Trước khi tường thuật về cuộc rời bỏ vương quốc này, thiết tưởng cũng nên để độc giả thấu hiểu về một âm mưu ngầm đã bị nhen nhóm chống lại tôi suốt hai tháng qua.

Từ trước tới nay, tôi vốn là kẻ xa lạ với chốn triều đình, một nơi mà sự thấp kém về thân phận đã khiến tôi hoàn toàn không tài nào với tới. Quả thực, tôi từng nghe và đọc không ít về tính cách của các bậc quân vương cùng các vị đại thần, nhưng chưa từng ngờ rằng mình lại phải chứng kiến những hậu quả khủng khiếp do họ gây ra tại một xứ sở xa xôi nhường ấy, nơi mà tôi hằng tưởng được cai trị bởi những nguyên tắc hoàn toàn khác biệt so với chốn châu Âu.

Khi tôi đang chuẩn bị vào chầu hoàng đế Blefuscu, một nhân vật có thế lực trong triều (người từng được tôi giúp đỡ hết mình vào lúc đang thất sủng trước hoàng thượng) liền đến nhà tôi vào một đêm nọ một cách vô cùng kín đáo bên trong một chiếc kiệu kín; và không cần xưng danh, vị ấy xin được tạ kiến. Những người khiêng kiệu được lệnh lui ra; tôi bèn nhấc cả chiếc kiệu cùng vị đại nhân bên trong đặt vào túi áo của mình; đoạn dặn dò một tên đầy tớ trung thành rằng tôi bị mệt và đã đi ngủ, rồi tôi khóa chặt cửa nhà, đặt chiếc kiệu lên bàn theo thói quen thường lệ và ngồi xuống bên cạnh. Sau những lời chào hỏi thông thường, nhận thấy vẻ mặt đầy âu lo của vị đại nhân và cất lời gặng hỏi nguyên do, ngài liền khẩn khoản mong tôi “hãy kiên nhẫn lắng nghe một sự việc liên quan trọng đại đến danh dự và sinh mạng của tôi.” Lời lẽ của ngài đại ý như sau, bởi tôi đã tranh thủ ghi chép lại ngay khi ngài vừa rời đi:—

“Ngươi phải biết rằng,” ngài nói, “nhiều ủy ban hội đồng gần đây đã được triệu tập một cách vô cùng kín kẽ vì chuyện của ngươi; và chỉ mới cách đây hai ngày, bệ hạ đã đưa ra quyết định cuối cùng.”

“Ngươi thừa biết rằng Skyresh Bolgolam” (quan tổng đốc, hay đô đốc hải quân) “vẫn luôn là kẻ thù không đội trời chung với ngươi kể từ khi ngươi đặt chân đến đây. Ta không rõ những lý do ban đầu của hắn là gì, nhưng mối hận thù ấy càng sâu sắc hơn sau chiến công hiển hách của ngươi chống lại Blefuscu, khiến cho hào quang của hắn trên cương vị đô đốc bị lu mờ đi nhiều. Vị đại nhân này, kết hợp cùng Flimnap, vị thượng thư đại thần quản lý ngân khố — kẻ có mối thù tạc dạ với ngươi vì chuyện của phu nhân hắn — cùng Limtoc tướng quân, Lalcon thị vệ trưởng, và Balmuff đại pháp quan, đã soạn thảo các điều khoản luận tội ngươi về tội phản quốc và các trọng tội khác.”

Lời mở đầu này khiến tôi vô cùng sốt ruột, bởi với sự tự trọng và lòng trong sạch của bản thân, tôi toan cắt lời ngài; nhưng ngài đã nài nỉ tôi hãy im lặng và tiếp tục trình bày:—

“Vì lòng biết ơn trước những ân huệ ngươi từng dành cho ta, ta đã tìm hiểu toàn bộ tiến trình vụ việc cùng một bản sao các điều khoản luận tội; để đánh đổi lấy nó, ta đã phải đánh cược cả sinh mạng của mình vì ngươi.”

“‘Các điều khoản luận tội QUINBUS FLESTRIN, (Người-Núi.)”

Điều I.

