Polly viết thư đầy nhiệt huyết, Ned đáp lại vô cùng thỏa đáng, và sau rất nhiều lần thư từ, chuyện trò cùng bàn tính, quyết định đã được đưa ra là Tom sẽ lên đường đi miền Tây. Khỏi cần bận tâm công việc ấy cụ thể là gì; chỉ biết rằng đó là một khởi đầu tốt đẹp cho một thanh niên như Tom – người vốn sinh trưởng trong tầng lớp bảo thủ nhất của thành phố tự phụ nhất xứ New England, rất cần những ảnh hưởng lành mạnh, phóng khoáng và chan hòa tình người nơi miền Tây để mở rộng tầm nhìn và thực sự trưởng thành.
Đương nhiên là đám phụ nữ được phen than thở đủ điều, nhưng ai nấy đều hiểu đó là điều tốt nhất cho cậu; thế nên vừa thở dài họ vừa cẩn thận may vá, gửi gắm cả những viễn tưởng về một tương lai rực rỡ vào trong từng chiếc khăn tay mới của Tom, rồi vừa nhỏ lệ ướt đẫm đôi bốt của cậu mà lòng vẫn mừng vì đường tiến thân rộng mở trước mắt. Sydney sát cánh bên cậu đến phút chót, “hệt như một đấng nam nhi và một người anh em” (câu nói này của Tom khiến Fanny vô cùng mãn nguyện), còn Will thì hoàn toàn nguôi ngoai trước sự thất vọng của Ned vì cậu từ chối sang đấy hội tụ, bởi Tom sẽ là người lấp vào chiếc chỗ trống mà Ned đã dành sẵn cho cậu.
May sao, ai nấy đều bận rộn tối mặt với những sự chuẩn bị cần thiết nên chẳng còn chút thời gian nào cho mấy thứ mộng mơ vẩn vơ, và bốn người trẻ tuổi cùng làm việc với nhau điềm đạm, thấu đáo hệt như trong lòng họ chẳng hề chôn giấu bao nhiêu là cung bậc cảm xúc. Thế nhưng bất chấp sự im lặng, công việc bận rộn và guồng quay hối hả ấy, tôi nghĩ rằng họ lại thấu hiểu nhau sâu sắc hơn trong quãng thời gian ngắn ngủi bận rộn ấy so với tất cả những năm tháng đã qua; bởi những gì tốt đẹp và dũng cảm nhất trong mỗi con người đều đã bừng tỉnh và sục sôi, và ngôi nhà nhỏ ngập tràn sức hút của tình yêu thương cùng tình bằng hữu, sự hy sinh cao cả và lòng nhiệt huyết, hệt như thế giới ngoài kia đang đẫm mình trong ánh nắng xuân và niềm say đắm. Thật tiếc khi đoạn kết ấy lại đến quá nhanh, nhưng khoảng thời gian đó đã hoàn trọn sứ mệnh của mình và lặng lẽ trôi qua, để lại phía sau một bầu không khí trong trẻo hơn, dẫu lúc bấy giờ đám trẻ vẫn chưa nhận ra, bởi mắt chúng đã nhòa đi vì những cuộc chia ly vốn dĩ phải thế.
Tom đã lên đường đi miền Tây; Polly về quê nghỉ hè; Maud được đưa ra vùng biển cùng Belle; còn Fanny ở lại một mình vật lộn với chuyện nhà cửa, người giúp việc và nỗi đau thắt trong tim. Nếu không vì hai điều, tôi e rằng con bé chẳng thể trụ nổi một mùa hè ở thành thị, nhưng Sydney thường xuyên ghé thăm cho đến kỳ nghỉ của anh, và những bức thư dài dằng dặc gửi qua gửi lại với Polly đã vỗ về những ngày tháng dài đằng đẵng. Tom viết thư về cho mẹ mỗi tuần một lần, nhưng thư ngắn ngủi và chẳng mấy thỏa đáng, bởi đàn ông chẳng bao giờ chịu kể những chi tiết thú vị nhỏ nhặt mà phụ nữ lại thích nghe nhất. Fanny chuyển tiếp những mẩu tin tức của mình cho Polly. Polly gửi lại tất cả những đoạn trích từ thư của Ned viết về Tom, và qua việc ráp nối hai nguồn tin lại với nhau, họ có được sự an tâm dễ chịu rằng Tom vẫn khỏe mạnh, tinh thần phấn chấn, làm việc cật lực và quyết tâm vươn lên mạnh mẽ dẫu muôn vàn trắc trở.
Polly có một mùa hè yên bình ở quê nhà, nghỉ ngơi và chuẩn bị sẵn sàng cả tinh thần lẫn thể xác cho một mùa đông dạy học tiếp theo, bởi đến mùa thu, con bé lại tiếp tục thực hiện dự định của mình, làm hài lòng các học trò và mang lại niềm vui lớn lao cho bạn bè. Nó chẳng bao giờ kể lể nhiều về bản thân trong thư, và câu cảm thán đầu tiên của Fanny khi gặp lại nhau chính là một câu hỏi đầy lo lắng: “Ôi, Polly thân yêu! Cậu bị ốm mà giấu tớ phải không?”
