Sau những ngày ngoan ngoãn bất thường, lũ trẻ thường hay trở chứng và tự thưởng cho mình bằng cách hành xử như Sancho. Suốt một tuần sau tai nạn của Tom, đám trẻ ngoan ngoãn đến mức bà phải thốt lên rằng bà lo sợ “sắp có chuyện gì xảy ra với chúng.” Bà cụ thân yêu chẳng cần phải bận tâm làm gì, bởi sự đức hạnh thái quá ấy vốn chẳng kéo dài lâu để có thể đưa ai lên thiên đàng, ngoại trừ mấy đứa trẻ giả tạo trong những cuốn sách đạo lý; và Tom vừa mới lành lặn đi lại được thì cả đám lại ngựa quen đường cũ, để rồi rước về không biết bao nhiêu là phiền muộn.
Mọi chuyện bắt đầu từ “sự ngốc nghếch của Polly,” như Fan đã thốt lên sau đó. Vào một buổi tối, khi Polly chạy ra đón ông Shaw và đang giúp ông cởi áo khoác, chuông cửa bỗng reo lên và một bó hoa nhà kính tuyệt đẹp được đặt vào tay Polly, bởi cô bé vốn chẳng bao giờ học được cung cách thành thị nên cứ tự mình ra mở cửa.
“Ô kìa! Gì thế này nhỉ? Con bé Polly của ta xem ra đã bắt đầu từ sớm rồi đấy,” ông Shaw vừa cười vừa nói khi nhìn thấy má cô bé lúm đồng tiền và đỏ bừng lên, trong lúc cô hít hà hương thơm ngào ngạt của bó hoa và liếc nhìn tấm thiệp giấu một nửa trong nhành hoa vòi voi.
Giờ thì, nếu Polly không “ngốc nghếch” như lời Fan nói, hẳn cô đã nhanh trí lờ đi cho xong chuyện; ngặt một nỗi, Polly lại là một sinh vật thật thà và chẳng bao giờ nghĩ rằng có chuyện gì cần phải giấu giếm, thế là cô hồn nhiên đáp ngay: “Ôi, chúng không dành cho cháu đâu ạ; chúng là của chị Fan cơ; chắc là của anh Frank gửi. Chị ấy hẳn sẽ thích lắm đây.”
“Cái tên ranh con đó lại gửi cho nó mấy thứ này à?” Và ông Shaw trông chẳng mấy vui vẻ khi rút tấm thiệp ra rồi điềm tĩnh mở nó đọc.
Polly bắt đầu hoài nghi liệu Fan có thực sự ưng ý với “mấy thứ thế này” không, nhưng cô không dám thốt lên lời nào, chỉ đứng ngẩn ngơ nghĩ đến việc trước đây cô thường khoe với bố những bức thiệp tình nhân ngộ nghĩnh mà lũ con trai gửi cho mình, và hai bố con đã cùng nhau cười vui vẻ ra sao. Nhưng ông Shaw thì chẳng hề cười nổi sau khi đọc xong những vần thơ sướt mướt đính kèm bó hoa, và nét mặt ông khiến Polly vô cùng sợ hãi khi cất giọng hỏi gặng đầy giận dữ: “Trò vô bổ này đã kéo dài bao lâu rồi hả?”
“Thưa bác, thật lòng cháu không biết ạ. Chị Fan không có ý xấu đâu ạ. Ước gì cháu đừng nói ra thì hơn!” Polly lắp bắp, chợt nhớ đến lời hứa với Fanny vào ngày đi nghe hòa nhạc. Cô đã quên bẵng chuyện đó và đã quen với cảnh nhìn thấy “mấy cậu thanh niên lớn,” theo cách gọi của cô dành cho anh Frank cùng đám bạn, đi cùng các cô gái trong mọi dịp. Giờ đây, cô mới sực nhớ ra là ôngShaw vốn không thích những trò giải trí kiểu đó và đã cấm Fan tham gia. “Ôi trời! Chị ấy sẽ điên lên mất thôi. Thôi đành chịu vậy. Con gái mà giấu giếm bố mình thì thể nào cũng sinh chuyện,” Polly thầm nghĩ trong lúc nhìn ông Shaw vò nát tấm thiệp hồng rồi nhét ngược nó vào giữa bó hoa vừa cầm lấy từ tay cô, và cất giọng cụt lủn: “Bảo Fanny xuống thư viện gặp ta ngay.”
“Cậu hại đời tớ rồi đấy, cái đồ ngốc này!” Fanny vừa tức giận vừa hoảng hốt kêu lên khi Polly truyền đạt lại lời nhắn.
“Ơ, chứ tớ biết phải làm sao bây giờ?” Polly vô cùng bối rối hỏi lại.
“Cứ để bố tưởng bó hoa là của cậu; thế thì đã chẳng có rắc rối gì rồi.”
“Nhưng thế chẳng khác nào nói dối, mà nói dối thì tệ chẳng kém gì việc phạm tội.”
“Đừng có ngốc nghếch thế chứ. Cậu đẩy tớ vào hoàn cảnh này thì phải có trách nhiệm gỡ rối cho tớ chứ.”
“Tớ sẽ giúp nếu có thể; nhưng tớ kiên quyết không nói dối vì bất kỳ ai!” Polly bắt đầu nổi giận.
“Có ai bắt cậu nói dối đâu—chỉ cần ngậm miệng lại và để mặc tớ xoay sở.”
“Thế thì tớ thà đừng xuống còn hơn,” Polly vừa định nói thì một giọng nói nghiêm khắc từ dưới lầu vang lên chẳng khác nào Râu Xanh: “Các con có xuống đây không?”
