Primrose Henry khoác chiếc áo choàng vải camlet, mang theo mấy cuộn sợi đến cho một trong số các bà cụ ở nhà tế thế để đan tất cho những người nghèo khác. Xong việc, nàng thong thả bước đi trên đường với một cảm giác tội lỗi cánh cánh trong lòng. Nàng vẫn thường ghé qua thăm Phil và Andrew, và người nhân viên nọ vẫn luôn ngẩn ngơ ngắm nhìn bóng hình rạng rỡ ấy. Nàng ngập ngừng trên bậc thềm rộng rồi đẩy cửa bước vào. Phía trước là một căn phòng làm việc kiểu quầy giao dịch, lúc này đang trống không. Andrew ở căn phòng phía trong.
Nàng còn lời hứa với Rachel. Ôi, nàng phải làm sao đây!
"Philemon đã đi rồi," Andrew ngước lên nhìn Primrose với ánh mắt hiền từ và đượm buồn khi thoáng thấy nàng.
"Vâng. Em đã gặp anh ấy. Cô Lois và Faith thế nào rồi anh?"
"Đều khỏe cả." Lần này, nụ cười trên môi anh đổi khác, phảng phất nét vui thích và một ánh nhìn kỳ lạ ngập tràn vẻ nhẹ nhõm.
“Có chuyện gì thế ạ?” Tim nàng đập loạn nhịp như muốn nghẹt thở.
"Sáng nay Rachel có ghé qua đây. Và em không đoán được đâu—sắp tới cô ấy sẽ kết hôn đấy."
"Kết hôn ư! Trong khi cô ấy từng yêu anh nhường ấy," Primrose kêu lên đầy kinh ngạc.
Andrew đỏ mặt, chậm rãi lắc đầu.
"Không, không phải thế đâu. Andrew—em tự hỏi không biết anh thích một người vợ như thế nào nhỉ?" nàng quay mặt đi chỗ khác.
Anh suýt đưa tay ra và nắm lấy tay nàng để đáp lại. Nhưng vẫn còn một người khác hết lòng yêu thương nàng, một người trẻ tuổi, vui tươi và tràn đầy những hoài bão nhiệt thành. Điều đó sẽ tốt hơn cho cô bé.
"Tôi sẽ không kết hôn trong vài năm tới đâu," giọng anh rất đỗi bình thản. "Tôi hãy còn mẹ, và giờ đây chúng tôi là chốn nương tựa lớn của nhau."
"Và cô ấy hẳn phải là một người theo phái Quaker. Anh thích một người theo phái Quaker nhất phải không, Andrew? Chứ không phải một cô nàng bồng bột nào đó."
Phải chăng nàng đang nghĩ ngợi điều gì? Ồ, nàng còn quá trẻ và quá đỗi ngọt ngào. Làm vậy chẳng khác nào nhốt một chú bướm vào lồng.
"Chắc chắn thế sẽ tốt hơn rồi. Khi hai người chọn gắn bó cuộc đời với nhau, tốt nhất là họ nên có chung gu thẩm mỹ và mong ước."
“Nhưng phải là một người thật ngọt ngào và xinh xắn cơ, Andrew ạ. Kiểu như tiểu thư Whiting ấy, người vừa thông minh, cao quý, đọc rất nhiều sách lại có một khu vườn hoa thật đáng yêu. Em muốn anh thật, thật hạnh phúc cơ, Andrew.”
"Cảm ơn em, cô bé của tôi. Chúc em cũng được như vậy nhé. Mong em tìm được một chàng trai trẻ hào hiệp, đầy tham vọng, người có thể tự khẳng định vị trí trong xã hội và cùng em tận hưởng những niềm vui tuổi trẻ vốn rất có ý nghĩa với em, rồi sẽ cùng em già đi, bước vào tuổi trung niên viên mãn và tuổi già thanh thản. Anh nghĩ mình có thể chỉ ra đúng người đó..."
Khuôn mặt xinh đẹp của Primrose đỏ bừng, đôi mắt nàng chợt hạ xuống với hàng mi run rẩy.