“Không đâu, tớ chỉ mệt thôi, dạo này có nhiều việc phải lo, với lại thời tiết ảm đạm làm tớ hơi chùng xuống một chút ấy mà. Tớ sẽ tươi tỉnh lại ngay khi quay lại với công việc thôi,” Polly vừa đáp vừa lật đật dọn dẹp đồ đạc.
“Trông cậu chẳng giống ngày thường chút nào cả. Cậu đã làm gì với bản thân mình thế hả?” Fanny gặng hỏi, lòng đầy băn khoăn trước sự đổi khác ấy nhưng lại khó lòng chỉ ra cụ thể nó nằm ở đâu.
Polly trông không giống người bệnh, dẫu má có gò hơn và sắc da nhợt nhạt hơn trước, nhưng con bé có vẻ mất hết tinh thần, và trong ánh mắt phảng phất một nỗi u hoài mệt mỏi khiến lòng Fanny quặn thắt.
“Tớ ổn mà, cậu sẽ thấy ngay khi tớ dọn dẹp xong mọi thứ thôi. Tớ mừng lắm khi thấy cậu trông khỏe mạnh và hạnh phúc thế này. Mọi chuyện vẫn suôn sẻ chứ, Fan?” Polly hỏi, đoạn bắt đầu chải tóc một cách chăm chú.
“Trả lời tớ một câu hỏi trước đã,” Fanny nói, với vẻ mặt như thể một nỗi sợ bất chợt vừa dâng lên trong lòng. “Nói thật cho tớ biết đi, cậu chưa từng hối hận vì lời gợi ý hôm trước dành cho Sydney chứ?”
“Chưa bao giờ!” Polly kêu lên, hất chiếc mạng che mặt màu nâu mà ban nãy nó dùng để che đi nửa khuôn mặt ra sau.
“Lấy danh dự của một cô gái đàng hoàng ra mà thề đi?”
“Lấy danh dự của bất cứ thứ gì cậu muốn luôn. Sao cậu lại cứ nghi ngờ tớ thế nhỉ?” Polly gặng hỏi, gần như cáu kỉnh.
“Bởi vì cậu đang có chuyện gì đó bất ổn. Chối cũng chẳng ích gì đâu, vì tớ nhìn thấy ở cậu đúng cái ánh mắt mà tớ từng thấy ngay trên gương mặt mình trong chiếc gương kia, vào lúc tớ tưởng rằng anh ấy để tâm đến cậu. Tha lỗi cho tớ nhé, Polly, nhưng tớ không thể không nói ra, vì nó cứ hiển hiện ở đó, và tớ muốn sống thật với cậu hệt như cách cậu từng sống thật với tớ, nếu có thể.”
Khuôn mặt Fanny đầy vẻ bấn loạn, con bé nói nhanh và thẳng thắn, bởi nó đang cố gắng tỏ ra cao thượng nhưng điều đó thật quá đỗi khó khăn. Polly giờ đây đã hiểu chuyện và xoa dịu nỗi lo của bạn bằng một giọng nói gần như nghẹn ngào: “Tớ bảo là tớ không yêu anh ấy cơ mà! Cho dù anh ấy là người đàn ông duy nhất trên đời này đi nữa, tớ cũng chẳng thèm lấy đâu, vì tớ không muốn thế.”
Ba từ cuối được cất lên với một giọng điệu hoàn toàn khác, bởi Polly vừa kịp kìm mình lại với một vẻ mặt hoảng hốt nửa vời rồi quay phắt đi để giấu khuôn mặt đằng sau làn tóc.
“Thế nếu không phải là anh ấy, thì là một kẻ nào khác. Cậu đang có điều giấu giếm, Polly, và tớ nghĩ cậu nên kể ra đi, vì cậu cũng biết bí mật của tớ cơ mà,” Fanny nói, đứng ngồi không yên cho đến khi mọi chuyện được sáng tỏ, bởi thái độ của Polly làm nó bận lòng.
Không có câu trả lời nào cho câu hỏi ấy, nhưng lòng Fanny đã thấy thỏa đáng; con bé vòng tay ôm lấy bạn, cất giọng nài nỉ nhất có thể: “Polly quý mến của tớ, tớ có quen anh ta không?”
“Cậu đã gặp rồi.”
“Và anh ấy rất khôn ngoan, tốt bụng và tuyệt vời phải không, cậu ấm?”
“Không.”
“Lẽ ra anh ta phải thế chứ nếu cậu đem lòng yêu. Tớ hy vọng anh ta không phải kẻ tồi tệ chứ?” Fan lo lắng gặng hỏi, vẫn ôm chặt lấy Polly – người cứ cố tình quay mặt đi chỗ khác.
“Tớ thấy vừa lòng là được rồi.”
“Ôi, làm ơn nói cho tớ biết thêm một điều này nữa thôi. Anh ta có hướng về cậu không?”
“Không. Giờ thì đừng nói thêm lời nào nữa, tớ chịu hết nổi rồi!” và Polly vội gỡ tay ra, cất lời bằng một giọng điệu như thể đang tuyệt vọng.