“‘Xét vì theo một đạo luật được ban hành dưới triều đại của hoàng đế Calin Deffar Plune, quy định rằng, bất kỳ ai phóng uế trong khuôn viên hoàng cung sẽ phải chịu những hình phạt và đau đớn dành cho tội phản quốc; thế nhưng, Quinbus Flestrin nói trên, vì sự vi phạm trắng trợn đạo luật ấy, dưới cái cớ dập tắt đám cháy bùng lên trong tẩm cung của hoàng hậu hết mực ái mộ của bệ hạ, đã một cách hiểm độc, phản trớn và tàn ác, bằng việc phóng uế để dập tắt đám cháy được bùng lên trong tẩm cung nói trên, vốn nằm gọn trong khuôn viên hoàng cung, trái với quy định của đạo luật đã được ban hành cho trường hợp đó, v.v., trái với bổn phận, v.v.”

Điều II.

“‘Rằng Quinbus Flestrin nói trên, sau khi đã đưa hạm đội hoàng gia của Blefuscu vào hải cảng hoàng gia, và sau đó bị hoàng đế ra lệnh phải chiếm giữ tất cả tàu thuyền còn lại của đế quốc Blefuscu ấy, biến đế quốc đó thành một xứ thuộc địa do một viên tổng đốc từ đây sang cai trị, đồng thời tiêu毀 và tru diệt không chỉ toàn bộ những kẻ lưu vong theo phái Mũm Mĩm, mà còn cả toàn bộ thần dân của đế quốc ấy nếu họ không lập tức từ bỏ tà giáo Mũm Mĩm, thì hắn, tên Flestrin nói trên, như một kẻ phản thần bội ơn đối với vị hoàng đế đại ái, thái bình và chí tôn, đã dâng thỉnh nguyện xin được miễn trừ khỏi nhiệm vụ nói trên, với cái cớ không muốn ép buộc lương tâm hay tước đoạt tự do và sinh mạng của một dân tộc vô tội.”

Điều III.

“‘Rằng, trong lúc một số sứ thần từ triều đình Blefuscu đến triều đình của bệ hạ để cầu hòa, thì tên Flestrin nói trên, như một kẻ phản quốc đê hèn, đã hỗ trợ, tiếp tay, ủy lạo và giải khuây cho các sứ thần nói trên, mặc dù hắn thừa biết họ là bề tôi của một quân vương vốn từng là kẻ thù không đội trời chung của hoàng thượng và đang trong tình trạng chiến tranh trực diện với ngài.”

Điều IV.

“‘Rằng Quinbus Flestrin nói trên, trái ngược với bổn phận của một bề tôi trung thành, giờ đây đang chuẩn bị thực hiện một chuyến hải trình đến triều đình và đế quốc Blefuscu, cho chuyến đi này hắn mới chỉ nhận được sự cho phép bằng miệng từ hoàng đế; và dưới vỏ bọc của sự cho phép đó, hắn có mưu đồ gian dối và phản quốc là thực hiện chuyến hải trình nói trên, qua đó hỗ trợ, ủy lạo và tiếp tay cho hoàng đế Blefuscu, kẻ vốn chỉ mới cách đây không lâu là kẻ thù và đang giao chiến công khai với hoàng thượng.’”

“Vẫn còn một vài điều khoản khác; nhưng đây là những điều quan trọng nhất, và ta vừa đọc cho ngươi nghe bản tóm lược của chúng.”

“Trong các phiên tranh luận về bản luận tội này, phải thừa nhận rằng hoàng thượng đã thể hiện nhiều dấu hiệu của lòng khoan dung rộng lượng; ngài thường xuyên nhắc lại những công lao mà ngươi đã lập nên, đồng thời cố gắng giảm nhẹ tội trạng cho ngươi. Thượng thư đại thần và đô đốc thì nằng nặc đòi xử tử ngươi bằng hình thức đau đớn và nhục nhã nhất, đó là phóng hỏa đốt nhà ngươi vào ban đêm, còn tướng quân sẽ túc trực cùng hai mươi vạn quân lính mang cung tên tẩm độc để bắn vào mặt và tay ngươi. Một số đầy tớ của ngươi sẽ được trao mật lệnh rưới một thứ nước độc lên áo sơ mi và ga giường của ngươi, khiến ngươi chẳng mấy chốc sẽ tự cào xé da thịt mình và chết trong sự đau đớn tột cùng. Tướng quân cũng đồng tình với quan điểm ấy; thế nên trong một thời gian dài, phe chủ chiến chiếm đa số chống lại ngươi; nhưng vì hoàng thượng quyết tâm nếu có thể sẽ tha mạng cho ngươi, nên cuối cùng ngài đã thuyết phục được thị vệ trưởng về phe mình.”