"Em vẫn luôn là một cô em gái bé nhỏ đáng yêu," anh quay lại dùng lối xưng hô của người Quaker. "Hạnh phúc của em rất quan trọng đối với anh; nỗi đau của em, nếu có bất cứ chuyện gì xảy ra với em, cũng chính là nỗi đau của anh. Sự bình an thịnh vượng của em sẽ luôn là điều anh cầu nguyện, bởi anh nghĩ em sinh ra là dành cho ánh nắng mặt trời, cho những hải trình phẳng lặng và niềm vui, bên cạnh một người rạng rỡ và trẻ trung giống như em."
"Một cô em gái," nàng khẽ nhắc lại. Nếu chỉ là thế và duy nhất thế, lương tâm nàng sẽ được thanh thản.
"Đúng vậy. Đã bao giờ em nghi ngờ điều đó chưa?"
Anh ngước đôi mắt nâu hiền hòa lên và mỉm cười. Anh không phải là kẻ bày tỏ hết tâm can qua ánh mắt.
"Dạ chưa, và em sẽ không bao giờ nghi ngờ nữa." Nàng áp môi lên trán anh, chiếc trán mịn màng chẳng khác nào của con gái. Đã bao lâu rồi kể từ lần cuối anh hôn nàng nhỉ? Có lẽ anh có thể tin tưởng để trao cái hôn ấy một lần nữa vào ngày cưới của nàng.
"Và giờ hãy kể cho anh nghe về Rachel đi. Chúng ta lại đi bàn về chuyện yêu đương nhăng nhít thế này."
"Anh ấy là một thanh niên hàng xóm, là con trai cả trong một gia đình có nhiều anh em. Và Rachel thì có một khoản hồi môn hậu hĩnh. Mong rằng mọi chuyện sẽ tốt đẹp."
Khoảnh khắc ấy, nàng vô cùng thương cảm cho Rachel.
"Anh sẽ sớm đến thăm chúng em nhé. Em gửi lời thăm cô Lois ạ," Primrose quay người bước đi.
"Chúc em bình an. Nguyện những điều phước lành luôn ở bên em, cô bé."
Anh ngồi đó ngẩn ngơ một hồi lâu, nghĩ về việc mẹ anh đã từ bỏ biết bao điều nhung lụa thế tục vì người đàn ông bà yêu. Primrose cũng sẽ làm như vậy, anh quả quyết nhủ thầm trong lòng, nếu như nàng đã trao trọn trái tim. Mọi chuyện thế này là tốt nhất. Ánh nắng đâu mọc lên từ lòng đất nâu sẫm, mà chiếu rọi xuống từ bầu trời xanh ngắt rạng ngời.
Primrose Henry ra về với một cõi lòng nhẹ tênh. Và tối hôm đó, Allin Wharton đã nhận được câu trả lời.
Bà Wetherill lắc đầu, nhưng mỉm cười nói: "Nếu cháu lấy cô gái trẻ, cháu cũng phải rước luôn cả bà già này đấy. Ta không bao giờ buông Primrose đâu."
Đôi tay mềm mại của cô gái ôm lấy cổ bà, và giọng nói trẻ trung ngọt ngào tràn ngập niềm xúc động nghẹn ngào cất lên: "Ôi thưa bà, cháu thực sự đáng trân trọng đến vậy sao?"
Cuộc đời vẫn cứ tiếp diễn và những câu chuyện nhân sinh lặp lại, nhưng với mỗi người đều có thứ hương vị tột cùng của niềm vui và sự ngây ngất cá nhân chỉ dành riêng cho chính họ; thứ cảm xúc ấy luôn mới mẻ, dẫu cho nó có được trải qua bao nhiêu lần đi nữa.