“Vâng, thưa bố,” một giọng nhỏ nhẹ đáp lại; và Fanny liền tóm chặt lấy Polly, thì thầm: “Cậu phải xuống cùng tớ; tớ sợ mất vía mỗi khi bố quát lên như thế đấy. Ở bên tớ nhé, Polly, ngoan nào.”
“Tớ sẽ đi,” “chị Ann” thì thầm; rồi cả hai dắt nhau đi xuống với trái tim đập loạn nhịp.
Ông Shaw đứng trên tấm thảm, nét mặt khá đăm chiêu; bó hoa nằm trên bàn, bên cạnh là một bức thư gửi cho “Frank Moore, Esq.,” với nét chữ rất quả quyết kèm theo những lọn ngoằn ngoèo hung dữ phía sau chữ “Esq.” Chỉ tay vào bức thư đầy vẻ uy nghiêm đó, ông Shaw nhíu đôi mày đen lại nhìn Fanny và nói: “Ta sẽ dẹp ngay cái trò vô bổ này một lần cho dứt điểm; và nếu ta còn thấy tái diễn lần nữa, ta sẽ tống cổ con vào một tu viện ở Canada đấy.”
Lời đe dọa đáng sợ này khiến Polly suýt nghẹt thở; nhưng Fanny thì đã quen nghe từ trước, và vốn sẵn tính bướng bỉnh, cô nàng xấc xược đáp lại: “Con có làm gì ghê gớm lắm đâu cơ chứ. Con có muốn thế đâu nếu lũ con trai cứ thích tặng quà trò chơi ái tình cho con cũng như mấy đứa con gái khác.”
“Trong thư chẳng có chữ nào nhắc đến trò ái tình cả. Nhưng đó không phải là vấn đề. Ta cấm con có bất kỳ dính líu nào với cái tên Moore đó. Hắn không phải là một đứa trẻ, mà là một kẻ trác táng, và ta không muốn hắn lai vãng quanh đây. Con biết rõ điều đó nhưng vẫn dám cãi lời ta.”
“Con có mấy khi gặp anh ấy đâu cơ chứ,” Fanny bắt đầu phân bua.
“Có thật thế không?” ông Shaw vừa hỏi vừa đột ngột quay sang Polly.
“Ôi, xin bác đừng hỏi cháu. Cháu đã hứa là không—thôi được, để chị Fanny tự kể cho bác ạ,” Polly đỏ bừng mặt vì lúng túng trước tình cảnh trớ trêu của mình.
“Chuyện hứa hẹn gì tầm này; hãy kể cho ta tất cả những gì cháu biết về cái trò lố bịch này đi. Thế lại tốt cho Fanny hơn là hại nó đấy.” Ông Shaw ngồi xuống với vẻ mặt ôn hòa hơn, bởi sự hoảng hốt của Polly đã làm động lòng ông.
“Cháu nói được chứ ạ?” cô thì thầm hỏi Fanny.
“Tớ mặc cậu,” Fan đáp, vừa tỏ vẻ tức giận vừa hổ thẹn, đứng thừ người thắt nút chiếc khăn tay.
Thế là Polly đành ngập ngừng kể lại, qua rất nhiều câu hỏi gặng, tất cả những gì cô biết về những buổi dạo chơi, những bữa ăn trưa, những buổi hẹn gặp và cả những bức thư. Mọi chuyện chẳng có gì to tát, và rõ ràng là ít nghiêm trọng hơn những gì ông Shaw tưởng tượng; bởi vì trong lúc lắng nghe, hàng chân mày của ông giãn ra, và không chỉ một lần đôi môi ông giật giật như thể muốn cười, suy cho cùng thì việc chứng kiến bọn trẻ bắt chước người lớn, tập tễnh chơi trò chơi của thời đại mới mà hoàn toàn chẳng hiểu gì về vẻ đẹp, sức mạnh cũng như sự thiêng liêng thực sự của nó, quả thực cũng khá buồn cười.
“Ôi, xin bác đừng trách chị Fan nhiều quá, vì thực ra chị ấy không ngốc nghếch bằng một nửa mấy đứa Trix hay mấy cô khác đâu. Chị ấy kiên quyết không chịu đi trượt tuyết mặc dù anh Frank nài nỉ, dù trong lòng chị ấy rất muốn đi. Cháu biết chị ấy rất hối hận và sẽ không bao giờ tái phạm lời bác dạy nữa đâu, nếu bác tha thứ cho chị ấy lần này,” Polly tha thiết nài nỉ khi câu chuyện ngốc nghếch ấy vừa dứt.
“Ta biết làm sao khác được khi cháu đã hết lời nài xin cho nó chứ. Lại đây nào, Fan, và hãy nhớ kỹ điều này: dẹp ngay mấy trò nhảm nhí này đi và tập trung vào việc học hành, bằng không thì con cứ chuẩn bị tinh thần xách gói lên đường; mà ta nói cho con biết, mùa đông ở Canada thì không dễ chịu chút nào đâu đấy.”
Vừa nói, ông Shaw vừa âu yếm vuốt má cô con gái đang tiu nghỉu, hy vọng nhìn thấy chút biểu hiện hối lỗi; nhưng Fanny lại cảm thấy mình bị tổn thương nên nhất quyết không chịu tỏ ra ăn năn, cô nàng chỉ phụ nữu đáp: “Con đoán chắc mình có thể lấy lại mấy bông hoa được rồi chứ, giờ thì mọi chuyện rắc rối đã qua rồi mà.”
“Chúng sẽ được gửi trả thẳng về nơi chúng xuất phát, kèm theo vài dòng của ta để cái tên ranh con đó không bao giờ dám bén mảng gửi thêm bó nào nữa.” Chuông reo lên, ông Shaw sai người mang bó hoa bất hạnh đi, rồi quay sang Polly, dịu dàng nhưng nghiêm túc nói: “Hãy làm gương tốt cho đứa con gái ngốc nghếch này của ta và hết lòng giúp đỡ nó nhé, được chứ?”