“Tớ không gặng nữa đâu, nhưng giờ thì tớ chẳng còn sợ khi phải nói cho cậu biết rằng tớ nghĩ, tớ hy vọng, tớ thực sự tin là Sydney cũng có chút cảm tình với tớ. Anh ấy rất tốt với tất cả chúng ta, và dạo gần đây hình như anh ấy luôn muốn gặp tớ mỗi khi ghé qua đồng thời cảm thấy trống vắng nếu vắng mặt tớ. Tớ nào dám hy vọng điều gì, cho đến khi tớ thấy bố nhận ra điều gì đó trong thái độ của anh ấy và cứ trêu tớ mãi. Tớ vẫn luôn cố gắng không tự huyễn hoặc bản thân, nhưng hình như thực sự đang có một cơ hội hạnh phúc mỉm cười với tớ.”
“Tạ ơn trời vì điều đó!” Polly thốt lên, giọng ngập tràn sự mãn nguyện chân thành. “Giờ thì lại đây kể hết cho tớ nghe đi,” nó nói thêm, ngồi phịch xuống chiếc ghế băng với dáng vẻ của một kẻ vừa thoát nạn trong gang tấc.
“Tớ có dăm ba mẩu giấy và vài thứ muốn xin ý kiến cậu xem chúng có thực sự mang hàm ý gì không cơ,” Fanny nói, lôi ra một bấp tài liệu từ tận ngăn sâu nhất trong bàn làm việc của mình. “Có cả một bức ảnh của Tom gửi trong bức thư mới nhất nữa này. Đẹp trai phải không? Trông cậu ấy có vẻ chững chạc hơn, nhưng chắc là nhờ bộ râu với chiếc áo khoác thô kia rồi. Ôi anh chàng đáng yêu của tớ, cậu ấy đang làm ăn rất tốt khiến tớ thực sự cảm thấy vô cùng tự hào.”
Fan ném bức ảnh về phía bạn, rồi tiếp tục lục lọi tìm cho ra một bức thư nào đó. Con bé không hề thấy Polly chộp lấy bức bức ảnh và ngắm nhìn nó với ánh mắt khao khát đến cháy lòng, nhưng nó lại nghe được câu nói trầm ngậm của Polly: “Ảnh chẳng phản ánh đúng thực tế gì cả,” và khi liếc qua vai bạn, ánh mắt sắc sảo của Fan đã bắt trọn sự thật dẫu Polly đang quay nửa người đi nơi khác. Chẳng cần chần chừ suy nghĩ, Fan buông rơi xấp thư, nắm lấy đôi vai Polly và thốt lên đầy kinh ngạc: “Polly, có phải là Tom không?”
Tội nghiệp Polly bị đánh trúng bất ngờ đến nỗi chẳng thốt nên lời. Chẳng cần đến lời nào nữa; gương mặt biết nói của con bé đã thay cho câu trả lời, cùng với bản năng khiến nó giúc đầu vào chiếc gối sô-pha hệt như một con đà điểu khờ khạo mỗi khi bị thợ săn truy đuổi.
“Ôi, Polly, tớ mừng quá! Tớ chưa từng nghĩ tới chuyện này... cậu thì quá đỗi dịu dàng, còn cậu ấy lại là một gã trai hoang đàng, tớ không thể tin nổi... nhưng thật ngọt ngào biết bao khi cậu lại dành tình cảm cho cậu ấy.”
“Tớ không kìm được... tớ đã cố gắng lắm rồi... nhưng khó lắm cậu biết không, Fan, cậu thừa biết mà,” một giọng nói nghẹn ngào phát ra từ tận đáy chiếc gối xù xì mà Tom từng chê bai hồi nào.
Những lời cuối cùng ấy, cùng bàn tay khẩn khoản chìa ra, đã hé lộ cho Fanny bí mật về sự đồng cảm sâu sắc của cô bạn thân dành cho rắc rối tình trường của chính mình; chúng mang một vẻ não nề đến mức Fanny liền ôm chầm lấy Polly và khóc òa lên cùng bạn, theo cái cách khờ dại và chan chứa tình cảm mà hội con gái vẫn hay làm khi lòng dạ rối bời và nước mắt có khi còn diễn tả giỏi hơn lời nói. Dù vậy, sự im lặng chẳng bao giờ kéo dài lâu, bởi khao khát “tám chuyện” của phái nữ thường lấn át cả những cảm xúc sâu kín nhất. Thế là chẳng mấy chốc hai cô nàng lại rôm rả hẳn lên, Polly thì vô cùng khiêm nhường và bẽn lẽn, còn Fanny thì hào hứng, sục sôi sự tò mò và niềm vui sướng.
“Quả thực sẽ là chị em một nhà với nhau sao! Ôi cậu thân yêu ơi, điều đó tuyệt diệu làm sao,” con bé reo lên.
“Chẳng bao giờ có chuyện đó đâu,” Polly đáp bằng một giọng điệu tuyệt vọng đến bình thản.
“Thế cái gì ngăn cản chứ?”
“Maria Bailey,” câu trả lời vang lên bi tráng.
“Ý cậu là sao? Cô ta là cái cô gái miền Tây đấy á? Cô ta đừng có hòng hớt tay trên của Tom; tớ sẽ xử sống cô ta trước!”
