“Anh có thể tiết lộ một chút... tên của người này không?” Chung Quỷ Linh theo phản xạ móc ví tiền, lấy ra hai trăm tệ nhét vào tay Trương Thư Quản.
“Ây? Cậu nghĩ đi đâu thế?” Trương Thư Quản đẩy trả lại tiền của Chung Quỷ Linh, “Người đó họ Lý, tên Lý Văn Cương, người Đông Bắc, đây cũng chẳng phải cơ mật gì, nhưng cụ thể hơn nữa thì tôi không thể nói, khách sạn chúng tôi có quy định, thông tin chứng minh thư của khách phải được bảo mật, nhưng không nói là không được tiết lộ tên...”
“Lý Văn Cương?” Thấy Trương Thư Quản không nhận tiền, Chung Quỷ Linh dứt khoát đưa một điếu thuốc qua.
“Bộ mộc Lý, văn chương chữ Văn, gác cổng chữ Cương, tôi hỏi anh ta xưng hô thế nào thì anh ta bảo vậy, thật ra người đăng ký chứng minh thư cho anh ta cũng chẳng phải tôi...” Trương Thư Quản nói, “Nhìn cách ăn mặc giống người làm nghệ thuật, đeo kính râm, để hai chòm râu con kiến, đầu trọc... Phải rồi người anh em này, vẫn chưa hỏi cậu xưng hô thế nào nhỉ?”
“Chung Quỷ Linh! Chung trong đồng hồ, quỷ trong quỷ quái, linh trong linh hồn!” Chung Quỷ Linh gật đầu, báo lại tên một lượt theo đúng định dạng của đồng chí Lý Văn Cương kia, “Phải rồi, đại ca Trương, người này trông thế nào?”
“Chung Quỷ Linh? Sao cái tên của cậu lại kỳ lạ thế hả?” Trương Thư Quản gật đầu, cố gắng nhớ lại, “Người đó trông giống một kẻ làm nghệ thuật, đeo kính râm, để hai chòm râu con kiến, đầu trọc... Cậu ta cũng giống anh, hỏi tôi chỗ nào có lão cách mạng, tôi bảo anh ta dưới chân núi Quản Sầm phía nam có Hoa Gia Tân Thôn, là một cơ sở giáo dục chủ nghĩa yêu nước nào đó, chắc là có dăm ba người cao tuổi, hồi tôi học cấp ba từng đến đó, không biết bây giờ mấy cụ già đó còn ở không... Ây? Huynh đệ Chung, cậu không phải là người cục công an đấy chứ?”
---❊ ❖ ❊---
Nói là dưới chân núi Quản Cẩm, Chung Quỷ Linh vừa đi vừa hỏi thăm, qua núi Quản Cẩm lại đi thêm đúng hai mươi cây số về phía nam mới vòng vèo tìm được cái "Hoa Gia Tân Thôn" trong truyền thuyết này. Ngoài đầu thôn dựng một tấm biển cơ sở giáo dục chủ nghĩa yêu nước ra thì nơi này chẳng khác gì mấy ngôi làng đi qua trên đường. "Chỉ là một cái làng, có gì mà giáo dục cơ chứ...?" Nhìn tấm biển dựng ở đầu thôn, trong lòng Chung Quỷ Linh cũng thấy khó hiểu, "Chẳng lẽ trong thôn có lão hồng quân lão bát lộ nào sống ở đây chăng?"
Dưới sự chỉ dẫn của một người dân trong làng, Chung Quỷ Linh đã tìm được cái gọi là ủy ban thôn — ba gian nhà ngói lớn mới tinh, có vẻ như mới được xây dựng gần đây, cửa ra vào còn treo một đống biển hiệu, nào là thôn kiểu mẫu song ủng, thôn kiểu mẫu kế hoạch hóa gia đình các thứ. Đẩy cửa bước vào, chỉ thấy hai ông cụ khoảng sáu mươi tuổi đang ngồi chơi cờ bên trong.
