Những khóm mạ được cấy xuống từng khóm một vào mùa hè, nay đã chín mọng như quả thái tây. Những người nông dân giàu kinh nghiệm chỉ nhìn lướt qua là thấu rõ những hạt gạo trắng hồng mập mạp trong vỏ trấu là hàng thật giá thật, họ liền tranh thủ thời gian gặt hái chúng vào thời điểm thu hoạch tốt nhất. Thái Tây không hề lo lắng bản thân sẽ bị thối rữa dưới ruộng, cô hiểu rất ít về vòng tuần hoàn tự nhiên của việc ra hoa kết trái. Tóm lại, trước khi chị gái Thái Vi chưa có đối tượng, cô vẫn phải tiếp tục sinh trưởng tại chỗ này.

Không có gia đình nào nhân hậu hơn gia đình Thái Tây. Thái Tây nỡ lòng nào làm chết đám cá tôm đang nhảy tanh tách. Có kiến trên bàn, cô đợi chúng bò đi rồi mới lau bàn. Khi cuốc đất phát hiện giun, cô liền dời cả đống đất đó đi. Chó sủa cô, cô giơ hai tay lùi về góc tường. Lợn con ngoạm mất vở bài tập, cô giằng co chiếc vở với lợn con như kéo co. Người trong thôn nói Thái Tây giống như một con lợn dịch, thực ra cô mang một vẻ đẹp mong manh yếu đuối, đi đứng tựa như cành liễu lướt trên mặt nước, nói năng giống như cơn gió nhẹ thổi vào rừng cây. Thái Vi còn yên tĩnh hơn cả một cây, khi trên cây có chim chóc, cây cối còn nhảy nhót tưng bừng, thế nhưng Thái Vi ngay cả cười cũng là tiếng cười khan.

Cha của Thái Tây có thể trạng gầy gò, còn thật thà chất phác hơn cả con lợn ăn no trong chuồng, hầu hết thời gian ông đều ở bên ngoài kiếm sống bằng nghề hát hoa sen. Gia đình Thái Tây chen chúc trong ba gian nhà tranh. Chuồng lợn nằm ở nhà bếp, chiếc bếp đất khổng lồ chiếm tới một phần ba diện tích, nồi lớn nấu cám lợn, nồi nhỏ nấu cơm tẻ, lúc nấu cơm thì lợn kêu éc éc ầm ĩ, trong nhà khói bay mịt mù. Gian nhà giữa ở giữa bừa bộn nông cụ, trên tường treo áo tơi và nón lá. Dựa vào tường là một cái nhà kho, lúa gạo chưa từng đầy kho. Ba cha con cùng ở chung một phòng, ban ngày sáng trưng mà vẫn phải châm đèn mới tìm được đồ vật. Có ba chiếc giường, mùng mền tối thẫm, cái thùng tiểu lớn ở góc phòng quanh năm sương tiểu nồng nặc.

Giữa tháng Chạp, người cha đi vắng gần nửa năm đã trở về. Vai vác một bao gạo lớn, ngực giắt một cục tiền lẻ, còn mang về một người đàn ông có dung mạo mơ hồ, tuổi chừng ba mươi, người gầy da ngăm đen, nói giọng Ân Hóa. Thái Tây và Thái Vi không biết là vị quý khách nào đến, vội vàng nhóm lửa nấu cơm. Tiền lẻ được trải đầy một bàn, người cha thì ngậm nước bọt vào tay, cúi đầu thu dọn những tờ tiền kiếm được từ việc hát hoa sen. Người đàn ông kia cứ tự nhiên nhìn ngắm Thái Tây và Thái Vi đến quen mắt, gương mặt mơ hồ càng thêm tối tăm, giống như một chiếc gương loang lổ ngả vàng, chĩa thẳng vào Thái Tây đang thêm củi vào bếp.

Thái Vi đổ cám lợn vào máng, lũ lợn ngừng kêu éc éc, bắt đầu chen chúc tranh giành.

"Chị, em thấy người đàn ông đó sẽ ở lại nhà chúng ta lâu dài đấy." Thái Tây nói phía sau lưng Thái Vi. Môi Thái Vi lúc nào cũng khô nứt nẻ, cô thích bóc lớp da cứng ở trên đó ra, bóc xong đôi môi trở nên đỏ thỉnh mềm mại, đôi khi còn bóc đến rớm máu. Lúc này trên môi liền có một vệt máu, Thái Vi thè lưỡi liếm một cái, nói: "Tùy cha sắp xếp thôi, nhà chúng ta vừa hay không có lao động, sẽ không chịu thiệt đâu." Thái Tây lại nói: "Em thấy ổng không giống người tốt." Thái Vi tát cho con lợn đang chiếm đoạt máng ăn một bạt tai, oán trách: "Tranh giành lắm thế ăn hết được không mày, nhưng mà, sắp mổ lợn ăn Tết rồi, nếu có thể lớn thêm tám mươi lạng thịt nữa thì tốt quá." Lúc này người cha ở gian giữa gọi lớn: "Cơm có mùi cháy đen cả rồi, còn không chịu tắt lửa đi à, chuẩn bị dọn bàn ăn cơm thôi chứ!" Giọng của người cha nghe giống như thái giám.

Thái Tây và Thái Vi quanh quẩn trong bếp không dám bước ra, lúc bưng bát đũa ăn cơm vẫn vô cùng câu nệ, cúi đầu húp cơm, cẩn thận gắp thức ăn, trông cứ như đang làm khách nhà người ta. Một lát sau, người cha nhai đầy cơm trong miệng, nói: "Ngày mai mời thím Vương nhà bên cạnh làm mai mối, mổ một con gà, ăn bữa cơm, trong tháng Giêng làm luôn đám cưới là được. A Lương, cậu không có ý kiến gì chứ." Người cha vừa dứt lời, môi Thái Vi lại rớm máu, cô lập tức trốn vào nhà bếp.

Người đàn ông được gọi là A Lương bỗng chốc trở nên rõ nét, chỉ thấy lông mày hắn ngắn ngủn, đầu mũi có móc, cấu thành một nụ cười kỳ quái, ánh mắt chằm chằm vào Thái Tây hỏi: "Mụ không phải Thái Vi à?" Người cha đáp: "Nó là Thái Tây, kém Thái Vi hơn một tuổi. Chờ hai đứa thành thân rồi, chuyện của nó cũng phải lo liệu thôi. Chuyến đi hát hoa sen lần này của tôi tích góp được chút tiền, mấy ngày nay sẽ dựng cho hai đứa một gian nhà tranh mới, sắm sửa vài món đồ gia dụng, bày dọn vài mâm cỗ, coi như xong một chuyện."

Người cha ợ no một tiếng rồi rời khỏi bàn ăn, đi thị sát mảnh ruộng và vườn rau vốn chưa từng nhúng tay vào.

Một con kiến đi lạc đang bò vòng quanh trên bàn, A Lương vươn ngón trỏ bóp chết nó, nói với Thái Tây: "Hai đứa chui ra từ cùng một bụng mẹ à? Sao mà chẳng giống nhau chút nào thế?" Thái Tây trân trân nhìn con kiến dính trên ngón trỏ của A Lương: "Em giống mẹ em. Mẹ em sinh em ra xong thì mất rồi." Thái Vi đi tới dọn dẹp bát đũa, hạ giọng nói: "Anh muốn về lúc nào cũng được. Cha tôi sẽ không ép giữ anh lại đâu." A Lương cười cợt: "Rồi sau này các người sẽ biết không có tôi là không được đâu."