“Cháu ạ? Cháu có thể làm gì cơ chứ thưa bác?” Polly ngơ ngác hỏi, trông thì sẵn lòng đấy nhưng hoàn toàn mù tịt không biết phải bắt đầu từ đâu.
“Hãy uốn nắn nó giống cháu càng nhiều càng tốt, con yêu ạ; chẳng có gì làm ta vừa lòng hơn thế đâu. Giờ thì đi đi, và đừng để ta phải nghe thêm bất cứ điều gì về cái trò ngu ngốc này nữa.”
Cả hai lủi thủi đi ra mà không nói một lời nào, và ông Shaw từ đó cũng không còn nghe ngóng gì thêm về vụ việc đó nữa; nhưng khốn khổ cho Polly, cô bị Fan chì chiết không thương tiếc đến mức cô đã nghĩ thật nghiêm túc đến chuyện gói ghém hành lý để về nhà ngay ngày hôm sau. Quả thực tôi không đủ nhẫn tâm để thuật lại những bài giáo huấn khủng khiếp mà cô phải gánh chịu, những cái hất hàm lạnh lùng hay thái độ ghẻ lạnh mà mọi người dành cho cô suốt mấy ngày sau đó. Lòng Polly nặng trĩu những nỗi niềm, nhưng cô chẳng hé răng cùng ai, âm thầm chịu đựng mọi phiền muộn và thấm thía sâu sắc sự vô ơn cùng bất công từ người bạn của mình.
Tom cuối cùng cũng phát hiện ra chuyện gì đang xảy ra và đứng về phía Polly, và hành động này đã dẫn đến rắc rối số hai.
“Fan đâu rồi?” Cậu thiếu niên thong thả bước vào phòng em gái, nơi Polly đang nằm dài trên ghế sô-pha, cố tìm cách quên đi muộn phiền trong một cuốn sách hay.
“Dưới nhà, đang tiếp khách.”
“Sao cậu không xuống đó luôn?”
“Tớ không thích Trix, và cũng chẳng quen biết gì mấy người bạn thượng lưu ở New York của cậu ấy.”
“Cũng chẳng thèm luôn, sao cậu không nói thế?”
“Lịch sự thế nào được.”
“Ai thèm quan tâm chứ? Này Polly, xuống dưới đó chơi trò gì vui đi.”
“Tớ thích đọc sách hơn.”
“Thế thì chẳng lịch sự tẹo nào.”
Polly phì cười và lật sang trang tiếp theo. Tom huýt sáo một lúc, rồi thở dài thườn thượt và đưa tay lên trán, nơi miếng băng dán màu đen vẫn còn ngự trị.
“Đầu cậu lại đau à?” Polly hỏi.
“Đau như búa bổ.”
“Thế thì nằm nghỉ đi.”
“Không được; tớ bứt rứt lắm, muốn được ‘giải trí’ cơ, giống như Pug hay nói ấy.”
“Đợi tớ đọc nốt chương này rồi tớ ra,” cô bé Polly tốt bụng đáp.
“Được thôi,” tên con trai bội ước đáp lại. Nhận thấy rằng một cái đầu sứt mẻ đôi khi còn hữu dụng hơn một cái đầu lành lặn, hắn đắc ý với mưu đồ bỉ ổi của mình và bắt đầu đi lang thang khắp phòng cho đến khi chiếc bàn trang điểm của Fan lọt vào mắt xanh. Nó phủ đầy những thứ đồ diện mạo đủ loại, vì cô chị đã vội vã thay đồ và để lại mọi thứ hỗn độn tung tóe. Là một đứa con trai ngoan, hắn đã lờ đi hoặc nếu là một người anh đạo đức, hắn đã dọn dẹp lại cho ngăn nắp; ngặt nỗi lại chẳng phải dạng nào trong hai dạng ấy, Tom lục lọi thỏa thích cho đến khi mấy ngăn kéo của Fan trông cứ như vừa có ai thả rông bò vào xới tung lên. Hắn thử nghiệm hiệu ứng của khuyên tai, ruy-băng và cổ áo; vặn dây cót chiếc đồng hồ dù chưa đến giờ; tự làm cháy cái mũi tò mò bằng muối thơm; xịt đẫm chiếc khăn tay dơ bẩn của mình vào chai nước hoa hảo hạng nhất của Fan; bôi dầu dưỡng tóc của chị lên mái tóc xoăn tít; phủ phấn thơm lên mặt; và kết màn bằng cách ghim lên đầu một chùm tóc xoăn giả mà Fanny vẫn hằng cố gắng giữ kín như bưng. Những tàn phá do tên con trai hư hỏng này gây ra thực vượt quá sức ngôn từ có thể tả xiết, trong khi hắn say sưa khám phá những ngăn kéo, hộp và tráp đựng báu vật của chị mình.
Sau khi đã gắn xong mái tóc giả với vô số lần bị kim đâm vào tay, lại còn cài thêm một chiếc ruy-băng xanh kiểu cách, Tom tự ngắm mình trong gương với vẻ mãn nguyện vô bờ, và thấy hiệu ứng đạt được quá ư xuất sắc đến mức hắn nảy sinh cảm hứng thử một màn biến hóa hoành tráng hơn nữa. Bộ váy Fanny vừa cởi ra đang vắt trên ghế, và Tom liền chui tọt vào trong, khúc khích cười tủm tỉm vì Polly đang mải mê đọc sách còn rèm giường thì che khuất tội ác của hắn. Chiếc áo khoác nhung và mũ đẹp nhất của Fan, chiếc múp lông chồn, cùng một chiếc gối sô-pha làm khung váy phồng đã hoàn thiện bộ trang phục. Vừa đi vừa uốn éo khuỷu tay, Tom xuất hiện trước mặt Polly ngơ ngác ngay khi chương sách vừa khép lại. Cô bé bật cười khoái chí đến nỗi Tom quên béng mất hậu quả, liền đề nghị xuống phòng khách để đánh úp đám con gái.