“Tìm ai đấy?” Thấy có người lạ bước vào cửa, một vị cao niên tượng trưng hỏi một câu.
“Chào hai bác...” Chung Quỷ Linh cười nịnh bợ, vội vàng tiến lên mời thuốc, “Cháu đến đây du lịch, nghe nói đây là cơ sở giáo dục chủ nghĩa yêu nước nên muốn đến tham quan xem sao...”
“Lại là người đến du lịch à?” Vị cao niên nhíu mày, “Được, đợi đánh xong ván này, tôi dẫn cậu lên bảo tàng xem.” Mặc dù cụ không nói rõ, nhưng chữ “lại” rõ ràng cho thấy vừa có người đến đây rồi, không cần đoán cũng biết là ai — Lý Văn Cương.
“Bảo tàng?” Chung Quỷ Linh ngẩn người, từ lúc vào thôn đến giờ, cậu vẫn chưa thấy kiến trúc nào giống bảo tàng cả...
Cái gọi là “bảo tàng” hóa ra nằm ở sân sau của ủy ban thôn, cũng là ba gian nhà ngói. Có vẻ như ủy ban thôn tương đối tươm tất này cũng được thơm lây nhờ cái “bảo tàng” này. Ông cụ vừa nói chuyện họ Trần, là cựu bí thư thôn, kể từ khi thực hiện bầu cử thôn thì đã bị bầu xuống, bèn bắt đầu chuyên trách quản lý bảo tàng này. Người đánh cờ với ông là đương kim bí thư, hai người tuy là “đối thủ chính trị”, nhưng vì ủy ban thôn và bảo tàng được xây liền kề nhau nên quan hệ vẫn khá tốt.
“Đây là cái gì?” Đi từ cửa sau phòng làm việc ủy ban thôn ra, thứ đầu tiên đập vào mắt Chung Quỷ Linh là một chiếc bừa gỗ ở trong sân. Nhìn độ mới và cấu trúc, rõ ràng đây không phải là đồ vật của thời đại này, bên trên đỉnh bừa còn được cấy riêng một mái che mưa.
“Đó là cái cày!” Cụ Trần vừa lớn tiếng vừa phàn nàn, “Thanh niên bây giờ thế đấy, sao đến cái cày mà cũng không nhận ra?”
“Cháu biết đó là cái cày! Ý cháu là, sao chiếc cày này lại bày ở đây?” Chung Quỷ Linh cũng đành chịu, bước đến gần chiếc bừa xem xét, chỉ thấy cấu trúc gỗ phần thân chính của chiếc bừa đã mục nát nghiêm trọng do để lâu năm, nhưng dòng chữ khắc trên cán cày thì vẫn có thể nhìn rõ: Đại đội thôn Hoa Gia, công xã Từ Trang.
“Đó là di vật thời kỳ cải cách ruộng đất, là chiếc đầu tiên do đại đội thôn Hoa Gia ta tự chế sau khi thành lập. Cái cửa này mở nhỏ quá, không đưa vào nhà được, đành phải bày ở đó!” Cụ Trần chỉ vào một cánh cửa bên cạnh chiếc bừa gỗ. Quả thực, cánh cửa này đừng nói là đưa cày vào, người vào chắc cũng phải nghiêng người, không biết lúc xây nhà ban đầu thiết kế kiểu gì nữa.
“Sao cửa này lại hẹp thế ạ?” Chung Quỷ Linh chép miệng, ngẩng đầu lên phát hiện bên cạnh cửa có treo một tấm biển, màu sắc gần giống màu tường, hơi ngả vàng pha lẫn xám, mang hơi hướng ngụy trang, không nhìn kỹ thì đúng là không nhận ra... “Nhà tưởng niệm liệt sĩ Điền Phượng Lan”, “Bác ơi, Điền Phượng Lan là ai vậy ạ?”
“Đó là vị anh hùng dẫn dắt chúng ta đánh giặc Nhật đấy!” Cụ Trần có vẻ hơi thiếu kiên nhẫn, “Thanh niên bây giờ sao lúc nào cũng cả kinh lẫn hãi thế nhỉ?”