Việc nhận con rể nuôi khá là tạm bợ, không giống như cưới vợ, dù lỗ vốn nặng cũng phải làm cho đủ thể diện. Đám cưới diễn ra vô cùng đơn giản. Tiền mừng của hàng xóm cũng sụt giảm đáng kể. "Nguy hiểm thật, suýt chút nữa còn không thu lại đủ tiền rượu thịt." Người cha thở dài. Nhà A Lương không có lấy một người họ hàng đến dự, đám cưới không tốn một xu nào, người cha đã tính toán từ trước, ông không hề lỗ, trong nhà bỗng dưng có thêm một lao động, lại còn hơi có lời nữa. Người cha vô cùng mãn nguyện, đám cưới vừa cử hành xong, liền đeo túi dợ tiếp tục đi hát hoa sen.

Sau tiết Lập xuân, thời tiết chuyển ấm. Cây hòe trăm năm trong thôn nở rộ khắp cành, hương thơm ngào ngạt cả thôn làng. Cỏ trên sườn đồi đã xanh, nước sông đầy ắp, phản chiếu cảnh vật bên bờ cùng người đi trên bờ, bầu trời cũng trong trẻo hơn. Liễu bên ao đâm chồi non mới, rau mác dưới nước nhổ giò rút kiếm. Rau cần dại bên mương mọc um tùm, những con rắn nước nhỏ mới sinh dưới mương đang tập bơi. Hoa đào hoa lê trong vườn cũng đã nở, dây leo quấn quanh hàng rào trúc, bươm bướm hoang từng đôi đuổi nhau đến tận cửa nhà.

Mùa xuân, những ngôi nhà ở phương Nam ẩm ướt lạnh lẽo, A Lương bê chiếc ghế trúc ngồi ở cửa ra vào phơi nắng. Phơi một lúc lại có cảm giác mùa hè đã đến, trán túa mồ hôi, toàn thân nóng bừng. Hắn cởi chỉ còn trúng một chiếc áo đơn, xắn tay áo lên, trên cánh tay lộ ra hai vết sẹo dao chém cực lớn. Hắn gãi ngứa cho chúng.

Thái Tây từ trong nhà đi ra bắt gặp, giật mình kinh hãi. Cô nhớ có lần đến trấn, vô tình nghe thấy người ta bàn tán về chuyện trên tay người nào đó có hai vết sẹo dao rất lớn. Lúc ấy cô còn nghĩ, người đó chắc chắn mặt đầy thịt bạnh, tướng mạo hung ác.

"Mày đi đâu đấy?" A Lương hỏi.

"Em ra bờ ao rửa rau." Thái Tây nói.

"Phiến đá không vững lắm, cẩn thận ngã xuống nước đấy. Người đến xem mặt sắp tới rồi, rửa rau xong thì dọn dẹp một chút đi." A Lương buông tay áo xuống.

Thái Tây cúi gằm mặt bước đi. Sau khi Thái Vi kết hôn, Thái Tây đã đi xem mắt hai lần, đều không thành. Một người thì muốn "suy nghĩ thêm", người kia thì qua lời bà mối nhắn lại, nói con gái Thái Tây quá gầy, hông mông hẹp nhỏ, sắc mặt kém, trông giống như người bệnh, khó sinh đẻ. Hai lần thất bại dường như không gây tổn thương gì cho Thái Tây, vẻ mặt cô bình thản, không một gợn sóng. Lúc Thái Tây rửa rau trở về, trước cửa nhà có thêm mấy người lạ mặt, từ xa đã nhìn cô một lượt cho bã mắt. Cô xách giỏ rau cúi đầu bước nhanh vào nhà bếp, để lại đằng sau một vệt nước kéo dài theo con đường đất bạc màu đến tận bờ ao, phóng tầm mắt ra xa là những ruộng cải dầu vàng óng ả, hòa quyện với ánh mặt trời, sáng đến chói mắt.

Lợn kêu éc éc ầm ĩ. Thái Vi khuyên chúng kiên nhẫn chờ đợi, cô phải nấu nước trà để tiếp đãi khách đến xem mắt. Lợn kêu càng dữ dội hơn. Lớp da chết trên môi Thái Vi ít hơn mùa đông một chút, lời nói cũng không nhiều, đối với chuyện hôn nhân của chính mình lại càng không có gì để nói, hoàn toàn thua xa sự nhiệt tình khi bàn về lợn và rau củ. Cuộc sống hôn nhân không phải dùng để nói, mà là dùng để sống. Đối với chuyện Thái Tây xem mắt, Thái Vi tỏ ra tê dại, chỉ làm những việc trong phận sự của mình. Thế nên trong nhà bếp chỉ nghe thấy tiếng lợn kêu, chỉ có sự mờ tối và làn khói xanh, không có ai nói chuyện, cũng chẳng nghe thấy âm thanh bên ngoài.

Bà mối với vóc dáng cồng kềnh đi vào từ cửa hông, nhà bếp lập tức trở nên chật chội. Bà mối uống cạn chén trà, trong câu nói hãy còn văng vẳng tiếng nước khua, bảo rằng nhà trai đã gật đầu rồi. Thái Tây hoàn toàn không nhìn rõ dáng vẻ người đàn ông đó ra sao, không thể bày tỏ thái độ, cứng đờ ra đấy không có phản ứng gì. Bà mối kiên nhẫn khuyên bảo: "Miệng Chi Hồ là một nơi rất giàu có, nhiều hồ nước, sản vật phong phú, Trương Giác tuy có một bên mắt bị hoa cải, nhưng tuyệt đối không ảnh hưởng đến việc làm ruộng, cũng không ảnh hưởng đến việc sinh con đẻ cái."

Những lời ấy khiến Thái Tây đang đờ đẫn bỗng cất lời, thần thái như con cá bơi lội trong nước: "Cháu sợ hoa cải!" Trong thôn có một người đàn ông bị "hoa cải", một con mắt lành lặn thân thiện đáng yêu, con mắt "hoa cải" còn lại thì dữ tợn tàn nhẫn, giống như mắt cá chết lật trắng ra, rất đáng sợ. Thế nhưng, tâm tư Thái Tây không đặt vào chuyện hoa cải, cô đang nghĩ đến A Phóng chèo đò ở tiểu khê, tại sao không nhờ người đến dính mối hỏi cưới.

Cứng cả lưỡi, bà mối bị khói sặc cho ho sù sụ. Thái Vi vẫn luôn im lặng bỗng nhiên hỏi: "Điều kiện gia đình anh ta thế nào?" Bà mối liền hoạt bát cái lưỡi kể vanh vách, nói ngắn gọn chính là "nhà khá giả" vượt trội hơn cảnh nhà rách nát tứ bề, tường bằng gạch đỏ, mái lợp ngói, đang bỏ trống chiếc ghế chờ đợi một người con gái như Thái Tây. Thái Tây không hé răng, Thái Vi lên tiếng: "Nó sợ hoa cải. Chi Hồ còn chưa tốt bằng bên chúng ta, địa hình thấp, cứ mưa là lo ngập lụt."

Bà mối dẫn người rời đi, trước cửa nhà lại trống hoác trở lại.

Thái Vi dọn bàn gọi ăn cơm. Trứng gà chiên ớt muối chua, đậu đũa khô xào ớt, củ cải sợi xào thanh. Mặt đen của A Lương phơi nắng thành đỏ au, hắn chê bai gã hoa cải kia, nói hắn ta cao hơn Võ Đại Lang chẳng đáng là bao, gánh lúa sợ rằng cái quang gánh sẽ lê lết trên mặt đất, người như thế sao xứng với Thái Tây. A Lương gắp cho Thái Tây một đũa trứng gà an ủi cô, rồi lại tự gắp cho mình một miếng, ăn vội mấy miếng là hết cơm, đưa cái bát không cho Thái Vi. Lúc Thái Vi múc cơm cho A Lương, Thái Tây liền đem quả trứng gà trong bát của mình bỏ vào bát Thái Vi, không biết ánh mắt A Lương rơi vào phần cổ phía dưới của cô từ lúc nào.

Trời mưa rả rích mấy ngày. Thời tiết vẫn rất lạnh. Đất đai sau cơn mưa ẩm ướt, rất thích hợp để gieo trồng.