“Muộn mất rồi, để tớ kể cho nghe... đã đóng chặt cửa chưa, và Maud đã an toàn chưa đấy?”
Fanny đi thám thính vòng quanh rồi quay lại, nín thở lắng nghe khi Polly trút vào tai mình bí mật cay đắng đang gặm nhấm tâm can.
“Cậu ấy không nhắc gì đến Maria trong thư à?”
“Có dăm ba bận, nhưng theo kiểu bông đùa, nên tớ cứ tưởng chỉ là dăm mối tán tỉnh vẩn vơ qua đường. Cậu ấy bận túi bụi thế thì làm gì có thời gian cho mấy trò tiêu khiển ấy.”
“Ned toàn viết những bức thư hay ho, đầy chuyện phiếm – chính tớ dạy anh ấy cách viết đấy – và anh ấy kể cho tớ nghe mọi thứ đang diễn ra. Khi anh ấy nhắc đến cô gái này vài lần (cậu biết đấy, họ trọ ở nhà mẹ cô ta), tớ bèn hỏi thăm một cách hết sức dửng dưng, và anh ấy bảo cô ta xinh đẹp, tốt tính, được học hành đàng hoàng, và anh ấy nghĩ Tom đã bị thu hút kha khá. Đó thực sự là một cú giáng mạnh, bởi cậu thấy đấy, Fan, kể từ khi Trix hủy hôn ước, và việc nghĩ đến Tom không còn là điều sai trái nữa, tớ đã để lòng mình hy vọng, dù chỉ một chút thôi, và đã hạnh phúc biết bao! Giờ thì tớ phải buông tay thôi, và lúc này tớ mới nhận ra mình đã ôm ấp hy vọng nhiều đến nhường nào, và việc mất đi nó sẽ là một nỗi đau đớn lớn lao ra sao.”
Hai giọt nước mắt lớn lăn dài trên má Polly, và Fanny vội lau đi, trong lòng trào dâng một khao khát cháy bỏng muốn bắt chuyến tàu tiếp theo ra miền Tây, thiêu rụi Maria Bailey chỉ bằng một cái lức nhìn, rồi lôi cổ Tom về làm quà biếu cho Polly.
“Đúng là ngốc nghếch khi tớ không đoán ra từ trước. Nhưng cậu thấy đấy, Tom lúc nào cũng trông hệt như một cậu nhóc, còn cậu thì chững chạc hơn tuổi biết bao so với bất kỳ cô gái nào tớ từng biết, thế nên tớ chưa bao giờ nghĩ đến chuyện cậu lại dành thứ tình cảm ấy cho cậu ấy. Tớ biết cậu rất tốt với cậu ấy – cậu vốn tốt với tất cả mọi người mà, cục cưng ạ – và tớ biết cậu ấy quý mến cậu hệt như quý tớ vậy, thậm chí còn hơn ấy chứ, bởi cậu ấy xem cậu là hiện thân của sự hoàn hảo; thế nhưng tớ vẫn chưa bao giờ mảy may mơ tưởng rằng cậu ấy lại yêu cậu theo một cách sâu sắc hơn tình bạn.”
“Cậu ấy chẳng hề yêu tớ,” Polly thở dài.
“Ừ thì, lẽ ra cậu ấy phải thế chứ; và nếu tớ túm được cổ cậu ta, tớ sẽ bắt cậu ta phải yêu!”
Nghe vậy, Polly liền túm chặt lấy Fan và giữ rịt lại, nghiêm giọng cảnh cáo: “Nếu cậu dám hé mỉm cười một nửa lời, hay thả một bóng gió, hay ánh lên một ánh nhìn nào để lộ chuyện về tớ cho cậu ta hoặc bất kỳ ai khác, tớ thề – à mà cứ cho là danh dự của Mary Milton đi – tớ sẽ leo lên mái nhà mà loa lên cho thiên hạ biết là cậu thích Ar—” Polly chưa nói hết câu thì bàn tay Fan đã bịt chặt lấy miệng nó, còn giọng điệu hoảng hốt của Fan thì khẩn thiết thanh minh: “Tớ không đời nào làm thế! Tớ thề danh dự là sẽ không bao giờ hé răng với bất kỳ sinh linh nào hết. Đừng có hung dữ thế chứ, Polly; cậu làm tớ sợ chết khiếp đấy.”
“Yêu một kẻ không yêu mình đã đủ khổ sở rồi, đằng này lại để người ta biết chuyện thì đúng là khủng khiếp tột cùng. Chỉ nghĩ đến thôi là tớ đã phát điên lên được. Ôi Fan, tớ đang đâm ra cáu bẳn, ghen tị và độc ác mất thôi, chẳng biết rồi số phận mình sẽ ra sao nữa.”
“Tớ chẳng lo lắng gì cho cậu đâu, mình à, và tớ thực sự tin mọi chuyện rồi sẽ tốt đẹp thôi, bởi cậu quá ư tử tế với tất cả mọi người. Làm sao mà Tom lại có thể không mê mẩn cậu cho được cơ chứ, tớ tài nào hiểu nổi. Tớ biết chắc cậu ấy sẽ thế nếu chịu khó ở nhà lâu hơn một chút sau khi rũ bỏ được con mụ Trix. Điều đó sẽ làm thay đổi cả cuộc đời cậu ấy; nhưng dẫu cậu ấy là anh trai tớ đi nữa, tớ vẫn thấy cậu ấy chưa đủ xứng với cậu đâu, Polly, và tớ cứ thấy khó hiểu làm sao khi cậu lại có thể cưng chiều cậu ấy nhiều đến thế, trong khi bản thân hoàn toàn có thể chọn một người vượt trội hơn hẳn.”
