt thòi cho cô. Tôi cảm thấy nhói lòng khi nhìn cô thui thủi di chuyển một mình; tôi vô hình trung cảm thấy mình phải chịu trách nhiệm về việc đó và tự hỏi sao mình lại không chịu nhúng tay lùi lại cho xong. Tôi đã thấy Jasper trong phòng hút thuốc không dưới một lần trong ngày hôm đó khi đi ngang qua, và nửa tiếng trước tôi còn nhận ra, qua cánh cửa mở toang, rằng cậu ta đang ở trỏng. Cậu ta đã sát cánh bên cô quá nhiều để rồi giờ đây khi vắng bóng cậu, cô mang một vẻ mặt cô độc, bơ vơ. Mọi chuyện tốt hơn thật đấy, nhưng thoạt nhìn nó khiến cô trở nên thật đáng thương làm sao. Bà Peck hẳn sẽ bảo với tôi rằng việc họ chia tay chỉ là trò bịp bợm thôi; họ không kè kè xuất hiện cùng nhau trên boong và trong phòng ăn, nhưng thế quái nào họ chả hú hoét ở xó xỉnh nào đó. Những chốn riêng tư trên tàu vốn chẳng lấy gì làm nhiều; "chỗ khác" theo cách nói của bà Peck chỉ là một khái niệm mơ hồ và trí tưởng tượng của mụ thì phóng khoác đến đâu tôi nào hay biết. Rõ ràng là Jasper đã rút lui, nhưng dĩ nhiên những gì diễn ra giữa họ xoay quanh vấn đề này không phải thế và chẳng bao giờ có thể như thế. Sau này, qua lời mẹ cậu ta, tôi biết được phiên bản của cậu, nhưng tôi xin phép được thú thực là tôi chẳng tin nổi. Trái lại, tội nghiệp bà Nettlepoint thì có, dĩ nhiên rồi. Ngay sau khi cô gái rời đi, tôi suýt thì tìm gặp chàng trai trẻ của mình và nói: 'Thôi nào, hãy quay lại quan tâm đến con bé một chút đi, chí ít cho đến khi chúng ta cập bến! Chẳng có thay đổi gì sảng sau khi đặt chân lên bờ đâu.' Và tôi không nghĩ chính nỗi sợ cậu ta mắng mình là đồ ngốc đã ngăn cản tôi lại. Dẫu sao thì lần kế tiếp ngang qua cửa phòng hút thuốc, tôi thấy cậu ta đã biến mất. Tối hôm đó tôi ghé thăm bà Nettlepoint theo lệ thường, nhưng không đả động gì thêm về cô Mavis với bà nữa. Bà đã đinh ninh rằng mọi chuyện giờ đây đã êm xuôi và ổn thỏa, và tôi cảm thấy mình đã làm bà lo lắng và bản thân bà cũng tự bận tâm quá đủ rồi. Tôi để mặc bà tận hưởng dư vị háo hức của ngày cập bến đang ngự trị trong tâm trí. Trước khi chui vào giường ngủ, tôi lên boong và thấy số hành khách tản mác ở đó đông hơn bất cứ đêm muộn nào trước kia. Jasper đang tha thẩn đi một mình giữa họ, nhưng tôi kiềm chế không nhập bọn cùng cậu ta. Dải bờ biển Ireland đã biến mất, nhưng đêm đen và biển cả thì hoàn hảo tuyệt mỹ. Trên đường về cabin, khi bước xuống dưới, tôi chạm trán nữ tiếp viên ở một khúc hành lang và nảy ra ý định hỏi—'Cô có tình cờ biết cô Mavis đang ở đâu không?'
'Thưa ngài, cô ấy đang ở trong phòng vào giờ này chứ còn đâu.'
'Cô nghĩ tôi có thể vào gặp cô ấy một lát được không?' Tôi bỗng nảy sinh ý định gặng hỏi lý do cô ấy từng dò la xem tôi có nhận ra anh Porterfield hay không.