Mưa xuân thấm đẫm vạn vật chẳng một tiếng động, những tán cây trước mắt đã xanh um tốt tươi. Sáng sớm mờ ảo sắc xanh, bờ đê ẩn hiện, cỏ xanh trên sườn đồi tươi mát. Những ngôi nhà tranh chìm trong sắc xanh bao bọc, tựa như cây nấm khổng lồ mọc lên từ bãi cỏ. Trúc ở đất Hồ Nam mọc lan tràn, ví như trúc nam, trúc nước, trúc đắng, ở khu vực phía bắc Hồ Nam, nơi Thái Tây sinh sống, bên ao sau nhà, chỗ nào cũng có trúc Tương phi, còn gọi là trúc đốm, toàn thân lấm tấm vết đốm như nước mắt, mảnh mai yếu ớt, không dùng làm được việc lớn gì, cứ thế sinh trưởng tự nhiên, cũng khó mà nhổ tận gốc. Lúc này, trên lá trúc đốm đọng những hạt mưa lơ lửng, mỗi một giọt rơi xuống là lá trúc lại rung lên bần bật, trông giống như thiếu nữ đang nức nở. Trong đám lá mục măng non mọc chi chít, to không quá ngón tay, vỏ măng cũng lấm tấm những vết đốm.

Suối nhỏ trong vắt, chảy ngang qua rừng trúc.

A Lương gánh một gánh phân nước, đi xuyên qua rừng trúc. Thái Tây vác một giỏ mạ rau, người còn gầy hơn cả cây trúc. Đến bên ruộng, đặt giỏ xuống, liền định cởi giày xuống ruộng cấy rau. A Lương nói: "Ngoài ruộng lạnh lắm, em không tiện người ngợm, vẫn nên mang giày thì hơn." Một câu nói khiến mặt và tim Thái Tây nóng bừng lên. Mặt nóng là vì xấu hổ, A Lương lại biết cô đang đến kỳ kinh nguyệt. Tim nóng là vì áy náy, trước đây cô từng có thành kiến với A Lương, anh thật sự là một người tốt bụng ôn hòa. Thấy giày của Thái Tây không thích hợp xuống ruộng, A Lương lại nói: "Hay là quay về đổi đôi ủng đi mưa vậy."

Bầu trời đã trong xanh trở lại, mây trắng thong dong, loài chim chân dài đang dạo bước trên vùng đất ngập nước. Thái Vi đầu nhỏ tóc ngắn, vết tàn nhang trên mặt sau khi mang thai mọc nhiều hơn, bụng cô hơi nhô lên, lắc la lắc lư như một con vịt, đi thẳng xuống bờ ruộng. A Lương lớn tiếng quát: "Lề mề chậm chạp, cứ như con lợn bị dịch ấy, giày chịu được mấy bận ngâm hả? Còn không mau cởi giày ra, có thế này mới là dáng vẻ làm việc chứ!" Thái Vi quay người cởi giày ra, đôi bàn chân hơi phù nề chìm sâu vào lòng đất một cách vững chãi.

"Ông già này thật biết cách vun vén cuộc sống. Trong nhà chẳng lo lắng gì, quanh năm suốt tháng ở bên ngoài khua môi múa mép." A Lương khuấy hai thùng phân nước kêu loảng xoảng, đầy rẫy bất mãn. "Sức khỏe cha không tốt, không làm nổi việc nặng nhọc." Thái Vi miệng vẫn còn lớp da khô cứng. "Mày làm ăn nhanh tay lẹ chân lên chút." A Lương nói. Một gáo phân nước suýt chút nữa hắt lên tay Thái Vi.

Chẳng mấy chốc Thái Tây đã đến, nhẹ nhàng bước xuống ruộng, miếng vá đỏ trên đôi ủng đi mưa đen vô cùng nổi bật.

Mấy ngày sau, Thái Tây lại đi xem mắt hai lần, một người gần bốn tuổi, vợ đã mất, để lại hai đứa con, không chê Thái Tây hông hẹp người gầy sức yếu, Thái Tây không đồng ý; một thanh niên khác trông khá tuấn tú, Thái Tây động tâm, nhưng thanh niên đó lại chê ngoại hình cô không nổi bật, người lại quá thật thà. Sau chuyện này đến bà mối cũng mất hết niềm tin vào chuyện hôn nhân của Thái Tây, đã lâu không bén mảng tới cửa, nhà Thái Tây được yên tĩnh một thời gian.

Người xưa cho rằng con gái sinh ra vốn dĩ là người nhà khác, con gái xuất giá chính là quay về, quan niệm này truyền lưu cho đến tận ngày nay, và cũng đã ăn sâu vào tâm trí Thái Tây. Cha vắng nhà quanh năm, Thái Vi cùng vợ chồng A Lương là một nhà, Thái Tây luôn cảm thấy mình thừa thãi, trong lòng không được tự nhiên. May là A Lương hòa nhượng rộng lượng, việc gì cũng thông cảm, còn khuyên Thái Tây không cần phải nôn nóng về nhà, nhà mẹ đẻ mãi mãi là nhà của cô, lại nói Thái Vi mùa thu sắp sinh con, đang rất cần cô chăm sóc, khiến Thái Tây cảm thấy mình rất quan trọng, trong lòng cũng nhẹ nhõm hơn.

Thái Vi ôm cái bụng lớn, cho lợn ăn dắt chó giặt quần áo nấu cơm, chuyện gì cũng không lỡ việc. Thời gian thoi đưa đến giữa mùa hè, vẫn như cũ dậy sớm về trễ, cấy mạ gặt lúa, đợi khi xong xuôi việc đồng áng, cô lại đan chiếu trúc kiếm chút tiền lẻ, phụ cấp cho các khoản mắm muối dấm dưa trong nhà, tiện thể giết thời gian. A Lương cùng lắm chỉ đi quanh quẩn trong thôn, đến trấn cũng không thèm đi, không có tiền thì bức bách quá lại cuộn ống giấy hút thuốc lá sợi.

Ráng chiều rực rỡ như vết thương thối rữa, buổi chiều ở vườn rau giống như được phết màu sơn. Cà chua đỏ cà tím vàng cà tím trắng bầu trắng, mướp đắng đậu đũa đậu ván bí đao, cao thấp dài tròn, hoặc bò sát trên mặt đất, hoặc treo lủng lẳng trên cuống, hay leo tận lên mái nhà, thứ nào cũng tràn đầy sức sống. Cây ớt cao nửa người, sau trận mưa rào, mặt trời vừa ló dạng, ớt xanh đã đỏ rực một mảng lớn. Giá ớt đỏ cao hơn ớt xanh, Thái Vi dự định hái hết đem đi bán chợ sớm, còn có đậu đũa, mướp đắng, ba cái miệng ăn không tài nào ăn hết nổi, không hái mang đi bán thì chúng sẽ già đi, thối rữa, hoặc bị sâu bọ đục khoét. Thái Vi thà rằng bản thân đổ bệnh chứ không nỡ nhìn rau củ thối rữa ngoài đồng. Thái Tây phụ giúp hái ớt, bảo Thái Vi đựng ít lại một chút, sáu bảy dặm đường, cô gánh không nổi. Thái Vi nói gánh hàng bốn năm mươi cân không nặng đâu, chủ yếu là phải dậy sớm, trước khi trời sáng phải đến được chợ, chiếm một vị trí đẹp, nói thách một giá bán sạch sành sanh, đỡ phải đứng bán lẻ mỏi cả chân. Sau bữa ăn, Thái Vi sắp xếp gọn gàng mớ hàng hóa muốn bán, dặn dò Thái Tây đừng bán rẻ, rồi giục cô đi ngủ sớm.