“Tớ chẳng cần một kẻ ‘vượt trội’ nào cả; anh ta sẽ làm tớ phát ngấy lên được nếu cứ y như A. S. Hơn nữa, tớ thực sự nghĩ Tom có những điểm vượt trội hơn hẳn gã đó trong rất nhiều chuyện. Nào, cậu khỏi phải trừng mắt nhìn tớ thế; tớ biết là thế, hoặc rồi sẽ thế. Cậu ấy rất khác biệt, lại còn vô cùng trẻ tuổi, dĩ nhiên là mang trong mình vô vàn khuyết điểm, nhưng tớ lại càng quý cậu ấy vì chính những điều đó; cậu ấy thật thà, dũng cảm, lại có một trái tim ấm áp rộng lớn, và tớ thà được cậu ấy quan tâm còn hơn là gã đàn ông khôn ngoan nhất, tài giỏi nhất và hoàn hảo nhất trên đời này, đơn giản vì tớ yêu cậu ấy!”
Giá như lúc đó Tom có thể nhìn thấy nét mặt của Polly! Trông nó dịu dàng, quả quyết và đầy thách thức biết bao, khiến Fanny suýt quên mất cả việc bênh vực cho người yêu của mình mà chuyển sang ngưỡng mộ sự chung thủy của Polly dành cho người trong mộng; bởi thứ tình yêu trung thành và bao trùm lấy tất cả này thực sự là một sự khai sáng mới mẻ đối với Fanny – người vốn quen với việc nghe bạn bè khoe khoang về hai ba mối tình mỗi năm, và đong đếm giá trị của từng người với một sự thản nhiên chẳng kém gì đám thanh niên bàn luận về gia tài của những cô gái mà chúng muốn lấy làm vợ nhưng lại “không đủ tiền cưới”. Cô từng nghĩ mối tình của mình với Sydney thật là lãng mạn biết bao, bởi cô chẳng mảy quan tâm anh giàu hay nghèo, dù cô chưa bao giờ dám thốt lên điều ấy, kể cả với Polly, vì sợ bị cười chê. Giờ đây, cô bắt đầu thấu hiểu thế nào là tình yêu đích thực, và cảm nhận rằng thứ tình cảm mà bản thân không sao dứt bỏ ấy chính là một báu vật cần được đón nhận bằng tất cả sự cung kính và nâng niu bằng trọn vẹn tâm can.
“Tớ chẳng rõ mình bắt đầu yêu Tom từ lúc nào, nhưng tớ nhận ra điều đó vào mùa đông năm ngoái, và cũng ngạc nhiên chẳng kém gì cậu bây giờ đâu,” Polly tiếp lời, như thể trút được gánh nặng trong lòng. “Tớ từng chẳng có chút thiện cảm nào với cậu ấy. Tớ thấy cậu ấy tiêu xài hoang phí, liều lĩnh và điệu đà ra vẻ công tử bột. Tớ đã vô cùng thất vọng khi cậu ấy chọn Trix, và càng ngẫm nghĩ lẫn chứng kiến nhiều, tớ lại càng cảm thấy tồi tệ hơn, bởi Tom quá đỗi tốt đẹp so với cô ta, và tớ căm ghét việc cô ta chẳng mảy may làm gì cho cậu ấy, trong khi bản thân hoàn toàn có thể làm được rất nhiều; bởi cậu ấy là mẫu đàn ông có thể bị chi phối bởi tình cảm, và người phụ nữ bước vào đời cậu ấy có thể vực dậy hoặc vùi dập cả cuộc đời cậu ấy.”
“Đúng thế thật!” Fan thốt lên khi Polly dừng lời để ngắm nhìn bức bức ảnh – tấm hình dường như đang nhìn lại nó bằng một ánh mắt trầm ngâm, vững chãi, có vẻ như hơi mâu thuẫn với những gì nó vừa khẳng định.
“Ý tớ không phải cậu ấy yếu đuối hay tồi tệ. Nếu thế thì tớ đã căm ghét cậu ấy rồi; nhưng cậu ấy thực sự cần một ai đó yêu thương mình sâu sắc và mang lại hạnh phúc cho cậu ấy, theo cái cách mà một người phụ nữ tốt nết hiểu rõ nhất,” Polly nói, hệt như đang đáp lại thứ ngôn ngữ câm lặng từ gương mặt của Tom.
“Tớ hy vọng Maria Bailey đúng là một người xứng đáng với những gì cậu ấy nghĩ,” con bé khẽ nói thêm, “bởi tớ không thể chịu nổi cảnh cậu ấy phải chịu đựng thêm một lần thất vọng nữa.”