'Không được đâu thưa ngài; cô ấy đã đi ngủ rồi.'
'Vậy thì tốt.' Và tôi ngoan ngoãn làm theo tấm gương sáng ngời của vị tiểu thư nọ.
Sáng hôm sau, trong lúc tôi đang mặc quần áo, người hầu phòng phụ trách mạn tàu của tôi ghé qua theo lệ thường để xem tôi cần gì. Nhưng câu đầu tiên gã thốt lên là—'Có chuyện chẳng lành rồi thưa ngài—một hành khách mất tích.'
'Hành khách—mất tích ư?'
'Một nữ hành khách thưa ngài. Chắc ngài có quen. Cô Mavis đấy ạ.'
'Mất tích?' tôi kêu lên—trân trân nhìn gã, chết trân vì kinh hoàng.'
'Cô ấy không có trên tàu. Họ tìm khắp nơi mà không thấy.'
'Thế quái nào mà cô ấy lại biến đi đâu được chứ?'
Tôi nhớ mãi cái nét mặt kỳ cục của gã. 'Chà thưa ngài, tôi đoán ngài thừa sức rõ chuyện đó chẳng kém gì tôi.'
'Ý anh là cô ấy đã gieo mình xuống biển tự vẫn đấy phỏng?'
'Đâu đó trong đêm, thưa ngài—một cách lặng lẽ. Nhưng cách cô ấy trốn tránh sự chú ý quả là cao tay khiến ai nấy đều phải ngã ngửa. Thông thường họ hay bắt gặp mấy vụ thế này lắm chứ thưa ngài. Chắc là khoảng hai rưởi sáng. Chúa ơi, con bé quá ư tinh vi thưa ngài. Đến tiếng tõm xuống nước cũng chẳng thèm gây ra. Người ta bảo cô ấy bị ép buộc phải lên tàu đấy thưa ngài.'
Tôi ngã quỵ xuống chiếc ghế dài—tôi cảm thấy lả đi. Gã tiếp tục huyên thuyên, đúng cái bản tính khoái khoác lác của tầng lớp đó khi nắm trong tay câu chuyện rùng rợn nào đó. Bình thường cô ấy vẫn hay gọi nữ tiếp viên từ sớm, nhưng sáng nay quả nhiên chẳng có tiếng chuông nào cả. Dẫu vậy cô tiếp viên vẫn bước vào vào khoảng tám giờ và phát hiện căn phòng trống huơ trống hoác. Đó là chuyện xảy ra khoảng một tiếng trước. Đồ đạc của cô ấy vẫn nằm đó ngổn ngang—những món cô vẫn hay mặc mỗi khi lên boong. Nữ tiếp viên thấy biểu hiện của cô ấy có phần kỳ quặc tối qua, nhưng cô ta chần chừ một lát rồi quay lại. Cô Mavis không xuất hiện—và hoàn toàn bặt tăm. Nữ tiếp viên bắt đầu đi tìm—chẳng ai thấy bóng dáng cô ngoài boong hay trong phòng ăn lớn cả. Hơn nữa, cô ấy còn chưa thay đồ—chẳng diện mạo nào để có thể trình diện thiên hạ; toàn bộ quần áo vẫn nằm gọn trong phòng. Lại có một vị nữ hành khách lớn tuổi khác, bà Nettlepoint—chắc ngài còn nhớ—người mà cô ấy thỉnh thoảng hay kè kè bên cạnh, nhưng nữ tiếp viên đã ghé qua và xác nhận cô Mavis không hề bén mảng tới chỗ bà ấy sáng nay. Cô ta đã báo cho gã và họ âm thầm đi kiểm tra—lùng sục khắp nơi. Tàu thủy là chốn mênh mông, nhưng rồi cũng có điểm tận cùng, và nếu một người không có mặt ở đó thì đích thị là không có. Tóm lại là một tiếng đồng hồ đã trôi qua và vị tiểu thư nọ bốc hơi không một lời giải thích: qua đó ngài có thể đoán xem liệu cô ấy còn cơ hội quay về hay không. Đám canh gác chẳng tài nào giải thích nổi sự biến mất ấy, nhưng chắc chắn lũ cá dưới đại dương thì thừa sức—tội nghiệp người phụ nữ khốn khổ! Hô hấp với gã tiếp viên, đương nhiên họ thấy có trách nhiệm phải báo cáo ngay lập tức với bác sĩ, và vị bác sĩ lập tức trình báo lên thuyền trưởng. Viên thuyền trưởng chẳng lấy gì làm khoái chí—họ chưa từng thích thú chuyện này bao giờ. Nhưng ông ta sẽ tìm cách ém nhẹm đi—họ vẫn luôn làm thế.'