Bốn giờ sáng, Thái Vi sang nhà hàng xóm gọi Thái Tây dậy lên đường, Thái Tây ngủ say không biết trời đất là gì. Thái Vi sốt ruột, tự mình gánh quang gánh lên đường luôn. Thái Vi đi chừng nửa tiếng thì A Lương thức dậy đi tiểu, không thấy Thái Vi và gánh rau đâu, mà Thái Tây vẫn đang ngủ say như chết trên giường, hiểu ra chuyện gì thế là hắn mò đến bên giường Thái Tây, xốc mùng lay cô dậy. Thái Tây mở mắt sực nhớ ra chuyện đi chợ, tay chân cuống cuồng. A Lương ấn cô nằm xuống giường, nói: "Chị mày đi từ sớm rồi, chắc phải đến trưa mới về được."

Lúc này Thái Tây mới phát hiện ra đó là A Lương, định đi đuổi theo Thái Vi, nhưng nhìn ra ngoài cửa sổ trời tối đen như mực, lại không dám đi. Lúc này toàn bộ A Lương đã chui vào trong mùng, thân trên ở trần, mồ hôi nhẫy nhụa, ôm chặt lấy Thái Tây, nói: "Nhớ em muốn chết." Trước mắt Thái Tây một mảng tối thui, không nhìn rõ mặt A Lương, trong lòng liều mạng chống cự, nhưng bị ôm siết quá chặt không thể động đậy, môi run rẩy: "Đừng như vậy, buông em ra, cầu xin anh buông em ra." A Lương không chịu buông tay, nói: "Thái Tây, anh hoàn toàn không thích chị mày, người anh thích là em, anh không thể vứt bỏ cô ấy, em cũng sẽ không đồng ý để anh vứt bỏ cô ấy, em nói xem anh phải làm sao bây giờ?" Thái Tây vẫn giằng co, A Lương lại rót vào tai một đống lời hay ý ngọt, cho đến khi cơ thể Thái Tây thả lỏng ra.

Đến khi trời sáng bạch, A Lương mới trở về phòng của mình.

Sự thay đổi của các mùa giống như lột thay đổi áo. Sắc đỏ nhạt dần, sắc xanh phai bớt, nước rút ao khô. Lúa ngoài đồng xanh vàng đan xen, màu sắc lộn xộn không thuần khiết. Thôn xóm tĩnh lặng, chim chóc bay là đà. Mấy sợi mây mờ nhạt đứt đoạn, tựa như vết rách toạc ra trên bầu trời rộng lớn. Lưỡi gió liếm qua, cây cối run rẩy, mặt nước giãn nở, chỉ có con người là thờ ơ vô cảm. Bụng Thái Vi nhô lên rất cao, cái đầu trông lại càng nhỏ hơn, chân phù đến mức không xỏ nổi giày, nhưng điều này hoàn toàn không ảnh hưởng đến công việc hằng ngày của cô, cô vẫn ra bờ ruộng làm cỏ như mọi khi. Lau mồ hôi, liếc nhìn ngôi nhà tranh của gia đình, lớp da chết cứng ngắc như vỏ sò trên môi cô cũng không thèm bóc nữa, cứ để chúng tự sinh tự diệt. Thái Vi vẫn tĩnh lặng như một cây cổ thụ, ngay cả nụ cười cũng là tiếng cười khan. Thái Tây thỉnh thoảng nói chuyện vẩn vơ với cô, trong lòng phỏng đoán A Lương hầu như đêm nào cũng mò sang phòng mình, không biết Thái Vi có hay biết những việc A Lương đã làm hay không. Việc làm của A Lương từng khiến Thái Tây đau lòng, nhưng rồi sau đó cô lại ngóng chờ anh ta đến thăm vào ban đêm, cô lại thấy vô cùng hổ thẹn. Cô mong mỏi được gả đi thật nhanh, đây là con đường duy nhất.

Khi lúa chín vàng, thời tiết lại càng lạnh hơn, thường có sương mù dày đặc bao trùm lấy thôn làng, ánh mặt trời bị che khuất tỏa ra thứ ánh sáng đục ngầu cùn mòn. Tính tình A Lương giống như chứng thấp khớp, thời tiết cứ thay đổi là lại tái phát, chẳng màng đến việc Thái Vi sắp sinh con, cứ tóm lấy Thái Vi là mắng mỏ. Hắn ngày càng lười biếng, qua mùa vụ bận rộn là xỏ giày tất không thèm xuống ruộng nữa, y như một con mèo, ban ngày thì ngủ ngày, ban đêm thì đi lại trong nhà ngoài ngõ. Thế là A Lương nuôi ra được một thân mỡ màng hạnh phúc. Nhưng chẳng mấy chốc lại thêm một rắc rối: Thái Tây mang thai rồi. Bản thân Thái Tây không hề hay biết, mãi đến ban đêm A Lương mới nói cho cô biết. A Lương cảm thấy vô cùng hóc búa, còn Thái Tây thì ngược lại rất bình tĩnh, không hoảng loạn, cũng chẳng có chủ kiến. A Lương bảo Thái Tây tự mình đến huyện để phá thai, Thái Tây không chịu, cô vừa không có tiền, lại vừa không biết đường đến huyện. Thế là A Lương bảo vậy để anh ta tính toán cách khác.

Bữa tối, bà mối xách theo hai chiếc đùi ngắn, mặt mày hớn hở bước vào. A Lương mời bà mối dùng bữa cơm, dặn dò Thái Vi rán hai quả trứng gà. Bà mối đảo mắt nhìn đĩa rau xanh củ cải đậu đũa khô trên bàn, xua tay nói: "Tôi chạy ngược chạy xuôi một vòng bận rộn cả ngày trời, đúng là có duyên phận mà, lần trước Trương Giác chấm trúng Thái Tây, âm thầm vẫn luôn chờ đợi đấy, nó muốn nhanh chóng cưới Thái Tây về nhà. Con đường đá dăm đi Chi Hồ được tu sửa đẹp thật đấy, trời mưa cũng chẳng có bùn nhão, xe máy xới đất bành bạch bành bạch chớp mắt đã chạy đến nơi rồi." Thái Tây nhai nhũn đậu đũa khô trong miệng, chẳng nói một câu nào. Thái Vi hỏi họ định ngày nào thì cưới hỏi. Bà mối nói đồ đạc cưới xin nhà họ Trương đã chuẩn bị sẵn sàng từ lâu rồi. A Lương liền bảo: "Thái Vi chẳng bao lâu nữa là sinh con rồi, tiếp theo lại đến vụ gặt mùa thu, đủ bận rộn một phen đấy." Bà mối cười tủm tỉm nói: "Thực ra nhà họ Trương muốn cưới vào đầu tháng, sợ các người không đồng ý, nên nhờ tôi đến dò thám trước xem sao. Xem ra ý nguyện hai nhà giống nhau, ngày mai tôi sẽ chạy thêm chuyến nữa."

Chẳng mấy ngày sau, Trương Giác đã mang sính lễ đến định ngày cưới. Hôm trước ngày Thái Tây xuất giá, Thái Vi vác một giỏ rau mang ra trấn bán, lúc về thì đau bụng, chỉ bằng thời gian hút một điếu thuốc, cô đã sinh con ngay ven đường. Thế là, Thái Tây xuất giá mà không có lấy một người đưa dâu. Nhà trai đến ba bốn người đón dâu, ăn qua loa bữa cơm, gác đòn gánh khiêng chậu gỗ bô gỗ lên đường. Thái Tây đi ở phía trước, mái tóc búi thành một củ tỏi sau gáy, chiếc cổ trông lại càng mảnh khảnh hơn, cứ như thể chỉ cần dùng mấy ngón tay bóp nhẹ là đứt. Bộ quần áo mới trên người là do người cha sắm cho Thái Vi lúc kết hôn, màu đỏ nền có hoa văn ẩn, vừa được lục từ đáy rương ra, có vài chỗ bị nhàu nhĩ. Thái Tây rơi nước mắt, quay đầu lại nhìn thấy A Lương đang đứng trước cửa nhà, hai con mắt đều là hoa cải, trong lòng cảm thấy lạnh buốt.