“Nhân sự việc này, Reldresal, quan đại thần chuyên trách các vấn đề nội chính, người luôn chứng tỏ là một người bạn chân chính của ngươi, đã được hoàng đế ra lệnh nêu lên quan điểm của mình, và ngài ấy đã làm đúng như vậy; qua đó minh chứng rằng những suy nghĩ tốt đẹp của ngươi dành cho ngài ấy là hoàn toàn xác đáng. Ngài thừa nhận tội lỗi của ngươi là rất lớn, nhưng vẫn còn chỗ cho lòng nhân xá – đức tính đáng ca ngợi nhất ở một bậc quân vương, và cũng là điều giúp hoàng thượng nhận được bao lời tán dương chính đáng. Ngài nói rằng tình bạn giữa ngươi và ngài vốn đã rành rành thiên hạ, nên có lẽ hội đồng tối cao sẽ cho rằng ngài có phần thiên vị; dẫu vậy, tuân theo mệnh lệnh đã nhận, ngài xin được thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình. Rằng nếu hoàng thượng, xét vì công lao của ngươi và noi theo bản tính nhân từ của chính ngài, mà rủ lòng thương tha mạng cho ngươi và chỉ ra lệnh móc đi cả hai mắt của ngươi, thì ngài kính cẩn suy xét rằng bằng phương kế này, công lý phần nào được thỏa mãn, và toàn bộ thiên hạ sẽ ca ngợi lòng nhân từ của hoàng đế cũng như cách xử thế công bằng, cao thượng của những vị có vinh dự làm cố vấn cho ngài. Rằng việc mất đi đôi mắt sẽ chẳng ảnh hưởng gì đến thể lực của ngươi, nhờ đó ngươi vẫn có thể tiếp tục giúp ích cho hoàng thượng; rằng sự mù lòa kỳ thực lại làm gia tăng lòng dũng cảm bằng cách che giấu đi những hiểm nguy trước mắt chúng ta; rằng nỗi lo sợ cho đôi mắt của ngươi chính là khó khăn lớn nhất trong việc thu phục hạm đội của kẻ thù, và ngươi chỉ cần nhìn bằng đôi mắt của các đại thần là đủ, bởi các bậc đế vương vĩ đại cũng chẳng làm hơn thế.”

“Đề xuất này đã vấp phải sự phản đối kịch liệt từ toàn thể hội đồng. Bolgolam, viên đô đốc, không thể kìm chế được sự tức giận, đứng phắt dậy và lớn tiếng nói rằng hắn lấy làm kinh ngạc khi vị đại thần dám cả gan đưa ra ý kiến bảo toàn tính mạng cho một kẻ phản quốc; rằng những công lao mà ngươi đã lập nên, xét theo mọi lý lẽ chính trị đúng đắn, chính là yếu tố làm trầm trọng thêm tội lỗi của ngươi; rằng ngươi, kẻ từng có khả năng dập tắt đám cháy bằng cách phóng uế trong tẩm cung của hoàng hậu (điều mà hắn nhắc lại với vẻ kinh hoàng), hoàn toàn có thể vào một lúc khác lại gây ra một trận lụt bằng chính phương thức đó để nhấn chìm toàn bộ hoàng cung; và chính sức mạnh từng giúp ngươi thu phục hạm đội kẻ thù cũng có thể được dùng để đưa nó quay trở lại vào lần phản loạn đầu tiên; rằng hắn có đầy đủ lý do để tin rằng ngươi là một kẻ theo phái Mũm Mĩm trong tận đáy lòng; và vì sự phản bội bắt nguồn từ trong tâm trước khi bộc lộ thành hành động cụ thể, nên hắn kết tội ngươi là một kẻ phản quốc dựa trên lý do đó, và do vậy hắn khăng khăng đòi xử tử ngươi.”