“Cháu...” Chung Quỷ Linh cũng cạn lời, xem ra tính cách ông cụ này khá nóng nảy, không biết có phải vì thất cử trong cuộc bầu cử hay không, tóm lại là vẫn nên bớt nói thì hơn...
Bước vào trong nhà, mắt Chung Quỷ Linh bỗng sáng lên. Chỉ thấy nhà tưởng niệm này bề ngoài tuy bình thường nhưng cách bài trí bên trong lại khá chuyên nghiệp: ba gian nhà ngói thông với nhau, trong đó hai gian dọc theo tường đặt vài dãy tủ kính, bên trong trưng bày những thứ như cốc men, hộp y tế, khăn mặt, thắt lưng, đạn dược đại loại như vậy, chắc hẳn là di vật của liệt sĩ. Xem ra khi còn sống liệt sĩ Điền Phượng Lan này hẳn là một y tá chiến trường; còn căn phòng kia thì treo đầy ảnh, có không ít bức hình có vẻ như được chụp sau thời kỳ giải phóng.
“Thôn chúng ta là thôn cách mạng lão thành, lại có truyền thống cách mạng vẻ vang...” Bắt đầu bước vào nội dung giáo dục cách mạng, cụ Trần này lập tức biến thành một con người khác, không chỉ giọng điệu chậm lại mà ngữ khí cũng ôn hòa hơn hẳn. Xem ra một khi liên quan đến công việc chuyên môn, các cụ vẫn rất nghiêm túc, dù cho đến cuối cùng Chung Quỷ Linh vẫn không hiểu cái từ “thôn cách mạng lão thành” này xuất phát từ đâu...
Theo lời cụ Trần, Hoa Gia Tân Thôn trước kia tên là Hoa Gia Thôn, người họ Hoa trong thôn chiếm tới ba phần tư, địa điểm thôn trước giải phóng không nằm ở đây mà nằm ngay dưới chân núi Quản Cẩm, thậm chí còn có một số người dân sinh sống lâu dài trong núi. Thời kỳ kháng chiến chống Nhật, quân đội Nhật Bản từng tổ chức một trận càn quét quy mô lớn đối với vùng núi Quản Cẩm. Do quân đội của Diêm Tích Sơn chống cự yếu ớt, đội võ công Bát Lộ Quân bèn bắt đầu tổ chức cho dân làng sơ tán tập thể, điểm đến sơ tán chính là địa điểm thôn ngày nay. Lúc đi, không ít dân làng đã mang theo tất cả những gì có thể mang từ lương thực, quần áo cho đến cỏ cho gia súc trong nhà. Mọi người cứ nghĩ rằng lính Nhật đối mặt với một ngôi làng trống không thì ở lại chẳng mấy ngày, nhiều nhất là phóng hỏa rồi đi, nhưng không ngờ lính Nhật không những không phóng hỏa mà ngược lại còn xây dựng cứ điểm tại thôn Hoa Gia, suốt ngày chẳng thò mặt ra ngoài, lén lút làm gì cũng chẳng rõ, cứ kéo dài cho đến khi trận càn quét kết thúc, đám lính Nhật chiếm cứ trong thôn Hoa Gia vẫn lì lợm không chịu đi.
Thế nhưng trăm họ phiêu dạt bên ngoài thì không thể gánh nổi nữa, chủ yếu là không có nhà để ở, tự dựng nhà mới tại chỗ thì không thực tế. Nhìn thấy mùa đông sắp đến rồi, mùa đông ở Sơn Tây thì lạnh khô lạnh khốc, nếu cứ kéo dài đến mùa đông mà vẫn không về được, thì thể nào cũng có người bị chết cóng. Hết cách, đội võ công chỉ có thể báo cáo lên cấp trên xin chi viện, đồng thời liên lạc với mấy trung đội dân quân và đội du kích, sau khi thăm dò được số lượng lính Nhật chiếm cứ ở thôn Hoa Gia chưa đầy hai tiểu đội, binh lực chưa vượt quá một trăm người, thì chuẩn bị giải quyết vấn đề bằng vũ lực: giải phóng thôn Hoa Gia, giúp trăm họ giành lại địa bàn và nhà cửa! Liệt sĩ Điền Phượng Lan đã hy sinh trong trận chiến giải phóng thôn Hoa Gia đó.