Đôi trẻ có một thời gian đính hôn dài đầy thơ mộng, họ chờ Allin hoàn thành việc học để lấy bằng, và cha anh vô cùng tự hào về thành The của con trai. Đó là thứ hạnh phúc bất chấp tất cả của tuổi trẻ trong niềm hân hoan kỳ diệu, khi người ta thích giả vờ đau khổ chỉ để được dỗ dành, thích hờn dỗi vu vơ để rồi sau đó có dịp làm hòa với sự ngọt ngào đầy mê hoặc; họ cứ vô tư, bất hợp lý, làm say đắm lòng người và đáng yêu làm sao, mọi niềm vui dường như đều tuyệt vời miễn là nó đi song hành cùng tình yêu. Primrose đã nhảy múa và cười vang suốt những năm tháng tuổi xuân rực rỡ tháng Tư, rồi tháng Năm đến với muôn hoa nở rộ cùng sự chín chắn hơn, để rồi tiếp nối là tháng Sáu tuyệt mỹ, huy hoàng.
"Rốt cuộc em chỉ là một kẻ đùa giỡn tình cảm đầy nông nổi," nàng thường nói với bà Wetherill như vậy. "Liệu có bao giờ em trở nên giống người mẹ thân yêu của mình hay mang trong người chút dòng máu điềm đạm nhà Henry không?"
"Không đâu," câu trả lời là vậy. "Chúng ta chẳng bao giờ chê trách bông hồng vì nó không mang trên mình một bắp ngô hay một nhành lúa mạch. Ấy vậy mà một cỗ cây sồi to lớn dường thế vẫn bằng lòng chỉ sinh ra một hạt sồi nhỏ bé."
Và trong lúc họ đang cử hành hôn lễ, cùng hân hoan vui mừng trước cậu con trai kháu khỉnh và cô công chúa nhỏ tóc vàng xinh xắn tên là Primrose của Phil, thành phố Philadelphia xưa cũ đang có những bước tiến vũ bão. Quả thực, theo lời Washington, Các Thuộc địa Thống nhất giờ đây đã có "cơ hội trở thành một quốc gia đáng kính", và điều đó đã quay trở lại thành phố nơi từng cất lên tiếng kêu mạnh mẽ và lời phản kháng đầy nhiệt huyết của tuổi trẻ. Vào tháng 5 năm 1787, tại Tòa nhà Tiểu bang cổ kính, các đại biểu đã tề tựu để soạn thảo một bản Hiến pháp có thể đứng vững trước sự mài mòn của thời gian. Công sức bốn tháng trời của họ đã lưu truyền đến muôn đời sau bằng những nét chữ vinh quang bất tử, vừa vặn với Mười Ba Thuộc địa, lại vừa đủ rộng lớn cho bất kỳ quy mô nào mà quốc gia có thể phát triển trong suốt quá trình tồn tại của mình.
Bởi vì hiệp ước hòa bình muộn màng cuối cùng đã được ký kết, và dẫu còn nhiều cuộc tranh luận cùng những ý kiến bất đồng vốn thường xảy ra giữa những đứa trẻ trong một gia đình, mọi thứ cuối cùng đã được định đoạt. Ngày 4 tháng Bảy năm ấy đã diễn ra một cuộc diễu hành vô cùng hoành tráng so với thời đại bấy giờ, khi một con tàu tượng trưng cho đất nước được kéo kiêu hãnh qua các con đường trên một chiếc xe hoa, có những cậu bé khôi ngô trong trang phục học viên hải quân; các vị thẩm phán tối cao trong chiến bào chính thức, binh lính và thường dân, và đi sát bên nhau là Andrew Henry cùng Philemon Henry, những người anh em thực sự trong mọi lợi ích rộng lớn và đa dạng tạo nên tình anh em gắn bó cùng tình yêu thương sâu nặng của con người. Những quả chuông của Nhà thờ Christ, từng có thời điểm phải hạ xuống và cất giấu đi để tránh bàn tay phá hoại của kẻ gian, nay được treo lại và ngân vang từng hồi suốt cả ngày dài, trong khi cờ hoa phấp phới tung bay, những đống lửa lớn bừng sáng trong đêm, và một bữa tiệc thị soạn đã được các bậc chức sắc thưởng thức tại Bush Hill.
Trong lúc những vấn đề lớn lao hơn đang được bàn thảo, một vị Tổng thống được đề cử, bầu chọn và nhậm chức, Philadelphia, tựa như một gia chủ chu toàn, vẫn đang lo liệu công việc của riêng mình. Khi Washington đi qua thành phố trên đường đến New York để đón nhận lời chúc tụng trọng thể nhất từ quốc gia, nơi đây một lần nữa dành cho ông tất cả sự kính trọng trong lễ đón tiếp.
