Sự giao hòa văn hóa của hai nền văn minh Chàm - Việt trên vùng đất Quảng Nam có thể nói ở mức độ nào đó là cuộc va chạm của hai nền văn minh lớn của nhân loại là Ấn Độ và Trung Hoa, sự va chạm này là vô cùng sâu sắc và diễn ra một cách phức tạp, đa chiều và song hành, theo nghĩa kéo dài, chứ không đơn giản chỉ có tiếp thu, tiếp nhận, tiếp biến như đã từng được hình dung, theo nghĩa diễn ra một lần là xong. Cuộc va chạm ấy đã tạo nên một bản sắc thứ ba không còn giống với bất cứ cái gốc nào, mặc cho việc người trong cuộc thừa nhận mình từng thuộc bên này hay bên kia. Việc xác định điều này là vô cùng cần thiết không chỉ giúp ta hiểu rõ hơn những gì mà ta hay gọi là bản sắc, cá tính của một vùng đất, không giống với các nơi khác, mà còn giúp ta hình dung những tác nhân cần thiết và đủ để tạo nên một bản sắc mới, một cộng đồng văn hóa mới. Và có lẽ, điều đó là cần thiết hơn bất cứ cái gì trong phạm trù bản sắc văn hóa.

Nhiều người theo thói quen khi cầm đến một cuốn sách, một công trình nghiên cứu nào đó sẽ chú ý đến phần tư liệu tham khảo để xem có tư liệu nào mới trong công trình này hay không. Tư liệu mới là một khâu quan trọng nếu muốn công bố một điều gì đó mới. Tiếc thay trong sách này tư liệu lại không mới, tất cả chỉ là một góc nhìn mới trên cái nền tư liệu như thường nói, ai cũng biết rồi.

Điều này không phải chỉ phản ảnh cái nền thiếu tư liệu của lịch sử các tỉnh phía nam Hải Vân mà còn là lệ thuộc vào phương pháp nghiên cứu lịch sử đơn tuyến trong khi vấn đề cần được nhìn ở góc độ dân tộc học đa ngành(180). Hơn nữa, trong một cái nhìn thời gian dài suốt 500 năm, công tác tư liệu sẽ thành thứ yếu, bởi như đã nói đến nhiều lần trong sách này, bất cứ tư liệu nào đó cũng sẽ chỉ phản ảnh cái thời gian không gian của lúc đó, nơi đó; có thể với chỗ khác, lúc khác vấn đề xảy ra đã không như vậy nữa.

Sau khi vững tin với phần công cụ được xây dựng chúng ta hoàn toàn có thể nhìn sâu hơn vào sự hình thành dân cư ở các địa phương cũng như xét lại sự chính xác, mức độ khả tín của gia phả các tộc họ, hoặc nhìn sâu hơn vào tính cách người Quảng Nam như nét tính cách “Quảng Nam hay cãi”, hoặc có điều kiện để hiểu rõ hơn những ốc đảo ngữ âm xuất hiện đây đó rất khó lý giải tại sao, cũng như sẽ giúp ta thấu đáo hơn trong đánh giá, giải mã để hiểu rõ hơn các tập tục, lễ hội ở miền Trung.