“Thượng thư đại thần cũng có chung quan điểm ấy; hắn chỉ ra rằng nguồn thu ngân khố của bệ hạ đang rơi vào cảnh túng quẫn nhường nào bởi chi phí nuôi dưỡng ngươi, điều mà chẳng mấy chốc sẽ trở thành gánh nặng không tài nào kham nổi; rằng phương kế móc mắt ngươi mà vị đại thần đưa ra chẳng những không phải là liều thuốc giải cho tệ nạn này mà có lẽ còn làm nó trầm trọng thêm, điều này hiển nhiên qua tập quán thông thường là làm mù một số loài gia cầm, sau đó chúng sẽ ăn khỏe hơn và nhanh chóng béo lên ra sao; rằng hoàng thượng chí tôn và triều đình, những người đóng vai trò là quan tòa của ngươi, trong sâu thẳm lương tâm đều hoàn toàn bị thuyết phục bởi tội lỗi của ngươi, và đó là lý do đầy đủ để kết án tử hình ngươi mà không cần đến những chứng cứ hình thức theo đúng câu chữ ngặt nghèo của luật pháp.”

“Nhưng hoàng thượng, với quyết tâm kiên định chống lại hình phạt tử hình, đã nhân từ phán rằng vì hội đồng cho rằng việc mất đi đôi mắt là một hình phạt quá nhẹ nhàng, thì một cách thức trừng phạt khác có thể sẽ được áp dụng vào thời gian tới. Và người bạn của ngươi là vị đại thần, khiêm nhường xin được phát biểu lần nữa để đáp lại những điều vị thượng thư đã phản đối về khoản chi phí tốn kém mà bệ hạ phải bỏ ra để nuôi dưỡng ngươi, đã nói rằng ngài đại nhân đây, người nắm độc quyền chi phối ngân khố của hoàng đế, hoàn toàn có thể ngăn chặn tệ nạn đó bằng cách cắt giảm dần tiêu chuẩn của ngươi; nhờ đó, do thiếu hụt thức ăn đầy đủ, ngươi sẽ trở nên suy nhược, kiệt sức, mất cảm giác thèm ăn, và hệ quả là sẽ lụi tàn, tiêu mòn trong vài tháng; khi ấy xác thối của ngươi cũng sẽ không còn gây ra mùi hôi thối nguy hiểm nữa khi nó đã bị thu nhỏ lại hơn một nửa; và ngay sau khi ngươi chết, năm, sáu nghìn thần dân của bệ hạ trong vòng hai, ba ngày có thể lọc thịt ngươi khỏi xương, chở đi từng xe lớn và chôn cất ở những vùng đất xa xôi nhằm ngăn ngừa dịch bệnh, để lại bộ xương như một đài tưởng niệm khiến hậu thế phải trầm trồ thán phục.”

“Nhờ tình bạn sâu sắc của vị đại thần, toàn bộ vụ việc cuối cùng đã được dàn xếp ổn thỏa như thế. Người ta nghiêm ngặt hạ lệnh rằng kế hoạch bỏ đói ngươi từ từ phải được giữ kín; nhưng bản án móc mắt ngươi đã được ghi vào sổ sách; không một ai phản đối, ngoại trừ Bolgolam vị đô đốc, vốn là kẻ tay sai của hoàng hậu nên luôn bị hoàng hạ thúc giục phải khăng khăng đòi xử tử ngươi, bởi bà vẫn nuôi mối hận thù đời đời kiếp kiếp với ngươi vì cái phương thức ô uế và phi pháp mà ngươi từng dùng để dập tắt đám cháy trong tẩm cung của mình.”

“Trong ba ngày tới, người bạn đại thần của ngươi sẽ được lệnh đến nhà ngươi, đọc trước mặt ngươi các điều khoản luận tội; và sau đó thông báo về lòng khoan dung cùng sự ân huệ to lớn của hoàng thượng và hội đồng, theo đó ngươi chỉ bị kết án hình phạt mất đi đôi mắt, mà hoàng thượng không mảy may nghi ngờ rằng ngươi sẽ biết ơn và khiêm nhường cúi đầu tuân thủ; và hai mươi y sĩ của bệ hạ sẽ túc trực để thực hiện cho suôn sẻ ca phẫu thuật bằng cách bắn những mũi tên cực kỳ sắc nhọn vào tròng mắt ngươi khi ngươi đang nằm dưới đất.”