Đến lúc tôi gom lại được chút tinh thần để xỏ nốt số quần áo còn lại lên người, tôi hay tin bà Nettlepoint vẫn chưa hề được thông báo, trừ khi nữ tiếp viên vừa rỉ tai bà vài phút trước. Cậu con trai của bà đã biết chuyện, chàng thanh niên ở mạn bên kia tàu (cậu ta có nhân viên phục vụ riêng); người hầu của tôi đã tận mắt thấy cậu ta lao ra khỏi cabin và phi thẳng lên boong trước khi bước vào phòng tôi. Gã chắc chắn cậu ta đã lên boong; chứ không hề ghé qua phòng bà cụ. Tôi nhớ mãi một ảo ảnh kỳ dị khi người hầu thuật lại điều đó—ánh chớp điên cuồng về hình ảnh Jasper Nettlepoint với sự hối hận cuồng loạn và nét nhanh nhạy tuổi trẻ đang lao mình qua mạn tàu. Tôi vội vã đính chính rằng chẳng có sự cố khủng khiếp nào như thế giáng thêm bi kịch vào hành động đầy bí ẩn của tội nghiệp Grace Mavis cả. Những gì diễn ra sau đó đã quá đủ thảm hại, nhưng tôi chỉ có thể điểm qua đôi chút. Khi đặt chân đến trước cửa phòng bà Nettlepoint, bà đã đứng đó trong chiếc áo choàng tắm; nữ tiếp viên vừa thông báo cho bà và bà đang hoản hốt lao ra tìm tôi. Tôi bắt bà quay vào—bà bảo tôi sẽ đi tìm Jasper. Tôi đi tìm cậu ta nhưng hụt mất, một phần chắc chắn là vì ban đầu mục tiêu thực sự của tôi là viên thuyền trưởng. Tôi tìm gặp vị này và thấy ông ta đang hết sức bực bội, nhưng ông ta chẳng thắp lên chút hy vọng nào về việc chúng tôi nhầm lẫn, và sự tức giận được bộc lộ bằng cái chất thô mộc của dân nhà nghề chính là dấu chấm hết cho mọi nghi vấn. Từ boong tàu, nơi tôi chỉ ngoảnh lại nhìn quanh, tôi thấy ánh nắng của một ngày hè khác, bờ biển Ireland xanh rì ở khoảng cách gần và biển cả mang sắc màu quyến rũ hơn bất cứ lúc nào. Khi tôi quay lại tầng dưới, Jasper đã khuất dạng; cậu ta đã về cabin và mẹ cậu đã đoàn tụ với cậu ở đó. Cậu ta cố thủ trong đó cho đến khi chúng tôi cập bến Liverpool—trọn vẹn quãng thời gian tôi không hề chạm mặt. Ít lâu sau, theo thỉnh cầu của con trai, người mẹ đành để cậu ta ở một mình. Cả thế giới đổ xô lên boong để ngắm đất liền và bàn tán rôm rả về vụ tai nạn thương tâm của chúng tôi, nhưng bà cụ tội nghiệp đành chôn chân trong phòng suốt cả ngày với bầu không khí ảm đạm khôn cùng. Tôi cảm thấy khoảng thời gian kéo dài dằng dặc không tài nào chịu nổi; tâm trí tôi cứ quẩn quanh nghĩ về anh chàng Porterfield mơ hồ và viễn cảnh phải đối mặt với anh ta vào ngày mai. Giờ thì dĩ nhiên tôi đã hiểu vì sao cô ấy lại hỏi tôi liệu có nhận ra anh ta hay không; trong tâm trí mình, cô đã âm thầm ủy thác cho tôi một sứ mệnh