“Tớ dám cá là cậu ta chẳng thèm mảy may quan tâm đến con mụ đó đâu, và cậu chỉ đang rước họa vào thân thôi. Cậu nói xem Ned đã đáp lại ra sao khi cậu hỏi về cái cô nàng kỳ đà cản mũi này?” Fanny đột ngột chuyển sang giọng điệu đầy hy vọng.
Polly liền thuật lại, rồi nói thêm: “Tớ còn hỏi anh ấy trong một bức thư khác rằng liệu anh có ngưỡng mộ cô B. nhiều bằng Tom không, và anh ấy đáp lại rằng cô ta là ‘một cô gái tốt’, nhưng anh ấy chẳng có thời gian cho mấy thứ nhảm nhí đó đâu, và tớ chắc còn lâu mới phải chuẩn bị sẵn găng tay trắng để đi dự đám cưới của Tom, trừ khi là để nhảy mừng thôi. Kể từ dạo đó, anh ấy không hề nhắc gì đến Maria nữa, thế nên tớ càng chắc chắn đang có điều gì đó nghiêm trọng diễn ra, và vì được Tom tin tưởng nên anh ấy mới giữ kín.”
“Nghe có vẻ căng thẳng thật đấy. Hay là để tớ ướm thử vài câu với Tom xem sao, chỉ hỏi han chung chung về chuyện tình cảm của cậu ta thôi, rồi tạo cơ hội cho cậu ta tự thổ lộ nếu thực sự có chuyện gì.”
“Tớ đồng ý đấy, nhưng cậu phải để tớ xem trước bức thư đã. Tớ không đời nào tin tưởng giao phó cho cậu để rồi cậu lại lỡ miệng bóng gió hay nói quá đà đâu.”
“Cậu cứ yên tâm. Tớ sẽ giữ đúng lời hứa bằng mọi giá, nhưng thật khó chịu làm sao khi thấy mọi thứ chệch choạc trong khi chỉ cần một lời nói là đâu lại vào đấy.”
“Cậu biết điều gì sẽ xảy ra nếu cậu làm trái lời đấy nhé,” ánh mắt Polly đe dọa đến mức Fan phải run rẩy trước mặt nó, nhận ra rằng những cô gái hiền dịu nhất một khi đã nổi giận thì còn gây ấn tượng mạnh mẽ hơn bất kỳ đanh đá nào; bởi ngay cả loài bồ câu hiền hòa cũng biết cách mổ lại đầy dũng mãnh để bảo vệ chiếc tổ của mình.
“Nếu chuyện về Maria là thật, chúng ta sẽ phải làm sao đây?” Fanny cất lời sau một thoáng im lặng.
“Đành chịu đựng thôi; con người ta bằng cách này hay cách khác vẫn luôn phải chịu đựng mọi thứ mà thôi,” Polly đáp, với vẻ mặt hệt như vừa phải lãnh một bản án.
“Nhưng nhỡ không phải thì sao?” Fan kêu lên, không đành lòng chứng kiến cảnh tượng ấy.
“Thì tớ sẽ chờ.” Và biểu cảm trên gương mặt Polly thay đổi kỳ diệu đến mức Fan lao tới ôm chầm lấy nó ngay tại chỗ, thầm ước ao giá như Maria Bailey chưa từng xuất hiện trên đời này.
Thế rồi câu chuyện lại chuyển hướng sang gã người yêu số hai, và sau một hồi bàn tán rôm rả, Polly đưa ra kết luận chắc nịch rằng A. S. đã quên bẵng đi M. M., và đang nhanh chóng tìm thấy sự khuây khỏa trong tình cảm mà F. S. dành cho mình. Với quyết định thỏa đáng ấy, buổi hội nghị khép lại sau khi thông qua một Liên minh Trung thành, nơi các cô bạn thân cam kết sẽ sát cánh bên nhau vượt qua mọi giông bão trong năm tới.
Đó là một mùa đông hoàn toàn khác biệt so với năm trước đối với cả hai cô gái. Fanny dồn hết tâm huyết vào công việc gia đình với một sự nhiệt tình nhân đôi, bởi “A. S.” là một người đàn ông của gia đình và rất ngưỡng mộ những nữ công gia chánh. Nếu Fanny muốn chứng minh cho anh thấy cô có thể làm gì để vun vén một tổ ấm êm đềm, thì cô quả thực đã thành công mỹ mãn hơn cả những gì cô hằng mong đợi, bởi bất chấp biết bao thất bại và nản lòng sau hậu trường, ngôi nhà nhỏ đã trở thành một chốn về vô cùng cuốn hút – ít nhất là đối với ông Sydney – vì anh lui tới thường xuyên hơn bao giờ hết và dường như quyết tâm chứng minh rằng sự đổi thay của thời cuộc chẳng thể lay chuyển được tình cảm của anh.
Fanny từng lo sợ rằng sự trở lại của Polly có thể đe dọa đến hy vọng của mình, nhưng Sydney đón chào Polly với sự thân thiện quen thuộc như xưa, và chẳng mấy chốc đã thuyết phục được cô rằng tiến trình bóp chết mầm mống tình cảm từ trong trứng nước ấy đã phát huy tác dụng triệt để; bởi khi được can thiệp từ sớm, thứ tình cảm vừa chớm nở đã tàn lụi nhẹ nhàng, nhường chỗ cho một tình bạn lâu năm đơm hoa kết trái thành một thứ tình yêu viên mãn hơn.