Trận chiến giải phóng thôn Hoa Gia tuy quy mô không lớn nhưng lại đánh vô cùng ác liệt. Người Nhật dựa vào ưu thế vũ khí và địa hình cố thủ không lùi, một đại đội do Bát Lộ Quân phái đến cùng với hai trung đội dân quân và ba đội du kích tham gia chiến đấu có thể nói là thương vong nặng nề, liên tiếp mấy đợt xung phong đều bị đánh lùi. Mà trinh sát viên do đại đội trưởng Phương - người chỉ huy trận chiến - phái đi cầu viện không những không gọi được viện binh mà ngược lại còn mang về một tin tức tồi tệ hơn: ba mũi giặc Nhật tổng cộng hai đại đội binh lực, đang di chuyển nhanh chóng từ ba hướng Ninh Vũ, Thần Trì, Ngũ Trại về phía vùng núi Quản Cẩm, mục đích rất có thể là để tăng viện cho mặt trận thôn Hoa Gia!
Hai đại đội chính là hơn hai ngàn người, nghe tin này, đại đội trưởng Phương chỉ đành hạ lệnh rút lui. Một đại đội tổng cộng mới có hơn một trăm người, tính cả trung đội dân quân và đội du kích tham gia chiến đấu thì tổng cộng vừa tròn ba trăm người, hơn nữa đã thương vong gần một nửa, đạn dược cũng tiêu hao gần hết, đợi đến khi viện binh hai đại đội của người ta kéo đến đủ, thì trận chiến này đánh kiểu gì đây?
Mặc dù trận chiến này không thể một hơi giành lại được thôn Hoa Gia, nhưng mức độ coi trọng thôn Hoa Gia của người Nhật đã khiến phía Bát Lộ Quân hoài nghi. Lính giặc Nhật chiếm cứ trong thành huyện Ninh Vũ tổng cộng cũng chỉ khoảng một đại đội, vì để chi viện cho trận chiến thôn Hoa Gia mà không tiếc dốc toàn lực ra đi, đến cả thành huyện cũng không thèm nữa. Thôn Hoa Gia này một không phải là địa điểm trọng yếu chiến lược, hai không phải là huyết mạch giao thông, cớ sao người Nhật lại không tiếc vốn liếng như thế? Ngay lúc phía Bát Lộ Quân đang đoán già đoán non không sao hiểu nổi, thì bỗng nhiên lại truyền đến một tin tức khiến người ta khóc dở mếu dở: giặc Nhật đã rút khỏi thôn Hoa Gia rồi...
Từ lúc đánh nhau đến khi rút lui, tổng cộng chưa đầy năm ngày, không chỉ Bát Lộ Quân thấy lạ mà dân làng cũng thấy lạ. Tuy nhiên may là có nhà để qua mùa đông rồi, mọi người cũng lười nghĩ nhiều như vậy nữa. Sau khi người dân quay trở lại thôn, mấy cán bộ Bát Lộ Quân cũng đến thôn quan sát thực tế một thời gian, nhưng đến cuối cùng vẫn không hiểu rốt cuộc cái thôn này có gì kỳ lạ...
Sau thời kỳ giải phóng, thôn Hoa Gia thành lập đại đội sản xuất, được sáp nhập vào công xã Từ Trang. Địa điểm thôn Hoa Gia lúc bấy giờ vẫn nằm dưới chân núi Quản Cẩm, cho đến thời kỳ đầu cải cách mở cửa, cùng với việc cải thiện điều kiện sinh hoạt của dân làng, một hiện tượng kỳ lạ bắt đầu dần thu hút sự chú ý của người dân cũng như cấp tỉnh...