“Ôi chao, không đời nào! Fanny sẽ chẳng bao giờ tha thứ cho chúng ta nếu cậu đem tóc giả và mấy thứ đồ này ra khoe với họ đâu. Dưới đó có cả khách nam giới nữa, làm thế thiếu đàng hoàng lắm,” Polly hoảng hốt lên tiếng.
“Lại càng vui chứ sao. Fan có đối xử tốt với cậu đâu, tớ giới thiệu cậu là bạn thân của tớ, tiểu thư Shaw, thế là đáng đời cậu ta lắm. Đi thôi, sẽ là một trò vui nổ trời đấy.”
“Tớ đố cũng không dám làm thế; kỳ cục lắm. Tháo ra đi, Tom, tớ sẽ chơi bất cứ trò gì khác mà cậu thích.”
“Tớ không đời nào chịu hóa trang công cốc thế này đâu; tớ trông xinh đẹp thế cơ mà, thế nào cũng có kẻ trầm trồ cho xem. Đưa tớ xuống dưới đó đi, Polly, để xem họ có gọi tớ là ‘sinh vật ngọt ngào’ không nào.”
Trông Tom lúc hất mái tóc xoăn và nhún nhảy mới thảm hại và buồn cười làm sao, khiến Polly lại một trận cười ngất ngây; nhưng ngay cả trong lúc cười, cô đã hạ quyết tâm không để hắn làm nhục chị mình.
“Nào, tránh ra nếu cậu không muốn đi; tớ xuống đây,” Tom nói.
“Không, cậu không được xuống.”
“Cậu cản tớ thế nào được, cô nàng đạo mạo?”
“Thế này này.” Và Polly khóa trái cửa lại, nhét chìa khóa vào túi áo rồi hất cằm nhìn hắn đầy thách thức.
Tính tình Tom nóng như lửa, và bất kỳ sự kháng cự nào cũng chỉ mang lại tác dụng ngược. Quên béng mất bộ đồ đang mặc trên người, hắn sải bước tiến về phía Polly, đe dọa dằn mặt: “Trò gì thế này. Tớ không thèm đôi co với cậu đâu.”
“Hứa là không làm phiền Fan đi, rồi tớ mở cửa cho.”
“Chẳng hứa hươu hứa vượn gì sất. Đưa chìa khóa đây, bằng không tớ tự lấy.”
“Này Tom, đừng có mà giở thói hung hổ ra nhé. Tớ chỉ muốn cứu cậu khỏi một phen rắc rối thôi, vì Fan mà lồng lộn lên thì kinh lắm đấy. Cởi mấy món đồ đó ra đi, rồi tớ trả lại tự do.”
Tom chẳng thèm đáp lời, hắn hùng hổ lao về phía cánh cửa bên kia, vốn dĩ đã bị khóa chặt như Polly thừa biết, rồi ngó ra ngoài cửa sổ tầng ba. Nhận thấy đường trốn đã tuyệt mus, hắn hầm hầm quay lại với bộ mặt sát khí. “Cậu có đưa chìa khóa đây không?”
“Không đời nào,” Polly dũng cảm tuyên bố.
“Tớ khỏe hơn cậu đấy; tốt nhất là giao ra đây cho nhanh.”
“Tớ biết cậu khỏe hơn; nhưng một thằng con trai to xác đi cướp đồ của con gái thì hèn lắm.”
“Tớ không muốn làm cậu đau đâu; nhưng lạy Chúa! Tớ không nhịn được nữa rồi!”
Tom khựng lại khi nghe Polly nói, rõ ràng là hắn thấy xấu hổ; nhưng cơn giận đã lên tới đỉnh đầu và hắn nhất quyết không chịu thua. Giá như lúc này Polly rưng rưng khóc một chút, có lẽ hắn đã nhượng bộ; ngặt một nỗi cô bé lại phì cười, bởi vẻ mặt hung hăng của Tom đặt cạnh bộ trang phục kỳ cục trông buồn cười quá mức khiến cô không sao nhịn được. Thế là giọt nước làm tràn ly. Chẳng đời nào có chuyện một đứa con gái dám cười nhạo vào mặt hắn, lại dám cả gan khóa nhốt hắn như một đứa trẻ tẻ con. Không nói không rằng, hắn chồm tới giật phăng lấy cánh tay Polly, bởi tay cầm chìa khóa vẫn đang giắt trong túi áo. Tay kia cô vội túm chặt lấy vạt váy, giằng co kiên cường trong chốc lát. Nhưng những ngón tay thép của Tom là thứ không thể đánh bại; chiếc túi áo rách toạc, bàn tay bị lôi xối xả ra, và cùng với tiếng kêu oai oái vì đau của Polly, chiếc chìa khóa rơi keng xuống sàn.
“Cậu tự chuốc lấy nếu bị đau đấy nhé. Tớ không cố ý đâu,” Tom lầm bầm trong lúc vội vã chuồn thẳng, để mặc Polly xuýt xoa ôm lấy cổ tay bị bong gân của mình. Hắn đi xuống, nhưng không vào phòng khách, bởi không hiểu sao trò đùa bỗng chốc nhạt nhẽo hẳn; thế là hắn quay sang làm cho đám con gái dưới bếp cười ngất rồi lỏ lẻn leo lên theo lối cửa sau, thỏ thẻ hy vọng làm hòa được với Polly. Nhưng cô đã sang phòng của bà, dẫu bà cụ đi vắng, thì nơi đó vẫn tựa một chốn dung thân an toàn. Hắn vừa kịp sắp xếp lại mọi thứ ngăn nắp thì Fanny bước lên, nét mặt còn cáu kỉnh hơn trước; bởi Trix vừa rót vào tai cô bao nhiêu trò vui chơi phè phỡn mà lẽ ra cô đã có thể góp mặt nếu như Polly chịu ngậm miệng lại.