dễ chịu biết bao. Tôi chủ động cho bà Peck và bà Gotch tránh xa tầm mắt—tôi chẳng tài nào nuốt nổi lời nào với họ. Tôi có thể, hoặc chí ít là có nói đôi chút với bà Nettlepoint, nhưng với quá nhiều sự dè chừng khiến cả hai bên đều chẳng thấy thoải mái nổi, bởi tôi đoán trước rằng giờ đây nhắc đến Jasper trước mặt bà là điều cấm kỵ tuyệt đối. Tôi buộc phải ngầm mặc định qua sự im lặng của mình rằng cậu ta hoàn toàn vô can trong chuyện đã xảy ra; và dĩ nhiên tôi chẳng bao giờ thực sự dò ra được mức độ liên đới của cậu ta đến đâu. Bí mật về những gì diễn ra giữa cậu ta và cô gái kỳ lạ sẵn sàng hy sinh cả cuộc hôn nhân vì cậu chỉ sau một thời gian ngắn ngủi quen biết vẫn mãi bị chôn giấu trong lồng ngực cậu ta. Tôi biết thỉnh thoảng mẹ cậu vẫn lủi thủi đến trước cửa phòng, nhưng cậu kiên quyết từ chối tiếp đón. Tối hôm đó, để làm tròn chút tình người hú họa, tôi sai người hầu ghé qua hỏi xem cậu có muốn gặp tôi không, và gã trở về với câu trả lời được thuật lại thẳng thừng. 'Hết sức từ chối!' Jasper hóa ra cũng bực bội chẳng kém gì viên thuyền trưởng.
Tại bến cảng Liverpool, ngay khi con tàu vừa cập bến, hàng chục con người tràn lên boong và từ xa tôi đã nhận diện được anh Porterfield. Anh đang ngước nhìn lên mạn con tàu khổng lồ với sự thất vọng hiện rõ (trong mắt tôi) trên nét mặt—thất vọng vì không thấy người phụ nữ mình yêu tì người ngóng trông và vẫy khăn tay chào đón. Mọi người đều đang nhìn anh ta, ngoại trừ cô ấy (danh tính của anh ta lan đi nhanh chóng mặt) và tôi tự hỏi liệu anh ta có nhận ra điều đó hay không. Anh ta từng có vóc dáng gầy gò, thế mà giờ đã phì nhiêu gần như béo tròn. Khoảng cách giữa chúng tôi thu hẹp lại—anh ta đã bước lên tấm ván bắc ngang rồi đặt chân lên boong giữa đám đông nhân viên hải quan chen chúc—quá nhanh so với sự bình tĩnh của tôi. Tuy nhiên, tôi lập tức tiếp cận, đặt tay lên vai kéo anh ta tách ra, dù nhận ra anh ta chẳng có chút ấn tượng nào về việc từng gặp tôi trước đó. Mãi về sau tôi mới thấy hành động đó của mình có phần ngốc nghếch. Tôi kéo anh ta ra xa (và nhận thức rõ ràng bà Peck cùng bà Gotch đang chằm chằm nhìn theo khi chúng tôi đi qua) vào căn phòng hút thuốc ngột ngạt và vắng tanh; anh ta cứ thế chết lặng chẳng thốt nên lời, và điều đó khiến tôi thấy đậm chất Porterfield làm sao. Tôi buộc phải mở lời trước, anh ta thậm chí còn chẳng mảy mai cứu vớt tôi bằng một câu 'Có chuyện gì thế?' Tôi mở lời trước rằng cô ấy đang bị ốm. Đó thực sự là một khoảnh khắc gớm ghiếc.