“Ta xin phó mặc sự khôn ngoan của ngươi trong việc định đoạt các bước đi tiếp theo; và để tránh bị nghi ngờ, ta phải lập tức quay về một cách kín đáo hệt như lúc ta đến.”

Vị đại nhân đã làm đúng như vậy; còn tôi ở lại một mình, mang theo muôn vàn mối hoài nghi và rối bời trong tâm trí.

Đó là một tập quán do vị quân vương này cùng các bề tôi của ngài lập ra (vốn khác biệt hoàn toàn, theo như tôi được bảo đảm, so với lề thói của các thời kỳ trước), rằng sau khi triều đình ban hành bất kỳ án tử hình tàn khốc nào, nhằm mục đích làm thỏa mãn sự bực tức của nhà vua hoặc lòng đố kỵ của một kẻ sủng thần, hoàng đế luôn có bài phát biểu trước toàn thể triều đình, bày tỏ lòng khoan dung cùng sự nhân từ bao la của mình – những phẩm chất mà ai nấy trên đời đều biết rõ và thừa nhận. Bài phát biểu này lập tức được ấn hành khắp vương quốc; và chẳng có thứ gì khiến người dân khiếp sợ bằng những lời ca tụng về lòng nhân ái của hoàng thượng ấy cả; bởi người ta nhận thấy rằng, hễ những lời tán dương ấy càng được tô vẽ và nhấn mạnh bao nhiêu, thì hình phạt lại càng tàn bạo bấy nhiêu, và kẻ phải chịu hình phạt ấy lại càng vô tội bấy nhiêu. Tuy vậy, xét về phần mình, tôi phải thú nhận rằng, chưa từng được rèn giuyện để trở thành một kẻ luồn cúi chốn triều đình dù là qua thân phận hay học thức, tôi vốn là kẻ đánh giá sự việc kém cỏi đến mức chẳng thể nào nhận ra nổi sự khoan dung và ân huệ trong bản án này, mà lại coi nó (có lẽ là do lầm tưởng) mang tính khắc nghiệt nhiều hơn là nhân từ. Đôi khi tôi đã nghĩ đến chuyện đứng ra chịu đựng việc xét xử, bởi mặc dù không thể chối cãi các sự việc được nêu ra trong các điều khoản, tôi vẫn hy vọng chúng sẽ được châm chước đôi phần. Nhưng vì trong đời từng đọc qua nhiều vụ án chính trị, mà tôi luôn thấy chúng kết thúc theo cách mà các thẩm phán muốn định đoạt, tôi chẳng dám đặt niềm tin vào một phán quyết quá đỗi nguy hiểm trong một thời điểm ngặt nghèo như thế, lại phải đối đầu với những kẻ thù hùng mạnh nhường kia. Đã có lúc tôi kiên quyết hướng tới sự kháng cự, bởi chừng nào còn tự do thì toàn bộ sức mạnh của đế quốc ấy khó lòng khuất phục nổi tôi, và tôi hoàn toàn có thể dễ dàng dùng đá ném thủ đô ra thành từng mảnh vụn; nhưng tôi sớm gạt bỏ dự định đó trong sự kinh hoàng khi nhớ lại lời thề từng tuyên trước hoàng đế, những ân huệ tôi nhận được từ ngài, cùng tước hiệu cao quý nardac mà ngài đã ban tặng cho mình. Hơn nữa, tôi cũng chưa kịp học cái thói vô ơn của đám người chốn triều đình để tự nhủ rằng sự cay nghiệt hiện tại của hoàng thượng đã xóa sạch mọi nghĩa vụ trong quá khứ của tôi.