“Nó đâu rồi?” Fan hỏi, đang cơn ngứa ngáy muốn trút giận lên đầu cô bạn.
“Chắc đang lủi thủi buồn tình trong phòng thôi,” Tom đáp tỉnh bơ trong lúc tay cầm sách giả vờ chăm chú đọc.
Trong lúc những chuyện này đang diễn ra, Maud cũng kịp tự chuốc họa vào thân; vì nhân lúc người hầu bỏ đi vắng để gặp gỡ bạn bè dưới nhà, tiểu thư Maud đã đường hoàng diễu võ dương oai vào phòng Polly và tự tìm niềm vui bằng cách phá phách. Trong một phút lầm lỡ, Polly từng cho phép con bé chơi trò thuyền bè trong chiếc rương lớn đang để trống của mình. Kể từ dạo đó, Polly đã cất giấu một số báu vật riêng tư nhất ở chiếc khay phía trên để chắc chắn chúng được an toàn trước mọi ánh mắt tò mò. Cô đã quên khóa rương lại, và khi Maud nhấc nắp rương lên để bắt đầu chuyến hải trình, hàng loạt món đồ thú vị lập tức đập vào mắt con bé. Maud đang mải mê khám phá thì Fan bước vào và ghé nhìn qua vai em, lòng đang bực bội Polly nên chẳng màng quở trách Maud.
Vì Polly chẳng có tiền mua quà cáp, cô đã vắt óc tận dụng mọi sự khéo léo để tự chế ra đủ thứ quà tặng, hy vọng số lượng có thể bù đắp cho những thiếu sót về mặt chất lượng. Có những món làm thành công mỹ mãn, nhưng cũng có những món thất bại thảm hại; thế nhưng cô vẫn giữ lại tất cả, dù đẹp hay buồn cười, bởi cô biết ở nhà lũ trẻ sẽ thích mê bất cứ thứ gì mới lạ. Vài món đồ chơi cũ của Maud đã được khâu vá gọn gàng để đem về cho Kitty; mấy dải ruy-băng và ren cũ của Fan được tái chế thành váy búp bê; và những khúc gỗ nhỏ được Tom đẽo gọt trong lúc rảnh rỗi cũng được cất cẩn thận để đem khoe với Will rằng người ta có thể làm được những gì chỉ với một con dao.
“Đúng là một đống rác rưởi!” Fanny chê bai.
“Con nhỏ này kỳ cục thật đấy, phải không?” Tom phụ họa, vừa đi theo để xem sự thể ra sao.
“Đừng có mà chê đồ của Polly nhé. Chị ấy làm búp bê khéo hơn cậu đấy, Fan ạ; và chị ấy còn biết viết với vẽ giỏi hơn Tom nhiều,” Maud bênh vực. “Sao em biết? Anh chưa thấy chị ấy vẽ bao giờ,” Tom cãi.
“Đây này, một cuốn sách có rất nhiều tranh vẽ trong đấy. Em không đọc được chữ viết; nhưng tranh vẽ buồn cười lắm cơ.”
Nóng lòng muốn khoe tài năng của bạn mình, Maud lôi ra một cuốn sổ nhỏ xinh xắn ngoài bìa ghi dòng chữ “Nhật ký của Polly” và banh ra đặt lên đùi.
“Chỉ xem tranh thôi; ngó một tí chắc chẳng hại gì đâu,” Tom tò mò.
“Xem trộm một cái thôi nhé,” Fanny đáp; và ngay khoảnh khắc tiếp theo, cả hai đã lăn ra cười trước bức họa ngộ nghĩnh vẽ Tom ngã nhũi dưới cống rãnh, với con chó to tướng tru lên bên cạnh và chiếc xe ba bánh thì chỏng chơ bỏ chạy. Nét vẽ tuy thô sơ và đầy lỗi nhưng lại hài hước đến mức ai cũng nhận ra Polly sở hữu khiếu hài hước vô cùng sắc sảo. Lật lùi lại vài trang là hình biếm họa của Fanny và anh Frank; tiếp đến là bà, được vẽ rất cẩn thận; Tom đang ngâm nga bài thơ chiến trận; ông Shaw và Polly trong công viên; Maud đang bị Katy bế thốc đi; và toàn bộ lũ con gái cùng trường đều được lôi ra chế giễu không thương tiếc.
“Con ranh láu cá, dám chơi khăm tụi mình sau lưng cơ à,” Fan lẩm bẩm, có phần cay cú trước màn trả thù ngầm của Polly sau biết bao lần bị cô và lũ bạn hắt hủi.
“Nhưng công nhận cậu ấy vẽ đẹp thật,” Tom nhận xét với con mắt đánh giá khi nhìn vào bức họa vẽ một cậu con trai có khuôn mặt ưa nhìn, xung quanh được Polly vẽ thêm những tia sáng mặt trời, bên dưới đề dòng chữ: “Jimmy yêu quý của tôi.”
“Cậu sẽ chẳng thèm khen ngợi thế đâu nếu biết con nhỏ này viết gì về cậu trong này này,” Fanny lên tiếng, đôi mắt đã liếc sang trang bên cạnh và dừng lại đủ lâu để đọc được một đoạn khơi gợi sự tò mò.
“Nó viết gì thế?” Tom hỏi, tạm quên đi những nguyên tắc đạo đức trong một phút.