Lúc qua sông không nhìn thấy A Phóng, người chèo đò là cha của A Phóng. Thái Tây muốn hỏi điều gì đó, nhưng cuối cùng vẫn không mở miệng. Lên bờ rồi, nhìn thấy con thuyền neo đậu giữa sông, dòng sông nằm vắt vẻo giữa hai bờ đê, hàng liễu hai bên bờ rủ phất phơ, lại nhớ đến mỗi lần qua sông, A Phóng luôn nhìn cô cười, tại sao anh ấy không nhờ người đến dính mối hỏi cưới cơ chứ.

Cố bước một mạch thêm bảy tám dặm đường, đến bên bờ sông lớn mịt mờ, nước sông quanh năm đục ngầu không rõ. Bơi qua sông lớn, đi tiếp mười lăm dặm nữa là đến Chi Hồ, lúc ấy đã là hơn bốn giờ chiều. Đây là lần đầu tiên Thái Tây nhìn thấy nhà của Trương Giác, nằm ở nơi rất hẻo lánh, ngôi nhà không hề có ngói xanh gạch đỏ như lời bà mối miêu tả, ngược lại chỉ có vài viên gạch vỡ đè trên lớp tranh rái mái nhà. Ngoại trừ chữ "Hỷ" màu đỏ dán trên ô cửa sổ khung gỗ, trong nhà cũng chẳng có mấy người, không khí vui mừng nhạt nhòa chẳng khác nào lúc rời khỏi nhà.

Cảnh sắc Chi Hồ hoàn toàn khác biệt. Nhà cửa thưa thớt, đều được xây bằng gạch bùn, nhìn từ xa ngỡ như được xây dựng trên mặt nước. Khắp thôn xóm đâu đâu cũng là hồ nước, lau sậy và những thân cây thủy sam mọc thẳng tắp ven hồ. Trước cửa nhà vứt những chiếc thuyền đánh cá mục nát tơi tả, bên cạnh thuyền phơi mấy bộ quần áo rách, hoặc phơi một chậu rau khô. Chiếc thuyền cá neo đậu dưới nước thỉnh thoảng bốc lên làn khói bếp. Không có rừng trúc um tùm, màu sắc chủ đạo là vàng đục, ngọn gió thổi lồng lộng lúc nào cũng hung hãn dữ dội hơn những nơi khác.

Thái Tây từng qua lại với đàn ông trước khi kết hôn, Trương Giác nhanh chóng biết được sự thật này. Trương Giác cảm thấy bản thân bị lừa gạt, trong lòng canh cánh khôn nguôi, sắc mặt đen sì như Bao Thanh Thiên. Còn về người đàn ông đó là ai, Thái Tây không chịu nói. Trương Giác ngày nào cũng gây gổ khó chịu. Anh ta xót đà số sính lễ đã bỏ ra, sớm biết cưới phải một món hàng nát rữa thì đã chẳng phải tốn kém nhiều đến thế. Tuy nhiên Thái Tây sống rất chăm chỉ, việc lớn việc nhỏ trong ngoài đều một tay thu vén đâu ra đấy vô cùng ngăn nắp. Nút thắt trong lòng Trương Giác dường như phai nhạt dần, thường hay ra ngoài uống chút rượu nhỏ đánh bài chơi cờ bạc ăn tiền lẻ, cố gắng thể hiện sự uy nghiêm của một người đàn ông có vợ.

Con mắt hoa cải của Trương Giác gần như là một con nhãn cầu giả, Thái Tây cố gắng tránh né nó, tầm mắt chỉ dừng lại ở phần dưới miệng anh ta, chính điều này lại khiến cô trông càng thêm cúi đầu khép nép. Thái Tây thường thui thủi một mình ở nhà, những lúc không có việc gì làm thì đan một đôi giày cỏ. Mảng thủ công này cô học được từ người cha, vì đan tay đến phồng rộp cả máu mà chẳng kiếm được là bao, người cha thà rời nhà đi hát hoa sen còn hơn. Thái Tây nhặt lại món nghề cũ này thuần túy chỉ là để giết thời gian.

Vào mùa xuân, trong nhà treo đầy giày cỏ, đợi thời tiết ấm hơn một chút là có thể gánh ra ngoài bán.

Bụng Thái Tây nhanh chóng lớn lên. Những người phụ nữ lớn tuổi có kinh nghiệm chỉ nhìn lướt qua là nhận ra điều ám muội trong đó, bèn bóng gió xa xôi ám chỉ Trương Giác. Trương Giác thoạt đầu tưởng bụng to là có khả năng sinh đôi, nhưng bị người ta khơi gợi lại, hồi tưởng lại toàn bộ quá trình, trong lòng cũng sinh ra hoài nghi. Thế là Trương Giác hỏi Thái Tây đứa bé trong bụng có phải là loại con hoang không, Thái Tây chỉ biết khóc. Kiểu khóc đó có thể hiểu theo nhiều nghĩa, đứa bé là con của ai, chỉ có một mình Thái Tây biết rõ nhất. Trương Giác coi như cũng là người độ lượng, bị Thái Tây khóc cho đến mức rối tinh rối mù. Chuyện này suy cho cùng còn nghiêm trọng hơn cả màng trinh, Trương Giác nhất thời không sao nguôi ngoai cho đặng, lại không thể mổ bụng Thái Tây ra xem cho rõ được, trong lòng vô cùng bực bội.

Cắt cỏ cho cá ăn là công việc Thái Tây phải làm mỗi ngày. Mang theo chiếc giỏ trống không, đi qua hết hồ nước này đến hồ nước khác, tìm bãi cỏ tươi tốt để cắt cỏ, đầy giỏ rồi lại quay về, đổ cỏ xuống ao cá. Nếu Trương Giác rời khỏi bàn đánh bài, sẽ ra đây xem cá ăn cỏ, kiểm tra xem cá có lớn không, có ai ăn trộm cá hay không. Hoặc là đứng bên ao cá xả bão tiểu một bãi, bảo là bồi bổ thêm bữa ăn cho chúng.

Đổ xong cỏ cho cá, treo chiếc giỏ không lên gọn gàng, Thái Tây phát hiện Trương Giác có nhà, chính xác hơn là đang ở trên giường. Trên giường còn có một người phụ nữ khác, Thái Tây không quen biết, sinh ra trẻ đẹp xinh xắn, không hề hoảng hốt, ngược lại còn cười với Thái Tây một cái. Thái Tây nhất thời luống cuống không biết tiến thối ra sao. Trương Giác đưa cho người phụ nữ hai đồng bạc, thế là người phụ nữ mặc quần áo tử tế rồi rời đi. Lúc này Thái Tây mới cất lời: "Hai đồng bạc, đủ để ăn một bữa thịt rồi. Cả tháng nay không dính chút mỡ lợn nào, trong bụng trống hoắc trống hoác." Trương Giác thẹn quá hóa giận: "Thịt lợn cho chó ăn còn hơn đem nuôi con hoang." Thái Tây lại nói: "Người phụ nữ này trông xinh ghê cơ, nếu mà không phải tốn tiền thì tốt quá. Bây chừ lợn không có thức ăn, ngoài ruộng cần phân hóa học, tiền công cày cuốc của trâu vẫn chưa trả, lại còn thiếu cả tiền thuốc thang ở trạm y tế nữa." Trương Giác khó chịu, dạo này anh ta ngày càng khẳng định Thái Tây mang theo đứa con hoang để gả vào nhà mình, bèn dứt khoát lật tẩy quá khứ của Thái Tây: "Người phụ nữ ban nãy đưa tiền cho ai thì ngủ với người đó, nhưng cô ta tích góp tiền là để chữa bệnh cho chồng, đàn ông ngủ với cô ta là để giúp đỡ gia đình cô ta, thuộc loại cứu người độ thế. Cô ta không phải đồ lẳng lơ. Còn mày thì sao? Mày vì sao lại ngủ với người khác? Mày đã bị bao nhiêu kẻ ngủ qua rồi hả?"