Fanny tỏ ra vô cùng hài lòng về điều này, và Polly cũng sớm trấn an bạn bằng cách chứng minh rằng bản thân chẳng hề có ý định thử thách sức hút của mình. Cô ở nhà rất nhiều khi công việc trong ngày đã khép lại, cảm thấy việc ngồi thẫn thờ mơ mộng bên những trang sách hay tự tay may vá một mình còn dễ chịu hơn là cất công sang tận nhà họ Shaw.
“Fan chẳng cần tớ, còn Sydney thì bận tâm quái gì đến việc tớ có đến hay không, thế nên tớ cứ né ra cho lành,” cô thường tự nhủ như thế để biện minh cho sự lười biếng bề ngoài của mình.
Mùa đông năm đó Polly trông hoàn toàn khác lạ, và những người thân thiết nhất với cô chính là những kẻ nhìn thấy và kinh ngạc hơn cả. Will đâm ra lo lắng khôn nguôi vì cô quá đỗi trầm mặc, nhợt nhạt và mất hết tinh thần, đồng thời làm tội nghiệp Polly bằng sự ngốc nghếch đầy quan tâm của mình, cho đến khi cô dập tắt cơn hoang mang của cậu bằng cách nổi giận và mắng cho một trận tơi bời. Thế là cậu đành quay sang tìm kiếm sự khuây khỏa ở Maud – cô bé giờ đây đã bước vào tuổi thiếu niên, bắt đầu ra dáng người lớn và sai bảo cậu với một phong thái mang lại cho cậu không ít niềm vui thú cùng sự bận rộn dài lâu.
Những tin tức từ miền Tây vẫn tiếp tục mập mờ, bởi những câu hỏi chung chung của Fan chỉ nhận về những lời đáp trơ trẽn đến phát bực từ Tom – kẻ cứ mãi ca tụng “cô Bailey xinh đẹp” và tự nhận là đang bị thiêu rụi bởi một mối tình tuyệt vọng với ai đó, bằng những lời văn nửa đùa nửa thật đến mức hai cô gái chẳng tài nào phân định nổi đó là “trò nghịch ngợm của thằng nhãi đó”, hay chỉ là chiếc áo choàng che đậy một sự thật đau lòng.
“Chúng ta sẽ lột trần mọi chuyện khi cậu ta về nhà vào mùa xuân này,” Fanny nói với Polly khi cả hai đem thư của anh em trai ra so sánh và đồng thuận rằng “đàn ông đúng là những sinh vật kiệm lời và đáng ghét nhất trên đời.” Bởi Ned quá đỗi cắm cúi vào công việc nên phớt lờ toàn bộ câu chuyện về nhà Bailey, để lại cho họ một màn đêm tối thui.
Sự khao khát dưới bất kỳ hình thức nào vốn dĩ là một điều khó lòng chịu đựng, nhất là khi kẻ mang nỗi thống khổ ấy lại đang ở độ tuổi thanh xuân tràn trề sức sống, và Polly đã bị ép phải sống trong cảnh thiếu thốn hạnh phúc suốt sáu tháng trời ròng rã, đến mức gầy rộc đi và trở nên đầy vẻ mong manh quyến rũ; để rồi thường xuyên, khi nhận ra đôi mắt mình ngày một to tròn và những đường gân xanh trên thái dương hằn lên rõ mồn một, cô lại tự thả mình vào những suy tư trĩu nặng rằng biết đâu những nhành bồ công anh mùa xuân sẽ sớm mọc lên trên nấm mồ của cô. Dù vậy, cô chẳng hề có ý định quăng mình vào cõi chết cho đến khi chuyến thăm của Tom kết thúc, và khi thời gian ngày một cận kề, cô trải qua những chuỗi ngày đan xen giữa hy vọng lẫn sợ hãi, sống trong một trạng thái phấn khích tột độ đến mức tinh thần và sắc hồng lại quay trở về, khiến cô nhận ra rằng cái vẻ xanh xao đầy thi vị mà cô từng trông đợi đã hoàn toàn phá sản.
Tháng Năm cuối cùng cũng tới, mang theo từng đợt nắng ấm bừng sáng sưởi ấm cả cõi lòng tội nghiệp đã phải chịu đựng biết bao giông bão của Polly. Một ngày nọ, Fanny bước xộc vào phòng cô, trông hệt như đang mang theo một thứ tin vui lớn lao đến độ bản thân chẳng biết phải thốt lên từ đâu.
“Chuẩn bị tinh thần đi nhé... có người đính hôn rồi đấy!” cô cất giọng trầm ngâm đầy vẻ trang trọng, khiến Polly phải vội giơ tay lên hệt như để đỡ lấy một cú giáng trời giáng. “Không, đừng có trưng cái bộ mặt đấy ra thế chứ, cậu bé tội nghiệp của tớ; không phải Tom đâu, là tớ cơ!”