Cuối cùng, tôi đã đưa ra một quyết định mà có lẽ tôi sẽ phải hứng chịu một số lời quở trách, và điều đó cũng không có gì là bất công; bởi tôi thú nhận rằng mình giữ được đôi mắt, và qua đó là sự tự do, chính nhờ sự liều lĩnh lớn lao cùng sự thiếu kinh nghiệm của bản thân; nguyên do là vì nếu lúc bấy giờ tôi thấu hiểu rõ bản chất của các bậc vương hầu đại thần mà tôi đã đúc rút được sau này tại nhiều triều đình khác, cùng phương thức đối xử của họ với những tội phạm ít đáng ghét hơn tôi, thì tôi đã hân hoan và sẵn sàng biết bao nhiêu khi cúi đầu chấp nhận một hình phạt nhẹ nhàng đến thế. Nhưng bị thôi thúc bởi sự vội vàng của tuổi trẻ, và sẵn có giấy phép của hoàng thượng cho phép tôi vào chầu hoàng đế Blefuscu, tôi đã chớp lấy cơ hội này, trước khi ba ngày trôi qua, để gửi một bức thư cho người bạn đại thần của mình, thông báo về quyết định lên đường tới Blefuscu ngay trong sáng hôm đó theo đúng sự cho phép tôi đã nhận; và chẳng thèm đợi câu trả lời, tôi tiến thẳng về phía bờ biển của hòn đảo nơi hạm đội chúng ta đang neo đậu. Tôi chộp lấy một chiếc chiến thuyền lớn, buộc một sợi cáp vào mũi tàu, nhổ neo, rồi tự lột sạch quần áo, nhét đồ đạc của mình (cùng chiếc chăn đắp mà tôi mang theo dưới nách) vào trong thuyền, và vừa lội vừa bơi kéo theo chiếc thuyền phía sau, cuối cùng tôi cũng đặt chân đến hải cảng hoàng gia Blefuscu, nơi người dân đã ngóng chờ tôi từ lâu. Họ cử hai người dẫn đường để đưa tôi đến kinh thành cùng tên. Tôi nắm lấy họ trong tay cho đến khi cách cổng thành chừng hai trăm thước, rồi nhờ họ “thông báo sự xuất hiện của tôi với một vị đại thần, và cho ngài ấy biết rằng tôi đang đứng đợi lệnh của bệ hạ tại đó.” Chỉ chừng một tiếng sau, tôi nhận được câu trả lời rằng “bệ hạ, cùng hoàng gia và các đại thần trong triều, đang ngự giá ra đón tôi.” Tôi tiến lên một trăm thước. Hoàng đế cùng đoàn tùy tùng xuống ngựa, hoàng hậu và các bậc phu nhân bước xuống từ xe kiệu, và tôi chẳng hề nhận thấy ở họ chút sợ hãi hay lo âu nào. Tôi nằm rạp xuống đất để hôn tay hoàng đế và hoàng hậu. Tôi thưa với hoàng đế rằng “tôi đến đây theo đúng lời hứa, và với sự cho phép của hoàng đế chủ nhân tôi, để bày tỏ vinh dự được diện kiến một vị quân vương vĩ đại nhường ấy, đồng thời xin dâng hiến mọi thứ sức lực trong khả năng của mình nhằm phụng sự ngài, miễn là không trái với bổn phận đối với vị hoàng vương của tôi;” tuyệt nhiên tôi không hé nửa lời về chuyện mình đã thất sủng, bởi cho đến lúc đó tôi chưa hề nhận được bất kỳ thông tin chính thức nào về việc đó và có thể xem như hoàn toàn mù tịt trước một âm mưu như thế; mặt khác, tôi cũng không thể hợp lý hóa được việc hoàng đế lại đi phơi bày bí mật đó trong lúc tôi nằm ngoài tầm kiểm soát của ngài; thế nhưng, chẳng mấy chốc tôi đã nhận ra mình đã lầm.

Tôi sẽ không làm phiền lòng độc giả bằng việc tường thuật chi tiết về cuộc tiếp đón dành cho tôi tại triều đình này, vốn hoàn toàn tương xứng với sự hào phóng của một vị quân vương vĩ đại; cũng như những khó khăn tôi phải gánh chịu do thiếu thốn nhà cửa và giường chiếu, buộc lòng phải nằm ngủ trên mặt đất, quấn quanh người bằng chiếc chăn đắp của mình.