Thái Tây múc một gáo nước lạnh, vừa uống vào họng thì làm rơi cả gáo lẫn nước xuống chum nước, hình ảnh phản chiếu của cô trong chum bị đập cho chao đảo lắc lư. Cô dùng hai tay ôm lấy bụng, chậm rãi lê bước đến sát cạnh bếp, tự tay cọ nồi nấu cơm. Trương Giác mắng một câu "con lợn dịch không thèm ăn cơm", chê cô cãi nhau mà chẳng hề có khí thế gì, hận không thể tung một cước đá bay cái thai hoang đó ra ngoài, lại sợ lỡ như đá trúng giọt máu của chính mình thì không đáng chút nào.

Người ở đằng xa nhìn thấy làn khói bếp bốc lên từ ngôi nhà này, trông thật ấm áp tĩnh mịch, những ngày tháng cứ thế trôi ra từ ống khói, ngăn nắp trật tự, tan biến vào bầu trời vô tận.

Vào những ngày đại thử, Thái Tây ngã một cú đau điếng, sinh hạ được một đứa con gái. Thể chất Thái Tây yếu ớt, khung xương chậu lại hẹp, đứa trẻ ấy lại sinh ngược chân ra trước, hai mẹ con suýt chút nữa mất mạng. Rốt cuộc là sinh non hay là đến ngày tháng đẻ rơi, Trương Giác không tài nào biết được, tuổi trung niên mới có con, vui cũng không được mà buồn cũng không xong, ôm đứa trẻ ngắm nghía kiểu gì cũng không nhìn ra giống ai. Ngày qua ngày liên tục tỉ mỉ ngắm nghía, hệt như đang giám định đồ cổ, có khi ngắm nghía suốt cả buổi chiều, trong mắt người ngoài thì anh ta có vẻ yêu chiều đứa trẻ không nỡ rời tay. Tâm trạng trang nghiêm cứ thế trôi qua từng ngày từng tháng, đến khi đứa trẻ đầy tháng, Trương Giác cuối cùng cũng nhìn ra manh mối.

"Nói, rốt cuộc đây là giống loài nhà ai?" Trương Giác gầm lên. "Là của anh." Thái Tây ôm chặt đứa con vào lòng. Cho dù Trương Giác có gặng hỏi thế nào, có hung dữ ra sao, Thái Tây vẫn chỉ trả lời như thế. Câu trả lời của Thái Tây không thể chứng thực phán đoán của Trương Giác, thái độ của anh ta đối với đứa trẻ lúc lạnh lúc nóng, lúc yêu lúc hận, có lần suýt chút nữa dìm chết cả hai mẹ con.

Thái Tây ở nhà, Trương Giác thỉnh thoảng cũng dẫn phụ nữ về nhà. Người phụ nữ đó cũng hiểu rõ đạo lý "lấy số lượng bù lợi nhuận", ưu đãi khách hàng quen, giá tiền giảm từ hai đồng mỗi lần xuống còn năm xu, thỉnh thoảng còn miễn phí một lần. Mỗi lần nhìn thấy người phụ nữ đến, Thái Tây lại ôm con trốn vào căn phòng khác, im thin thít không dám phát ra tiếng động, đợi người phụ nữ đi rồi mới dám đi lại khắp nơi. Có một ngày Trương Giác không có nhà, người phụ nữ kia lại tới. Thái Tây không hề có chút địch ý nào, chỉ bảo Trương Giác không có nhà. Người phụ nữ nói: "Tôi đến tìm cô mà." Thái Tây giật mình. "Tôi tên là Hồ Mai." Người phụ nữ đưa cho Thái Tây một xấp tiền lẻ nhỏ: "Chồng tôi chết rồi. Số tiền này đều là do Trương Giác đưa, tôi trả lại cho cô. Anh ta đã biết đứa trẻ không phải con mình, anh ta nói sẽ không nuôi một đứa con hoang đâu. Tôi may mắn hơn cô."

Cơ thể Thái Tây khẽ run lên bần bật như chiếc lá trúc đốm.

Người phụ nữ nhét xấp tiền vào túi áo Thái Tây: "Lúc chồng tôi cưới tôi, anh ấy biết tôi đang mang thai con của người khác. Anh ấy đối xử với tôi rất tốt, đáng tiếc đứa trẻ sinh non đã chết yểu rồi. Cô vẫn phải tích góp chút tiền, lỡ như đàn ông bỏ đi hoặc ngã gác thì cũng có chỗ dựa dẫm." Người phụ nữ nói xong những lời này liền rời đi. Thái Tây đứng như trời trồng trước cửa một lúc lâu, moi xấp tiền đó ra, chậm rãi đếm đi đếm lại, đếm xong lại đứng chôn chân tại chỗ một lúc nữa, ngó đông ngó tây, không biết nên giấu số tiền này ở đâu. Lúc này đứa bé trong nôi tỉnh giấc, oa oa khóc lớn. Thái Tây ôm con lên, trong lòng chợt động tâm, giấu số tiền vào trong chiếc gối của đứa trẻ.

Người phụ nữ vẫn qua lại với Trương Giác. Vẫn tiếp tục trả lại tiền cho Thái Tây. Đến mức mỗi lần nhìn thấy người phụ nữ đến, Thái Tây lại có chút vui mừng khôn xiết. Cứ thế trải qua một khoảng thời gian, có một hôm, Thái Tây nói với người phụ nữ: "Cô nên tăng giá đi." Thế là người phụ nữ nói với Trương Giác, tiền thuốc men của chồng ngày càng tốn kém, cô ta đành phải tăng giá chút ít, chỉ tăng thêm một đồng, Trương Giác đồng ý. Sự hứng thú của anh ta dành cho người phụ nữ này không hề thuyên giảm. Những lúc không có tiền trả cho người phụ nữ, Trương Giác liền đem bán đồ đạc trong nhà. Thái Tây chưa bao giờ phản đối, thậm chí còn tích cực hỗ trợ. Trương Giác cho rằng Thái Tây trong lòng chột dạ nên mới không dám thốt lên dù chỉ nửa lời, bèn mắng cô là một con tiện nhân tự làm tự chịu. Thái Tây không hề bận tâm, ngày một có tinh thần hơn, trong ánh mắt như được thắp đèn vậy, sáng rực lên rất nhiều.

Phương thức sinh hoạt kỳ bí này cứ âm thầm vận hành cho đến khi trận hồng thủy ập đến đảo lộn tất cả.

Đó là mùa thu năm sau, lúa ngoài đồng đang độ chín vàng, chỉ ngắm thôi là có thể thu hoạch đưa vào kho, cá béo thịt chắc trong ao cũng sẵn sàng để thu hoạch bán được một mẻ ngon lành, thế nhưng trời cứ mưa mãi không dứt, liên tục mười lăm ngày liền, mực nước sông lớn nhanh chóng vượt qua mức báo động. Mưa không ngừng, hồng thủy có thể bùng phát bất cứ lúc nào. Chính quyền hương thôn thông báo các thôn khẩn trương di dời lương thực và gia súc, khẩn trương làm bè gỗ và buộc chặt cây lớn. Thế là cảnh tượng trên đường vô cùng thú vị, người ta người thì chống ô, người thì mặc áo mưa, lùa theo những đàn lợn bò thưa thớt, lũ lượt tiến về phía trước, trong mắt lũ gia súc đầy vẻ mông lung ngơ ngác. Cũng có người vận chuyển bằng xe máy xới đất, gà và vịt đều được nhốt trong lồng, ướt sũng từ đầu đến chân. Chẳng mấy chốc trời tạnh mưa, cảnh giới phòng chống lũ lụt tạm thời được bãi bỏ, gà vịt bò lợn lại được lùa quay về theo con đường cũ. Ngược lại, ngay trong đêm hôm đó lại đổ xuống trận mưa như trút nước, sáng hôm sau đê sông bất ngờ vỡ toang, dòng lũ dữ gào thét lao tới. Dòng nước bùn đục ngầu càn quét thôn xóm. Nước chảy đến đâu, nhà gạch bùn sụp đổ nhanh chóng đến đó, chìm nghỉm xuống đáy nước, trên mặt nước thì gỗ lụt, rơm rạ, quần áo, gia cầm cuồn cuộn trôi nổi. Vào thời điểm ấy vì nước trong ao đầy ắp, Trương Giác cùng Thái Tây đang khoác áo mưa trên người, giăng lưới vây quanh ao cá. Một người chạy bán sống bán chết hét lớn về phía họ: "Lũ lụt tới rồi, mau chạy mau!" Phóng tầm mắt nhìn ra thì quả nhiên thấy một vệt vàng đục ở chân trời đang nhanh chóng di chuyển về phía này, Trương Giác tóm lấy Thái Tây cắm cổ chạy về phía gò nhà cao trong thôn, ngọn đồi nhỏ cao mấy chục mét ấy chỉ có hai hộ gia đình bí thư thôn và kế toán sinh sống.