Thành phố xinh đẹp với những thảm cỏ xanh tươi và sự yên bình mà William Penn từng hằng mơ ước, nơi danh nhân Franklin từng bước theo nhiều dấu chân xưa, đã trải qua những đổi thay kỳ diệu và đang khoác lên mình diện mạo mới mẻ qua từng năm tháng. Nhưng "Fairemount" với những ngôi nhà được lưu truyền qua các câu chuyện trăm năm sau; Stenton với vẻ uy nghi bề thế; Lansdowne với những cánh rừng và dòng nước; Nhà Logan, nhà Shippens, và Mount Pleasant cổ kính, cứ thế kéo dài dọc theo bờ sông Schuylkill vẫn được gìn giữ vẻ đẹp thanh bình, tĩnh lặng và không bị xâm lấn bởi những toan tính thương mại. Bởi vì Philadelphia xưa cũ tựa như một giấc mơ, và xung quanh nó sẽ mãi vương vấn nét dịu dàng tươi trẻ từ bản thiết kế cũng như câu chuyện cuộc đời của William Penn.
Và rồi, trước sự chưng hửng của New York, thủ đô đã được dời đến Philadelphia. Thành phố đã tự làm dáng, tô điểm rạng rỡ hơn, mở rộng các bến tàu, bồi lấp những vùng trũng thấp, dọn sạch rác rưởi trên đường phố, xây dựng những dãy nhà san sát, có thư viện và trường đại học của riêng mình, và dường như nơi đây đã sẵn sàng chào đón sự kiện trọng đại diễn ra trong lòng lãnh thổ, chính là "Triều đình Cộng hòa" theo cách gọi thời bấy giờ.
Đó chỉ là một ngôi nhà khá giản dị trên Phố High, xung quanh có vài tán cây cổ thụ tươi tốt, nơi rất nhiều quyết định lừng danh đã được định hình bởi trí tuệ khiến chúng ta ngày nay phải ngỡ ngàng. Khi Quốc hội nhóm họp, có vô số các cuộc vui chơi rộn ràng, những bữa tối, vũ hội riêng tư, những buổi tiệc tùng và khiêu vũ dành cho giới trẻ, và rồi, đối với vị lãnh tụ của đất chốn ấy, là quãng thời gian lui về chốn nghỉ dưỡng ở Mount Vernon.
Điểm xuyên qua tất cả là một vẻ điềm đạm, tinh tế tĩnh tại không bao giờ để cho những cuộc vui thoái hóa thành một cơn cuồng phong quay cuồng đến phát điên. Đó còn là sự tiết kiệm và thận trọng đã trở thành một sợi chỉ nền tảng vững chắc trong tính cách của thành phố.
Tiếng chuông vẫn ngân lên vào những buổi sáng đi chợ và các bà chủ gia đình không ngại ngùng ghé qua những khu chợ dài, sạch sẽ, dẫu cho vẫn có nhiều lời phàn nàn về giá cả đắt đỏ, và bà Adams từng phàn nàn về sự cô quạnh ở Bush Hill, dẫu rằng sau này bà sẽ được an ủi khi trở thành đệ nhất phu nhân đất nước tại Washington, Thủ đô cuối cùng.
Primrose Wharton lúc bấy giờ đã là một người vợ trẻ xinh đẹp và là mẹ của một cô con gái tóc vàng óng khi nàng có dịp gặp lại "Phu nhân Washington", theo cách gọi quen thuộc của mọi người. Nàng đã trở thành một người phụ nữ trung niên đoan trang nhưng vẫn giữ nét lém lỉnh duyên dáng ngày nào, nàng cùng Allin vẫn thích đi xem kịch và vô cùng yêu thích những buổi khiêu vũ. Bà Wetherill vẫn là một phu nhân đường bệ, xinh đẹp và tự nhận mình là "mê muội cô bé cháu gái".