“Nó viết thế này: ‘Mình cố gắng thích Tom, và khi cậu ấy dễ chịu thì mọi chuyện trôi chảy; nhưng cậu ta chẳng giữ được thái độ đó lâu. Cậu ta hay cáu kỉnh, thô lỗ, hỗn hào với bố mẹ, bắt nạt bọn con gái chúng mình, và đáng ghét đến mức mình suýt ghét cậu ta luôn. Làm thế là sai trái lắm, nhưng mình không sao kiềm chế được.’ Cậu thấy thế nào hả?” Fanny đọc to.
“Đọc tiếp đi xem nó chửi cậu thê thảm thế nào kìa, tiểu thư,” Tom đáp trả khi đã liếc qua một đoạn.
“Thật á?” Và Fanny tiếp tục rôm rả đọc: “Còn về phần Fan, mình nghĩ chúng mình không thể làm bạn được nữa; vì cậu ấy dám nói dối bố và không chịu tha thứ cho mình vì đã không làm theo cách đó. Mình từng nghĩ cậu ấy là một cô gái tuyệt vời; nhưng giờ thì không. Nếu cậu ấy cứ giữ được vẻ đáng yêu như lúc đầu mới gặp, mình sẽ mãi yêu quý cậu ấy; ngặt nỗi cậu ấy chẳng hề tốt bụng với mình; và dẫu lúc nào cậu ấy cũng mở miệng ra là triết lý về sự lịch sự, mình chẳng thấy việc đối xử với khách khứa tệ bạc như cách cậu ấy đối với mình là lịch sự chỗ nào cả. Cậu ấy cho rằng mình lập dị và nhà quê, chắc là đúng vậy thật; nhưng mình sẽ không bao giờ đi chê bai quần áo của một đứa con gái chỉ vì nghèo khó, hay tìm cách hắt hủi người ta ra rìa chỉ vì người ta không sống theo khuôn mẫu ở chốn thành thị này. Mình thừa biết cậu ấy hay cười chê sau lưng mình, và mình không sao lấy lại được tình cảm như trước; mình đã xách gối về quê lâu rồi, chỉ ngặt vì làm thế sẽ hóa ra phụ ơn ông Shaw với bà, mà mình thì vô cùng yêu quý họ.’”
“Này Fan, cậu lĩnh đủ đòn rồi đấy. Gấp sách lại và chuồn lẹ đi thôi,” Tom giục giã, vừa khoái chí trước cú phản pháo trời giáng này vừa cảm thấy tội lỗi khôn cùng, và sự thật là hắn có mọi lý do để mà cảm thấy thế.
“Thêm một mẩu nữa thôi mà,” Fanny thì thầm, lật lướt qua một hai trang và khựng lại ở một chiếc lá quăn queo, lem luốc chỗ này chỗ nọ hệt như có những giọt nước mắt từng rơi xuống.
“Sáng Chủ nhật, trời còn sớm. Chẳng có ai quấy rầy khoảnh khắc yên tĩnh của mình, và mình phải viết nhật ký thôi, dạo này mình hư quá, chẳng dám đối diện với chính mình nữa rồi. Mình mừng vì chuyến viếng thăm sắp kết thúc, bởi mọi thứ ở đây cứ làm mình bận lòng, chẳng có ai bên cạnh uốn nắn mỗi khi mình đi lệch hướng. Mình từng ngưỡng mộ Fanny; nhưng giờ thì hết rồi, vì bố mẹ cậu ấy chẳng quan tâm chăm sóc cậu ấy như cách bố mẹ chăm sóc mình. Cậu ấy sợ bố, và chỉ biết bắt mẹ chiều theo ý mình. Dù sao mình cũng mừng vì đã đến đây, bởi mình thấy tiền bạc chẳng thể mua được tất cả mọi thứ trên đời; nhưng quả thực mình vẫn thích có chút ít tiền, vì được sắm sửa mấy món đồ đẹp đẽ thì thoải mái biết bao. Vừa đọc lại nhật ký xong mà mình thấy lo quá, hình như đây không phải là một cuốn sổ ngoan ngoãn gì; mình đã viết đủ thứ chuyện thị phi về những con người ở đây, thế là không tốt chút nào. Định xéừ nó đi, ngặt nỗi mình đã hứa là sẽ duy trì viết nhật ký, và mình muốn đem những thắc mắc rối bời này giãi bày với mẹ. Giờ thì mình nhận ra lỗi phần lớn thuộc về mình; bởi mình chưa đủ nhẫn nại và dễ thương như lẽ ra phải thế. Mình sẽ thật lòng cố gắng trong khoảng thời gian ít ỏi còn lại, sống thật tốt và biết ơn hết mức có thể; bởi mình rất muốn họ quý mến mình, dẫu bản thân chỉ là một ‘cô bé nhà quê cổ lỗ sĩ’ mà thôi.”
Câu cuối cùng ấy khiến Fanny đập phựt cuốn sách lại, khuôn mặt trĩu nặng sự dằn vặt và tự hổ thẹn; bởi chính cô từng thốt ra những lời đó trong một phút cáu bẳn, thế mà Polly chẳng hề đáp trả dẫu đôi mắt ngấn lệ và hai gò má đỏ bừng lên. Fan mở miệng toan nói điều gì đó, nhưng chẳng có âm thanh nào thốt ra được, bởi ngay trước mặt họ lúc bấy giờ là một Polly đang trừng trừng nhìn họ với biểu cảm chưa từng thấy bao giờ.
“Các người đang làm gì đồ đạc của tôi thế này?” cô lạnh lùng chất vấn, trong khi đôi mắt ánh lên ngọn lửa giận dữ và sắc mặt biến đổi khôn lường.
“Maud tìm thấy cuốn sách này rồi đưa cho tụi tớ, tụi tớ chỉ ngó xem tranh thôi mà,” Fanny lắp bắp thanh minh, vội vứt phắt cuốn sổ đi như thể nó vừa làm bỏng ngón tay cô.