"Con, đứa bé vẫn còn ở trong nhà." Thái Tây giằng ra khỏi tay Trương Giác, ngược dòng nước lũ chạy về nhà. "Lũ lụt đến sát nút rồi, không kịp nữa đâu!" Trương Giác lại tóm chặt lấy cô. Đôi mắt hoảng sợ của Thái Tây tròng trắng nhiều hơn tròng đen, tựa như cổ họng bị nghẹn một cục gì đó, cô vẫn liều mạng giằng co, hét lên: "Em phải cứu con, cứu con!" Trương Giác vươn tay ôm ngang lưng cô, vác lên vai, vẫy vùng đôi chân vạm vỡ, một mạch chạy thẳng lên ngò đồi nhỏ.

"Tiền, số tiền trong chiếc gối kìa!" Thái Tây bị quăng cho chóng mặt hoa mắt. "Tiền gì? Tiền ở đâu ra?" "Hơn bảy trăm đồng đấy, giấu trong gối của đứa bé." "Đùa tao à? Tiền ở đâu ra chứ?" "Anh đưa cho Hồ Mai, Hồ Mai trả lại cho em, em đều tích góp lại cả. Mau lên, vẫn còn kịp, hãy mang cả gối và đứa bé ra đây." Trương Giác lập tức lao xầm xuống gò đồi, cắm cổ chạy bán sống bán chết. Thái Tây trơ mắt nhìn bóng dáng anh ta biến mất vào trong nhà, chỉ trong khoảnh khắc ngắn ngủi, ngôi nhà đã biến mất, đập vào mắt là dòng nước vàng đục cuồn cuộn như ngàn vạn con tuấn mã tung vó phóng đi, cả thế giới chỉ còn lại tiếng ồn ào đinh tai nhức óc của nó.

Hồng thủy mịt mờ khắp vùng rộng lớn hàng trăm dặm, ba ngày sau mới chịu rút đi. Ngôi nhà của gia đình Thái Tây chỉ còn lại mỗi phần móng và một vũng bùn lầy, đồ đạc trong nhà không còn một thứ gì sống sót, chiếc gối, đứa trẻ và Trương Giác đều biến mất không dấu tích. Lại qua mấy ngày nữa, vẫn là sống không thấy người chết không thấy xác. Thực ra, Thái Tây lúc ấy trơ mắt nhìn ngôi nhà chìm nghỉm vào dòng nước lũ, cõi lòng đã sớm tan nát như ngôi nhà sụp đổ, vỡ tan thành bốn năm mảnh, bị cuốn phăng cuồng nhiệt đi tứ phía. Về sau, những người quen biết hỏi Thái Tây: "Trương Giác đâu? Đứa trẻ đâu?" Thái Tây ngây dại đáp: "Gà vịt đều vào chuồng rồi, tiền đều ở trong gối cả."

Khu rừng trúc đốm trải qua một mùa xuân lại càng mọc um tùm hơn. Dưới sự xói mòn lâu ngày của nước mưa, các vết đốm trên lá trúc càng trở nên rõ nét hơn, trên một chiếc lá có tới mấy chục vết đốm. Những cây nấm nhỏ mọc nhô lên từ mặt đất, màu nấm xám ngắt, ở những chỗ lõm của ngôi nhà tranh cũng mọc lên một số loại nấm và cỏ dại, phiến lá hơi ngả vàng. Gió lạnh vù vù lướt qua ngọn cỏ. Thái Tây run rẩy rân rấn như chiếc lá trúc đốm. A Lương bảo cô đan một đôi giỏ trúc, để năm sau gánh mạ. Trúc mọc tốt quá mức, Thái Tây chỉ biết ngây người nhìn đăm đăm vào rừng trúc. Lúc tỉnh táo thì cô chẳng hé răng nửa lời, lúc hồ đồ thì miệng lầm rầm niệm mãi không thôi. A Lương mắng cô mắc bệnh thần kinh. Đứa con trai mà Thái Vi sinh ra bên vệ đường, được đặt tên là Lộ Sinh. Lộ Sinh cứ nhìn thấy Thái Tây là khóc thét, Lộ Sinh vừa khóc, A Lương liền phiền não, thế là Thái Tây không dám đi lại lung tung trong nhà nữa, hoặc là cắm mặt làm việc ngoài ruộng ngoài vườn, hoặc là ngồi thừ trong phòng không thèm phát ra một tiếng động.

Thái Vi vẫn vô cùng tĩnh lặng, lớp da chết trên môi không dứt, thỉnh thoảng lại bóc đến rớm máu. Trên mặt luôn có vết thương, trên người thường có vết bầm tím. Ôm con cứ như ôm một món đồ vật, không nói chuyện với nó, có việc gì thì tiện tay đặt quách nó xuống đấy, nếu đứa trẻ chạy đến nơi nguy hiểm, cô ta mới ôm nó về chỗ cũ, rồi tiếp tục bận rộn. Đối với Thái Tây, cô ta vẫn đối xử như trước kia, bình thản nhạt nhòa, tựa như Thái Tây chưa từng đi lấy chồng. Tết năm ngoái người cha trở về, biết tin Thái Tây gả đến Chi Hồ rồi, nghe A Lương kể lại tình cảnh bên đó, người cha từng đến nơi ấy, hồ nước nhiều, sản vật phong phú, nhà chồng Thái Tây tự nhiên sẽ không đến nỗi nghèo túng. Tâm trạng người cha bình thản, mùng Một Tết, ăn xong hai miếng bánh nếp chiên đường là lại đi hát hoa sen.

Căn bệnh của Thái Tây lúc phát lúc lành. Phụ giúp nhóm lửa nấu cơm là một công việc đầy nguy hiểm, đã mấy lần cô đem đống củi đang cháy ra ngoài, suýt chút nữa gây ra hỏa hoạn. A Lương giận tím mặt, vung tay tát cho Thái Tây một bạt tai, quát lên: "Đồ thần kinh, nhà mình bị nước cuốn trôi rồi, mày muốn châm lửa đốt luôn nhà ông à?"

Thái Tây run lẩy bẩy, tóc tai bù xù, ánh mắt tròng trắng nhiều hơn tròng đen xuyên qua kẽ tóc phóng ra, chỉ toàn một màu trống rỗng.

A Lương tiện thể mắng lây cả Thái Vi một trận, dùng roi trúc quất cho lũ lợn trong chuồng kêu éc éc thảm thiết. A Lương nổi uy phong, gà bay chó sủa, mất một lúc lâu mới yên ắng trở lại. Lúc ăn cơm, hắn lại cắt xén đi một nửa bát cơm đầy của Thái Tây, không cho phép múc thêm nữa. Nếu trên bàn có món thịt, tuyệt đối không cho phép Thái Tây gắp đũa thứ hai. Thái Tây buông bát đũa, chạy vào nhà bếp khóc nức nở. A Lương cao giọng quát lớn: "Con gái gả đi rồi như nước hắt đi, mày là người nhà họ Trương, ăn cơm nhà họ Thái, lại còn chê cơm thiu à? Không ăn? Không ăn thì đổ đi cho lợn ăn."