Rất nhiều ký ức về mùa đông ảm đạm tại Valley Forge được khơi gợi lại khi phu nhân Washington gặp gỡ một số dũng sĩ năm xưa. Và giữa tất cả những con người ấy, không có bóng dáng nào lịch lãm và thu hút hơn Andrew Henry, lúc này đã ở độ tuổi chín muồi của một người đàn ông thực thụ. Trang phục phái Quaker rất hợp với anh, không kiểu cách nào sánh bằng, dẫu cho trang phục Lục quân cũng rất đặc trưng và thừa sức tôn lên vóc dáng nam nhi. Sôi nổi, tươi trẻ và mạnh mẽ, lại mang sự dịu dàng tao nhã cùng một trí tuệ uyên bác, anh thường là tâm điểm chú ý tại các buổi tiệc tiếp tân, và không chỉ một thiếu nữ đem lòng ngưỡng mộ sẵn sàng tái hiện lại mối tình lãng mạn của Bessy Wardour.
Liệu có câu chuyện nào ẩn chứa trong ánh mắt thoáng hé lộ trái tim vĩ đại phía sau lớp vỏ bọc ấy không? Ánh mắt dịu dàng, ngọt ngào và dũng cảm? Đôi khi Primrose Wharton nghĩ vậy, và mọi nhịp đập trong nàng chợt khựng lại trong sự im lặng kính cẩn. Nàng rất hạnh phúc. Nàng và Allin đã có quãng thời gian tuổi xuân tháng Tư bồng bột và giờ đây đã ổn định trong mùa hoa tháng Năm, nhưng—liệu mọi thứ có thể khác đi—tốt đẹp hơn chăng? Không phải cho nàng, mà là cho anh. Một cô em gái! Nàng thực sự chỉ là thế thôi sao?
Giờ đây anh rất hạnh phúc, trong một ngôi nhà rộng rãi hơn với phòng làm việc và những giá sách, người mẹ là một phụ nữ hiền hậu, bình thản, Faith là một người quản gia mãn nguyện có người hầu cận, và gần như không biết nên tôn sùng điều gì hơn: gia đình vui nhộn ngập tiếng cười của Polly Henry hay cô con gái tóc vàng rạng rỡ của Primrose Wharton.
Điều duy nhất mà Philemon Henry muốn xóa bỏ chính là những năm tháng mà anh gần như không thể tự chủ được bản thân.
"Tất nhiên đó không phải lỗi của anh," Polly tuyên bố bằng giọng điệu bồng bột, trìu mến và đầy bênh vực của mình. "Em nghĩ điều đó thực ra còn dũng cảm hơn, bởi vì nhận sai đòi hỏi nhiều lòng dũng cảm hơn là cứ tiếp tục đi trên một con đường thẳng tắp đã được dọn sẵn cho mình. Và em đã đem lòng yêu anh khi anh còn khoác chiếc áo lính màu đỏ đấy, thực sự là vậy, và em đã phải đấu tranh nội tâm biết bao đêm khi chỉ có một mình. Bởi vì, dĩ nhiên rồi, em đâu thể nói với Prim; con bé sẽ gạch tên em ra khỏi cuộc đời nó mất. Và em cũng chẳng dám hé răng nửa lời với bất kỳ ai về chuyện đó. Nào, nói thật đi, có phải em ngốc lắm không?"
Một nụ hôn trìu mến chính là câu trả lời dành cho nàng.
Nếu chiến tranh tạo ra những kẻ thù thì nó cũng tạo ra những người anh em, được bồi đắp bởi trí tuệ uyên thâm hơn.
Hơn một trăm năm đã trôi qua! Thế nhưng vẫn còn đó những vùng đất mang đậm dấu ấn lịch sử sẽ mãi trường tồn, chiếc chuông tự do ngày xưa đã ngân lên biết bao hồi chuông gióng giả, và Tòa nhà Tiểu bang đã đón tiếp biết bao thế hệ hành hương. Quả thực có vô số bậc hiền tài ở thế giới bên kia, những người đã để lại những ký ức bất tử ngay cả trong một lòng thành phố đã đổi thay diện mạo hơn một lần, và ngày càng dệt tô thêm nhiều vẻ đẹp cho đời.