“Rồi đọc trộm nhật ký của tôi, cười nhạo những món quà của tôi, xong lại trút hết tội lên đầu con bé Maud. Đúng là hành động hèn hạ nhất mà tôi từng thấy; và tôi thề sẽ không bao giờ tha thứ cho các người chừng nào tôi còn sống!”
Polly tuôn một hơi đầy căm phẫn, rồi như sợ mình sẽ nói thêm điều gì quá quắt, cô quay người lao biến khỏi phòng với ánh mắt hỗn hợp giữa sự khinh miệt, đau đớn và giận dữ, khiến cả ba kẻ thủ ác đứng chết trân trong sự hổ thẹn vô bờ. Tom thậm chí còn chẳng tài nào nặn ra nổi một tiếng huýt sáo; Maud sợ điếng người trước cơn bùng nổ của cô chị Polly hiền lành nên ngồi im thin thít như con chuột nhắt; trong khi Fanny, với lương tâm cắn rứt, cung kính đặt trả lại mấy món quà nhỏ bé, bởi chẳng hiểu sao ý thức về gia cảnh nghèo khó của Polly bỗng ùa về choán ngợp tâm trí cô theo cách chưa từng có; và những món đồ lặt vặt được chắt chiu cẩn thận dành riêng cho người thân ở quê nhà bỗng trở nên vô cùng cảm động và đẹp đẽ trong mắt cô. Khi đặt lại cuốn sổ nhỏ, những lời thú tội trong đó còn cào xé cô đau đớn hơn bất kỳ lời trách mắng nào mà Polly có thể thốt ra; bởi cô từng cười cợt người bạn của mình, từng lạnh nhạt hất hủi và kiên quyết không tha thứ cho một lỗi lầm vô tình. Trang cuối cùng ấy, nơi Polly tự nhận hết phần lỗi về mình và hứa sẽ “thật lòng cố gắng” để trở nên ôn hòa và nhẫn nại hơn, đã chạm đến tận sâu thẳm trái tim Fanny, làm tan chảy mọi lớp băng lạnh giá, khiến cô chỉ còn biết úp mặt vào chiếc rương mà nức nở: “Đó không phải lỗi của Polly; tất cả là tại tớ.”
Tom, vẫn còn đỏ lựng mặt vì bị tóm quả tang trong một phen rắc rối tày đình, đành để mặc Fanny chìm trong nước mắt và nam tính bước đi tìm cho ra cô nàng Polly tội nghiệp để thú nhận mọi tội lỗi tày trời của mình. Nhưng tung tích Polly hoàn toàn bặt tăm. Hắn lùng sục khắp nơi từ trên xuống dưới trong mọi căn phòng nhưng chẳng thấy bóng dáng con bé đâu, khiến Tom bắt đầu đâm ra lo lắng. “Chẳng lẽ nó dại dột trốn về nhà thật rồi sao?” hắn tự lẩm bẩm trong lúc khựng lại trước cây treo mũ. Chiếc mũ tròn nhỏ xíu vẫn nằm ở đó, và Tom ân hận vuốt ve nó, chợt nhớ lại không biết bao nhiêu lần hắn từng giật phăng nó lên hoặc kéoụp nó che khuất cả đôi mắt của Polly tội nghiệp. “Hay là nó chạy xuống văn phòng để mách bố rồi nhỉ? Mà tính nó thì đâu có trẻ con thế. Dù sao thì mình cũng phải lượn ra góc phố ngó nghiêng cái đã.”
Nóng lòng muốn xỏ giày, Tom kéo phăng cánh cửa chiếc tủ tối om nằm dưới gầm cầu thang, để rồi suýt ngã ngửa ra sau vì quá đỗi kinh ngạc; bởi ngay trên sàn nhà, với chiếc đầu gối lên một đôi ủng cao su, Polly đang nằm co ro trong một tư thế đầy vẻ tuyệt vọng. Cảnh tượng thảm thương này khiến bài diễn văn hối hận chuẩn bị sẵn bay biến đi đâu sạch, và với một tiếng “Ối chà!” đầy kinh ngạc, hắn cứ đứng trân trân nhìn chăm chú trong sự im lặng nặng nề. Polly không khóc, cô nằm im thin thít đến độ Tom bắt đầu hoảng hốt nghĩ rằng liệu cô có đang lên cơn co giật hay ngất xỉu gì không, nên đành lo lắng cúi xuống kiểm tra cục bông đáng thương. Thoáng thấy hàng lông mi còn đẫm nước, đôi má tròn xoe đỏ hơn bình thường, và đôi môi hé mở theo nhịp thở gấp gáp, hắn mới thở phào nhẹ nhõm; lấy lại can đảm, hắn liền ngồi bệt xuống chiếc dụng cụ cởi giày và thành khẩn cất lời xin lỗi như một trang nam nhi.
Nói cho công bằng, Polly đang giận tím người, và tôi nghĩ cô hoàn toàn có quyền làm thế; nhưng cô không phải là kẻ thù dai, và sau cơn giận dữ ban đầu qua đi, cô nhanh chóng cảm thấy dễ chịu hơn. Tha thứ thì không dễ chút nào; nhưng khi lắng nghe giọng nói thành thật của Tom, đôi lúc trở nên khàn đặc vì sự ân hận, cô chẳng thể nào hóa đá trái tim mình hay từ chối làm hòa khi hắn đã quá thẳng thắn thừa nhận rằng “việc đọc trộm nhật ký kiểu đó đúng là bỉ ổi hết chỗ nói.” Cô quý thái độ xách thân đến xin lỗi ngay lập tức của hắn; đó là một hành động rất ra dáng đàn ông; cô đánh giá cao điều đó và đã tha thứ cho hắn trong lòng từ lâu trước khi thốt ra bằng lời; bởi thú thật, Polly vẫn có chút máu nghịch ngợm của con gái, và cô khá thích thú khi thấy tên Tom hống hách phải cúi đầu ăn năn hối lỗi, chỉ một chút thế thôi cho hắn chừa. Cô cảm thấy việc đền tội là hoàn toàn hợp lẽ, và cho rằng chẳng có gì là quá đáng khi Fan phải dăm ba lần đẫm ướt khăn tay vì những giọt nước mắt hối hận, hay việc Tom phải ngồi trên một chỗ cực kỳ khó chịu và tự chửi rủa bản thân suốt năm mười phút trước khi cô chịu buông xuôi.