Thái Vi lẳng lặng bưng bát cơm vào nhà bếp, nhét vào tay Thái Tây, hoặc kéo Thái Tây trở lại bàn ăn, thừa dịp A Lương không để ý, gắp cho cô một đũa thức ăn. Có thêm một cái miệng ăn uống, thùng gạo hết vèo nhanh hơn ngày thường. Lâu dần, đến cả Thái Vi cũng cảm thấy Thái Tây quả thực là người nhà họ Trương rồi.

Hai trạng thái tâm thần của Thái Tây ngày càng cực đoan hơn. Những lúc tỉnh táo, ngoài việc ủ rũ đau buồn ra, cô biết rằng lần quay về nhà mẹ đẻ này không giống như khi còn là con gái, nên vô cùng cẩn trọng trong cách sống, chăm chỉ trong công việc. Thái độ của A Lương lại càng không được ân cần dịu dàng, hòa nhượng tốt bụng như trước kia. Trong thâm tâm cô rất mong người cha trở về, có lẽ có thể làm chỗ dựa cho mình. Lại ngẫm nghĩ kỹ lại những biến cố trong hai năm qua, tất cả đều bắt đầu từ việc người cha dẫn A Lương về nhà. Nếu không phải vì anh ta, cô tuyệt đối sẽ không gả đến Chi Hồ, gả cho Trương Giác, rồi lại khốn cùng chật vật quay về thế này, chịu đựng ánh mắt lạnh lùng cùng sự mắng chửi cay độc của hắn ta.

Nhưng chẳng được bao lâu Thái Tây lại lên cơn phát bệnh, run lẩy bẩy, nói năng nhảm nhí. Nhìn thấy cảnh ăn cơm là lại sợ hãi vô cùng. Hễ A Lương vừa bừng bát cơm lên là Thái Tây lại thét chói tai: "Đừng ăn, đừng ăn, cả một bát kiến, còn sống, bò khắp nơi." Có lúc cô sẽ cướp lấy bát cơm của A Lương, cực kỳ cẩn thận nhặt từng hạt cơm bỏ lên bàn, cuối cùng bưng ra ngoài đổ sạch dưới gốc cây.

Đêm đến đi ngủ, Thái Tây nửa đêm canh ba lại bò dậy, chạy loạn khắp các phòng, trong bóng tối ghế đẩu ghế tựa, hay những chiếc bình vại lọ bị đá trúng kêu lảng xoảng. A Lương khóa chặt cửa phòng mình lại, Thái Tây liền gây ra tiếng động lớn hơn ở căn phòng bên cạnh, ném đồ đạc vào tường, đập cửa, mỗi tối phải quậy phá một trận thì mới chịu yên tĩnh trở lại.

Thế là A Lương cơm ăn không ngon, ngủ không yên, trải qua một khoảng thời gian, lớp mỡ màng hạnh phúc kia đã bị mài mòn đi một vòng rõ rệt. Hắn kể lể với người trong thôn về cuộc sống hốc hác của mình, chứng minh rằng đây là do sự hành hạ của con điên Thái Tây gây ra. Thế là mọi người ai nấy đều biết cô con gái Thái Tây đã phát điên, đồng thời bày tỏ sự đồng cảm dành cho A Lương, ca ngợi hắn ta rộng lượng, tốt tính, đổi lại là người khác, có lẽ đã sớm đuổi Thái Tây về nhà chồng rồi.

A Lương quyết định hành động. Hắn nói với Thái Vi: "Em gái mày chắc chắn bị ma ám rồi. Cứ làm loạn thế này thì chẳng ai sống nổi đâu." Thái Vi hỏi: "Là ma quỷ nhập thân à?" A Lương đáp: "Chắc là thế, phải tìm cách trừ tà thôi." Thái Vi hỏi: "Có cách gì chứ?" "Đầu tiên là cho uống nước tro bếp, không được nữa thì cho uống phân tươi, ép hết tà khí trong người nó ra. Thực sự không được nữa, thì chỉ đành để cha đưa nó đi nơi khác. Tóm lại không thể giữ lại trong nhà được." Sau đó A Lương vẽ vài lá "bùa chú quỷ quái", sai Thái Vi dán lên các khung cửa ra vào trước và sau nhà. Thái Tây quả nhiên cả đêm rất yên tĩnh. Ngày hôm sau nấu bữa sáng, quét nhà, dọn dẹp nhà bếp, cũng vô cùng bình thường. Chỉ là các động tác cử chỉ mang một thứ sức mạnh hung hăng, đến mức khiến A Lương cũng cảm thấy hơi kiêng dè. Hắn chuẩn bị một bát nước đen ngòm, vốn định cùng Thái Vi hợp sức đổ vào miệng Thái Tây, nhưng trong lòng nhất thời không nắm chắc.

"Thái Tây, uống bát nước thuốc này đi." A Lương khôi phục lại vẻ ôn hòa như trước kia. "Thuốc ở đâu ra thế? Ai có bệnh vậy?" Thái Tây nghiêng đầu hỏi. "Đặc biệt đi cầu xin ở chỗ pháp sư về cho em đấy." A Lương nói. "Đúng rồi, em nhìn thấy có quỷ sống đấy. Ngày ngày lượn lờ trước mắt em." Thái Tây nheo hai mắt lại. "Mau uống đi, uống xong là không sao nữa." A Lương ra hiệu cho Thái Vi bưng tới.

"Lừa em uống vào thành kẻ ngốc, anh thì không sao nữa, trong lòng anh yên ổn rồi, chẳng ai biết anh đã làm những chuyện gì. Trước đây cứ tưởng anh là người tốt, đành chịu đựng số phận, nhẫn nhục chịu đựng, gả cho Trương Giác, ông trời không cho em sống đàng hoàng, em cũng đành chịu, nhưng anh ép người ta quá đáng lắm rồi. Anh dường như quên mất rồi, đây là địa bàn của nhà họ Thái."

Giọng điệu Thái Tây cứng ngắc, hệt như biến thành một người khác, khiến A Lương chấn động mạnh, chỉ cảm thấy chuyện trúng tà này quá mức kỳ quái, điểm nào trông cũng chẳng giống phát bệnh chút nào.

"Thái Vi, mau, bưng bát thuốc qua đây." Thấy chỉ còn cách cưỡng ép ra tay, A Lương nhanh chóng tóm chặt Thái Tây, trói quặt hai tay cô ra sau, một mặt ra lệnh cho Thái Vi ép uống nước.

"Chị, đừng nghe lời hắn, hắn chính là con quỷ sống của nhà chúng ta. Hắn không phải người tốt, chính hắn đã hại em ra nông nỗi này, khiến em mang thai, lại còn tống cổ em cho Trương Giác."

Thái Vi bưng bát nước tro bếp, sắc mặt trong chớp mắt trở nên kỳ lạ, cơ bắp run rẩy, đôi môi mọc đầy lớp da chết khô khốc run bẩy bẩy, hàm răng cắn chặt, giật phăng ra một miếng da chết, một giọt máu tươi rỉ ra.

"Chị, đừng để hắn trói em." Thái Tây bị xô đẩy ngã dạt vào bên cửa sổ, A Lương cầm lấy sợi dây thừng gai trên bệ cửa sổ.

Thái Vi đột ngột vung chiếc bát lớn đập thẳng lên đầu A Lương. A Lương lảo đảo mấy cái, ngất xỉu ngã xuống đất.

"Đồ súc sinh! Đồ súc sinh! Đồ súc sinh!" Thái Vi bồi thêm mấy cú đá vào người A Lương.

"Giết hắn đi." Thái Tây hét lên.

Một tia nắng rọi xuyên qua ô cửa sổ nhỏ trong nhà bếp.