Đương nhiên là vỡ òa trong sung sướng, tiếp nối sau đó là một trong những buổi chuyện trò tâm tình vô cùng ngọt ngào mà đôi bạn tri kỷ vẫn thường tận hưởng, xen lẫn giữa những giọt nước mắt với những nụ hôn, những nụ cười và cả những tiếng thở dài.
“Ôi, Polly, dẫu tớ đã chờ đợi và hy vọng mòn mỏi suốt bao lâu, nhưng khi nó thực sự đến, tớ vẫn không thể tin nổi và cảm thấy mình chẳng xứng đáng chút nào; nhưng tớ sẽ cố gắng để xứng đáng! Bởi ý thức được việc anh ấy yêu mình dường như biến mọi điều không thể thành có thể,” Fanny nói, với một biểu cảm khiến cô thực sự rạng rỡ lần đầu tiên trong đời.
“Cô gái hạnh phúc ạ!” Polly thở dài, đoạn mỉm cười nói thêm: “Tớ nghĩ cậu xứng đáng với tất cả những gì đang đến với mình, bởi cậu đã thực sự nỗ lực để trở nên xứng đáng với nó, và dẫu nó có đến hay không thì đó vẫn là một điều đáng tự hào.”
“Anh ấy bảo chính điều đó đã khiến anh ấy đem lòng yêu tớ,” Fanny đáp, chẳng bao giờ gọi người yêu bằng tên thật, mà biến đại từ nhân xưng nhỏ bé ấy thành một từ ngữ ngọt ngào vô ngần qua chất giọng cất lên. “Anh ấy bảo từng có lúc thất vọng về tớ vào năm ngoái, nhưng cậu đã nói những điều tốt đẹp về tớ... và dẫu khi ấy anh ấy không mảy may bận tâm nhiều, thì đến lúc mất đi cậu và quay về bên tớ, anh ấy nhận ra rằng cậu không hề nhìn nhận sai lầm chút nào, để rồi cứ thế dõi theo tớ suốt cả mùa đông qua, ngày một học cách tôn trọng và yêu thương tớ nhiều hơn. Ôi Polly, khi anh ấy thốt lên câu đó, tớ đã không chịu nổi, bởi bất chấp mọi nỗ lực của mình, tớ vẫn quá ư yếu đuối, kém cỏi và khờ khạo.”
“Bọn tớ không nghĩ thế; và tớ biết cậu sẽ trở thành tất cả những gì anh ấy hằng mong đợi, bởi anh ấy chính là người chồng hoàn hảo dành cho cậu.”
“Thế thì tớ lại càng phải cảm ơn cậu nhiều hơn vì đã không giữ anh ấy lại cho riêng mình đấy nhé,” Fanny bật cười khúc khích với điệu cười vui tươi ngày nào.
“Đó chỉ là một phút sa ngã nhẹ nhàng của anh ấy thôi; thực tâm anh ấy thừa minh mẫn suốt quãng thời gian ấy. Chính chiếc áo choàng trắng của cậu cùng cái bộ dạng ngớ ngẩn của tớ trong đêm chúng ta đi xem thính phòng mới là thứ nảy sinh ra cái ý định đó trong đầu anh ấy,” Polly nói, cảm giác như thể những sự kiện diễn ra vào buổi tối hôm ấy đã trôi qua từ tận hai mươi năm về trước, khi cô vẫn còn là một thiếu nữ bồng bột, mê mẩn những chiếc mũ sặc sỡ và mấy trò nghịch ngợm tuổi hường.
“Tớ sẽ không hé nửa lời với Tom đâu, mà sẽ giữ lại làm món quà bất ngờ cho đến khi cậu ấy về. Cậu ấy sẽ có mặt ở đây vào tuần tới, và khi đó chúng ta sẽ có một buổi làm sạch triệt để mọi bí mật,” Fan nói, rõ ràng cảm thấy thời kỳ hoàng kim đang đến cận kề.
“Biết đâu đấy,” Polly đáp khi trái tim thoắt lỡ nhịp rồi chùng xuống, bởi đây là trường hợp mà cô chẳng thể làm gì khác ngoài việc nuôi dưỡng hy vọng và cặm cụi bận rộn với xấp áo sơ mi mới của Will.
Trên cõi đời này vẫn còn vô số những nỗi thống khổ thầm lặng nhiều hơn những gì người ta hờ hững nhận ra, bởi những người phụ nữ “dám bước tới” thì vô cùng hiếm hoi, trong khi những kẻ “đứng im và chờ đợi” lại nhiều vô số kể. Thế nhưng nếu những chiếc giỏ đựng đồ khâu vá bỗng dưng cất lời được, chúng hẳn sẽ kể lại những câu chuyện chân thực và xót xa hơn bất kỳ tác phẩm văn chương nào chúng ta từng đọc. Bởi người phụ nữ thường thêu dệt cả bi kịch lẫn hỷ nộ ái ố của cuộc đời vào trong từng đường kim mũi chỉ khi họ ngồi đó với vẻ ngoài bình yên và an toàn tại góc nhà, nhưng bên trong lại đang tư duy sâu sắc, trải nghiệm trọn vẹn những trang sử cuộc đời, và thầm cầu nguyện những lời tha thiết trong lúc đang thêu thùa những thứ vụn vặt xinh xắn hay vá víu đống đồ đạc hằng tuần.