“Thôi nào, nói với tớ một câu đi chứ. Dù sao thì tớ cũng là kẻ gánh đủ mọi hậu quả rồi còn gì; nào là Fan đang khóc sướt mướt ở trên lầu, còn cậu thì chui rúc trong cái xó tối om như hến thế này chẳng khác gì con cá ngậm tăm, chẳng có ai ngoài tớ phải đứng ra lo toan dàn xếp cho cả hai. Giá mà tớ chạy sang nhà Smythe lôi mệ về giải quyết cho xong chuyện, ngặt nỗi làm thế trông hèn nhát quá nên tớ đành chịu,” Tom dở nôi bài ca nài nỉ cuối cùng.
Polly nghe tin Fan đang khóc thì lấy làm hả hê lắm. Thế mới đáng đời cô ta; nhưng cô không thể không mềm lòng trước Tom, kẻ đang thực sự kẹt cứng giữa hai nữ nhân đang chìm trong nước mắt. Một nụ cười nhẹ bắt đầu thoáng hiện trên bên má không bị che khuất, rồi một bàn tay từ từ chìa ra khỏi mái tóc xoăn, lặng lẽ vươn về phía hắn. Tom toan chộp lấy để bắt tay thật chặt, nhưng bỗng phát hiện ra một vếtằn đỏ trên cổ tay cô và nhận ra nguyên nhân từ đâu. Nét mặt hắn thay đổi hoàn toàn, hắn dịu dàng nâng niu bàn tay mũm mĩm ấy đến nỗi Polly phải hé mắt tò mò nhìn xem hắn định giở trò gì.
“Cậu tha thứ cho cả vết này nữa nhé?” hắn thì thầm, nhẹ nhàng vuốt ve cái cổ tay đỏ lựng.
“Ừ, giờ nó hết đau lắm rồi.” Và Polly rút tay về, có chút hối hận vì để hắn trông thấy.
“Tớ đúng là một con quái vật, đích thực là thế!” Tom thốt lên đầy vẻ ghê tởm chính mình. Và ngay đúng khoảnh khắc ngượng ngùng ấy, chiếc mũ phớt bằng da hải ly của bố hắn bỗng từ trên cao rơi bịch xuống trùm kín đầu và mặt hắn, dập tắt hoàn toàn màn tự sỉ vả bản thân một cách vô cùng hài hước. Dĩ nhiên là chẳng ai có thể nhịn cười trước tình huống đó; và khi hắn ngoi lên được, Polly đã ngồi dậy, trông khuôn mặt cô tươi tắn hẳn lên sau trận mưa dầm chẳng kém gì hắn sau cú nhật thực bất đắc dĩ vừa rồi.
“Fan đang buồn lắm đấy. Cậu có chịu ra ôm hôn làm hòa nếu tớ kéo cậu ấy xuống đây không?” Tom nhớ ra người đồng minh tội nghiệp của mình.
“Tớ sẽ ra gặp chị ấy.” Và Polly lướt nhanh ra khỏi cái tủ tối tăm hệt như lúc cô chui vào, để lại Tom ngồi trên chiếc dụng cụ cởi giày với gương mặt rạng rỡ niềm vui.
Chẳng ai biết hai cô nàng đã làm hòa với nhau bằng cách nào. Chỉ biết rằng sau biết bao lời qua tiếng lại, những giọt nước mắt, những nụ hôn và tiếng cười giòn giã, vết rạn nứt đã được hàn gắn và hòa bình chính thức lập lại. Một chút sương mù vẫn vương vấn trong không khí sau cơn giông bão, bởi tối hôm ấy Fanny tỏ ra vô cùng khiêm nhường và dịu dàng; Tom thì hơi ưu tư chút ít nhưng lại lịch sự đến mức làm người ta phát hoảng; còn Polly thì rộng lượng thân thiện với tất cả mọi người; bởi những bản tính hào phóng thường rất thích được tha hồ tha thứ, và Polly cũng tận hưởng sự cưng chiều sau chuỗi ngày bị hắt hủi hệt như bất kỳ cô thiếu nữ bình thường nào khác.
Lúc cô đang chải đầu chuẩn bị đi ngủ thì có tiếng gõ cửa vang lên, mở ra chẳng thấy ai ngoài một chiếc lọ đen cao kềnh kềnh, thắt một dải flannel đỏ quanh cổ hệt như chiếc cà vạt, kèm theo một tấm thiệp gấp chéo nhét trên nút chai. Bên trong là mấy dòng chữ xiêu vẹo viết bằng thứ mực đen nhánh:
POLLY THÂN YÊU, Thuốc mỡ Opydilldock công hiệu lắm đấy đối với mấy vết bong gân. Cậu bôi một đống thuốc lên miếng vải flannel rồi quấn quanh cổ tay ấy, tớ đoán là sáng mai sẽ lành lặn ngay thôi. Ngày mai cậu có muốn đi trượt tuyết cùng tớ không? Tớ thực sự xin lỗi vì đã làm cậu đau.
TOM
